Trang 1/3
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
PHÚ THỌ
KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI CẤP TỈNH
LỚP 9 THCS NĂM HỌC 2023 - 2024
Môn: TOÁN
Thời gian làm bài: 150 phút, không kể thời gian giao đề
(Đề thi có 03 trang)
Lưu ý:
- Thí sinh lựa chọn đáp án phần trắc nghiệm khách quan chỉ có một lựa chọn đúng.
- Thí sinh làm bài thi (cả phần trắc nghiệm khách quan và phần tự luận) trên tờ giấy thi; không
làm bài trên đề thi.
A. PHẦN TRẮC NGHIỆM KHÁCH QUAN (8,0 điểm)
Câu 1: Biết
4 23 6 25 .
ab
− −− = −
Giá trị
ab−
bằng
A.
2.
B.
4.
C.
D.
2.−
Câu 2: Cho
33
13 7 6 13 7 6.a =− ++
Giá trị
( )
2024
3
15 25aa+−
bằng
A.
5.
B.
1.
C.
0.
D.
2024
2.
Câu 3: Trong mặt phẳng tọa độ
Oxy
, cho đường thẳng
( ) : (2 1) 3d y m xm= + +−
. Gọi
0
m
là giá trị của
m
để khoảng cách từ gốc tọa độ đến đường thẳng là lớn nhất. Khẳng định nào sau đây đúng?
A.
0
0 1.m<<
B.
0
1 0.
m
−< <
C.
0
1 2.m<<
D.
0
2 3.m<<
Câu 4: Trong mặt phẳng tọa độ
Oxy
, cho hai đường thẳng
( ) ( )
1
: 50d y mx m
=+≠
và
( )
( )
2
1
: 5 0.dy x m
m
=−+ ≠
Gọi
A
là giao điểm của
1
d
và
2
;d
B
và
C
lần lượt là giao điểm của
1
d
và
2
d
với trục hoành. Giá trị nhỏ nhất của diện tích tam giác
ABC
bằng
A.
1.
B.
9.
C.
25.
D.
16.
Câu 5: Một người đi xe đạp từ A đến B cách nhau
24 .km
Khi đi từ B trở về A người đó tăng vận tốc
thêm
4/km h
so với lúc đi nên thời gian về ít hơn thời gian đi là
30
phút. Vận tốc của xe đạp khi đi từ
A đến B bằng
A.
15 / .km h
B.
9 /.km h
C.
10 / .km h
D.
12 / .km h
Câu 6: Trong mặt phẳng tọa độ
Oxy
, cho parabol
(
)
2
:.Pyx=
Trên
( )
P
lấy hai điểm
,AB
lần lượt có
hoành độ là
1
−
và
3.
Diện tích tam giác
OAB
bằng
A.
16.
B.
6.
C.
8.
D.
12.
Câu 7: Cho phương trình
2
2 40
x mx m− − −=
với
m
là tham số. Biết rằng phương trình đã cho luôn
có hai nghiệm phân biệt
12
,,xx
khi đạt giá trị lớn nhất thì
a
m
b
−
=
,
( )
( )
, , , 1.ab ab
+
∈=
Tổng
4ab+
bằng
A.
8.
B.
5.
C.
0.
D.
4.
Câu 8: Cho phương trình
( )
2
1 2(2 3) 5 25 0.m x m xm− − − −+=
Có bao nhiêu giá trị nguyên của tham
số
m
để phương trình có nghiệm là số hữu tỉ?
A.
3.
B.
2.
C.
1.
D.
0.
Câu 9: Cho tam giác
ABC
vuông tại
,A
có
3, 4.AB AC= =
Điểm
M
thuộc cạnh
AB
sao cho
1
.
2
MB
MA
=
Điểm
P
thuộc tia
AC
sao cho
3 2.AC AP=
Gọi
G
là giao điểm của
BC
và
MP
. Biết
( )
( )
; , , 1.
ab
AG ab ab
b
+
= ∈=
Tổng
ab+
bằng
A.
9.
B.
10.
C.
12.
D.
11.
()d
22
12
1
xx
+
ĐỀ CHÍNH THỨC
Trang 2/3
Câu 10: Cho đường tròn
( )
;OR
nội tiếp trong hình thang cân
ABCD
(đáy lớn
CD
). Đường tròn
(
)
;
OR
tiếp xúc với hai cạnh bên của hình thang lần lượt tại hai điểm
,.MN
Biết
10 ; 16 .R cm MN cm= =
Chu
vi của hình thang bằng
A.
100 .cm
B.
80 .cm
C.
85 .cm
D.
75 .cm
Câu 11: Cho hình lập phương
..ABCD A B C D
′
′′′
Biết đường chéo
23 .
AC cm
′
=
Thể tích của khối lập
phương
.ABCD A B C D
′
′′′
bằng
A.
3
8.cm
B.
3
6.cm
C.
3
10 .cm
D.
3
9.cm
Câu 12: Cho ba đường tròn
(
)
( )
( )
123
,,OOO
có bán kính bằng nhau và bằng
3
, đôi một tiếp xúc ngoài
nhau. Một đường tròn
( )
O
chứa ba đường tròn
( ) ( ) ( )
123
,,OOO
và tiếp xúc với ba đường tròn đó lần
lượt tại ba điểm
,,DEF
. Chu vi của tam giác
DEF
bằng
A.
9 6 3.+
B.
9 6 2.+
C.
18 9 3.+
D.
6 9 3.+
Câu 13: Cho tam giác
ABC
vuông tại
,A
đường cao
,AH
đường trung tuyến
,
AM
đường phân giác
trong
AI
của góc
A
của tam giác
.
ABC
Biết rằng
4
3
AC AB=
và diện tích tam giác
ABC
là
2
24 .cm
Giá trị của
IH IM−
bằng
A.
1
.
35
cm
B.
2
.
35
cm
C.
4
.
35
cm
D.
1
.
7
cm
Câu 14: Cho điểm
P
nằm trong đường tròn
(
)
;.OR
Dây cung
MN
của
( )
;OR
đi qua
.P
Biết
10
R cm=
và
4.OP cm=
Tích
.PM PN
bằng
A.
64 .cm
B.
84 .cm
C.
81 .cm
D.
49 .cm
Câu 15: Cho nửa đường tròn
( )
O
đường kính
2.BC R=
Điểm
A
di động trên nửa đường tròn
( )
O
.
Gọi
H
là hình chiếu của điểm
A
lên
.BC
Gọi
D
và
E
lần lượt là hình chiếu của
H
lên
AC
và
.AB
Giá trị lớn nhất của diện tích tứ giác
AEHD
bằng
A.
2
.
4
R
B.
2
.
3
R
C.
2
.
8
R
D.
2
.
2
R
Câu 16: Một nhóm bạn đi câu cá. Bạn câu được ít nhất câu được
1
7
tổng số cá mà cả nhóm câu được,
bạn câu được nhiều nhất câu được
1
5
tổng số cá mà cả nhóm câu được. Biết rằng số cá câu được của
mỗi bạn là khác nhau. Số người của nhóm đi câu cá là
A.
7.
B.
5.
C.
6.
D.
12.
B. PHẦN TỰ LUẬN (12,0 điểm)
Câu 1 (3,0 điểm).
a) Tìm tất cả các cặp số nguyên dương
( )
;xy
thỏa mãn
( )
22
2 4 0.x yy y x+ +− =
b) Tìm tất cả các cặp số tự nhiên
( )
;nk
sao cho
4 21
4
k
n
+
+
là số nguyên tố.
Câu 2 (4,0 điểm).
a) Giải phương trình:
( )
2
5 1 4 1.x x xx+ += +
b) Cho
;;xyz
là các số thực dương thỏa mãn
22
22
2
2 4 40
4 12 0 .
4 40
xy xy
yz y
y y z xz
+ + − −=
+− −=
− −− +=
Chứng minh rằng:
2 2 14.xy yz x y z+ − +− =
Trang 3/3
c) Cho
(
)
Px
là đa thức bậc
4
thỏa mãn
( )
20P −=
và
( ) ( ) ( )( )
2 23 1
Px Px xx x− −= + +
.
Xác định đa thức
( )
.Px
Câu 3 (4,0 điểm). Cho tam giác
ABC
nhọn
( )
,AB AC<
có trực tâm
H
và nội tiếp trong đường tròn
( )
.O
Gọi
,,DEF
tương ứng là chân các đường cao của tam giác
ABC
kẻ từ
,,.ABC
Tia
AO
cắt
BC
tại
,
M
gọi
,PQ
tương ứng là hình chiếu của
M
trên các cạnh
,.
AC AB
a) Chứng minh tam giác
HFE
đồng dạng với tam giác
.MPQ
b) Chứng minh
2
..
AB DB MB
AC DC MC

