TTrraanngg 11
Trư
ờ
ng:
Họ và tên giáo viên:
T
ổ
:
K
Ế
HO
Ạ
CH B
À
I D
Ạ
Y (KHBD) 15 B
À
I PH
Ầ
N
Đ
Ị
A L
Í
V
À
2 CH
Ủ
Đ
Ề
CHUNG M
Ô
N L
Ị
CH S
Ử
V
À Đ
Ị
A L
Í
8 - B
Ộ
CTST
CHƯƠNG 1.
Đ
Ặ
C
Đ
I
Ể
M V
Ị
TR
Í Đ
Ị
A L
Í
, PH
Ạ
M VI L
Ã
NH TH
Ổ
,
Đ
Ị
A H
Ì
NH V
À
KHO
Á
NG S
Ả
N VI
Ệ
T NAM
B
À
I 1.
Đ
Ặ
C
Đ
I
Ể
M V
Ị
TR
Í Đ
Ị
A L
Í
V
À
PH
Ạ
M VI L
Ã
NH TH
Ổ
Phần: Địa lí, Lớp: 8, Thời lượng: dạy 2 tiết
I. M
Ụ
C TI
Ê
U
1. V
ề
ki
ế
n th
ứ
c
- Trình bày được đặc điểm vị trí địa lí.
- Phân tích được ảnh hưởng của vị trí địa lí và phạm vi lãnh thổ đối với sự hình
thành đặc điểm địa lí tự nhiên Việt Nam (VN).
2. V
ề
n
ă
ng l
ự
c
- Năng lực tự học: khai thác được tài liệu phục vụ cho bài học.
- Năng lực giao tiếp và hợp tác: làm việc nhóm có hiệu quả.
- Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: biết sử dụng công cụ, phương tiện
phục vụ bài học, biết phân tích và xử lí tình huống.
- Năng lực nhận thức khoa học địa lí:
+ Trình bày được đặc điểm vị trí địa lí.
+ Phân tích được ảnh hưởng của vị trí địa lí và phạm vi lãnh thổ đối với sự hình
thành đặc điểm địa lí tự nhiên VN.
- Năng lực tìm hiểu địa lí:
+ Khai thác kênh hình và kênh chữ trong sách giáo khoa (SG K) từ trang (tr)
96-99.
+ Quan sát các bản đồ: hình 1.1 SGK tr96, hình 1.2 SGK tr98 để xác định vị trí
địa lí và phạm vi lãnh thổ của nước ta.
- Năng lực vận dụng tri thức địa lí giải quyết một số vấn đề thực tiễn:
+ Giải thích vì sao thiên nhiên nước ta có nhiều đặc điểm khác với một số nước
cùng vĩ độ.
+ Sưu tầm thông tin về một số cột mốc biên giới quốc gia của nước ta.
3. V
ề
ph
ẩ
m ch
ấ
t:
Ý thức học tập nghiêm túc, có tinh thần yêu nước, tự hào dân
tộc, bảo vệ chủ quyền lãnh thổ liêng liêng của Tổ quốc.
II. THI
Ế
T B
Ị
D
Ạ
Y H
Ọ
C V
À
H
Ọ
C LI
Ệ
U
1. Gi
á
o vi
ê
n (GV)
- KHBD, SGK, sách giáo viên (SGV), Atlat Địa lí Việt Nam (ĐLVN).
TTrraanngg 22
- Hình 1.1. Bản đồ VN và các quốc gia trong khu vực Đông Nam Á, hình 1.2. Bản
đồ hành chính VN, hình 1.3. Khai thác năng lượng m ặt trời và năng lượng gió ở
Ninh Thuận, Hình 1.4. Bãi biển Mỹ Khê (Đà Nẵng) hoặc các hình tương tự phóng to.
- Phiếu học tập, bảng phụ ghi câu hỏi thảo luận nhóm và bảng nhóm cho HS trả
lời.
2. H
ọ
c sinh (HS):
SGK, vở ghi, Atlat ĐLVN.
III. TI
Ế
N TR
Ì
NH D
Ạ
Y H
Ọ
C
1. Ho
ạ
t đ
ộ
ng 1: Kh
ở
i đ
ộ
ng (10 ph
ú
t)
Tạo tình huống giữa cái đã biết và chưa biết nhằm tạo hứng thú
học tập cho HS.
GV tổ chức trò chơi “Xem quốc kì đoán tên quốc gia” cho HS.
:
HS giải được trò chơi “Xem quốc kì đoán tên quốc gia” GV đặt
ra.
Bư
ớ
c 1. Giao nhi
ệ
m v
ụ
:
* GV treo bảng phụ trò chơi “Xem quốc kì đoán tên quốc gia” lên bảng:
1
2
3
4
5 6
*
GV
lần lượt cho HS quan sát các quốc kì trên theo thứ
tự
từ 1 đến 6, yêu cầu HS cho biết tên quốc gia tương
ứng với mỗi quốc kì trên. GV khen thưởng cho HS
trả
lời đúng.
Bư
ớ
c 2. HS th
ự
c hi
ệ
n nhi
ệ
m v
ụ
:
* HS quan sát các quốc kì và sự hiểu biết của bản thân, suy nghĩa để trả lời câu
hỏi.
* GV quan sát, đánh giá thái độ và khả năng thực hiện nhiệm vụ học tập của HS.
Bư
ớ
c 3: B
á
o c
á
o k
ế
t qu
ả
v
à
trao đ
ổ
i, th
ả
o lu
ậ
n
:
* Sau khi HS có sản phẩm, GV lần lượt gọi HS trình bày sản phẩm của m ình:
1. Vi
ệ
t Nam
2. Trung Qu
ố
c
TTrraanngg 33
3. L
à
o
4. Cam-pu-chia
5.
Ấ
n
Đ
ộ
6. Th
ổ
Nh
ĩ
K
ì
* HS khác lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa sản phẩm giúp bạn và sản phẩm của
cá nhân.
Bư
ớ
c 4. GV d
ẫ
n d
ắ
t v
à
o n
ộ
i dung b
à
i m
ớ
i
: Việt Nam, quốc hiệu là Cộng hòa Xã
hội chủ nghĩa Việt Nam, quốc kì là lá Cờ đỏ sao vàng – biểu tượng thiêng liêng đặc
biệt của dân tộc Việt Nam. Vậy đất nước của chúng ta nằm ở đâu trên bản đồ thế
giới và tiếp giáp với các quốc gia nào trong số các quốc gia kể trên? Vị trí địa lí và
phạm vi lãnh thổ nước ta ảnh hưởng như thế nào đối với sự hình thành đặc điểm
địa lí tự nhiên nước ta? Để biết được những điều này, lớp chúng ta cùng tìm hiểu
qua bài học hôm nay.
2. Ho
ạ
t đ
ộ
ng 2: H
ì
nh th
à
nh ki
ế
n th
ứ
c (65 ph
ú
t)
:
HS trình bày được đặc điểm vị trí địa lí và phạm vi lãnh thổ.
:
Quan sát hình 1.1, 1.2 kết hợp kênh chữ SGK tr 96-98 suy nghĩ
cá nhân để trả lời các câu hỏi của GV.
TTrraanngg 44
trả lời được các câu hỏi của GV.
Ho
ạ
t đ
ộ
ng c
ủ
a GV v
à
HS
N
ộ
i dung ghi b
à
i
Bư
ớ
c 1. Giao nhi
ệ
m v
ụ
:
* GV gọi HS đọc nội dung mục 1 SGK.
* GV treo hình 1.1, 1.2 lên bảng.
* GV yêu cầu HS quan sát hình 1.1, 1.2 hoặc Atlat
ĐLVN và thông tin trong bày, lần lượt trả lời các câu
hỏi sau:
1. V
ị
tr
í
đ
ị
a l
í
v
à
ph
ạ
m vi
l
ã
nh th
ổ
Bao gồm: vùng đất, vùng
biển và vùng trời.
- Vùng đất: diện tích
331212km
2
gồm toàn
bộ phần đất liền và các
hải đảo.
- Vùng biển của Việt
Nam ở Biển Đông có
diện tích khoảng 1 triệu
km
2
, gồm 5 bộ phận: nội
thủy, lãnh hải, vùng tiếp
giáp lãnh hải, vùng đặc
quyền kinh tế và thềm
lục địa.
- Vùng trời là khoảng
không gian bao trùm lên
lãnh thổ nước ta.
- Việt Nam nằm ở rìa
phía đông của bán đảo
Đông Dương, gần trung
tâm khu vực Đông Nam
Á.
TTrraanngg 55
Bư
ớ
c 2. HS th
ự
c hi
ệ
n nhi
ệ
m v
ụ
:
* HS quan sát quan sát hình 1.1, 1.2 hoặc Atlat ĐLVN
và đọc kênh chữ trong SGK, suy nghĩ để trả lời câu hỏi.
* GV quan sát, trợ giúp HS khi có yêu cầu. Đánh giá
thái độ và khả năng thực hiện nhiệm vụ học tập của
HS.
Bư
ớ
c 3. B
á
o c
á
o k
ế
t qu
ả
v
à
trao đ
ổ
i, th
ả
o lu
ậ
n:
* Sau khi cá nhân HS có sản phẩm, G V lần lượt gọi HS
trình bày sản phẩm của m ình:
1. Phạm vi lãnh thổ nước ta gồm vùng đất, vùng biển
và vùng trời.
2. Vùng đất: diện tích 331212km
2
gồm toàn bộ phần
đất liền và các hải đảo.
3. HS xác định đường bờ biển trên bản đồ. Đường bờ
biển nước ta dài 3260km, có 28/63 tỉnh, thành phố
giáp biển.
4. Vùng biển nước ta ở Biển Đông có diện tích khoảng
1 triệu km
2
, gồm 5 bộ phận: nội thủy, lãnh hải, vùng
tiếp giáp lãnh hải, vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục
địa.
5.
- Trong vùng biển nước ta có hàng nghìn đảo lớn nhỏ,
trong đó có 2 quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa.
- Việc giữ vững chủ quyền của m ột hòn đảo, dù nhỏ,
lại có ý nghĩa rất lớn vì : Việc khẳng định chủ quyền
của một nước đối với các đảo và quần đảo có ý nghĩa
là cơ sở để khẳng định chủ quyền của nước ta đối với
vùng biển và thềm lục địa quanh đảo, khẳng định lãnh
thổ thống nhất toàn vẹn của Việt Nam .
6. Vùng trời là khoảng không gian bao trùm lên lãnh
thổ nước ta:
- Trên đất liền được xác định bằng các đường biên
giới.
- Tiếp giáp:
+ Phía bắc giáp: Trung
Quốc.
+ Phía tây giáp Lào và
Campuchia.
+ Phía đông và nam giáp
Biển Đông.
TTrraanngg 66
- Trên biển là ranh giới bên ngoài lãnh hải và không
gian trên các đảo.
7.
- Việt Nam nằm ở rìa phía đông của bán đảo Đông
Dương, gần trung tâm khu vực Đông Nam Á.
- Cầu nối giữa hai lục địa (Á - Âu và Ô-xtrây-li-a), giữa
hai đại dương (Thái Bình Dương và Ấn Độ Dương).
8. Việt Nam nằm gần nơi giao nhau giữa các luồng
sinh vật từ Hoa Nam (Trung Quốc) xuống, từ Ấn Độ -
Mi-an-ma sang và từ Ma-lai-xi-a - In-đô-nê-xi-a lên,
giữa các vành đai sinh khoáng Thái Bình Dương và
Địa Trung Hải.
9. Tiếp giáp:
- Phía bắc giáp: Trung Quốc.
- Phía tây giáp Lào và Cam puchia.
- Phía đông và nam giáp Biển Đông.
10.
- Hệ tọa độ trên đất liền: theo chiều bắc - nam từ 23°
23′B đến 8°34′B, theo chiều đông - tây từ 109°24′Đ
đến 102°09′Đ.
- Trên vùng biển, hệ tọa độ địa lí của nước ta còn kéo
dài tới khoảng vĩ độ 6°50'B (ở phía nam ) và từ kinh độ
101°Đ (ở phía tây) đến trên 117°20’Đ (ở phía đông).
* HS khác lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa sản phẩm
giúp bạn và sản phẩm của cá nhân.
Bư
ớ
c 4.
Đá
nh gi
á
:
GV đánh giá tinh thần thái độ học tập của HS, đánh
giá kết quả hoạt động của HS và chốt lại nội dung
chuẩn kiến thức cần đạt.
