Đề thi Cuối Học Phần Nhập Môn Tài Chính Tiền Tệ (Mã 4) | Trường Đại học Thương Mại

TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI
HỌC KỲ 2 NĂM HỌC 2021 – 2022
(Phần dành cho sinh viên/ học viên)
Bài thi học phần: Nhập môn tài chính tiền tệ Số báo danh: 25 Mã số đề thi: 04 Lớp: 2223EFIN2811
Ngày thi: 23/5/2022 Tổng số trang: 05
Họ và tên: VŨ ĐẮC DƯƠNG Điểm kết luận:
GV chấm thi 1: …….
………………………......
GV chấm thi 2: …….
………………………......
Họ tên SV/HV: …Vũ Đắc Dương… Mã LHP: 2223EFIN2811 Trang 1 / 5 Câu 1: Khái niệm
- Hệ thống tài chính là tổng thể các quan hệ tài chính trong các lĩnh vực hoạt
động khác nhau của nền
kinh tế - xã hội, nhưng giữa chúng có mối
quan hệ hữu cơ với nhau trong quá trình tạo lập, phân phối và sử dụng
các nguồn lực tài chính, các quỹ tiền tệ ở các chủ thể kinh tế - xã hội hoạt động trong các lĩnh vực đó
Cấu trúc : Căn cứ theo 3 cơ sở
1. Căn cứ vào hình thức sở hữu các nguồn lực tài chính
Gồm 2 bộ phận: Tài chính Nhà nước và tài chính phi Nhà nước
-Tài chính Nhà nước gồm tài chính cơ quan lập pháp, tài chính cơ quan hành pháp, tài chính cơ
quan tư pháp, tài chính các đơn vị sự nghiệp Nhà nước, tài chính doanh nghiệp Nhà nước.
-Tài chính phi Nhà nước gồm: Tài chính các tổ chức kinh doanh và doanh nghiệp phi Nhà nước,
tài chính dân cư (hộ gia đình), tài chính các tổ chức phi Chính phủ
2. Căn cứ vào mục tiêu của việc sử dụng các nguồn lực tài chính trong việc cung cấp hàng
hóa dịch vụ cho xã hội
Gồm 2 nhóm chính: Tài chính công và Tài chính tư
-Tài chính công gắn liền với việc tạo ra và cung cấp các hàng hóa, dịch vụ công cộng cho xã hội
không vì mục tiêu lợi nhuận, gắn liền với Nhà nước và các chủ thể công quyền, bao gồm: Ngân sách
Nhà nước, Tín dụng Nhà nước, Tài chính các cơ quan hành chính Nhà nước, Tài chính các đơn vị sự
nghiệp Nhà nước, Tài chính các tổ chức phi lợi nhuận.
-Tài chính tư gắn liền với việc tạo ra và cung cấp các hàng hóa, dịch vụ tư hướng tới mục tiêu lợi
nhuận, bao gồm: Tài chính dân cư (Hộ gia đình), Tài chính các loại hình doanh nghiệp tư nhân, Tài
chính các loại hình doanh nghiệp Nhà nước (doanh nghiệp 100% vốn Nhà nước hoặc có vốn của Nhà nước).
3. Căn cứ vào đặc điểm hoạt động của từng lĩnh vực tài chính
Hệ thống tài chính bao gồm các khâu: Tài chính doanh nghiệp, Ngân sách Nhà nước, Bảo hiểm, Tín
dụng, Tài chính hộ gia đình và cá nhân, Tài chính các tổ chức xã hội
Tài chính doanh nghiệp là khâu cơ sở trong hệ thống tài chính quốc gia. Đây là một tụ điểm của
các nguồn tài chính gắn với hoạt động sản xuất kinh doanh hàng hóa hay dịch vụ
Ví dụ 1: Mối quan hệ tài chính giữa khâu tài chính doanh nghiệp và ngân sách Nhà nước
Họ tên SV/HV: …Vũ Đắc Dương… Mã LHP: 2223EFIN2811 Trang 2 / 5
Mối quan hệ tài chính giữa khâu tài chính doanh và ngân sách Nhà nước là mối quan hệ trực tiếp. Ngân
sách Nhà nước góp phần hình thành vốn sản xuất kinh doanh (tuỳ theo mức độ và loại hình sở hữu
doanh nghiệp như cung cấp vốn đầu tư, hỗ trợ cổ phần,.. Đặc biệt trong khoảng thời gian dịch bệnh
Covid diễn ra, ngân hàng Nhà nước luôn hỗ trợ vốn cho nhiều doanh nghiệp để cố gắng phát triển trong
khoảng thời gian đầy khó khăn này. Ngược lại, những doanh nghiệp phải nộp các khoản thuế, phí, lệ
phí theo quy định để hình thành Ngân sách Nhà nước. Qua đây, mối quan hệ này phát sinh dưới hình thái tiền tệ.
