, Đề cương môn Quản trị học - trường đại học kinh tế- tài chính thành phố Hồ chí minh

Tổng hợp quản trị rủi ro của Hòa Phát
nghiệp vụ ngoại thương (Trường Đại học Kinh tế - Tài chính Thành phố Hồ Chí Minh) Tên Task Mức độ hoàn thành Trần Thu Phương
Soạn nội dung, tổng hợp, 100%
chỉnh sửa, làm ppt, thuyết trình Nguyễn Ngọc Thu Hà
Soạn nội dung, tổng hợp, 100% chỉnh sửa, làm ppt Lê Ngân Làm ppt 99% Trâm Soạn nội dung 90% Phan Bá Anh Đức Soạn nội dung 95% Kiệt Thuyết trình 100% I.
Giới thiệu công ty Hòa Phát
• Hòa Phát là Tập đoàn sản xuất công nghiệp hàng đầu Việt Nam. Khởi đầu từ một
Công ty chuyên buôn bán các loại máy xây dựng từ tháng 8/1992, Hòa Phát lần
lượt mở rộng sang các lĩnh vực khác như Nội thất, ống thép, thép xây dựng, điện
lạnh, bất động sản và nông nghiệp.
• Ngày 15/11/2007, Hòa Phát chính thức niêm yết cổ phiếu trên thị trường chứng
khoán Việt Nam với mã chứng khoán HPG.
• Hiện nay, Tập đoàn Hòa Phát có 11 Công ty thành viên với 25.424 CBCNV, hoạt
động trải rộng trên phạm vi cả nước và 01 văn phòng tại Singapore.
• Hiện nay, Tập đoàn hoạt động trong 05 lĩnh vực: Gang thép (thép xây dựng, thép
cuộn cán nóng) - Sản phẩm thép (gồm Ống thép, tôn mạ, thép rút dây, thép dự ứng
lực) - Nông nghiệp - Bất động sản – Điện máy gia dụng. Sản xuất thép là lĩnh vực
cốt lõi chiếm tỷ trọng 90% doanh thu và lợi nhuận toàn Tập đoàn. Với công suất
8.5 triệu tấn thép thô/năm, Tập đoàn Hòa Phát là doanh nghiệp sản xuất thép xây
dựng và ống thép lớn nhất Việt Nam với thị phần lần lượt là 32.5% và 31.7%.
đồng thời Hòa Phát là doanh nghiệp sản xuất thép lớn nhất khu vực Đông Nam Á. •
• Trong nhiều năm liền, Hòa Phát được công nhận là Thương hiệu Quốc gia, nằm
trong Top 50 doanh nghiệp lớn nhất và hiệu quả nhất Việt Nam; Top 10 Công ty
tư nhân lớn nhất Việt Nam, Top 50 Thương hiệu giá trị nhất Việt Nam…
⇨ Để tìm hiểu lí do tại sao Hòa Phát có được sự thành công vang dội như vậy,
đặc biệt là trong lĩnh vực sản xuất thép, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu về quy trình
sản xuất thép của Hòa Phát. II.
Quy trình sản xuất thép của Hòa Phát
Quy trình sản xuất thép của Tập đoàn Hòa Phát chủ yếu được thực hiện theo công nghệ lò
cao khép kín, một quy trình hiện đại, tự động hóa cao giúp tối ưu hóa chi phí và bảo vệ môi trường.
Mục tiêu: Tạo ra các sản phẩm thép có chất lượng cao, đáp ứng nhu cầu đa dạng của
thị trước trong nước ( TCVN) và quốc tế ( JIS,ASTM) đồng thời vẫn đảm bảo được chi
phí cạnh tranh và thân thiện với môi trường.
Dưới đây là các bước chính trong quy trình sản xuất thép của Hòa Phát:
1. Thu mua nguyên liệu thô (quặng sắt, than cốc, đá vôi)
Giai đoạn này bao gồm việc thu gom quặng sắt ( nguồn cung cấp sắt), than cốc ( dùng
làm nguyên liệu đốt ), đá vôi ( giúp loại bỏ tạp chất trong quá trình luyện thép ) và các vật
liệu cần thiết để sản xuất thép. Các nguyên liệu này cần được xử lý và kiểm tra chất
lượng trước khi đưa vào sản xuất.