* GV m
ở
r
ộ
ng:
- Nội thuỷ là vùng nước tiếp giáp với bờ biển, ở phía
trong đường cơ sở và là bộ phận lãnh thổ của Việt
Nam .
TTrraanngg 77
- Lãnh hải là vùng biển có chiều rộng 12 hải lí tính từ
đường cơ sở ra phía biển. Ranh giới ngoài của lãnh
hải là biên giới quốc gia trên biển của Việt Nam.
- Vùng tiếp giáp lãnh hải là vùng biển tiếp liền và nằm
ngoài lãnh hải Việt Nam, có chiều rộng 12 hải lí tính từ
ranh giới ngoài của lãnh hải.
- Vùng đặc quyền kinh tế là vùng biển tiếp liền và nằm
ngoài lãnh hải Việt Nam, hợp với lãnh hải thành một
vùng biển có chiều rộng 200 hải lí tính từ đường cơ sở.
- Thềm lục địa Việt Nam là đáy biển và lòng đất dưới
đáy biển, tiếp liền và nằm ngoài lãnh hải Việt Nam,
trên toàn bộ phần kéo dài tự nhiên của lãnh thổ đất
liền, các đảo và quần đảo của Việt Nam cho đến mép
ngoài của rìa lục địa.
2.2.
:
HS phân tích được ảnh hưởng của vị trí địa lí và phạm vi lãnh
thổ đối với sự hình thành đặc điểm địa lí tự nhiên Việt Nam .
:
Quan sát hình 1.3, 1.4 kết hợp kênh chữ SGK tr99 suy nghĩ và
thảo luận nhóm để trả lời các câu hỏi của GV.
trả lời được các câu hỏi của GV.
Ho
ạ
t đ
ộ
ng c
ủ
a GV v
à
HS
N
ộ
i dung ghi b
à
i
Bư
ớ
c 1. Giao nhi
ệ
m v
ụ
:
* GV gọi HS đọc nội dung mục 2 SGK.
* GV treo hình 1.3, 1.4 lên bảng.
2.
Ả
nh hư
ở
ng c
ủ
a v
ị
tr
í
đ
ị
a l
í
v
à
ph
ạ
m vi l
ã
nh
th
ổ
đ
ố
i v
ớ
i s
ự
h
ì
nh
th
à
nh đ
ặ
c đi
ể
m đ
ị
a l
í
t
ự
TTrraanngg 88
* GV chia lớp làm 8 nhóm, mỗi nhóm từ 4 đến 6 em,
yêu cầu HS, yêu cầu HS quan sát hình 1.3, 1.4 và
thông tin trong bày, thảo luận nhóm trong 5 phút để
trả lời các câu hỏi theo phiếu học tập sau:
1. Nhóm 1, 2, 3 và 4 – phiếu học tập số 1
Ph
ầ
n c
â
u h
ỏ
i
Ph
ầ
n tr
ả
l
ờ
i
2. Nhóm 5, 6, 7 và 8 – phiếu học tập số 2
Ph
ầ
n c
â
u h
ỏ
i
Ph
ầ
n tr
ả
l
ờ
i
nhi
ê
n Vi
ệ
t Nam
- Vị trí địa lí và lãnh thổ
đã quy định đặc điểm cơ
bản của thiên nhiên
nước ta mang tính chất
nhiệt đới ẩm gió mùa và
có sự phân hoá.
+ Đối với khí hậu: tổng
bức xạ hằng năm lớn,
cán cân bức xạ luôn
dương, khí hậu có hai
mùa rõ rệt.
+ Thiên nhiên nước ta
chịu ảnh hưởng sâu sắc
của biển.
+ Đối với sinh vật: tính
đa dạng sinh học cao.
+ Đối với khoáng sản:
tài nguyên khoáng sản
phong phú.
- Vị trí địa lí và phạm vi
lãnh thổ tạo nên sự phân
hoá đa dạng của thiên
nhiên nước ta.
- Tuy nhiên, nước ta cũng
nằm trong vùng hay xảy
ra thiên tai, nhất là bão.
TTrraanngg 99
Bư
ớ
c 2. HS th
ự
c hi
ệ
n nhi
ệ
m v
ụ
:
* HS quan sát hình 1.3, 1.4 và thông tin trong bày, suy
nghĩ, thảo luận nhóm để trả lời câu hỏi.
* GV quan sát, trợ giúp HS khi có yêu cầu. Đánh giá
thái độ và khả năng thực hiện nhiệm vụ học tập của
HS.
Bư
ớ
c 3. B
á
o c
á
o k
ế
t qu
ả
v
à
trao đ
ổ
i, th
ả
o lu
ậ
n:
* Sau khi nhóm HS có sản phẩm, GV cho các nhóm
HS trình bày sản phẩm của mình, đại diện nhóm 1 và
5 lên thuyết trình câu trả lời trước lớp:
1. Nhóm 1 – phiếu học tập số 1
Ph
ầ
n c
â
u h
ỏ
i
Ph
ầ
n tr
ả
l
ờ
i
Vị trí địa lí và lãnh thổ đã quy định
đặc điểm cơ bản của thiên nhiên
nước ta mang tính chất nhiệt đới
ẩm gió m ùa và có sự phân hoá.
- Việt Nam nằm hoàn toàn trong
vùng nội chí tuyến ở bán cầu Bắc
nên tổng bức xạ hằng năm lớn,
cán cân bức xạ luôn dương. Nên
TTrraanngg 1100
khai thác được năng lượng mặt
trời (hình 1.3).
- Nước ta nằm trong khu vực
thường xuyên chịu ảnh hưởng của
gió Mậu dịch (Tín phong) và gió
mùa châu Á nên khí hậu có hai
mùa rõ rệt.
Thiên nhiên nước ta chịu ảnh
hưởng sâu sắc của biển do tác
động của các khối khí di chuyển
qua biển kết hợp với vai trò của
Biển Đông. Nên nước ta khai thác
được năng lượng gió (hình 1.3) và
phát triển du lịch biển (hình 1.4).
2. Nhóm 5 – phiếu học tập số 2
Ph
ầ
n c
â
u h
ỏ
i
Ph
ầ
n tr
ả
l
ờ
i
- Đối với sinh vật: Việt Nam nằm
trên đường di lưu của nhiều luồng
sinh vật. Thiên nhiên nước ta có
tính đa dạng sinh học cao với
nhiều kiểu hệ sinh thái, thành
phần loài và nguồn gen.
- Đối với khoáng sản: do nằm ở
nơi giao thoa của 2 vành đai sinh
khoáng lớn Thái Bình Dương và
Địa Trung Hải nên nước ta có tài
nguyên khoáng sản phong phú.
Vị trí địa lí và phạm vi lãnh thổ tạo
nên sự phân hoá đa dạng của
thiên nhiên nước ta theo chiều
Bắc - Nam và theo chiều Đông -
Tây.
TTrraanngg 1111
Bão, lũ lụt, hạn hán.
* HS các nhóm còn lại lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa
sản phẩm giúp nhóm bạn và sản phẩm của nhóm
mình.
Bư
ớ
c 4.
Đá
nh gi
á
:
GV đánh giá tinh thần thái độ học tập của HS, đánh
giá kết quả hoạt động của HS và chốt lại nội dung
chuẩn kiến thức cần đạt.
3. Ho
ạ
t đ
ộ
ng luy
ệ
n t
ậ
p (10 ph
ú
t)
Nhằm củng cố, hệ thống hóa, hoàn thiện kiến thức mới mà HS
đã được lĩnh hội ở hoạt động hình thành kiến thức.
:
GV giao nhiệm vụ cho HS và chủ yếu cho làm việc cá nhân để
hoàn thành bài tập. Trong quá trình làm việc HS có thể trao đổi với bạn.
trả lời được câu hỏi mà GV giao.
Bư
ớ
c 1. Giao nhi
ệ
m v
ụ
:
GV yêu cầu HS dựa vào hình 1.2 và kiến thức đã học, hãy trả lời các câu hỏi
sau:
Bư
ớ
c 2. HS th
ự
c hi
ệ
n nhi
ệ
m v
ụ
:
* HS dựa vào hình 1.2 và kiến thức đã học, suy nghĩ, trao đổi với bạn để trả
lời câu hỏi.
* GV quan sát, trợ giúp HS khi có yêu cầu. Đánh giá thái độ và khả năng thực
hiện nhiệm vụ học tập của HS.
Bư
ớ
c 3. B
á
o c
á
o k
ế
t qu
ả
v
à
trao đ
ổ
i, th
ả
o lu
ậ
n:
TTrraanngg 1122
* Sau khi cá nhân HS có sản phẩm , GV lần lượt gọi HS trình bày sản phẩm
của mình:
1.
- Vị trí các điểm cực trên đất liền của nước ta:
+ Cực Bắc (23
0
23’B, 105
0
20’Đ): tại xã Lũng Cú, huyện Đồng Văn, tỉnh Hà
Giang.
+ Cực Nam (8
0
34’B, 104
0
40’Đ): tại xã Đất Mũi, huyện Ngọc Hiển, tỉnh Cà Mau.
+ Cực Tây (22
0
22’B, 102
0
09’Đ): tại xã Sín Thầu, huyện Mường Nhé, tỉnh Điện
Biên.
+ Cực Đông (12
0
40’B, 109
0
24’Đ): tại Xã Vạn Thạnh, huyện Vạn Ninh, tỉnh
Khánh Hòa.
- Một số tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương giáp biển là: tỉnh Quảng Ninh,
thành phố Hải Phòng, tỉnh Thái Bình, tỉnh Nam Định, tỉnh Ninh Bình, tỉnh Thanh
Hóa, tỉnh Nghệ An, tỉnh Hà Tĩnh, tỉnh Quảng Bình, tỉnh Quảng Trị, tỉnh Thừa
Thiên - Huế, thành phố Đà Nẵng, thành phố Hồ Chí Minh,...
2.
Thiên nhiên nước ta bốn m ùa xanh tươi khác hẳn với các nước có cùng vĩ
độ ở Tây Á là nhờ thiên nhiên nước ta m ang tính chất nhiệt đới ẩm gió mùa, đặc
biệt là do tác động của các khối khí di chuyển qua biển kết hợp với vai trò của
biển Đông - nguồn dự trữ nhiệt, ẩm dồi dào, đã làm cho thiên nhiên nước ta
chịu ảnh hưởng sâu sắc của biển. Vì thế, thảm thực vật ở nước ta bốn m ùa
xanh tốt, rất giàu sức sống, khác hẳn với thiên nhiên m ột số nước có cùng vĩ độ
ở Tây Á.
* HS còn lại lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa sản phẩm giúp bạn và sản phẩm
của cá nhân.
Bư
ớ
c 4.
Đá
nh gi
á
:
GV đánh giá tinh thần thái độ học tập của HS, đánh giá kết quả hoạt động
của HS.
4. Ho
ạ
t đ
ộ
ng v
ậ
n d
ụ
ng (5 ph
ú
t)
Vận dụng kiến thức m ới m à HS đã được lĩnh hội để giải quyết
những vấn đề mới trong học tập.
:
GV hướng dẫn HS hoàn thành bài tập ở nhà.
trả lời được câu hỏi mà GV giao.
Bư
ớ
c 1. Giao nhi
ệ
m v
ụ
:
GV đặt câu hỏi cho HS:
Bư
ớ
c 2. HS th
ự
c hi
ệ
n nhi
ệ
m v
ụ
:
HS tìm kiếm thông tin trên Internet và thực
hiện nhiệm vụ ở nhà.
TTrraanngg 1133
Bư
ớ
c 3. B
á
o c
á
o k
ế
t qu
ả
v
à
trao đ
ổ
i, th
ả
o lu
ậ
n:
* Sau khi cá nhân HS có sản phẩm , GV lần lượt gọi HS trình bày sản phẩm
của mình vào tiết học sau:
C
ộ
t m
ố
c 0 A Pa Ch
ả
i
A Pa Chải là điểm cực Tây Tổ Quốc – nơi
đây cũng được gọi là ngã ba biên giới vì
là cửa ngõ của 3 nước Việt Nam, Trung
Quốc và Lào. A Pa Chải thuộc địa phận
huyện Mường Nhé, tỉnh Điện Biên có phía
Tây Bắc giáp với tỉnh Vân Nam – Trung
Quốc, phía Tây Nam giáp với Lào.
C
ộ
t m
ố
c 79
Cột mốc 79 là cột mốc biên giới cao nhất
Việt Nam, nằm ở xã Mồ Sì San, huyện
Phong Thổ, Lai Châu. Cột mốc được cắm
vào ngày 24/10/2004 ở cao độ gần
3.000 m, trên vùng yên ngựa của đỉnh núi
Phàn Liên San. “Nóc nhà biên cương” giữ
nhiệm vụ phân chia biên giới ở tỉnh Lai
Châu, Việt Nam và tỉnh Vân Nam, Trung
Quốc.