Ví dụ 2: Mối quan hệ tài chính giữa khâu tài chính doanh nghiệp và bảo hiểm.
Mối quan hệ tài chính giữa khâu tài chính doanh và bảo hiểm là mối quan hệ trực tiếp. Trong mọi lĩnh
vực lao động sản xuất kinh doanh, ngoài việc trả lương cho người lao động, còn phải trích nộp BHXH
bắt buộc với tỉ lệ nhất định theo quy định Nhà nước. Qua đó, tiền vốn của doanh nghiệp một phần sẽ
chuyển vào quỹ BHXH để phát triển. Ngoài ra, người lao động khi đăng ký mua bảo hiểm sẽ được bồi
thường hoặc trợ cấp khi bị tạm thời hoặc vĩnh viễn mất sức lao động,trợ cấp về khám chữa bệnh. Vì
thế, BHXH không vì mục đích lợi nhuận mà mang tính chất tương trợ cộng đồng xã hội
Ví dụ 3: Mối quan hệ tài chính giữa khâu tài chính doanh nghiệp và hộ gia đình, các tổ chứ c xã hội
Mối quan hệ tài chính giữa khâu tài chính doanh nghiệp và hộ gia đình, các tổ chức xã hội là quan hệ
gián tiếp, thông qua thị trường tài chính. Quan hệ này phát sinh khi doanh nghiệp thu hút sức lao động,
tiền vốn của các thành viên hộ gia đình, các tổ chức xã hội để phục vụ cho mục tiêu kinh doanh, sản
xuất hàng hóa, đặc biệt trong khoảng thời gian dịch bệnh Covid diễn ra gây nhiều bất lợi. Qua đó, các
doanh nghiệp sẽ phải trả tiền lương, lãi suất cho họ hoặc cung cấp chỗ ở cho những hộ gia đình trong hoàn cảnh khó khăn.
Ví dụ 4: Mối quan hệ tài chính giữa khâu tài chính doanh nghiệp và tín dụng
Tín dụng sử dụng quỹ tiền tệ thông qua việc thu hút các nguồn vốn tạm thời nhàn rỗi để cho vay, đáp
ứng các nhu cầu về vốn phục vụ cho sản xuất kinh doanh, tăng lượng hàng hóa. Do ảnh hưởng dịch
bệnh, các tổ chức tín dụng không thay đổi mức lãi suất cho vay giúp phát triển ngành kinh tế, hỗ trợ các doanh nghiệp. Câu 2:
Ở Việt Nam, trong quá trình cải cách và hoàn thiện hệ thống thu Ngân sách Nhà nước, đặc biệt là đối
với hệ thống thuế, cần tôn trọng và chấp hành các nguyên tắc căn bản như sau:
-Nguyên tắc ổn định và lâu dài: Nguyên tắc này vừa tạo điều kiện thuận lợi cho công tác kế hoạch
hóa Ngân sách, vừa kích thích người nộp thuế cải tiến đẩy mạnh hoạt động sản xuất kinh doanh.