2. Nung luyện quặng sắt trong lò cao
Quặng sắt được đưa vào lò cao cùng với than cốc và đá vôi. Nhiệt độ cao trong lò
( khoảng 2.000 độ C ) giúp nung chảy quặng sắt, than cốc bị đốt cháy để tạo ra nhiệt
lượng và khí CO2, trong khi đá vôi giúp loại bỏ tạp chất từ quặng sắt.
Sản xuất gang lỏng
Sản phẩm từ quá trình nung luyện là gang lỏng. Gang lỏng chứa nhiều tạp chất và hàm
lượng cacbon cao, thường không thể sử dụng trực tiếp trong sản xuất thép mà cần được tinh luyện thêm.
3. Luyện thép trong lò thổi oxy (BOF- Basic Oxygen Furnace)
Gang lỏng được đưa vào lò thổi oxy để loại bỏ cacbon dư thừa và các tạp chất khác, cải
thiện chất lượng của thép.
Dòng khí oxy được thổi mạnh vào lò, phản ứng với cacbon để hình thành CO2, giúp tinh luyện gang thành thép.
4. Đúc phôi thép
Sau khi gang đã được tinh chế thành thép lỏng, nó được đổ vào các khuôn để tạo ra phôi
thép. Có ba loại phôi chính là phôi vuông, phôi dẹt và phôi tròn, tùy theo yêu cầu của sản phẩm cuối.
5. Cán thép và tạo hình sản phẩm
Phôi thép được đưa vào máy cán để kéo dài hoặc uốn cong, tạo hình thành các sản phẩm
thép cụ thể như thép tấm, thép cuộn, thép hình, thép ống,... Quá trình cán có thể được
thực hiện ở nhiệt độ cao ( cán nóng) hoặc nhiệt độ thấp ( cán nguội ), tùy thuộc vào loại
sản phẩm cần sản xuất.
6. Kiểm tra chất lượng
Sau khi tạo hình, sản phẩm thép sẽ được kiểm tra các tiêu chí về độ bền, kích thước, độ
dẻo và tính chất hóa học để đảm bảo đạt tiêu chuẩn kỹ thuật trước khi đưa ra thị trường.
7. Đóng gói và phân phối sản phẩm ra thị trường
Cuối cùng, sản phẩm thép sẽ được đóng gói, dán nhãn, bảo quản và vận chuyển đến các
khách hàng, nhà máy hoặc thị trường để phục vụ cho các ngành công nghiệp xây dựng,
cơ khí, và nhiều lĩnh vực khác. III.
Rủi ro có thể xảy ra trong quá trình sản xuất thép của Hòa Phát
1. Rủi ro về nguồn cung nguyên liệu thô
• Rủi ro từ các nhà cung cấp:
Rủi ro từ nhà cung cấp nguyên liệu thô - ví dụ Rio Tinto
Tập đoàn Hòa Phát phụ thuộc vào việc nhập khẩu quặng sắt từ các nhà cung cấp lớn
như Rio Tinto (Úc), là một phần quan trọng trong chuỗi cung ứng nguyên liệu thô để sản
xuất thép. Tuy nhiên, việc phụ thuộc vào các nhà cung cấp nước ngoài cũng đi kèm với nhiều rủi ro, bao gồm:
1. Rủi ro về giá cả
• Biến động giá quặng sắt: Rio Tinto và các nhà cung cấp lớn khác đều chịu ảnh
hưởng từ sự biến động giá quặng sắt trên thị trường quốc tế. Điều này có thể do
nhu cầu tăng cao từ các nền kinh tế lớn như Trung Quốc hoặc do các sự kiện bất
ngờ như đại dịch hay chiến tranh thương mại.
• Ví dụ: Trong năm 2021, giá quặng sắt tăng mạnh lên mức 230 USD/tấn, gây áp
lực lớn lên chi phí sản xuất thép của Hòa Phát, khi giá nhập khẩu tăng mà giá bán
sản phẩm chưa kịp điều chỉnh.
2. Rủi ro về gián đoạn nguồn cung
• Các vấn đề về vận chuyển: Rio Tinto vận chuyển quặng sắt từ Úc đến các quốc
gia tiêu thụ như Việt Nam. Tuy nhiên, sự gián đoạn về vận tải biển do thời tiết
xấu, khủng hoảng chuỗi cung ứng hoặc sự cố tàu vận tải có thể gây ra tình trạng
chậm trễ hoặc thiếu hụt nguồn cung.