* HS còn lại lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa sản phẩm giúp bạn và sản phẩm của
cá nhân.
Bư
ớ
c 4.
Đá
nh gi
á
:
GV đánh giá tinh thần thái độ học tập của HS, đánh giá kết quả hoạt động
của HS.
B
À
I 2.
Đ
Ặ
C
Đ
I
Ể
M
Đ
Ị
A H
Ì
NH
Phần: Địa lí, Lớp: 8, Thời lượng: dạy 4 tiết
I. M
Ụ
C TI
Ê
U
1. V
ề
ki
ế
n th
ứ
c
- Trình bày được một trong những đặc điểm chủ yếu của địa hình Việt Nam.
- Trình bày được đặc điểm của các khu vực địa hình: địa hình đồi núi, địa hình
đồng bằng, địa hình bờ biển và thềm lục địa.
2. V
ề
n
ă
ng l
ự
c
TTrraanngg 1144
- Năng lực tự học: khai thác được tài liệu phục vụ cho bài học.
- Năng lực giao tiếp và hợp tác: làm việc nhóm có hiệu quả.
- Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: biết sử dụng công cụ, phương tiện
phục vụ bài học, biết phân tích và xử lí tình huống.
- Năng lực nhận thức khoa học địa lí:
+ Trình bày được một trong những đặc điểm chủ yếu của địa hình Việt Nam.
+ Trình bày được đặc điểm của các khu vực địa hình: địa hình đồi núi, địa hình
đồng bằng, địa hình bờ biển và thềm lục địa.
- Năng lực tìm hiểu địa lí:
+ Khai thác kênh hình và kênh chữ trong SGK từ tr100-105.
+ Sử dụng bản đồ địa hình VN, lát cắt địa hình để xác định các đỉnh núi, dãy núi,
hướng núi, cao nguyên, đồng bằng,…
- Năng lực vận dụng tri thức địa lí giải quyết m ột số vấn đề thực tiễn: viết báo
cáo ngắn để mô tả những đặc điểm chủ yếu của địa hình nơi em đang sống.
3. V
ề
ph
ẩ
m ch
ấ
t:
ý thức học tập nghiêm túc, say mê yêu thích tìm tòi những
thông tin khoa học về địa hình VN.
II. THI
Ế
T B
Ị
D
Ạ
Y H
Ọ
C V
À
H
Ọ
C LI
Ệ
U
1. Gi
á
o vi
ê
n (GV)
- KHBD, SGK, sách giáo viên (SGV), Atlat ĐLVN.
- Hình 2.1. Địa hình núi ở huyện Yên Minh, hình 2.2. Bản đồ địa hình VN, hình 2.3.
Lát cắt địa hình từ Sa Pa đến Thanh Hóa, hình 2.4. Đỉnh núi Phan-xi-păng, hình 2.5.
Bãi biển Lăng Cô hoặc các hình tương tự phóng to.
- Phiếu học tập, bảng phụ ghi câu hỏi thảo luận nhóm và bảng nhóm cho HS trả
lời.
2. H
ọ
c sinh (HS):
SGK, vở ghi, Atlat ĐLVN.
III. TI
Ế
N TR
Ì
NH D
Ạ
Y H
Ọ
C
1. Ho
ạ
t đ
ộ
ng 1: Kh
ở
i đ
ộ
ng (10 ph
ú
t)
Tạo tình huống giữa cái đã biết và chưa biết nhằm tạo hứng thú
học tập cho HS.
GV tổ chức trò chơi “Đuổi hình bắt chữ” cho HS.
:
HS giải được trò chơi “Đuổi hình bắt chữ” GV đặt ra.
Bư
ớ
c 1. Giao nhi
ệ
m v
ụ
:
* GV treo bảng phụ trò chơi “Đuổi hình bắt chữ” lên bảng
TTrraanngg 1155
1 2 3
* GV lần lượt cho HS quan sát các hình trên theo thứ tự từ 1 đến 3, yêu cầu HS
cho biết tên chữ tương ứng với mỗi hình trên. GV khen thưởng cho HS trả lời đúng.
Bư
ớ
c 2. HS th
ự
c hi
ệ
n nhi
ệ
m v
ụ
:
* HS quan sát các hình kết hợp với sự hiểu biết của bản thân, suy nghĩa để trả lời
câu hỏi.
* GV quan sát, đánh giá thái độ và khả năng thực hiện nhiệm vụ học tập của HS.
Bư
ớ
c 3: B
á
o c
á
o k
ế
t qu
ả
v
à
trao đ
ổ
i, th
ả
o lu
ậ
n
:
* Sau khi HS có sản phẩm, GV lần lượt gọi HS trình bày sản phẩm của m ình:
1.
Đ
ồ
ng b
ằ
ng
2. B
á
n b
ì
nh nguy
ê
n
3. Cao nguy
ê
n
* HS khác lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa sản phẩm giúp bạn và
sản phẩm của cá nhân.
Bư
ớ
c 4. GV d
ẫ
n d
ắ
t v
à
o n
ộ
i dung b
à
i m
ớ
i
: Đồng bằng, bán bình nguyên và cao
nguyên là một những dạng địa hình ở nước ta. Đồng bằng, bán bình nguyên và cao
nguyên có những đặc điểm gì? Ở nước ta có những đồng bằng, bán bình nguyên và
cao nguyên nào? Bên cạnh những dạng địa hình này thì ở nước ta còn có những
dạng địa hỉnh nào khác? Để biết được những điều này, lớp chúng ta cùng tìm hiểu
qua bài học hôm nay.
2. Ho
ạ
t đ
ộ
ng 2: H
ì
nh th
à
nh ki
ế
n th
ứ
c (145 ph
ú
t)
:
HS trình bày được một trong những đặc điểm chủ yếu của địa
hình Việt Nam.
:
Quan sát hình 2.1, 2.2 (hoặc lược đồ địa hình), 2.3, 2.4 kết hợp
kênh chữ SGK tr 100-102 suy nghĩ cá nhân để trả lời các câu hỏi của GV.
TTrraanngg 1166
TTrraanngg 1177
trả lời được các câu hỏi của GV.
Ho
ạ
t đ
ộ
ng c
ủ
a GV v
à
HS
N
ộ
i dung ghi b
à
i
Bư
ớ
c 1. Giao nhi
ệ
m v
ụ
:
* GV gọi HS đọc nội dung mục 1 SGK.
* GV treo hình 2.1, 2.2 (hoặc lược đồ địa hình), 2.3, 2.4
SGK phóng to lên bảng.
* GV yêu cầu HS quan sát hình 2.1, 2.2 (hoặc lược đồ
địa hình), 2.3, 2.4 SGK hoặc Atlat ĐLVN và thông tin
trong bày, lần lượt trả lời các câu hỏi sau:
Bư
ớ
c 2. HS th
ự
c hi
ệ
n nhi
ệ
m v
ụ
:
* HS quan sát quan sát hình 2.1, 2.2, 2.3, 2.4 SGK
hoặc Atlat ĐLVN và đọc kênh chữ trong SGK, suy nghĩ
để trả lời câu hỏi.
* GV quan sát, trợ giúp HS khi có yêu cầu. Đánh giá
thái độ và khả năng thực hiện nhiệm vụ học tập của
HS.
Bư
ớ
c 3. B
á
o c
á
o k
ế
t qu
ả
v
à
trao đ
ổ
i, th
ả
o lu
ậ
n:
* Sau khi cá nhân HS có sản phẩm, G V lần lượt gọi HS
1.
Đ
ặ
c đi
ể
m chung c
ủ
a
đ
ị
a h
ì
nh
- Đồi núi chiếm 3/4 diện
tích lãnh thổ.
- Đồng bằng chiếm 1/4
diện tích lãnh thổ.
Núi cao, núi trung bình,
núi thấp, đồi, đồng bằng
ven biển, thềm lục địa.
- Qúa trình xâm thực, xói
mòn diễn ra mạnh mẽ,
địa hình bị cắt xẻ.
- Bồi tụ ở vùng đồng
bằng và thung lũng.
- Nhiều hang động rộng
lớn.
Các dạng địa hình nhân
tạo: đô thị, hầm m ỏ, hồ
chứa nước, đê, đập...
TTrraanngg 1188
trình bày sản phẩm của m ình:
1. Địa hình nước ta có 4 đặc điểm chung:
- Địa hình phần lớn là đồi núi.
- Địa hình được nâng lên tạo thành nhiều bậc.
- Địa hình mang tính chất nhiệt đới ẩm gió mùa.
- Địa hình chịu tác động của con người.
2.
- Đồi núi chiếm 3/4 diện tích lãnh thổ. Trong đó đồi
núi thấp dưới 1000m chiến 85% (ví dụ: hình 2.1), núi
cao trên 2000m chiếm 1% diện tích lãnh thổ (ví dụ:
hình 2.2).
- M ột số đỉnh núi cao trên 2000m: Phan-xi-păng
3147m, Phu Luông 2985m , Pu Xai Lai Leng 2711m,
Ngọc Linh 2598m,…
3. Đồng bằng chiếm 1/4 diện tích lãnh thổ. Được chia
thành đồng bằng châu thổ và đồng bằng ven biển.
4.
- Núi cao, núi trung bình, núi thấp, đồi, đồng bằng ven
biển, thềm lục địa => Địa hình có độ cao giảm dần từ
nội địa ra biển.
5.
- Nguyên nhân: nhiệt độ cao, lượng mưa lớn tập trung
theo m ùa, nước mưa hòa tan đá vôi cùng với sự khoét
sâu của mạch nước ngầm.
- Biểu hiện:
+ Qúa trình xâm thực, xói mòn diễn ra mạnh mẽ, địa
hình bị cắt xẻ.
+ Bồi tụ ở vùng đồng bằng và thung lũng.
+ Nhiều hang động rộng lớn.
6. Do nước mưa hòa tan đá vôi cùng với sự khoét sâu
của mạch nước ngầm.
7. Các dạng địa hình nhân tạo: đô thị, hầm mỏ, hồ
chứa nước, đê, đập...
TTrraanngg 1199
* HS khác lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa sản phẩm
giúp bạn và sản phẩm của cá nhân.
Bư
ớ
c 4.
Đá
nh gi
á
:
GV đánh giá tinh thần thái độ học tập của HS, đánh
giá kết quả hoạt động của HS và chốt lại nội dung
chuẩn kiến thức cần đạt.
2.2.
:
Trình bày được đặc điểm của các khu vực địa hình: địa hình
đồi núi, địa hình đồng bằng, địa hình bờ biển và thềm lục địa.
:
Quan sát hình 2.2 SGK tr101 (hoặc lược đồ địa hình), hình 2.4
tr102, hình 2.5 kết hợp kênh chữ SGK tr103-104, thảo luận nhóm để trả lời các
câu hỏi của GV.
trả lời được các câu hỏi của GV.
Ho
ạ
t đ
ộ
ng c
ủ
a GV v
à
HS
N
ộ
i dung ghi b
à
i
Bư
ớ
c 1. Giao nhi
ệ
m v
ụ
:
* GV gọi HS đọc nội dung mục 2 SGK.
* GV treo hình 2.2, 2.4, 2.5 lên bảng.
* GV yêu cầu HS kể tên các khu vực địa hình ở nước
ta.
* GV chia lớp làm 8 nhóm, mỗi nhóm từ 4 đến 6 em,
yêu cầu HS, yêu cầu HS quan sát hình 2.2 (hoặc lược
đồ địa hình), 2.4, 2.5 hoặc Atlat ĐLVN và thông tin
trong bày, thảo luận nhóm trong 10 phút để trả lời các
câu hỏi theo phiếu học tập sau:
2.
Đ
ặ
c đi
ể
m c
ủ
a c
á
c khu
v
ự
c đ
ị
a h
ì
nh
- Khu vực Đông Bắc
+ Phạm vi: Nằm ở tả
ngạn sông Hồng.
+ Đặc điểm hình thái:
chủ yếu là đồi núi thấp,
có 4 dãy núi hình cánh
cung (Sông Gâm, Ngân
TTrraanngg 2200
1. Nhóm 1, 2 – phiếu học tập số 1
So sánh khu vực Đông Bắc và Tây Bắc:
Khu v
ự
c
Ph
ạ
m vi
Đ
ặ
c đi
ể
m h
ì
nh th
á
i
2. Nhóm 3, 4 – phiếu học tập số 2
So sánh khu vực Trường Sơn Bắc và Trường Sơn Nam:
Khu v
ự
c
Ph
ạ
m vi
Đ
ặ
c đi
ể
m h
ì
nh th
á
i
3. Nhóm 5, 6 – phiếu học tập số 3
So sánh Đồng bằng sông Hồng, Đồng bằng sông Cửu
Long và Đồng bằng ven biển miền Trung.