=


c) Khi điểm
A
di động trên
( )
,O
dây cung
BC
cố định sao cho tam giác
ABC
nhọn. Đường thẳng
chứa tia phân giác ngoài của góc
BHC
cắt
,AB AC
lần lượt tại hai điểm
,.RN
Đường tròn ngoại tiếp
tam giác
ARN
cắt đường phân giác trong của
BAC
tại điểm thứ hai là
.K
Chứng minh rằng đường
thẳng
HK
luôn đi qua một điểm cố định.
Câu 4 (1,0 điểm). Cho các số thực dương
, ,abc
thỏa mãn
27.ab bc ca++=
Tìm giá trị nhỏ nhất của
biểu thức
2 22 22 2
2 22 22 2
765 765 765
.
3 10 5 3 10 5 3 10 5
a ab b b bc c c ca a
P
a ab b b bc c c ca a
++ ++ ++
= ++
++ ++ ++
------------------HẾT------------------
Họ và tên thí sinh:…………………………………………….……Số báo danh:…………..…………….
Thí sinh không được sử dụng tài liệu. Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm.
Trang 1/7
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
PHÚ THỌ
KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI CẤP TỈNH
LỚP 9 THCS NĂM HỌC 2023 – 2024
Môn: Toán
HƯỚNG DẪN CHẤM CHÍNH THỨC
(Hướng dẫn chấm có 07 trang)
I. Một số chú ý khi chấm bài tự luận
- Hướng dẫn chấm thi dưới đây dựa vào lời giải sơ lược của một cách. Khi chấm thi giám khảo cần
bám sát yêu cầu trình bày lời giải đầy đủ, chi tiết, hợp logic và có thể chia nhỏ đến 0,25 điểm.
- Thí sinh làm bài theo cách khác với hướng dẫn chấm mà đúng thì tổ chấm cần thống nhất cho
điểm tương ứng với thang điểm của hướng dẫn chấm.
- Điểm bài thi là tổng điểm các câu không làm tròn số.
II. Đáp án – thang điểm
1. Phần trắc nghiệm khách quan: Mỗi câu trả lời đúng được 0,5 điểm.
Câu 1
Câu 2
Câu 3
Câu 4
Câu 5
Câu 6
Câu 7
Câu 8
D
B
B
C
D
B
A
B
Câu 9
Câu 10
Câu 11
Câu 12
Câu 13
Câu 14
Câu 15
Câu 16
D
A
A
C
A
B
D
C
2. Phần tự luận
Câu 1 (3,0 điểm).
a) Tìm tất cả các cặp số nguyên dương
( )
;
xy
thỏa mãn
( )
22
2 4 0.x yy y x+ +− =
b) Tìm tất cả các cặp số tự nhiên
( )
;nk
sao cho
4 21
4
k
n
+
+
là số nguyên tố.
Nội dung
Điểm
a) Tìm tất cả các cặp số nguyên dương
(
)
;xy
thỏa mãn
( )
22
2 4 0.x yy y x+ +− =
2,0
Ta có
( )
( )
2 2 2 32
2 4 0 4 2 0. 1x y y y x x yx y y+ +− =⇔− ++ =
0,25
Phương trình
( )
1
với
x
là ẩn,
y
là tham số, ta có:
0,25
( )
23 2 23 2
4 22 2
yy y yyy y
′
∆= − − = − = −
0,5
TH1.
3; 0yy
′
≥ ∈ ⇒∆ <
: Phương trình vô nghiệm.
0,25
TH2.
(
)
2
2 : 1 8 16 0 4.y xx x= ⇔−+=⇔=
0,25
TH3.
( )
2
1
1: 1 4 3 0 .
3
x
y xx
x
=
= ⇔ − +=⇔
=
0,25
Vậy có
3
cặp số nguyên dương
( )
;
xy
thỏa mãn là
( ) ( ) ( )
4;2 ; 1;1 ; 3;1 .
0,25
b) Tìm tất cả các cặp số tự nhiên
( )
;
nk
sao cho
4 21
4
k
n
+
+
là số nguyên tố.
1,0
( ) ( )
( )
( ) ( )
( )( )
22 2
4 21 2 21 2 21 2 21
22
2 21 1 2 21 1 2 21 1
4 2 2 2. .2
2 .2 2 .2 2 .2 .
k k kk
k k kk kk
Mn n n n
n n n nn n
+ + ++
+ + ++ ++
=+= + =+ −
=+ − =++ +−
0,25
Vì
2 21 1
2 .2 2, ;
kk
n n nk
++
+ + ≥∀ ∈
,
và
M
là số nguyên tố nên
2 21 1
2 .2 1
kk
nn
++
+− =
0,25
Trang 2/7
(
)
(
)
2
21
2 1 2 12
1
1
2 .2 2 2 2 2
1
1
21
0
21
k
kk
k
k
nn n n n
n
n
n
k
n
+
++
+
+
⇔− + +=⇔− +=
=
=
⇒⇔
−=