• Ví dụ: Thời tiết khắc nghiệt hoặc sự cố tại các cảng biển lớn như Port Hedland
(Úc) có thể gây gián đoạn xuất khẩu quặng sắt, ảnh hưởng đến kế hoạch sản xuất của Hòa Phát.
3. Rủi ro từ chính sách và pháp lý
• Chính sách thuế xuất khẩu hoặc hạn ngạch: Các quốc gia xuất khẩu quặng sắt
có thể thay đổi chính sách thương mại, ví dụ như tăng thuế xuất khẩu, hạn chế sản
lượng khai thác để bảo vệ tài nguyên quốc gia, từ đó làm tăng chi phí hoặc gây
thiếu hụt nguyên liệu cho các doanh nghiệp như Hòa Phát.
• Ví dụ: Nếu chính phủ Úc áp dụng thuế xuất khẩu quặng sắt hoặc Rio Tinto bị ảnh
hưởng bởi các biện pháp cắt giảm sản xuất, điều này sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến
nguồn cung quặng sắt cho Hòa Phát.
4. Rủi ro từ yếu tố môi trường và xã hội
• Thiên tai và biến đổi khí hậu: Các mỏ khai thác của Rio Tinto có thể chịu tác
động từ thiên tai như lũ lụt, hỏa hoạn, hạn hán do biến đổi khí hậu, làm gián đoạn
hoạt động khai thác quặng sắt.
• Ví dụ: Một trận lũ lụt lớn tại Úc có thể làm tê liệt hoạt động khai thác và vận
chuyển quặng sắt của Rio Tinto, khiến Hòa Phát không thể nhập đủ nguyên liệu để sản xuất thép.
5. Rủi ro từ quan hệ đối tác và quản lý nhà cung cấp
• Phụ thuộc vào một số nhà cung cấp chính: Nếu Hòa Phát quá phụ thuộc vào
một nhà cung cấp như Rio Tinto mà không đa dạng hóa nguồn cung, bất kỳ sự cố
nào từ phía nhà cung cấp sẽ dẫn đến rủi ro lớn cho chuỗi cung ứng.
• Ví dụ: Nếu Rio Tinto gặp vấn đề như đình công lao động hoặc vi phạm pháp lý
dẫn đến gián đoạn sản xuất, Hòa Phát sẽ gặp khó khăn trong việc duy trì nguồn nguyên liệu.
Phương pháp nhận dạng rủi ro:
- Phương pháp sơ đồ: là một trong những công cụ hữu ích để phân tích rủi ro cho Hòa
Phát trong việc phụ thuộc vào nguồn cung nguyên liệu thô, như quặng sắt từ các nhà
cung cấp nước ngoài (ví dụ Rio Tinto). Sơ đồ này giúp phân tích các nguyên nhân gốc rễ
của một vấn đề, từ đó nhận diện các yếu tố có thể gây ra rủi ro và giúp lập kế hoạch phòng ngừa.
- Phương pháp phân tích hợp đồng: Kiểm tra các điều khoản trong hợp đồng với nhà
cung cấp để nhận diện các rủi ro tiềm ẩn liên quan đến giá cả biến động hoặc điều kiện
giao hàng, cần xem xét các điều khoản về trách nhiệm bồi thường của nhà cung cấp trong
trường hợp gián đoạn chuỗi cung ứng hoặc không đạt chất lượng.
2. Rủi ro về sự cố trong lò cao và lò luyện thép
Lò cao và lò thổi oxy (BOF) là những hệ thống quan trọng trong quy trình sản xuất thép.
Nếu xảy ra sự cố kỹ thuật trong các lò này, quá trình sản xuất sẽ bị gián đoạn và gây ra thiệt hại lớn.
• Ví dụ: năm 2018, sự cố cháy xảy ra tại lò thổi số 2, thuộc nhà máy luyện thép của
Công ty cổ phần Thép Hòa Phát Hải Dương làm 3 người không qua khỏi, ảnh
hưởng đến quy trình sản xuất và gây tổn thất lớn cho công ty.