Di
ệ
n t
í
ch
(km
2
)
Ngu
ồ
n
g
ố
c h
ì
nh
th
à
nh
Đ
ặ
c đi
ể
m
Sơn, Bắc Sơn, Đông
Triều) chụm lại ở Tam
Đảo.
- Khu vực Tây Bắc
+ Phạm vi: Từ hữu ngạn
sông Hồng đến sông Cả.
+ Đặc điểm hình thái: địa
hình cao nhất nước ta
(đỉnh Phan-xi-păng
3147,3m), với các dãy
núi lớn có hướng tây bắc
- đông nam như Hoàng
Liên Sơn, Pu Đen Đinh,
Pu Sam Sao.
- Khu vực Trường Sơn
Bắc
+ Phạm vi: từ phía nam
sông Cả đến dãy Bạch
Mã.
+ Đặc điểm hình thái: là
vùng núi thấp, hướng tây
bác - đông nam, gồm
nhiều dãy núi song song,
so le nhau, sườn phía
đông hẹp và dốc hơn so
với sườn phía tây.
- Khu vực Trường Sơn
Nam
+ Phạm vi: từ phía nam
dãy Bạch Mã đến Đông
Nam Bộ.
+ Đặc điểm hình thái:
gồm các khối núi
nghiêng về phía đông và
nhiều cao nguyên xếp
tầng.
TTrraanngg 2211
4. Nhóm 7, 8 – phiếu học tập số 4
Ph
ầ
n c
â
u h
ỏ
i
Ph
ầ
n tr
ả
l
ờ
i
* GV yêu cầu HS
Bư
ớ
c 2. HS th
ự
c hi
ệ
n nhi
ệ
m v
ụ
:
* HS quan sát quan sát hình 2.2 (hoặc lược đồ địa
hình), 2.4, 2.5 hoặc Atlat ĐLVN và thông tin trong bày,
suy nghĩ cá nhân, thảo luận nhóm để trả lời câu hỏi.
* GV quan sát, trợ giúp HS khi có yêu cầu. Đánh giá
thái độ và khả năng thực hiện nhiệm vụ học tập của
HS.
- Ngoài ra ở Bắc Bộ có
vùng đồi trung du, ở
Đông Nam Bộ là dạng
địa hình bán bình nguyên.
- Đồng bằng sông Hồng
+ Diện tích: khoảng
15000km
2
.
+ Nguồn gốc hình thành:
do phù sa sông Hồng và
sông Thái Bình bồi đắp.
+ Đặc điểm: Ở phía bắc
của đồng bằng còn
nhiều đồi, núi sót và ở
phía nam có nhiều ô
trũng. Có hệ thống đê
ven sông ngăn lũ.
- Đồng bằng sông Cửu
Long
+ Diện tích: khoảng
40000 km
2
.
+ Nguồn gốc hình thành:
do phù sa của hệ thống
sông Mê Công bồi đắp.
+ Đặc điểm: có hệ thống
kênh rạch chằng chịt và
chịu ảnh hưởng sâu sắc
của chế độ thuỷ triều.
Nhiều vùng trũng lớn.
- Đồng bằng ven biển
miền Trung
+ Diện tích: khoảng
15000 km
2
.
+ Nguồn gốc hình thành:
từ phù sa sông hoặc kết
TTrraanngg 2222
Bư
ớ
c 3. B
á
o c
á
o k
ế
t qu
ả
v
à
trao đ
ổ
i, th
ả
o lu
ậ
n:
* Sau khi nhóm HS có sản phẩm, GV cho các nhóm
HS trình bày sản phẩm của mình.
- HS kể tên: các khu vực địa hình: đồi núi, đồng bằng,
bờ biển và thềm lục địa.
- Đại diện nhóm 1, 3, 5 ,7 lên thuyết trình câu trả lời
trước lớp:
1. Nhóm 1 – phiếu học tập số 1
So sánh khu vực Đông Bắc và Tây Bắc:
Khu v
ự
c
Ph
ạ
m vi
Đ
ặ
c đi
ể
m h
ì
nh th
á
i
Nằm ở tả ngạn
sông Hồng.
Chủ yếu là đồi núi
thấp, có 4 dãy núi
hình cánh cung
(Sông Gâm, Ngân
Sơn, Bắc Sơn, Đông
Triều) chụm lại ở
Tam Đảo. Ngoài ra
còn có địa hình
cac-xtơ (cao nguyên
đá Đồng Văn; hệ
thống đảo đá vôi
trong vịnh Hạ Long)
Từ hữu ngạn
sông Hồng đến
sông Cả.
Địa hình cao nhất
nước ta (đỉnh
Phan-xi-păng
3147,3m), với các
dãy núi lớn có hướng
tây bắc - đông nam
như Hoàng Liên Sơn,
Pu Đen Đinh, Pu
Sam Sao. Trong khu
vực còn có các dãy
núi thấp, các cao
nguyên, sơn nguyên
đá vôi, các cánh
hợp giữa phù sa sông và
biển.
+ Đặc điểm: Dải đồng
bằng này kéo dài từ
Thanh Hoá đến Bình
Thuận với nhiều đồng
bằng nhỏ, hẹp.
- Địa hình bờ biển ở nước
ta khá đa dạng: Các
đồng bằng châu thổ, các
bãi triều; đường bờ biển
khúc khuỷu với các mũi
đá, bán đảo, vũng vịnh
sâu,...Ven biển Trung Bộ
xuất hiện kiểu địa hình
cồn cát, đầm, phá nhiều
bãi biển đẹp.
- Thềm lục địa: m ở rộng
ở khu vực vịnh Bắc Bộ,
vùng biển phía nam và
tây nam, thu hẹp ở m iền
Trung.
TTrraanngg 2233
đồng thung lũng…
2. Nhóm 3 – phiếu học tập số 2
So sánh khu vực Trường Sơn Bắc và Trường Sơn Nam:
Khu v
ự
c
Ph
ạ
m vi
Đ
ặ
c đi
ể
m h
ì
nh th
á
i
Từ phía nam
sông Cả đến
dãy Bạch M ã.
Là vùng núi thấp,
hướng tây bác -
đông nam , gồm
nhiều dãy núi song
song, so le nhau,
sườn phía đông
hẹpvà dốc hơn so
với sườn phía tây.
Từ phía nam
dãy Bạch M ã
đến Đông Nam
Bộ.
Gồm các khối núi
Kon Tum, Cực Nam
Trung Bộ nghiêng về
phía đông và nhiều
cao nguyên xếp tầng.
3. Nhóm 5 – phiếu học tập số 3
So sánh Đồng bằng sông Hồng, Đồng bằng sông Cửu
Long và Đồng bằng ven biển miền Trung.
Di
ệ
n t
í
ch
(km
2
)
Ngu
ồ
n
g
ố
c h
ì
nh
th
à
nh
Đ
ặ
c đi
ể
m
15000
Do phù sa
sông Hồng
và sông
Thái Bình
bồi đắp.
Ở phía bắc của
đồng bằng còn
nhiều đồi, núi sót
và ở phía nam có
nhiều ô trũng. Có
hệ thống đê ven
sông ngăn lũ nên
TTrraanngg 2244
khu vực ngoài đê
được bồi đắp phù
sa hằng năm, khu
vực trong đê
không được bồi
đắp.
40000
Do phù sa
của hệ
thống
sông Mê
Công bồi
đắp.
Có hệ thống kênh
rạch chằng chịt
và chịu ảnh
hưởng sâu sắc
của chế độ thuỷ
triều. Nhiều vùng
trũng lớn: Đồng
Tháp M ười, Tứ
giác Long Xuyên,
U M inh.
15000
Từ phù sa
sông hoặc
kết hợp
giữa phù
sa sông và
biển.
Dải đồng bằng
này kéo dài từ
Thanh Hoá đến
Bình Thuận với
nhiều đồng bằng
nhỏ, hẹp.
4. Nhóm 7 – phiếu học tập số 4
Ph
ầ
n c
â
u h
ỏ
i
Ph
ầ
n tr
ả
l
ờ
i
Địa hình bờ biển ở nước ta khá đa
dạng: Các đồng bằng châu thổ,
các bãi triều; một số nơi đồi núi
lan ra sát biển làm cho đường bờ
biển khúc khuỷu với các mũi đá,
bán đảo, vũng vịnh sâu,...Ven biển
Trung Bộ xuất hiện kiểu địa hình
cồn cát, đầm, phá nhiều bãi biển
đẹp.
TTrraanngg 2255
Mở rộng ở khu vực vịnh Bắc Bộ,
vùng biển phía nam và tây nam ,
thu hẹp ở miền Trung.
* HS các nhóm 2, 4, 6, 8 lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa
sản phẩm giúp nhóm bạn và sản phẩm của nhóm
mình.
* HS kể tên: Các dạng địa hình chuyển tiếp giữa m iền
núi và đồng bằng:
+ Vùng đồi trung du ở Bắc Bộ.
+ Bán bình nguyên ở Đông Nam Bộ.
Bư
ớ
c 4.
Đá
nh gi
á
:
GV đánh giá tinh thần thái độ học tập của HS, đánh
giá kết quả hoạt động của HS và chốt lại nội dung
chuẩn kiến thức cần đạt.
* M
ở
r
ộ
ng:
Fansipan là đỉnh núi cao nhất trong dãy
núi Hoàng Liên Sơn, nằm ở biên giới tỉnh Lào Cai và
tỉnh Lai Châu. Về mặt hành chính, đỉnh Fansipan
thuộc địa giới của cả huyện Tam Đường (Lai Châu) và
thị xã Sa Pa (Lào Cai), cách trung tâm thị xã Sa Pa
khoảng 9 km về phía tây nam . Chiều cao của đỉnh núi
đo đạc vào năm 1909 là 3143 m , tuy vậy theo số liệu
mới nhất của Cục Đo đạc, Bản đồ và Thông tin địa lý
Việt Nam đưa ra vào cuối tháng 6 năm 2019, đỉnh núi
cao 3147,3 m.
3. Ho
ạ
t đ
ộ
ng luy
ệ
n t
ậ
p (20 ph
ú
t)
Nhằm củng cố, hệ thống hóa, hoàn thiện kiến thức mới mà HS
đã được lĩnh hội ở hoạt động hình thành kiến thức.
:
GV giao nhiệm vụ cho HS và chủ yếu cho làm việc cá nhân để
hoàn thành bài tập. Trong quá trình làm việc HS có thể trao đổi với bạn.
trả lời được câu hỏi mà GV giao.
Bư
ớ
c 1. Giao nhi
ệ
m v
ụ
:
TTrraanngg 2266
GV yêu cầu HS dựa vào hình 2.2 hoặc Atlat ĐLVN và kiến thức đã học, hãy
trả lời các câu hỏi sau:
Bư
ớ
c 2. HS th
ự
c hi
ệ
n nhi
ệ
m v
ụ
:
* HS dựa vào hình 2.2 hoặc Atlat ĐLVN, kiến thức đã học, suy nghĩ, trao đổi
với bạn để trả lời câu hỏi.
* GV quan sát, trợ giúp HS khi có yêu cầu. Đánh giá thái độ và khả năng thực
hiện nhiệm vụ học tập của HS.
Bư
ớ
c 3. B
á
o c
á
o k
ế
t qu
ả
v
à
trao đ
ổ
i, th
ả
o lu
ậ
n:
* Sau khi cá nhân HS có sản phẩm , GV lần lượt gọi HS trình bày sản phẩm
của mình:
1.
Khu v
ự
c
Ph
ạ
m vi
Đ
ặ
c đi
ể
m h
ì
nh th
á
i
Nằm ở tả ngạn
sông Hồng.
Chủ yếu là đồi núi thấp, có 4 dãy núi hình cánh
cung (Sông Gâm, Ngân Sơn, Bắc Sơn, Đông
Triều) chụm lại ở Tam Đảo. Ngoài ra còn có địa
hình cac-xtơ (cao nguyên đá Đồng Văn; hệ
thống đảo đá vôi trong vịnh Hạ Long)
Từ hữu ngạn
sông Hồng đến
sông Cả.