=
−=−
0,25
Thử lại: Với
1; 0 1 4 5
nk M= =⇒ =+=
là số nguyên tố.
Vậy:
1; 0.
nk= =
0,25
Câu 2 (4,0 điểm).
a) Giải phương trình:
(
)
2
5 1 4 1.x x xx+ += +
b) Cho
;;
xyz
là các số thực dương thỏa mãn
22
22
2
2 4 40
4 12 0
4 4 0.
xy xy
yz y
y y z xz
+ + − −=
+− −=
− −− +=
Chứng minh rằng:
2 2 14.xy yz x y z+ − +− =
c) Cho
( )
Px
là đa thức bậc
4
thỏa mãn
( )
20P −=
và
( ) ( ) ( )( )
2 23 1
Px Px xx x− −= + +
. Xác
định đa thức
(
)
.Px
Nội dung
Điểm
a) Giải phương trình:
( )
2
5 1 4 1.x x xx+ += +
2,0
+) Điều kiện:
0.
x
≥
( )
22
) 514 1 514 4 0.
xx xx xx xx x+ ++= +⇔++− − =
0,25
)0x+=
: không là nghiệm của phương trình
0,25
)0x+>
: Chia cả hai vế của phương trình cho
x
, ta được:
14 1 1
5 4 0 4 5 0.x x xx
xx
xx


++ − − = ⇔ + − + +=




0,5
Đặt:
( )
2
11
22tx t x t
x
x
= + ≥ ⇒+ = −
.
0,25
Ta được phương trình:
22
1
2450 430
3
t
t t tt
t
=
−−+=⇔−+=⇔
=
0,25
)1t+=
: loại do điều kiện
2.t ≥
( )
2
3 5 7 35
1
22
) 3 3 3 10
3 5 7 35
22
xx
t x xx
x
xx

++
= =


+ = ⇔ + = ⇔ − += ⇔ ⇔

−−
= =


(thỏa mãn điều kiện).
Vậy
7 35
2
x
+
=
và
7 35
2
x
−
=
là hai nghiệm của phương trình.
0,5
Trang 3/7
b) Cho
;;xyz
là các số thực dương thỏa mãn
22
22
2
2 4 40
4 12 0
4 4 0.
xy xy
yz y
y y z xz
+ + − −=
+− −=
− −− +=
Chứng minh rằng:
2 2 14.
xy yz x y z+ − +− =
1,0
(
) (
)
( )
(
) (
)
(
) (
) ( )
22
22
2
22 2
2
2
1 2 91
2 4 40
4 12 0 2 16 2
4 40
2 13
xy
xy xy
yz y y z
y y z xz
y xz
+ +− =
+ + − −=
+− −= ⇔ − +=


− −− +=
−=+
0,25
Từ (1) và (2) suy ra
( )
( )( )
2
2
1 7 1 1 7 (4).x z x zx z+ − =−⇔ +− ++ =−
Từ (2) và (3) suy ra
( )
2
16
( 1) 16 1 16 1 (5).z zx z x z x z
z
+ + = ⇔ ++ = ⇔ + +=
Thế (5) vào (4) ta có
( )
16 9
1. 7 1
16
z
xz x
z
+− =−⇔ +=
(6)
0,25
Suy ra
2
2
9 16
16
16 5
z
zz+ = ⇔=
(do
0
z >
)
Thế vào (2) suy ra
( )
( )
2
12 22
2
144
55
( 2) .
12 2
25
2
55
y y tm
y
y yl

−= =

−= ⇔ ⇔


−=− =−


Thế vào (6) suy ra
4
.
5
x =
Vậy ta có
2 2 14.xy yz x y z+ − +− =
0,5
c) Cho
( )
Px
là đa thức bậc
4
thỏa mãn
( )
20P −=
và
( ) ( ) ( )
( )
2 23 1
Px Px xx x− −= + +
.
Xác định đa thức
( )
.Px
1,0
Ta thấy:
( ) (
)
( ) ( )
(
)
( )
0 20 00
2 40 40
PP P
PP P
− −= =


⇒

−− −= −=


(vì
( )
20P
−=
)
0,25
Do
( )
( ) ( )
0240PP P= −= −=⇒
(
) ( )(
)( )(
)
2 4 0.P x x x x ax b a=++ +≠
0,25
Ta có:
( ) ( ) ( )( )
( ) ( )
( ) ( )
( )
( )
2 0 56 2 56
2 23 1 .
4 2 312 4 368
PP P
Px Px xx x
PP P
−= =


− − = + +⇒ ⇒

−= =


0,25
Suy ra
73
2
68
.
23 5
4
12 12
ab a
ab b

+= =


⇔


+= =


Vậy đa thức
( ) ( )( )
43 2
3 5 3 8 11 10
24 .
8 12 8 3 2 3
Px xx x x x x x x

=+ + +=++ +


0,25
Trang 4/7
Câu 3 (4,0 điểm). Cho tam giác
ABC
nhọn
( )
,AB AC<
có trực tâm
H
và nội tiếp trong đường
tròn
( )
.O
Gọi
,,
DEF
tương ứng là chân các đường cao của tam giác
ABC
kẻ từ
,,.ABC
Tia
AO
cắt
BC
tại
,M
gọi
,PQ
tương ứng là hình chiếu của
M
trên các cạnh
,.AC AB
a) Chứng minh rằng tam giác
HFE
đồng dạng với tam giác
.MPQ
b) Chứng minh rằng
2
..
AB DB MB
AC DC MC