Phương pháp nhận dạng rủi ro:
- Hợp tác với các phòng chức năng khác trong tổ chức: Phối hợp với phòng kỹ thuật và
bảo trì để theo dõi tình trạng hoạt động của lò cao và lò luyện thép. Những bộ phận này
sẽ nắm rõ lịch trình bảo dưỡng, kiểm tra định kỳ và các vấn đề kỹ thuật phát sinh trong
quá trình vận hành.
- Phương pháp thanh tra hiện trường: Thực hiện kiểm tra, đánh giá trực tiếp tại nhà máy,
lò cao, và lò luyện thép để kiểm tra tình trạng của hệ thống nhiệt luyện, hệ thống làm mát,
hoặc bất kỳ dấu hiệu hao mòn hoặc hỏng hóc nào trong các thiết bị.
3. Rủi ro về kiểm soát chất lượng sản phẩm
Trên thị trường ngày nay, việc lựa chọn vật liệu xây dựng chất lượng và bền vững là điều
cực kỳ quan trọng. Thép hộp Hòa Phát với quy trình sản xuất hiện đại, kiểm soát chất
lượng nghiêm ngặt đã mang đến sản phẩm vượt trội về chất lượng và độ tin cậy. Nếu chất
lượng phôi thép không đạt chuẩn trong quá trình đúc, các sản phẩm thép cán thành phẩm
có thể không đạt tiêu chuẩn kỹ thuật, gây ảnh hưởng đến danh tiếng của công ty và dẫn
đến việc phải thu hồi sản phẩm.
• Ví dụ: Phôi thép bị lỗi trong quá trình đúc dẫn đến sản phẩm thép xây dựng bị nứt
hoặc không đạt độ cứng theo yêu cầu kỹ thuật, gây ra chi phí thu hồi sản phẩm từ
các công trình xây dựng.
Phương pháp nhận dạng rủi ro:
- Phương pháp sơ đồ: Sử dụng sơ đồ để xem xét toàn bộ chuỗi giá trị từ khâu nhập
nguyên liệu đến khâu kiểm tra thành phẩm, từ đó xác định các khâu cần cải thiện để đảm
bảo chất lượng sản phẩm.
- Hợp tác với các phòng chức năng khác trong tổ chức: Phối hợp với các phòng chất
lượng và phòng kỹ thuật để nhận diện các vấn đề về chất lượng sản phẩm có thể xảy ra.
Phòng chất lượng có vai trò kiểm soát và giám sát chất lượng sản phẩm, còn phòng kỹ
thuật hỗ trợ kiểm tra các vấn đề kỹ thuật ảnh hưởng đến chất lượng.
4. Rủi ro từ biến động thị trường thép toàn cầu
Thị trường thép chịu ảnh hưởng từ các yếu tố như biến động giá thép, chiến tranh thương
mại, và nhu cầu xây dựng. Nếu nhu cầu giảm hoặc giá thép tụt dốc, Hòa Phát có thể đối
mặt với lượng hàng tồn kho lớn và giá trị giảm.
Tăng trưởng nhu cầu thép thế giới năm nay dự báo sẽ chậm lại đáng kể do tiêu thụ ở Nga
và Ukraine sụt giảm, điều đó đã thể hiện rõ ở số liệu về sản lượng ngay từ đầu năm 2022.
Theo đó, sản lượng thép thô toàn cầu trong tháng 1/2022 giảm 6,1% so với cùng kỳ, tiếp
tục giảm thêm 5,7% trong tháng 2.
Trong năm 2022, thị trường xuất khẩu sẽ tiếp tục rộng mở rộng dưới tác động từ cuộc
xung đột giữa Nga – Ukraine. Với việc nguồn cung bị gián đoạn, chênh lệch giá thép tại
châu Âu, dự báo tình hình xuất khẩu thép của Việt Nam sẽ có nhiều cơ hội nhưng cũng
nhiều rủi ro liên quan đến chi phí sản xuất và chính sách thương mại. Cụ thể, ước tính chi
phí sản xuất thép ở châu Âu có thể cao hơn từ 150-170 USD/tấn so với tại Việt Nam, chủ
yếu do chênh lệch giá điện và giá carbon. Hiện tại, giá carbon ở châu Âu khoảng 75
USD/tấn, khiến chi phí sản xuất thép bằng lò cao tại khu vực này cao hơn 140 USD/tấn so với ở Việt Nam.