Địa hình cao nhất nước ta (đỉnh Phan-xi-păng
3147,3m), với các dãy núi lớn có hướng tây bắc -
đông nam như Hoàng Liên Sơn, Pu Đen Đinh, Pu
Sam Sao. Trong khu vực còn có các dãy núi
thấp, các cao nguyên, sơn nguyên đá vôi, các
cánh đồng thung lũng…
Từ phía nam
sông Cả đến dãy
Bạch Mã.
Là vùng núi thấp, hướng tây bác - đông nam,
gồm nhiều dãy núi song song, so le nhau, sườn
phía đông hẹpvà dốc hơn so với sườn phía tây.
Từ phía nam dãy
Bạch M ã đến
Đông Nam Bộ.
Gồm các khối núi Kon Tum, Cực Nam Trung Bộ
nghiêng về phía đông và nhiều cao nguyên xếp
tầng.
TTrraanngg 2277
2.
Khu v
ự
c
Di
ệ
n t
í
ch
(km
2
)
Ngu
ồ
n g
ố
c
h
ì
nh th
à
nh
Đ
ặ
c đi
ể
m
15000
Do phù sa sông
Hồng và sông
Thái Bình bồi
đắp.
Ở phía bắc của đồng bằng còn
nhiều đồi, núi sót và ở phía nam
có nhiều ô trũng. Có hệ thống
đê ven sông ngăn lũ nên khu
vực ngoài đê được bồi đắp phù
sa hằng năm, khu vực trong đê
không được bồi đắp.
40000
Do phù sa của
hệ thống sông
Mê Công bồi
đắp.
Có hệ thống kênh rạch chằng
chịt và chịu ảnh hưởng sâu sắc
của chế độ thuỷ triều. Nhiều
vùng trũng lớn: Đồng Tháp
Mười, Tứ giác Long Xuyên, U
Minh.
15000
Từ phù sa sông
hoặc kết hợp
giữa phù sa
sông và biển.
Dải đồng bằng này kéo dài từ
Thanh Hoá đến Bình Thuận với
nhiều đồng bằng nhỏ, hẹp.
* HS còn lại lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa sản phẩm giúp bạn và sản phẩm
của cá nhân.
Bư
ớ
c 4.
Đá
nh gi
á
:
GV đánh giá tinh thần thái độ học tập của HS, đánh giá kết quả hoạt động
của HS.
4. Ho
ạ
t đ
ộ
ng v
ậ
n d
ụ
ng (5 ph
ú
t)
TTrraanngg 2288
Vận dụng kiến thức m ới m à HS đã được lĩnh hội để giải quyết
những vấn đề mới trong học tập.
:
GV hướng dẫn HS hoàn thành bài tập ở nhà.
trả lời được câu hỏi mà GV giao.
Bư
ớ
c 1. Giao nhi
ệ
m v
ụ
:
GV đặt câu hỏi cho HS:
Bư
ớ
c 2. HS th
ự
c hi
ệ
n nhi
ệ
m v
ụ
:
HS dựa vào kiến thức đã học, tìm kiếm
thông tin trên Internet và thực hiện nhiệm vụ ở nhà.
Bư
ớ
c 3. B
á
o c
á
o k
ế
t qu
ả
v
à
trao đ
ổ
i, th
ả
o lu
ậ
n:
* Sau khi cá nhân HS có sản phẩm , GV lần lượt gọi HS trình bày sản phẩm
của mình vào tiết học sau: (Chọn nhiệm vụ 1)
Đ
ị
a h
ì
nh c
ủ
a Th
à
nh ph
ố
H
ồ
Ch
í
Minh
là đồng bằng thấp. Mặc dù có một phần
tương đối lớn lãnh thổ là vùng trũng (trên 70% diện tích đất tự nhiên nằm trong
vùng chịu tác động của thuy triều), nhưng do tác động của chế độ bán nhật
triều nên khả năng thoát nước nhanh, ít gây ngập úng kéo dài, thuận lợi cho
việc xây dựng các công trình dân dụng và phát triển các ngành kinh tế. Nhìn
chung, địa hình Thành phố Hồ Chí M inh không phức tạp, song cũng khá đa
dạng, có điều kiện để phát triển nhiều mặt, nhất là giao thông vận tải.
* HS còn lại lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa sản phẩm giúp bạn và sản phẩm của
cá nhân.
Bư
ớ
c 4.
Đá
nh gi
á
:
GV đánh giá tinh thần thái độ học tập của HS, đánh giá kết quả hoạt động
của HS.
B
À
I 3.
Ả
NH HƯ
Ở
NG C
Ủ
A
Đ
Ị
A H
Ì
NH
Đ
Ố
I V
Ớ
I S
Ự
PH
Â
N H
Ó
A T
Ự
NHI
Ê
N V
À
KHAI
TH
Á
C KINH T
Ế
Phần: Địa lí, Lớp: 8, Thời lượng: dạy 2 tiết
I. M
Ụ
C TI
Ê
U
1. V
ề
ki
ế
n th
ứ
c
Tìm được ví dụ chứng m inh ảnh hưởng của địa hình đối với sự phân hóa tự
nhiên và khai thác kinh tế.
2. V
ề
n
ă
ng l
ự
c
- Năng lực tự học: khai thác được tài liệu phục vụ cho bài học.
- Năng lực giao tiếp và hợp tác: làm việc nhóm có hiệu quả.
TTrraanngg 2299
- Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: biết sử dụng công cụ, phương tiện
phục vụ bài học, biết phân tích và xử lí tình huống.
- Năng lực nhận thức khoa học địa lí: Tìm được ví dụ chứng m inh ảnh hưởng
của địa hình đối với sự phân hóa tự nhiên và khai thác kinh tế.
- Năng lực tìm hiểu địa lí: Khai thác kênh hình và kênh chữ trong SGK từ
tr106-108.
- Năng lực vận dụng tri thức địa lí giải quyết một số vấn đề thực tiễn: địa
phương em có dạng địa hình nào? Hoạt động kinh tế chủ yếu ở đây là gì?
3. V
ề
ph
ẩ
m ch
ấ
t:
ý thức học tập nghiêm túc, say mê yêu thích tìm tòi những
thông tin khoa học về địa hình VN.
II. THI
Ế
T B
Ị
D
Ạ
Y H
Ọ
C V
À
H
Ọ
C LI
Ệ
U
1. Gi
á
o vi
ê
n (GV)
- KHBD, SGK, sách giáo viên (SGV), Atlat Địa lí VN.
- Bản đồ địa hình VN (hình 2.2 SGK tr101), hình 3.1. Vườn tiêu Bù Gia M ập, hình
3.2. Bãi biển Nha Trang và các hình ảnh tương tự phóng to.
- Phiếu học tập, bảng phụ ghi câu hỏi thảo luận nhóm và bảng nhóm cho HS trả
lời.
2. H
ọ
c sinh (HS):
SGK, vở ghi, Atlat Địa lí VN.
III. TI
Ế
N TR
Ì
NH D
Ạ
Y H
Ọ
C
1. Ho
ạ
t đ
ộ
ng 1: Kh
ở
i đ
ộ
ng (10 ph
ú
t)
Tạo tình huống giữa cái đã biết và chưa biết nhằm tạo hứng thú
học tập cho HS.
GV tổ chức trò chơi “Vượt chướng ngại vật” cho HS.
:
HS giải mã được “Chướng ngại vật” G V đặt ra.
Bư
ớ
c 1. Giao nhi
ệ
m v
ụ
:
* GV treo bảng phụ trò chơi “Vượt chướng ngại vật” lên bảng:
1
2
3
4
TTrraanngg 3300
* GV phổ biến luật chơi:
- “Chướng ngại vật” là tên hình ảnh ẩn sau 4 mảnh ghép được đánh số từ 1 đến
4 tương ứng với 4 câu hỏi.
- Các em dựa vào Atlat ĐLVN và sự hiểu biết của bản thân để trả lời, các em có
quyền lựa chọn thứ tự câu hỏi để trả lời, mỗi câu hỏi có 1 lượt trả lời.
- Em nào trả lời đúng sẽ nhận được 1 phần quà nhỏ (ví dụ 1 cây bút) và mảng
ghép sẽ biến mất để hiện ra một góc của hình ảnh tương ứng, trả lời sai mảnh
ghép sẽ bị khóa lại, trong quá trình trả lời, em nào trả lời đúng “Chướng ngại vật” thì
sẽ nhận được phần quà lớn hơn (ví dụ 3 cây bút).
* Hệ thống câu hỏi:
C
â
u 1.
Kể tên các dãy núi ở khu vực Tây Bắc.
C
â
u 2.
Kể tên các cao nguyên ở khu vực Trường Sơn Nam.
C
â
u 3.
Kể tên các đồng bằng ở nước ta.
C
â
u 4.
Kể tên các bãi biển đẹp ở nước ta.
Bư
ớ
c 2. HS th
ự
c hi
ệ
n nhi
ệ
m v
ụ
:
* HS quan sát Atlat ĐLVN và sự hiểu biết của bản thân, suy nghĩa để trả lời câu
hỏi.
* GV quan sát, đánh giá thái độ và khả năng thực hiện nhiệm vụ học tập của HS.
Bư
ớ
c 3: B
á
o c
á
o k
ế
t qu
ả
v
à
trao đ
ổ
i, th
ả
o lu
ậ
n
:
* Sau khi HS có sản phẩm, GV lần lượt gọi HS trình bày sản phẩm của m ình:
C
â
u 1:
Dãy Hoàng Liên Sơn, Pu Đen Đinh, Pu Sam Sao.
C
â
u 2:
Cao nguyên Kon Tum, Plây Ku, Đăk Lăk, Lâm Viên, M ơ Nông Di Linh.
C
â
u 3:
Đồng bằng sông Hồng, Đồng bằng sông Cửu Long và Đồng bằng ven
biển miền Trung.
C
â
u 4:
Sầm Sơn, Đà Nẵng, Nha Trang, Vũng Tàu,…
TTrraanngg 3311
TH
Ủ
Y
Đ
I
Ệ
N SƠN LA
* HS khác lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa sản phẩm giúp bạn và sản phẩm của
cá nhân.
Bư
ớ
c 4. GV d
ẫ
n d
ắ
t v
à
o n
ộ
i dung b
à
i m
ớ
i
: Nhà máy thủy điện Sơn La được xây
dựng trên dòng chính sông Đà tại xã Ít Ong, huyện M ường La, tỉnh Sơn La, chảy trên
khu vực núi cao Tây Bắc nên sông có sức nước mạnh và chảy xiết, tạo nên công
suất lắp máy 2.400 MW , đến thời điểm hiện tại thủy điện Sơn La trở thành nhà máy
thủy điện lớn nhất Việt Nam và khu vực Đông Nam Á. Đó là một ví dụ m inh chứng
cho ảnh hưởng của địa hình đến sông ngòi và khai thác kinh tế nước ta. Vậy bên
cạnh ảnh hưởng đến sông ngòi và ngành thủy điện thì địa hình nước ta còn ảnh
hưởng đến sự phân hóa tự nhiên và khai thác kinh tế nào khác? Để biết được
những điều này, lớp chúng ta cùng tìm hiểu qua bài học hôm nay.
2. Ho
ạ
t đ
ộ
ng 2: H
ì
nh th
à
nh ki
ế
n th
ứ
c (65 ph
ú
t)
:
HS tìm được ví dụ chứng minh ảnh hưởng của địa hình đối với
sự phân hóa tự nhiên.
:
Dựa vào hình 2.2 SGK tr101 hoặc Atlat ĐLVN và các hình ảnh
tương tự kết hợp kênh chữ SGK tr106, 107 suy nghĩ cá nhân để trả lời các câu
hỏi của GV.
trả lời được các câu hỏi của GV.
Ho
ạ
t đ
ộ
ng c
ủ
a GV v
à
HS
N
ộ
i dung ghi b
à
i
Bư
ớ
c 1. Giao nhi
ệ
m v
ụ
:
* GV gọi HS đọc nội dung mục 1 SGK.
* GV treo bản đồ địa hình VN lên bảng.
* GV yêu cầu HS quan sát hình 2.2 hoặc Atlat ĐLVN
và thông tin trong bày, lần lượt trả lời các câu hỏi sau:
1.
Ả
nh hư
ở
ng c
ủ
a đ
ị
a
h
ì
nh đ
ố
i v
ớ
i s
ự
ph
â
n h
ó
a
l
ã
nh th
ổ
t
ự
nhi
ê
n
- Theo độ cao: chia
thành 3 vòng đai: nhiệt
đới gió mùa, cận nhiệt
đới gió m ùa trên núi, ôn
đới gió mùa trên núi.