=


c) Khi điểm
A
di động trên
( )
,O
dây cung
BC
cố định sao cho tam giác
ABC
nhọn. Đường thẳng
chứa tia phân giác ngoài của góc
BHC
cắt
,AB AC
lần lượt tại hai điểm
,.RN
Đường tròn ngoại tiếp
tam giác
ARN
cắt đường phân giác trong của
BAC
tại điểm thứ hai là
.K
Chứng minh rằng đường
thẳng
HK
luôn đi qua một điểm cố định.
Nội dung
Điểm
a) Chứng minh rằng giác
HFE
đồng dạng với tam giác
.MPQ
1,5
H
P
Q
M
F
E
D
O
A
B
C
Tứ giác
AFHE
nội tiếp
⇒
180 .FAE FHE
ο
+=
Tứ giác
AQMP
nội tiếp
⇒
180 .QAP QMP
ο
+=
Suy ra
.FHE QMP=
(1)
0,5
Ta có
90 90 .
2
AOC
MAC ABC FAH= °− = °− =
0,5
Tứ giác
AFHE
nội tiếp
⇒
.FAH FEH=
Tứ giác
AQMP
nội tiếp
⇒
.
MAP MQP=
Suy ra
.FEH MQP
=
(2)
Từ (1) và (2) suy ra tam giác
HFE
đồng dạng với tam giác
.MPQ
0,5
b) Chứng minh rằng
2
..
AB DB MB
AC DC MC

=


1,5
Trang 5/7
Ta có
.
..
.
AHB
AHC
S
DB HF AB HF AB
DC S HE AC HE AC
= = =
0,5
Ta có
.
..
.
ABM
ACM
S
MB MQ AB MQ AB
MC S MP AC MP AC
= = =
0,5
Vì tam giác
HFE
đồng dạng với tam giác
MPQ
suy ra
.
HF MP
HE MQ
=
0,25
Vậy
22
. .. .
DB MB HF MQ AB AB
DC MC HE MP AC AC

= =


0,25
c) Khi điểm
A
di động trên
( )
,O
dây cung
BC
cố định sao cho tam giác
ABC
nhọn.
Đường thẳng chứa tia phân giác ngoài của góc
BHC
cắt
,AB AC
lần lượt tại hai điểm
,.RN
Đường tròn ngoại tiếp tam giác
ARN
cắt đường phân giác trong của
BAC
tại
điểm thứ hai là
.
K
Chứng minh rằng đường thẳng
HK
luôn đi qua một điểm cố định.
1,0
G
J
I
K
N
R
E
F
H
O
A
B
C
D
L
Ta có
RHB NHC=
và
RBH NCH=
( tứ giác
BFEC
nội tiếp).
Do đó
.
ARH RBH RHB NCH NHC ANH=+= + =
Suy ra tam giác
ARN
cân
A
0,25
Lại có,
AK
là phân giác trong
.RAN
Suy ra
AK
là đường kính đường tròn ngoại tiếp tam
giác
.ARN
Suy ra
90 ; .ARK ANK KR CF KN BE
°
= = ⇒ 
Gọi
I
là giao điểm của
BH
và
,KR
J
là giao điểm của
CH
và
.KN
Suy ra tứ giác
IHJK
là
0,25
Trang 6/7
hình bình hành. Ta có
HK
đi qua trung điểm
G
của
.IJ
(1)
Lại có,
K
là điểm chính giữa
RN
1
.
2
KRN KNR BAC⇒==
Do đó,
1
2
KRN KAN RHB BAC= = = ⇒
tam giác
IRH
cân tại
.I IH IR⇒=
Tương tự
.JH JN=
0,25
Ta có tam giác
BRI
đồng dạng tam giác
.CNJ
Suy ra
(2).
IR JN IH JH
IJ BC
IB JC IB JC
=⇒=⇒
T
ừ (1) và (2) suy ra
HK
đi qua điểm trung điểm
L
của đoạn
BC
mà
BC
cố định nên
L
là
điểm cố định.
0,25
Câu 4 (1,0 điểm). Cho các số thực dương
, ,a bc
thỏa mãn
27.ab bc ca
++=
Tìm giá trị nhỏ nhất của
biểu thức
2 22 22 2
2 22 22 2
765 765 765
.
3 10 5 3 10 5 3 10 5
a ab b b bc c c ca a
P
a ab b b bc c c ca a
++ ++ ++
= ++
++ ++ ++
Nội dung
Điểm
Ta có:
( ) ( )
( )
22 2
22
2 13 2
7 6 5 54 54
9 99
a abb ab ab ab+ += + + −≥ +
. Đẳng thức xảy ra khi
.ab=
( )
( )
( )
22 2
22
2 52
3 10 5 45 45
9 99
a abb ab ab ab+ += + − −≤ +
. Đẳng thức xảy ra khi
.ab=
Suy ra
(
)
22
2
3 10 5 4 5 .
3
a ab b a b+ +≤ +
Do đó
( )
2
22
22
54
765 2
..
345
3 10 5
ab
a ab b
ab
a ab b
+
++
≥
+
++
0,25
Tương tự
( )
2
22
22
54
765 2
.
3 45
3 10 5
bc
b bc c
bc
b bc c
+
++
≥
+
++
;
(
)
2
22
22
54
765 2
..
3 45
3 10 5
ca
c ca c
ca
c ca a
+
++
≥
+
++
Cộng vế với vế của các bất đẳng thức trên ta có
( ) ( ) ( )
222
54 54 54
2
3 45 45 45
ab bc ca
P
ab bc ca

+++
≥ ++

+++


0,25
Theo bất đẳng thức Cô si ta có
( )
( ) ( )
2
54
4 5 25 4 .
45
ab
ab ab
ab
+
++≥ +
+
Suy ra
( )
2
54
6 3.
45
ab
ab
ab
+
≥+
+
Đẳng thức xảy ra khi
.ab=
0,25
Trang 7/7
Tương tự ta có
(
)
(
)
2
9 9 9 32 .
3
P a b c abc
≥ + + = ++
Mặt khác ta có
( ) ( )
2
3
a b c ab bc ca
++ ≥ + +
nên từ giả thiết, ta có
9.
abc++≥
Suy ra
27 2.
P ≥
Vậy giá trị nhỏ nhất của
P
bằng
27 2.
Dấu “=” xảy ra khi
3.abc= = =
0,25
……….Hết……….