Phương pháp nhận dạng rủi ro:
- Phương pháp thông qua tư vấn: Sử dụng dịch vụ tư vấn từ các chuyên gia thị trường
hoặc tổ chức nghiên cứu để dự báo các biến động trong ngành thép toàn cầu. Các chuyên
gia có thể cung cấp phân tích chuyên sâu về tình hình kinh tế, chính sách thương mại, và xu hướng nhu cầu thép.
- Phương pháp báo cáo tài chính: Báo cáo tài chính có thể cung cấp thông tin về lợi
nhuận, chi phí, và doanh thu từ hoạt động sản xuất thép. Bất kỳ sự biến động nào trên thị
trường toàn cầu có thể tác động đến doanh thu, giá cả nguyên vật liệu, hoặc lượng hàng tồn kho.
5. Rủi ro về vận chuyển và phân phối
Sản phẩm thép có trọng lượng lớn, đòi hỏi hệ thống vận tải chuyên dụng. Nếu xảy ra sự
cố trong quá trình vận chuyển (như tai nạn giao thông hoặc hỏng hóc phương tiện), việc
giao hàng sẽ bị chậm trễ, ảnh hưởng đến hợp đồng và uy tín của công ty.
• Ví dụ: Một lô hàng thép bị tai nạn giao thông trên đường vận chuyển đến công
trường xây dựng lớn khiến thời gian giao hàng bị trì hoãn, ảnh hưởng đến hợp
đồng và tiến độ thi công của đối tác.
Phương pháp nhận dạng rủi ro:
- Phương pháp nghiên cứu các số liệu thống kê: Sử dụng dữ liệu thống kê từ các lần giao
hàng trước để nhận diện các điểm yếu trong quy trình vận chuyển, chẳng hạn như thời
gian giao hàng thường xuyên bị trễ và ảnh hưởng đến tiến độ thi công của đối tác hoặc do
các tuyến đường vận chuyển không phù hợp hoặc hàng hóa bị hư hỏng.
- Phương pháp phân tích hợp đồng: Nếu hợp đồng không rõ ràng về trách nhiệm của nhà
vận tải khi xảy ra tai nạn, điều này có thể tạo ra các rủi ro pháp lý khi hàng hóa bị hư
hỏng trong quá trình vận chuyển.
- Phương pháp thanh tra hiện trường: Thực hiện các đợt thanh tra tại các kho hàng, cảng
xuất nhập, và phương tiện vận chuyển để đánh giá trực tiếp tình trạng hoạt động của hệ thống phân phối.
6. Rủi ro về môi trường pháp lý và quy định
Sản xuất thép chịu nhiều quy định nghiêm ngặt về bảo vệ môi trường và an toàn lao
động. Nếu Hòa Phát vi phạm các quy định này, công ty có thể phải chịu phạt hoặc ngừng
hoạt động nhà máy để cải thiện.
• Ví dụ: Thanh tra Bộ Tài nguyên và Môi trường bắt đầu tiến hành thanh tra việc
chấp hành pháp luật về bảo vệ môi trường, tài nguyên nước tại một số cơ sở đó có
Công ty Cổ phần Thép Hòa Phát, làm ảnh hưởng đến hình ảnh và uy tín của công
ty và rất có thể bị phạt nặng nếu vi phạm
Phương pháp nhận dạng rủi ro:
- Phương pháp thanh tra hiện trường: Thực hiện thanh tra định kỳ tại các khu vực sản
xuất, nhà máy để đảm bảo rằng các hoạt động sản xuất tuân thủ các quy định về môi
trường và an toàn lao động, từ đó phát hiện các vấn đề tiềm ẩn về vi phạm quy định.
- Hợp tác với các phòng chức năng khác trong tổ chức: Hợp tác chặt chẽ với phòng pháp
chế, phòng An toàn – Môi trường để liên tục cập nhật các quy định pháp lý mới liên quan
đến sản xuất thép và có thể hỗ trợ đánh giá và cảnh báo rủi ro về vi phạm quy định môi
trường, đặc biệt khi có thay đổi trong quy định pháp luật, từ đó đưa ra các biện pháp
phòng ngừa và điều chỉnh quy trình sản xuất.