- Theo hướng sườn:
+ Ở sườn đón gió: m ưa
nhiều, sinh vật phát triển.
TTrraanngg 3322
Bư
ớ
c 2. HS th
ự
c hi
ệ
n nhi
ệ
m v
ụ
:
* HS quan sát bản đồ hình 2.2 hoặc Atlat ĐLVN và
đọc kênh chữ trong SGK, suy nghĩ để trả lời câu hỏi.
* GV quan sát, trợ giúp HS khi có yêu cầu. Đánh giá
thái độ và khả năng thực hiện nhiệm vụ học tập của
HS.
Bư
ớ
c 3. B
á
o c
á
o k
ế
t qu
ả
v
à
trao đ
ổ
i, th
ả
o lu
ậ
n:
* Sau khi cá nhân HS có sản phẩm, G V lần lượt gọi HS
trình bày sản phẩm của m ình:
1. Có 3 đai cao:
- Đai nhiệt đới gió mùa: độ cao dưới 600-700m (m iền
Bắc) hoặc dưới 900-1000m (miền Nam); m ùa hạ
nóng, sinh vật tiêu biểu là hệ sinh thái rừng nhiệt đới
ẩm lá rộng thường xanh và rừng nhiệt đới gió m ùa
như như ở VQG Cúc Phương.
- Đai cận nhiệt đới gió mùa trên núi: lên đến độ cao
2600m, khí hậu m át mẻ, sinh vật gồm có rừng cận
nhiệt lá rộng, rừng lá kim ... ví dụ như rừng thông ở Đà
Lạt.
- Đai ôn đới gió mùa trên núi: ở độ cao trên 2600m
(chỉ có ở m iền Bắc): khí hậu mang tính chất ôn đới,
sinh vật là các loài thực vật ôn đới ví dụ như đỗ quyên,
lãnh sam, thiết sam...
2.
- Ở sườn đón gió: mưa nhiều, sinh vật phát triển.
- Ở sườn khuất gió: mưa ít, sinh vật nghèo nàn hơn.
- Ví dụ: Trường Sơn Đông, Trường Sơn Tây, bên nắng
đốt (ven biển miền Trung), bên mưa quây (Tây
Nguyên).
3.
- Hướng TB – ĐN: sông Hồng, sông Đà, sông Mã,
+ Ở sườn khuất gió: m ưa
ít, sinh vật nghèo nàn
hơn.
- Đối với sông ngòi:
+ Hướng nghiêng địa
hình ảnh hưởng đến
hướng chảy sông ngòi:
theo 2 hướng chính là TB-
ĐN và vòng cung.
+ Độ dốc ảnh hưởng đến
tốc độ dòng chảy: ở
vùng núi sông thường
chảy nhanh, vùng đồng
bằng sông chảy chậm và
điều hòa.
- Đối với đất: khu vực đồi
núi chủ yếu là đất feralit,
khu vực đồng bằng là
đất phù sa.
TTrraanngg 3333
sông Cả, sông Hậu,…
- Hướng vòng cung: sông Cầu, sông Thương, sông
Gâm,…
- Nguyên nhân: hướng nghiêng TB- ĐN và vòng cung
của địa hình ảnh hưởng đến hướng chảy sông ngòi.
4.
- Ở vùng núi sông thường chảy nhanh (ví dụ: sông Đà).
- Ở vùng đồng bằng sông chảy chậm và điều hòa (ví
dụ: sông Hậu).
5.
- Ở khu vực đồi núi: đất feralit trên đá badan, đất
feralit trên đá vôi và trên các loại đá khác.
- Ở khu vực đồng bằng: đất phù sa sông, đất phèn, đất
mặn, đất cát biển, đất xám trên phù sa cổ.
* HS khác lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa sản phẩm
giúp bạn và sản phẩm của cá nhân.
Bư
ớ
c 4.
Đá
nh gi
á
:
GV đánh giá tinh thần thái độ học tập của HS, đánh
giá kết quả hoạt động của HS và chốt lại nội dung
chuẩn kiến thức cần đạt.
2.2.
:
HS tìm được ví dụ chứng minh ảnh hưởng của địa hình đối với
khai thác kinh tế.
:
Quan sát hình 3.1, 3.2 và các hình ảnh tương tự kết hợp kênh
chữ SGK tr107-108, thảo luận nhóm để trả lời các câu hỏi của G V.
TTrraanngg 3344
trả lời được các câu hỏi của GV.
Ho
ạ
t đ
ộ
ng c
ủ
a GV v
à
HS
N
ộ
i dung ghi b
à
i
Bư
ớ
c 1. Giao nhi
ệ
m v
ụ
:
* GV gọi HS đọc nội dung mục 2 SGK.
* GV chia lớp làm 6 nhóm, mỗi nhóm từ 6 đến 8 em,
yêu cầu HS, yêu cầu HS quan sát hình 3.1, 3.2 và
thông tin trong bày, thảo luận nhóm trong 5 phút để
trả lời các câu hỏi theo phiếu học tập sau:
1. Nhóm 1, 2 – phiếu học tập số 1
Ph
ầ
n c
â
u h
ỏ
i
Ph
ầ
n tr
ả
l
ờ
i
2. Nhóm 3, 4 – phiếu học tập số 2
Ph
ầ
n c
â
u h
ỏ
i
Ph
ầ
n tr
ả
l
ờ
i
2.
Ả
nh hư
ở
ng c
ủ
a đ
ị
a
h
ì
nh đ
ố
i v
ớ
i khai th
á
c
kinh t
ế
- Thuận lợi:
+ Hình thành các vùng
chuyên canh cây công
nghiệp, cây ăn quả, chăn
nuôi gia súc lớn và lâm
nghiệp.
+ Phát triển thủy điện,
khai thác và chế biến
khoáng sản.
- Khó khăn: địa hình bị
chia cắt gây hạn chế
trong việc xây dựng cơ
sở hạ tầng, phát triển
giao thông và hay xảy ra
thiên tai: lũ quét, sạt lở
đất…
- Thuận lợi: đất phì nhiêu
ở đồng bằng là vùng sản
xuất lương thực, thực
phẩm , cây ăn quả; phát
triển thủy sản.
- Khó khăn: thiên tai: bão,
lụt, hạn hán…
TTrraanngg 3355
3. Nhóm 5, 6 – phiếu học tập số 3
Ph
ầ
n c
â
u h
ỏ
i
Ph
ầ
n tr
ả
l
ờ
i
Bư
ớ
c 2. HS th
ự
c hi
ệ
n nhi
ệ
m v
ụ
:
* HS quan sát quan sát hình 3.1, 3.2 và thông tin trong
bày, suy nghĩ, thảo luận nhóm để trả lời câu hỏi.
* GV quan sát, trợ giúp HS khi có yêu cầu. Đánh giá
thái độ và khả năng thực hiện nhiệm vụ học tập của
HS.
Bư
ớ
c 3. B
á
o c
á
o k
ế
t qu
ả
v
à
trao đ
ổ
i, th
ả
o lu
ậ
n:
* Sau khi nhóm HS có sản phẩm, GV cho các nhóm
HS trình bày sản phẩm của mình, đại diện nhóm 1, 3,
5 lên thuyết trình câu trả lời trước lớp:
1. Nhóm 1 – phiếu học tập số 1
- Thuận lợi: Phát triển du
lịch biển, nuôi trồng hải
sản, xây dựng cảng biển
đặc biệt là cảng nước
sâu.
- Khó khăn: m ột số đoạn
bờ biển bị mài mòn, sạt
lở...
TTrraanngg 3366
Ph
ầ
n c
â
u h
ỏ
i
Ph
ầ
n tr
ả
l
ờ
i
- Thuận lợi:
+ Hình thành các vùng chuyên
canh cây công nghiệp, cây ăn quả,
chăn nuôi gia súc lớn và lâm
nghiệp.
+ Phát triển thủy điện, khai thác
và chế biến khoáng sản.
- Khó khăn: địa hình bị chia cắt
gây hạn chế trong việc xây dựng
cơ sở hạ tầng, phát triển giao
thông và hay xảy ra thiên tai: lũ
quét, sạt lở đất…
- Thuận lợi: trồng cà phê ở Tây
Nguyên, chăn nuôi bò sữa ở Tây
Bắc.
- Khó khăn: lũ quét ở Tây Bắc, sạt
lở đất ở Tây Nguyên.
2. Nhóm 3 – phiếu học tập số 2
Ph
ầ
n c
â
u h
ỏ
i
Ph
ầ
n tr
ả
l
ờ
i
- Thuận lợi: đất phì nhiêu ở đồng
bằng là vùng sản xuất lương thực,
thực phẩm , cây ăn quả; phát triển
thủy sản.
- Khó khăn: thiên tai: bão, lụt, hạn
hán…
- Thuận lợi: trồng lúa ở ĐB. Sông
Hồng, trồng cây ăn quả như chôm
chôm , xoài, sầu riêng… ở ĐB.
TTrraanngg 3377
Sông Cửu Long.
- Khó khăn: ngập lụt ở ĐB. Sông
Hồng, hạn hán, xâm nhập m ặn ở
ĐB. Sông Cửu Long.
3. Nhóm 5 – phiếu học tập số 3
Ph
ầ
n c
â
u h
ỏ
i
Ph
ầ
n tr
ả
l
ờ
i
- Thuận lợi: Phát triển du lịch biển,
nuôi trồng hải sản, xây dựng cảng
biển đặc biệt là cảng nước sâu.
- Khó khăn: một số đoạn bờ biển
bị mài m òn, sạt lở...
- Thuận lợi: phát triển du lịch biển
Nha Trang, phát triên giao thông
vận tải biển: cảng Hải Phòng.
- Khó khăn: bão đổ bộ vào Đà
Nẵng, sạt lở bờ biển ở Bình Thuận.
* HS các nhóm 2, 4, 6, 8 lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa
sản phẩm giúp nhóm bạn và sản phẩm của nhóm
mình.
Bư
ớ
c 4.
Đá
nh gi
á
:
GV đánh giá tinh thần thái độ học tập của HS, đánh
giá kết quả hoạt động của HS và chốt lại nội dung
chuẩn kiến thức cần đạt.
3. Ho
ạ
t đ
ộ
ng luy
ệ
n t
ậ
p (10 ph
ú
t)
Nhằm củng cố, hệ thống hóa, hoàn thiện kiến thức mới mà HS
đã được lĩnh hội ở hoạt động hình thành kiến thức.
:
GV giao nhiệm vụ cho HS và chủ yếu cho làm việc cá nhân để
hoàn thành bài tập. Trong quá trình làm việc HS có thể trao đổi với bạn.
trả lời được câu hỏi mà GV giao.
TTrraanngg 3388
Bư
ớ
c 1. Giao nhi
ệ
m v
ụ
:
GV yêu cầu HS dựa vào kiến thức đã học, hãy trả lời các câu hỏi sau:
Bư
ớ
c 2. HS th
ự
c hi
ệ
n nhi
ệ
m v
ụ
:
* HS dựa vào kiến thức đã học, suy nghĩ, trao đổi với bạn để trả lời câu hỏi.
* GV quan sát, trợ giúp HS khi có yêu cầu. Đánh giá thái độ và khả năng thực
hiện nhiệm vụ học tập của HS.
Bư
ớ
c 3. B
á
o c
á
o k
ế
t qu
ả
v
à
trao đ
ổ
i, th
ả
o lu
ậ
n:
* Sau khi cá nhân HS có sản phẩm , GV lần lượt gọi HS trình bày sản phẩm
của mình:
1.
2. Ví dụ yếu tố địa hình ảnh hưởng đến phát triển nông nghiệp:
- Địa hình miền núi
+ Thuận lợi: trồng cà phê ở Tây Nguyên, chăn nuôi bò sữa ở Tây Bắc.
+ Khó khăn: lũ quét ở Tây Bắc, sạt lở đất ở Tây Nguyên.
- Địa hình đồng bằng:
+ Thuận lợi: trồng lúa ở ĐB. Sông Hồng, trồng cây ăn quả như chôm chôm,
xoài, sầu riêng… ở ĐB. Sông Cửu Long.
+ Khó khăn: ngập lụt ở ĐB. Sông Hồng, hạn hán, xâm nhập mặn ở ĐB. Sông
Cửu Long.
* HS còn lại lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa sản phẩm giúp bạn và sản phẩm
của cá nhân.
Bư
ớ
c 4.
Đá
nh gi
á
:
TTrraanngg 3399
GV đánh giá tinh thần thái độ học tập của HS, đánh giá kết quả hoạt động
của HS.