Preview text:

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI CẤP TỈNH PHÚ THỌ
LỚP 9 THCS NĂM HỌC 2023 - 2024 Môn: TOÁN ĐỀ CHÍNH THỨC
Thời gian làm bài: 150 phút, không kể thời gian giao đề
(Đề thi có 03 trang)
Lưu ý: - Thí sinh lựa chọn đáp án phần trắc nghiệm khách quan chỉ có một lựa chọn đúng.
- Thí sinh làm bài thi (cả phần trắc nghiệm khách quan và phần tự luận) trên tờ giấy thi; không
làm bài trên đề thi.
A. PHẦN TRẮC NGHIỆM KHÁCH QUAN (8,0 điểm)
Câu 1:
Biết 4 − 2 3 − 6 − 2 5 = a − b. Giá trị a − b bằng A. 2. B. 4. C. 3 − 5. D. 2. − Câu 2: Cho 3 3
a = 13− 7 6 + 13+ 7 6. Giá trị (a + a − )2024 3 15 25 bằng A. 5. B. 1. C. 0. D. 2024 2 .
Câu 3: Trong mặt phẳng tọa độ Oxy , cho đường thẳng (d) : y = (2m +1)x + m − 3. Gọi m là giá trị của 0
m để khoảng cách từ gốc tọa độ đến đường thẳng (d) là lớn nhất. Khẳng định nào sau đây đúng?
A. 0 < m <1. B. 1
− < m < 0.
C. 1< m < 2.
D. 2 < m < 3. 0 0 0 0
Câu 4: Trong mặt phẳng tọa độ Oxy , cho hai đường thẳng (d : y = mx + 5 m ≠ 0 và 1 ) ( ) ( 1
d : y = − x + 5 m ≠ 0 . Gọi A là giao điểm của d và d ; B và C lần lượt là giao điểm của d và 2 ) ( ) m 1 2 1
d với trục hoành. Giá trị nhỏ nhất của diện tích tam giác ABC bằng 2 A. 1. B. 9. C. 25. D. 16.
Câu 5: Một người đi xe đạp từ A đến B cách nhau 24k .
m Khi đi từ B trở về A người đó tăng vận tốc
thêm 4km / h so với lúc đi nên thời gian về ít hơn thời gian đi là 30 phút. Vận tốc của xe đạp khi đi từ A đến B bằng A. 15 km / . h B. 9km / . h C. 10 km / . h D. 12 km / . h
Câu 6: Trong mặt phẳng tọa độ Oxy , cho parabol (P) 2
: y = x . Trên (P) lấy hai điểm , A B lần lượt có hoành độ là 1
− và 3. Diện tích tam giác OAB bằng A. 16. B. 6. C. 8. D. 12.
Câu 7: Cho phương trình 2
x − 2mx − m − 4 = 0 với m là tham số. Biết rằng phương trình đã cho luôn 1
có hai nghiệm phân biệt x , x , khi 2
2 đạt giá trị lớn nhất thì −a m = , (a,b +
∈ ,(a,b) =1 ).Tổng 1 2 x + x 1 2 b 4a + b bằng A. 8. B. 5. C. 0. D. 4.
Câu 8: Cho phương trình (m − ) 2
1 x − 2(2m − 3)x − 5m + 25 = 0. Có bao nhiêu giá trị nguyên của tham
số m để phương trình có nghiệm là số hữu tỉ? A. 3. B. 2. C. 1. D. 0.
Câu 9: Cho tam giác ABC vuông tại ,
A có AB = 3, AC = 4. Điểm M thuộc cạnh AB sao cho MB 1
= . Điểm P thuộc tia AC sao cho 3AC = 2A .
P Gọi G là giao điểm của BC và MP . Biết MA 2 a b AG (a;b + =
∈ ,(a,b) = )
1 . Tổng a + b bằng b A. 9. B. 10. C. 12. D. 11. Trang 1/3
Câu 10: Cho đường tròn ( ;
O R) nội tiếp trong hình thang cân ABCD (đáy lớn CD ). Đường tròn ( ; O R)
tiếp xúc với hai cạnh bên của hình thang lần lượt tại hai điểm M , N. Biết R =10c ; m MN =16c . m Chu vi của hình thang bằng A. 100 . cm B. 80 . cm C. 85 c . m D. 75 . cm
Câu 11: Cho hình lập phương ABC . D A′B C ′ D
′ .′ Biết đường chéo AC′ = 2 3 c .
m Thể tích của khối lập phương ABC . D A′B C ′ D ′ ′ bằng A. 3 8 cm . B. 3 6cm . C. 3 10cm . D. 3 9cm .
Câu 12: Cho ba đường tròn (O , O , O
1 ) ( 2 ) ( 3 ) có bán kính bằng nhau và bằng 3 , đôi một tiếp xúc ngoài
nhau. Một đường tròn (O) chứa ba đường tròn (O , O , O
1 ) ( 2 ) ( 3 ) và tiếp xúc với ba đường tròn đó lần
lượt tại ba điểm D, E, F . Chu vi của tam giác DEF bằng A. 9 + 6 3. B. 9 + 6 2. C. 18 + 9 3. D. 6 + 9 3.
Câu 13: Cho tam giác ABC vuông tại ,
A đường cao AH, đường trung tuyến AM , đường phân giác