Họ tên SV/HV: …Vũ Đắc Dương… Mã LHP: 2223EFIN2811 Trang 3 / 5
Nguyên tắc này đòi hỏi trong những điều kiện hoạt động kinh tế bình thường thì phải ổn định mức
thu, ổn định các sắc thuế, không được gây xáo trộn lớn trong hệ thống thuế; đồng thời tỷ lệ động
viên của Ngân sách Nhà nước phải thích hợp, đảm bảo kích thích nền kinh tế tăng trưởng, nuôi
dưỡng và phát triển nguồn thu. Thực hiện nguyên tắc này cần phải lựa chọn đối tượng tính thuế sao
cho đối tượng đó ít có sự biến động. Kinh nghiệm cho thấy thuế đánh trên hàng bán (thuế đánh trên
chi phí) có khuynh hướng ổn định hơn thuế đánh trên thu nhập. Bởi vì, khi nền kinh tế suy thoái, thu
nhập giảm đi làm giảm nguồn thu của Ngân sách Nhà nước từ thuế thu nhập, nhưng người ta vẫn
phải mua sắm, chi tiêu cho những nhu cầu thiết yếu cho nên nguồn thu từ thuế đánh trên tiêu dùng
vẫn không giảm hoặc biến động không lớn.
-Nguyên tắc đảm bảo sự công bằng: Nguyên tắc này đòi hỏi việc thiết lập hệ thống thuế phải có quan
điểm công bằng đối với mọi người chịu thuế, không phân biệt địa vị xã hội, thành phần kinh tế. Việc
thiết kế hệ thống thuế chủ yếu dựa trên khả năng thu nhập của người chịu thuế. Để đảm bảo được
nguyên tắc công bằng trong xây dựng hệ thống thuế thì cần phải kết hợp giữa các sắc thuế trực thu
với các sắc thuế gián thu.
- Nguyên tắc rõ ràng, chắc chắn: Nguyên tắc này đòi hỏi trong thiết lập hệ thống thuế, các điều
khoản quy định của các sắc thuế phải rõ ràng,cụ thể ở từng mức thuế, cơ sở đánh thuế,... để tránh
tình trạng lách luật,trốn thuế. Hơn nữa, việc sửa đổi bổ sung các điều khoản trong các sắc thuế
không phải lúc nào cũng thực hiện được, cho nên các điều khoản trong luật phải bao quát và phù hợp
với hoạt động của nền kinh tế - xã hội
- Nguyên tắc đơn giản: Nguyên tắc này đòi hỏi trong mỗi sắc thuế cần hạn chế số lượng thuế suất,
xác định rõ mục tiêu chính, không đề ra quá nhiều mục tiêu trong một sắc thuế. Có như vậy mới tạo
điều kiện thuận lợi cho việc triển khai luật thuế vào thực tiễn, tạo thuận lợi cho cả người nộp thuế và
cơ quan thu thuế, tránh được những hiện tượng tiêu cực như trốn, lậu thuế, hối lộ, …
Trong giai đoạn 2020-2021, Chính phủ đã có những chính sách biện pháp nhằm đảm bảo thu ngân sách
Nhà nước, vừa đảm bảo đúng nguyên tắc thiết lập hệ thống thu NSNN. Tuy nhiên, vẫn còn những lỗ
hổng mà Nhà nước vẫn chưa giải quyết được.
Thực trạng ngân sách Nhà nước giai đoạn 2020 – 2021
Tổng thu NSNN năm 2020 là 1.453 nghìn tỷ đồng, Bội chi NSNN tối đa là 368.300 tỷ đồng. Tổng thu
NSNN năm 2021 là 1.563,3 nghìn tỉ đồng. Qua đây, tổng NSNN năm 2021 tăng 3,7% so với thực hiện
năm 2020. Từ đó cho thấy, NSNN năm 2021 đã có sự gia tăng so với năm trước là nhờ những chính
sách của Chính phủ trước tình hình dịch bệnh Covid, đảm bảo các nguyên tắc thiết lập hệ thống thu
ngân sách Nhà nước. Tuy năm 2021 là năm đầy khó khăn do ảnh hưởng dịch bệnh Covid kèm các biến
chủng mới đầy nguy hiểm, nhưng NSNN 2021 vẫn đạt được thậm chí là vượt qua chỉ tiêu. Nhờ các biện pháp sau:
Họ tên SV/HV: …Vũ Đắc Dương… Mã LHP: 2223EFIN2811 Trang 4 / 5