4. Ho
ạ
t đ
ộ
ng v
ậ
n d
ụ
ng (5 ph
ú
t)
Vận dụng kiến thức m ới m à HS đã được lĩnh hội để giải quyết
những vấn đề mới trong học tập.
:
GV hướng dẫn HS hoàn thành bài tập ở nhà.
trả lời được câu hỏi mà GV giao.
Bư
ớ
c 1. Giao nhi
ệ
m v
ụ
:
GV đặt câu hỏi cho HS:
Bư
ớ
c 2. HS th
ự
c hi
ệ
n nhi
ệ
m v
ụ
:
HS tìm kiếm thông tin trên Internet và thực
hiện nhiệm vụ ở nhà.
Bư
ớ
c 3. B
á
o c
á
o k
ế
t qu
ả
v
à
trao đ
ổ
i, th
ả
o lu
ậ
n:
* Sau khi cá nhân HS có sản phẩm , GV lần lượt gọi HS trình bày sản phẩm
của mình vào tiết học sau:
- TPHCM thuộc dạng địa hình đồng bằng.
- Các hoạt động kinh tế ở TPHCM:
+ Sản xuất nông nghiệp: trồng lúa, cây ăn quả, nuôi trồng thủy sản, chăn nuôi
bò, lợn, gia cầm...
+ Sản xuất công nghiệp: cơ khí, điện tử, đóng tàu, chế biến lương thực thực
phẩm , sản xuất hàng tiêu dùng, dệt may,...
+ Các hoạt động giao thông vận tải, thương m ại, du lịch,…
+ Khó khăn: đia hình thấp nên dễ bị ngập lụt vào mùa m ưa và thủy triều
dâng ảnh hưởng các hoạt động kinh tế.
* HS còn lại lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa sản phẩm giúp bạn và sản phẩm
của cá nhân.
Bư
ớ
c 4.
Đá
nh gi
á
:
GV đánh giá tinh thần thái độ học tập của HS, đánh giá kết quả hoạt động
của HS.
B
À
I 4.
Đ
Ặ
C
Đ
I
Ể
M CHUNG C
Ủ
A T
À
I NGUY
Ê
N KHO
Á
NG S
Ả
N,
S
Ử
D
Ụ
NG H
Ợ
P L
Í
T
À
I NGUY
Ê
N KHO
Á
NG S
Ả
N
Phần: Địa lí, Lớp: 8, Thời lượng: dạy 2 tiết
I. M
Ụ
C TI
Ê
U
1. V
ề
ki
ế
n th
ứ
c
- Trình bày và giải thích được đặc điểm chung của tài nguyên khoáng sản VN.
- Phân tích được vấn đề sử dụng hợp lí tài nguyên khoáng sản.
2. V
ề
n
ă
ng l
ự
c
- Năng lực tự học: khai thác được tài liệu phục vụ cho bài học.
TTrraanngg 4400
- Năng lực giao tiếp và hợp tác: làm việc nhóm có hiệu quả.
- Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: biết sử dụng công cụ, phương tiện
phục vụ bài học, biết phân tích và xử lí tình huống.
- Năng lực nhận thức khoa học địa lí:
+ Trình bày và giải thích được đặc điểm chung của tài nguyên khoáng sản VN.
+ Phân tích được vấn đề sử dụng hợp lí tài nguyên khoáng sản.
- Năng lực tìm hiểu địa lí:
+ Khai thác kênh hình và kênh chữ trong SGK từ tr109-112.
+ Sử dụng bản đồ hình 4.1 SGK để xác định tên các mỏ khoáng sản ở nước ta.
- Năng lực vận dụng tri thức địa lí giải quyết m ột số vấn đề thực tiễn: sưu tầm
thông tin để viết báo cáo ngắn về một loại khoáng sản của nước ta.
3. V
ề
ph
ẩ
m ch
ấ
t:
Ý thức học tập nghiêm túc, ý thức sử dụng tiết kiệm và bảo vệ
nguồn tài nguyên khoáng sản tránh cạn kiệt.
II. THI
Ế
T B
Ị
D
Ạ
Y H
Ọ
C V
À
H
Ọ
C LI
Ệ
U
1. Gi
á
o vi
ê
n (GV)
- KHBD, SGK, sách giáo viên (SGV), Atlat Địa lí Việt Nam (ĐLVN)
- Hình 4.1. Bản đồ phân bố một số khoáng sản VN, hình 4.2. Khai thác ở m ỏ
than Cọc Sáu và các hình ảnh tương tự phóng to.
- Phiếu học tập, bảng phụ ghi câu hỏi thảo luận nhóm và bảng nhóm cho HS trả
lời.
2. H
ọ
c sinh (HS):
SGK, vở ghi, Atlat ĐLVN.
III. TI
Ế
N TR
Ì
NH D
Ạ
Y H
Ọ
C
1. Ho
ạ
t đ
ộ
ng 1: Kh
ở
i đ
ộ
ng (10 ph
ú
t)
Tạo tình huống giữa cái đã biết và chưa biết nhằm tạo hứng thú
học tập cho HS.
GV cho HS xem video clip về khai thác bô-xít ở Tây Nguyên.
:
HS trả lời được câu hỏi GV đặt ra.
Bư
ớ
c 1. Giao nhi
ệ
m v
ụ
:
* GV đặt câu hỏi cho HS:
Bư
ớ
c 2. HS th
ự
c hi
ệ
n nhi
ệ
m v
ụ
:
* HS quan sát video clip và sự hiểu biết của bản thân, suy nghĩa để trả lời câu
hỏi.
* GV quan sát, đánh giá thái độ và khả năng thực hiện nhiệm vụ học tập của HS.
Bư
ớ
c 3: B
á
o c
á
o k
ế
t qu
ả
v
à
trao đ
ổ
i, th
ả
o lu
ậ
n
:
* Sau khi HS có sản phẩm, GV lần lượt gọi HS trình bày sản phẩm của m ình: khai
thác bô-xít ở Tây Nguyên.
TTrraanngg 4411
* HS khác lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa sản phẩm giúp bạn và sản phẩm của
cá nhân.
Bư
ớ
c 4. GV d
ẫ
n d
ắ
t v
à
o n
ộ
i dung b
à
i m
ớ
i
: Bô-xít là một loại tài nguyên khoáng
sản quan trọng không chỉ ở Tây Nguyên mà còn cả nước ta đóng góp không nhỏ
vào sự phát triển kinh tế - xã hội. Vậy nước ta có những mỏ bô-xít nào? Phân bố ở
đâu? Bên cạnh bô-xít thì nước ta còn có những loại khoáng sản nào khác? Để biết
được những điều này, lớp chúng ta cùng tìm hiểu qua bài học hôm nay.
2. Ho
ạ
t đ
ộ
ng 2: H
ì
nh th
à
nh ki
ế
n th
ứ
c (65 ph
ú
t)
:
HS trình bày và giải thích được đặc điểm chung của tài nguyên
khoáng sản VN.
:
Quan sát hình 4.1 hoặc Atlat ĐLVN, các hình ảnh minh họa kết
hợp kênh chữ SGK tr 109-111 suy nghĩ cá nhân để trả lời các câu hỏi của GV.
TTrraanngg 4422
trả lời được các câu hỏi của GV.
Ho
ạ
t đ
ộ
ng c
ủ
a GV v
à
HS
N
ộ
i dung ghi b
à
i
Bư
ớ
c 1. Giao nhi
ệ
m v
ụ
:
* GV gọi HS đọc nội dung mục 1 SGK.
* GV treo hình 4.1 SGK lên bảng.
* GV yêu cầu HS quan sát bản đồ hình 4.1 SGK hoặc
Atlat ĐLVN và thông tin trong bày, lần lượt trả lời các
câu hỏi sau:
Bư
ớ
c 2. HS th
ự
c hi
ệ
n nhi
ệ
m v
ụ
:
* HS quan sát quan sát bản đồ hình 4.1 SGK hoặc
Atlat ĐLVN và đọc kênh chữ trong SGK, suy nghĩ để
trả lời câu hỏi.
* GV quan sát, trợ giúp HS khi có yêu cầu. Đánh giá
thái độ và khả năng thực hiện nhiệm vụ học tập của
HS.
Bư
ớ
c 3. B
á
o c
á
o k
ế
t qu
ả
v
à
trao đ
ổ
i, th
ả
o lu
ậ
n:
* Sau khi cá nhân HS có sản phẩm, G V lần lượt gọi HS
1.
Đ
ặ
c đi
ể
m chung c
ủ
a
t
à
i nguy
ê
n kho
á
ng s
ả
n
- Nước ta đã xác định
được trên 5.000 mỏ và
điểm quặng của hơn 60
loại khoáng sản khác
nhau.
- Có đủ các nhóm
khoáng sản, như:
khoáng sản năng lượng,
khoáng sản kim loại và
phi kim loại.
- Phần lớn các mỏ
khoáng sản ở nước ta có
trữ lượng trung bình và
nhỏ.
- Một số loại khoáng sản
có trữ lượng lớn như:
dầu mỏ, bô-xit, đất hiếm,
titan,…
- Khoáng sản ở nước ta
TTrraanngg 4433
trình bày sản phẩm của m ình:
1. Có 3 đặc điểm chung:
- Tài nguyên khoáng sản nước ta khá phong phú và
đa dạng.
- Phần lớn các mỏ có quy mô trung bình và nhỏ.
- Khoáng sản phân bố tương đối rộng.
2.
- Có trên 5000 mỏ và điểm quặng của hơn 60 loại
khoáng sản khác nhau.
- Một số loại khoáng sản: dầu mỏ, khí tự nhiên, than
đá, than bùn, sắt, mangan, titan, vàng, đồng, thiếc,
bô-xit, apatit, đá quý, đá vôi, sét, cao lanh, nước
khoáng.
3. Khoáng sản nước ta chia làm 3 nhóm:
- Khoáng sản năng lượng (than đá, dầu m ỏ, khí tự
nhiên,…).
- Khoáng sản kim loại (sắt, đồng, bô-xit, m an-gan, đất
hiếm ,..).
- Khoáng sản phi kim loại (a-pa-tit, đá vôi,...).
4.
- Phần lớn các mỏ khoáng sản ở nước ta có trữ lượng
trung bình và nhỏ.
- M ột số loại khoáng sản có trữ lượng lớn như: dầu
mỏ, bô-xit, đất hiếm, titan,…
5.
- Khoáng sản ở nước ta phân bố tương đối rộng khắp
trong cả nước.
- Các khoáng sản có trữ lượng lớn phân bố tập trung ở
một số khu vực.
HS xác định:
- Dầu m ỏ và khí tự nhiên ở vùng thềm lục địa.
- Than đá ở vùng Đông Bắc.
phân bố tương đối rộng
khắp trong cả nước.
- Các khoáng sản có trữ
lượng lớn phân bố tập
trung ở m ột số khu vực.
TTrraanngg 4444
- Than nâu ở đồng bằng sông Hồng.
- Titan ở vùng Duyên hải m iền Trung.
- Bô-xit ở Tây Nguyên.
6.
- Lịch sử phát triển địa chất lâu dài và phức tạp qua 3
giai đoạn: Tiền Cam bri, Cổ kiến tạo và Tân kiến tạo.
- Vị trí địa lí nước ta nằm ở nơi giao nhau giữa 2 vành
đai sinh khoáng lớn là Thái Bình Dương và Địa Trung
Hải.
* HS khác lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa sản phẩm
giúp bạn và sản phẩm của cá nhân.
Bư
ớ
c 4.
Đá
nh gi
á
:
GV đánh giá tinh thần thái độ học tập của HS, đánh
giá kết quả hoạt động của HS và chốt lại nội dung
chuẩn kiến thức cần đạt.
2.2.
:
HS phân tích được vấn đề sử dụng hợp lí tài nguyên khoáng
sản.
:
Quan sát hình 4.2 và các hình ảnh tương tự kết hợp kênh chữ
SGK tr111, 112 suy nghĩ, thảo luận nhóm để trả lời các câu hỏi của GV.
trả lời được các câu hỏi của GV.
Ho
ạ
t đ
ộ
ng c
ủ
a GV v
à
HS
N
ộ
i dung ghi b
à
i
Bư
ớ
c 1. Giao nhi
ệ
m v
ụ
:
2. S
ử
d
ụ
ng h
ợ
p l
í
t
à
i
TTrraanngg 4455
* GV gọi HS đọc nội dung mục 2 SGK.
*GV treo hình 4.2 lên bảng.