trong AI của góc A của tam giác ABC. Biết rằng 4
AC = AB và diện tích tam giác ABC là 2 24cm . 3
Giá trị của IH − IM bằng A. 1 c . m B. 2 . cm C. 4 . cm D. 1 . cm 35 35 35 7
Câu 14: Cho điểm P nằm trong đường tròn ( ;
O R). Dây cung MN của ( ; O R) đi qua . P Biết
R =10cm và OP = 4c .
m Tích PM.PN bằng A. 64 c . m B. 84 c . m C. 81 . cm D. 49c . m
Câu 15: Cho nửa đường tròn (O) đường kính BC = 2 .
R Điểm A di động trên nửa đường tròn (O) .
Gọi H là hình chiếu của điểm A lên BC. Gọi D và E lần lượt là hình chiếu của H lên AC và A . B
Giá trị lớn nhất của diện tích tứ giác AEHD bằng 2 2 2 2 A. R . B. R . C. R . D. R . 4 3 8 2
Câu 16: Một nhóm bạn đi câu cá. Bạn câu được ít nhất câu được 1 tổng số cá mà cả nhóm câu được, 7
bạn câu được nhiều nhất câu được 1 tổng số cá mà cả nhóm câu được. Biết rằng số cá câu được của 5
mỗi bạn là khác nhau. Số người của nhóm đi câu cá là A. 7. B. 5. C. 6. D. 12.
B. PHẦN TỰ LUẬN (12,0 điểm)
Câu 1
(3,0 điểm).
a) Tìm tất cả các cặp số nguyên dương ( ; x y) thỏa mãn 2 x + y ( 2
y + 2y − 4x) = 0.
b) Tìm tất cả các cặp số tự nhiên ( ; n k ) sao cho 4 2 1 4 k n + + là số nguyên tố.
Câu 2 (4,0 điểm). a) Giải phương trình: 2
x + 5x +1 = 4 x (x + ) 1 . 2 2
x + y + 2x − 4y − 4 = 0  b) Cho ;
x y; z là các số thực dương thỏa mãn 2 2
y + z − 4y −12 = 0 .  2
y − 4y − z − xz + 4 = 0 
Chứng minh rằng: xy + yz − 2x + y − 2z =14. Trang 2/3
c) Cho P(x) là đa thức bậc 4 thỏa mãn P( 2
− ) = 0 và P(x) − P(x − 2) = x(x + 2)(3x + ) 1 .
Xác định đa thức P(x).
Câu 3 (4,0 điểm). Cho tam giác ABC nhọn ( AB < AC), có trực tâm H và nội tiếp trong đường tròn
(O). Gọi D,E,F tương ứng là chân các đường cao của tam giác ABC kẻ từ ,
A B,C. Tia AO cắt BC
tại M , gọi P,Q tương ứng là hình chiếu của M trên các cạnh AC, A . B
a) Chứng minh tam giác HFE đồng dạng với tam giác MP . Q 2
b) Chứng minh  AB DB =   . MB . AC DC MC
c) Khi điểm A di động trên (O), dây cung BC cố định sao cho tam giác ABC nhọn. Đường thẳng
chứa tia phân giác ngoài của góc 
BHC cắt AB, AC lần lượt tại hai điểm R, N. Đường tròn ngoại tiếp
tam giác ARN cắt đường phân giác trong của 
BAC tại điểm thứ hai là K. Chứng minh rằng đường
thẳng HK luôn đi qua một điểm cố định.
Câu 4 (1,0 điểm). Cho các số thực dương a, b, c thỏa mãn ab + bc + ca = 27. Tìm giá trị nhỏ nhất của 2 2 2 2 2 2 biểu thức
7a + 6ab + 5b
7b + 6bc + 5c
7c + 6ca + 5a P = + + . 2 2 2 2 2 2
3a +10ab + 5b
3b +10bc + 5c
3c +10ca + 5a
------------------HẾT------------------
Họ và tên thí sinh:…………………………………………….……Số báo danh:…………..…………….
Thí sinh không được sử dụng tài liệu. Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm.
Trang 3/3
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI CẤP TỈNH PHÚ THỌ
LỚP 9 THCS NĂM HỌC 2023 – 2024 Môn: Toán
HƯỚNG DẪN CHẤM CHÍNH THỨC
(Hướng dẫn chấm có 07 trang)
I. Một số chú ý khi chấm bài tự luận
- Hướng dẫn chấm thi dưới đây dựa vào lời giải sơ lược của một cách. Khi chấm thi giám khảo cần
bám sát yêu cầu trình bày lời giải đầy đủ, chi tiết, hợp logic và có thể chia nhỏ đến 0,25 điểm.
- Thí sinh làm bài theo cách khác với hướng dẫn chấm mà đúng thì tổ chấm cần thống nhất cho
điểm tương ứng với thang điểm của hướng dẫn chấm.
- Điểm bài thi là tổng điểm các câu không làm tròn số.
II. Đáp án – thang điểm

1. Phần trắc nghiệm khách quan: Mỗi câu trả lời đúng được 0,5 điểm. Câu 1 Câu 2 Câu 3 Câu 4 Câu 5 Câu 6 Câu 7 Câu 8 D B B C D B A B Câu 9
Câu 10 Câu 11 Câu 12 Câu 13 Câu 14 Câu 15 Câu 16 D A A C A B D C 2. Phần tự luận
Câu 1 (3,0 điểm).
a) Tìm tất cả các cặp số nguyên dương ( x; y) thỏa mãn 2 x + y ( 2
y + 2y − 4x) = 0.
b) Tìm tất cả các cặp số tự nhiên ( ; n k ) sao cho 4 2 1 4 k n + + là số nguyên tố. Nội dung Điểm
a) Tìm tất cả các cặp số nguyên dương ( x; y) thỏa mãn 2 x + y ( 2
y + 2y − 4x) = 0. 2,0 Ta có 2 x + y ( 2
y + y − x) 2 3 2 2
4 = 0 ⇔ x − 4yx + y + 2y = 0.( ) 1 0,25 Phương trình ( )
1 với x là ẩn, y là tham số, ta có: 0,25 2 3 2 2 3 2
∆′ = 4y − y − 2y = 2y − y = y (2 − y) 0,5
TH1. y ≥ 3; y ∈ ⇒ ∆′ < 0: Phương trình vô nghiệm. 0,25 TH2. y = ( ) 2
2 : 1 ⇔ x −8x +16 = 0 ⇔ x = 4. 0,25 x =1 TH3. y =1:( ) 2
1 ⇔ x − 4x + 3 = 0 ⇔  . x = 3 0,25
Vậy có 3 cặp số nguyên dương ( x; y) thỏa mãn là (4;2);(1 ) ;1 ;(3 ) ;1 . 0,25
b) Tìm tất cả các cặp số tự nhiên ( ; n k ) sao cho 4 2 1 4 k n + +
là số nguyên tố. 1,0
M = n + 4 k+ = (n )2 + (2 k+ )2 = (n + 2 k+ )2 4 2 1 2 2 1 2 2 1 2 2k 1 − 2.n .2 + 0,25
= (n + 2 k+ )2 −( .2k n + )2 2 2 1 1 = ( 2 2k 1 + k 1 n + 2 + .2 n + )( 2 2k 1 + k 1 n + 2 − .2 n + ). Vì 2 2k 1 + k 1 n 2 . n 2 + + + ≥ 2,∀ ; n k ∈  , 0,25
và M là số nguyên tố nên 2 2k 1 + k 1 n 2 .2 n + + − = 1 Trang 1/7 2 k 1 + (k+ ) 2 ⇔ n − 2 .2 n + 2 + n = 2 ⇔ ( k 1 n − 2 + )2 2 1 2 + n = 2 0,25 n = 1   = + n 1 k 1
⇒ n − 2 =1 ⇔   k = 0 k 1 n − 2 + = 1 −
Thử lại: Với n =1;k = 0 ⇒ M =1+ 4 = 5 là số nguyên tố.
Vậy: n =1;k = 0. 0,25
Câu 2 (4,0 điểm). a) Giải phương trình: 2
x + 5x +1 = 4 x (x + ) 1 . 2 2
x + y + 2x − 4y − 4 = 0  b) Cho ;
x y; z là các số thực dương thỏa mãn 2 2
y + z − 4y −12 = 0  2
y − 4y − z − xz + 4 = 0. 
Chứng minh rằng: xy + yz − 2x + y − 2z =14.
c) Cho P(x) là đa thức bậc 4 thỏa mãn P( 2
− ) = 0 và P(x) − P(x − 2) = x(x + 2)(3x + ) 1 . Xác
định đa thức P(x). Nội dung Điểm
a) Giải phương trình: 2
x + 5x +1 = 4 x (x + ) 1 . 2,0
+) Điều kiện: x ≥ 0. 0,25 2 + x + x + = x (x + ) 2 ) 5 1 4
1 ⇔ x + 5x +1− 4x x − 4 x = 0.
+) x = 0 : không là nghiệm của phương trình 0,25
+) x > 0 : Chia cả hai vế của phương trình cho x , ta được: 1 4  1   1
x + 5 + − 4 x − = 0 ⇔ x + − 4 x  + + 5 =     0. 0,5 x xx   x  Đặt: 1 t = x + (t ≥ 2) 1 2
⇒ x + = t − 2 . x x 0,25 t = 1 Ta được phương trình: 2 2
t − 2 − 4t + 5 = 0 ⇔ t − 4t + 3 = 0 ⇔  0,25 t = 3
+)t =1: loại do điều kiện t ≥ 2.  3+ 5  7 + 3 5  =  = 1 x x + t = ⇔ x + = ⇔ ( x)2 2 2 ) 3 3 − 3 x +1 = 0 ⇔  ⇔  x  3− 5  7 − 3 5 0,5  x = x =  2  2
(thỏa mãn điều kiện). Vậy 7 3 5 x + = và 7 3 5 x − =
là hai nghiệm của phương trình. 2 2 Trang 2/7 2 2
x + y + 2x − 4y − 4 = 0  b) Cho ;
x y; z là các số thực dương thỏa mãn 2 2
y + z − 4y −12 = 0  2
y − 4y − z − xz + 4 = 0.  1,0
Chứng minh rằng: xy + yz − 2x + y − 2z =14.
x + y + 2x − 4y − 4 = 0 (  x + )2 1 + ( y − 2)2 2 2 = 9 ( ) 1   2 2 y z 4y 12 0 (  + − − = ⇔  y − 2)2 2 + z =16 (2) 0,25  2 y 4y z xz 4 0  (  − − − + =
y − 2)2 = ( x + ) 1 z (3) 
Từ (1) và (2) suy ra (x + )2 2 1 − z = 7
− ⇔ (x +1− z)(x +1+ z) = 7 − (4). Từ (2) và (3) suy ra 2 z + z x + =
⇔ z (x + + z) 16 ( 1) 16 1
= 16 ⇔ x + z +1 = (5). z 0,25
Thế (5) vào (4) ta có ( + − ) 16 9 1 . = 7 − ⇔ +1 z x z x = (6) z 16 2 Suy ra 2 9z 16 z + = 16 ⇔ z = (do z > 0) 16 5  12  22 y − 2 = y = (tm)   Thế vào (2) suy ra 2 144 5 5 (y − 2) = ⇔  ⇔  . 25  12  2 y − 2 = − y = − (l) 0,5  5  5 Thế vào (6) suy ra 4 x = . 5
Vậy ta có xy + yz − 2x + y − 2z =14.
c) Cho P(x) là đa thức bậc 4 thỏa mãn P( 2
− ) = 0 và P(x) − P(x − 2) = x(x + 2)(3x + ) 1 . 1,0
Xác định đa thức P(x). P(0) − P( 2 − ) = 0   P (0) = 0 Ta thấy:  ⇒  (vì P( 2 − ) = 0 ) 0,25 P  ( 2 − ) − P( 4 − ) = 0 P  ( 4 − ) = 0 Do P(0) = P( 2 − ) = P( 4
− ) = 0 ⇒ P(x) = x(x + 2)(x + 4)(ax + b)(a ≠ 0). 0,25 Ta có:
P(2) − P(0) = 56   P(2) = 0,25
P(x) − P(x − ) = x(x + )( x + ) 56 2 2 3 1 ⇒  ⇒  P  ( ) − P( ) = P  ( ) . 4 2 312 4 = 368  7  3 2a + b = a =   Suy ra  6  8  ⇔  . 23 5 4a b b  + = =  12  12 0,25
Vậy đa thức P(x) = x(x + )(x + ) 3 5  3 4 8 3 11 2 10 2 4 x + = x + x + x +   .x  8 12  8 3 2 3 Trang 3/7
Câu 3 (4,0 điểm). Cho tam giác ABC nhọn ( AB < AC), có trực tâm H và nội tiếp trong đường
tròn(O). Gọi D, E, F tương ứng là chân các đường cao của tam giác ABC kẻ từ ,
A B,C.Tia AO cắt
BC tại M , gọi P,Q tương ứng là hình chiếu của M trên các cạnh AC, A . B
a) Chứng minh rằng tam giác HFE đồng dạng với tam giác MP . Q 2
b) Chứng minh rằng  AB DB =   . MB . AC DC MC
c) Khi điểm A di động trên (O), dây cung BC cố định sao cho tam giác ABC nhọn. Đường thẳng
chứa tia phân giác ngoài của góc 
BHC cắt AB, AC lần lượt tại hai điểm R, N. Đường tròn ngoại tiếp
tam giác ARN cắt đường phân giác trong của 
BAC tại điểm thứ hai là K. Chứng minh rằng đường
thẳng HK luôn đi qua một điểm cố định. Nội dung Điểm
a) Chứng minh rằng giác HFE đồng dạng với tam giác MP . Q 1,5 A E F H P Q O C B D M
Tứ giác AFHE nội tiếp ⇒   FAE FHE 180ο + = .
Tứ giác AQMP nội tiếp⇒   QAP QMP 180ο + = . 0,5 Suy ra  =  FHE QM . P (1) Ta có   AOC = ° − = ° −  =  MAC 90 90 ABC FAH. 0,5 2
Tứ giác AFHE nội tiếp ⇒  =  FAH FEH.
Tứ giác AQMP nội tiếp⇒  =  MAP MQ . P 0,5 Suy ra  =  FEH MQ . P (2)
Từ (1) và (2) suy ra tam giác HFE đồng dạng với tam giác MP . Q 2
b) Chứng minh rằng AB DB =   . MB . AC DC MC 1,5 Trang 4/7 Ta có DB S HF AB HF AB AHB . = = = . . DC S HE AC HE AC 0,5 AHC . Ta có MB S MQ AB MQ AB ABM . = = = . . MC S MP AC MP AC 0,5 ACM . Vì tam giác HF MP
HFE đồng dạng với tam giác MPQ suy ra = . HE MQ 0,25 2 2
Vậy DB . MB HF . MQ . AB   AB  = =     .
DC MC HE MP AC   AC  0,25
c) Khi điểm A di động trên (O), dây cung BC cố định sao cho tam giác ABC nhọn.
Đường thẳng chứa tia phân giác ngoài của góc
BHC cắt AB, AC lần lượt tại hai điểm 1,0
R, N. Đường tròn ngoại tiếp tam giác ARN cắt đường phân giác trong của BAC tại
điểm thứ hai là K. Chứng minh rằng đường thẳng HK luôn đi qua một điểm cố định. A E N F H R I G J K O B D L C Ta có  =  RHB NHC và  = 
RBH NCH ( tứ giác BFEC nội tiếp).
Do đó  =  +  =  +  = 
ARH RBH RHB NCH NHC ANH. 0,25
Suy ra tam giác ARN cân A
Lại có, AK là phân giác trong 
RAN. Suy ra AK là đường kính đường tròn ngoại tiếp tam
giác ARN. Suy ra   ARK ANK 90° = =
⇒ KR CF; KN BE. 0,25
Gọi I là giao điểm của BH và KR, J là giao điểm của CH và KN. Suy ra tứ giác IHJK là Trang 5/7
hình bình hành. Ta có HK đi qua trung điểm G của IJ. (1)
Lại có, K là điểm chính giữa  RN ⇒  =  1 =  KRN KNR BAC. 2 Do đó,  =  =  1 =  KRN KAN RHB
BAC ⇒ tam giác IRH cân tại I 0,25 ⇒ IH = . IR 2
Tương tự JH = JN.
Ta có tam giác BRI đồng dạng tam giác CNJ. Suy ra IR JN IH JH = ⇒ =
⇒ IJ BC (2). IB JC IB JC 0,25
Từ (1) và (2) suy ra HK đi qua điểm trung điểm L của đoạn BC mà BC cố định nên L là điểm cố định.
Câu 4 (1,0 điểm). Cho các số thực dương a, ,
b c thỏa mãn ab + bc + ca = 27. Tìm giá trị nhỏ nhất của 2 2 2 2 2 2 biểu thức
7a + 6ab + 5b
7b + 6bc + 5c
7c + 6ca + 5a P = + + . 2 2 2 2 2 2
3a +10ab + 5b
3b +10bc + 5c
3c +10ca + 5a Nội dung Điểm Ta có: 2 2 2
a + ab + b = ( a + b)2 13 + (a −b)2 2 7 6 5 5 4
≥ (5a + 4b)2 . Đẳng thức xảy ra khi a = . b 9 9 9 2 2 2
a + ab + b = ( a + b)2 5 − (a − b)2 2 3 10 5 4 5
≤ (4a + 5b)2 . Đẳng thức xảy ra khi a = . b 9 9 9 0,25 Suy ra 2 2 2
3a +10ab + 5b ≤ (4a +5b). 3
7a + 6ab + 5b 2 (5a + 4b)2 2 2 Do đó ≥ . . 2 2
3a +10ab + 5b 3 4a + 5b
7b + 6bc + 5c 2 (5b + 4c)2 2 2
7c + 6ca + 5c 2 (5c + 4a)2 2 2 Tương tự ≥ . ; ≥ . . 2 2
3b +10bc + 5c 3 4b + 5c 2 2
3c +10ca + 5a 3 4c + 5a Cộng vế với vế của các bất đẳng thức trên ta có 0,25
2 ( a + b)2 ( b + c)2 ( c + a)2 5 4 5 4 5 4  P ≥  + +  3  4a + 5b 4b + 5c 4c + 5a    ( a + b)2 5 4
Theo bất đẳng thức Cô si ta có
+ (4a + 5b) ≥ 2(5a + 4b). 4a + 5b 0,25 ( a + b)2 5 4 Suy ra ≥ 6a + 3 .
b Đẳng thức xảy ra khi a = . b 4a + 5b Trang 6/7 Tương tự ta có 2 P ≥
(9a +9b +9c) = 3 2 (a +b + c). 3
Mặt khác ta có (a + b + c)2 ≥ 3(ab + bc + ca) nên từ giả thiết, ta có a + b + c ≥ 9. Suy ra P ≥ 27 2. 0,25
Vậy giá trị nhỏ nhất của P bằng 27 2. Dấu “=” xảy ra khi a = b = c = 3.
……….Hết………. Trang 7/7
Document Outline

  • DE_HSG_CHINH THUC 2023-2024
  • HD_CHAM_HSG_CHINH THƯC_2023-2024