* GV chia lớp làm 8 nhóm, mỗi nhóm từ 4 đến 6 em,
yêu cầu HS, yêu cầu HS quan sát hình 4.2 và thông tin
trong bày, thảo luận nhóm trong 5 phút để trả lời các
câu hỏi theo phiếu học tập sau:
1. Nhóm 1, 2, 3 và 4 – phiếu học tập số 1
Ph
ầ
n c
â
u h
ỏ
i
Ph
ầ
n tr
ả
l
ờ
i
2. Nhóm 5, 6, 7 và 8 – phiếu học tập số 2
Ph
ầ
n c
â
u h
ỏ
i
Ph
ầ
n tr
ả
l
ờ
i
nguy
ê
n kho
á
ng s
ả
n
- Nhiều loại tài nguyên
khoáng sản nước ta vẫn
chưa được thăm dò,
đánh giá đầy đủ tiềm
năng và giá trị.
- Một số loại tài nguyên
chưa được khai thác và
sử dụng hiệu quả, vẫn
còn tình trạng khai thác
quá mức.
- Công nghệ khai thác
một số khoáng sản chưa
tiên tiến, gây lãng phí tài
nguyên.
- Thực hiện nghiêm Luật
Khoáng sản Việt Nam.
- Áp dụng các biện pháp
quản lí chặt chẽ,tăng
cường trách nhiệm của
các tổ chức và cá nhân.
- Áp dụng các biện pháp
công nghệ tiên tiến, tăng
cường nghiên cứu, sử
dụng các nguồn vật liệu
thay thế.
TTrraanngg 4466
Bư
ớ
c 2. HS th
ự
c hi
ệ
n nhi
ệ
m v
ụ
:
* HS quan sát hình 4.2 và thông tin trong bày, suy
nghĩ, thảo luận nhóm để trả lời câu hỏi.
* GV quan sát, trợ giúp HS khi có yêu cầu. Đánh giá
thái độ và khả năng thực hiện nhiệm vụ học tập của
HS.
Bư
ớ
c 3. B
á
o c
á
o k
ế
t qu
ả
v
à
trao đ
ổ
i, th
ả
o lu
ậ
n:
* Sau khi nhóm HS có sản phẩm, GV cho các nhóm
HS trình bày sản phẩm của mình, đại diện nhóm 1 và
5 lên thuyết trình câu trả lời trước lớp:
1. Nhóm 1 – phiếu học tập số 1
Ph
ầ
n c
â
u h
ỏ
i
Ph
ầ
n tr
ả
l
ờ
i
Tài nguyên khoáng sản có vai trò
quan trọng trong nền kinh tế - xã
hội của đất nước: là nguồn
nguyên liệu chính cho nhiều
ngành công nghiệp, góp phần
đảm bảo an ninh năng lượng
quốc gia, cung cấp nhiên liệu cho
sản xuất, phục vụ cho sinh hoạt
hàng ngày của người dân.
- Nhiều loại tài nguyên khoáng
sản nước ta vẫn chưa được thăm
dò, đánh giá đầy đủ tiềm năng và
giá trị.
- Một số loại tài nguyên chưa
TTrraanngg 4477
được khai thác và sử dụng hiệu
quả.
- Vẫn còn tình trạng khai thác quá
mức, bừa bãi, trái phép.
- Công nghệ khai thác một số
khoáng sản chưa tiên tiến.
2. Nhóm 5 – phiếu học tập số 2
Ph
ầ
n c
â
u h
ỏ
i
Ph
ầ
n tr
ả
l
ờ
i
- Gây lãng phí tài nguyên và
những hệ quả như xói mòn, trượt
đất, suy giảm đa dạng sinh học, ô
nhiễm đất, nước và huỷ hoại m ôi
trường ở những nơi khai thác
khoáng sản.
- Ví dụ: Sạt lở sông Hậu do khai
thác cát, ô nhiễm biển do khai
thác dầu ở thềm lục địa phía nam .
Thực hiện nghiêm Luật Khoáng
sản Việt Nam, áp dụng các biện
pháp quản lí chặt chẽ,tăng cường
trách nhiệm của các tổ chức và
cá nhân, áp dụng các biện pháp
công nghệ tiên tiến, tăng cường
nghiên cứu, sử dụng các nguồn
vật liệu thay thế.
* HS các nhómcòn lại lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa
sản phẩm giúp nhóm bạn và sản phẩm của nhóm
mình.
TTrraanngg 4488
Bư
ớ
c 4.
Đá
nh gi
á
:
GV đánh giá tinh thần thái độ học tập của HS, đánh
giá kết quả hoạt động của HS và chốt lại nội dung
chuẩn kiến thức cần đạt.
* GV m
ở
r
ộ
ng:
LUẬT KHOÁNG SẢN VIỆT NAM
Điều 8. Những hành vi bị cấm
1. Lợi dụng hoạt động khoáng sản xâm phạm lợi ích
của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức,
cá nhân.
2. Lợi dụng thăm dò để khai thác khoáng sản.
3. Thực hiện điều tra cơ bản địa chất về khoáng sản,
hoạt động khoáng sản khi chưa được cơ quan quản lý
nhà nước có thẩm quyền cho phép.
4. Cản trở trái pháp luật hoạt động điều tra cơ bản địa
chất về khoáng sản, hoạt động khoáng sản.
5. Cung cấp trái pháp luật thông tin về khoáng sản
thuộc bí m ật nhà nước.
6. Cố ý hủy hoại mẫu vật địa chất, khoáng sản có giá
trị hoặc quý hiếm.
7. Các hành vi khác theo quy định của pháp luật.
3. Ho
ạ
t đ
ộ
ng luy
ệ
n t
ậ
p (10 ph
ú
t)
Nhằm củng cố, hệ thống hóa, hoàn thiện kiến thức mới mà HS
đã được lĩnh hội ở hoạt động hình thành kiến thức.
:
GV giao nhiệm vụ cho HS và chủ yếu cho làm việc cá nhân để
hoàn thành bài tập. Trong quá trình làm việc HS có thể trao đổi với bạn.
trả lời được câu hỏi mà GV giao.
Bư
ớ
c 1. Giao nhi
ệ
m v
ụ
:
GV yêu cầu HS dựa vào kiến thức đã học, hãy trả lời các câu hỏi sau:
Bư
ớ
c 2. HS th
ự
c hi
ệ
n nhi
ệ
m v
ụ
:
TTrraanngg 4499
* HS dựa vào hình 1.2 và kiến thức đã học, suy nghĩ, trao đổi với bạn để trả
lời câu hỏi.
* GV quan sát, trợ giúp HS khi có yêu cầu. Đánh giá thái độ và khả năng thực
hiện nhiệm vụ học tập của HS.
Bư
ớ
c 3. B
á
o c
á
o k
ế
t qu
ả
v
à
trao đ
ổ
i, th
ả
o lu
ậ
n:
* Sau khi cá nhân HS có sản phẩm , GV lần lượt gọi HS trình bày sản phẩm
của mình:
1.
2.
- Theo báo cáo của Bộ TN&M T, gần đây tình trạng khai thác trái phép cát,
sỏi dọc theo sông Hồng sử dụng tàu cuốc, xe múc, máy nổ làm huỷ hoại môi
trường sinh thái, làm sạt lở đất, làm biến đổi dòng chảy sông, và thay đổi chất
lượng nước sông.
- Hoạt động khai thác m ỏ than lộ thiên, do phải bốc xúc một lượng đất đá
thải khá lớn, đất đá bị đào xới. Các đồng ruộng, khe suối phía dưới các bãi thải
bị bồi lấp do sạt lở, xói mòn khi mưa lũ.
- Trong khai thác vàng, ngay tại các mỏ vàng đã được cấp phép, đa số các
nhà máy không có hệ thống xử lý nước thải, tình trạng nước thải chưa qua xử lý
chứa các loại hóa chất độc hại như xianua, thủy ngân đã ảnh hưởng nghiêm
trọng đến m ôi trường, gây ô nhiễm nguồn nước.
* HS còn lại lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa sản phẩm giúp bạn và sản phẩm
của cá nhân.
Bư
ớ
c 4.
Đá
nh gi
á
:
GV đánh giá tinh thần thái độ học tập của HS, đánh giá kết quả hoạt động
của HS.
4. Ho
ạ
t đ
ộ
ng v
ậ
n d
ụ
ng (5 ph
ú
t)
TTrraanngg 5500
Vận dụng kiến thức m ới m à HS đã được lĩnh hội để giải quyết
những vấn đề mới trong học tập.
:
GV hướng dẫn HS hoàn thành bài tập ở nhà.
trả lời được câu hỏi mà GV giao.
Bư
ớ
c 1. Giao nhi
ệ
m v
ụ
:
GV đặt câu hỏi cho HS:
Bư
ớ
c 2. HS th
ự
c hi
ệ
n nhi
ệ
m v
ụ
:
HS tìm kiếm thông tin trên Internet và thực
hiện nhiệm vụ ở nhà.
Bư
ớ
c 3. B
á
o c
á
o k
ế
t qu
ả
v
à
trao đ
ổ
i, th
ả
o lu
ậ
n:
* Sau khi cá nhân HS có sản phẩm , GV lần lượt gọi HS trình bày sản phẩm
của mình vào tiết học sau:
KHAI THÁC THAN ĐÁ Ở QUẢNG NINH
- Quảng Ninh hiện có trữ lượng than đá khoảng hơn 3 tỷ tấn, hầu hết thuộc
dòng an-tra-xít, tỷ lệ các-bon ổn định 80 - 90%; phần lớn tập trung tại 3 khu vực:
Hạ Long, Cẩm Phả và Uông Bí , Đông Triều; mỗi năm cho phép khai thác
khoảng 30 - 40 triệu tấn.
- Xác định được mục tiêu phát triển kinh tế bền vững, lâu dài, Quảng Ninh đã
từng bước lập kế hoạch cùng với Tập đoàn TKT đưa ra lộ trình hợp lý để đóng
cửa những mỏ than lộ thiên và chuyển hẳn sang khai thác hầm lò. Việc làm này
không gây tác động nhiều đến phát triển kinh tế m à mở ra phương thức mới với
phương châm chuyển dịch phát triển kinh tế từ “nâu” sang “xanh”, hướng tới
phát triển những thành phố du lịch không còn khói, bụi.
* HS còn lại lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa sản phẩm giúp bạn và sản phẩm của
cá nhân.
Bư
ớ
c 4.
Đá
nh gi
á
:
GV đánh giá tinh thần thái độ học tập của HS, đánh giá kết quả hoạt động
của HS.
B
À
I 5. TH
Ự
C H
À
NH: PH
Â
N T
Í
CH
Đ
Ặ
C
Đ
I
Ể
M PH
Â
N B
Ố
C
Á
C LO
Ạ
I KHO
Á
NG S
Ả
N CH
Ủ
Y
Ế
U
Phần: Địa lí, Lớp: 8, Thời lượng: dạy 1 tiết
I. M
Ụ
C TI
Ê
U
1. V
ề
ki
ế
n th
ứ
c
Phân tích được đặc điểm phân bố các loại khoáng sản chủ yếu.
2. V
ề
n
ă
ng l
ự
c
- Năng lực tự học: khai thác được tài liệu phục vụ cho bài học.
- Năng lực giao tiếp và hợp tác: làm việc nhóm có hiệu quả.
TTrraanngg 5511
- Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: biết sử dụng công cụ, phương tiện
phục vụ bài học, biết phân tích và xử lí tình huống.
- Năng lực nhận thức khoa học địa lí: phân tích được đặc điểm phân bố các loại
khoáng sản chủ yếu.
- Năng lực tìm hiểu địa lí:
+ Khai thác kênh chữ trong SGK tr113.
+ Sử dụng bản đồ khoáng sản VN hình 4.1 để xác định sự phân bố của các loại
khoáng sản chủ yếu.
- Năng lực vận dụng tri thức địa lí giải quyết một số vấn đề thực tiễn: xác định
sự phân bố của các loại khoáng sản chủ yếu trên bản đồ và giải thích sự phân bố
của các loại khoáng sản chủ yếu.
3. V
ề
ph
ẩ
m ch
ấ
t:
ý thức học tập nghiêm túc, ý thức sử dụng tiết kiệm và bảo vệ
nguồn tài nguyên khoáng sản tránh cạn kiệt.
II. THI
Ế
T B
Ị
D
Ạ
Y H
Ọ
C V
À
H
Ọ
C LI
Ệ
U
1. Gi
á
o vi
ê
n (GV)
- KHBD, SGK, sách giáo viên (SGV), Atlat Địa lí Việt Nam (ĐLVN)
- Bản đồ khoáng sản VN (hình 4.1 SGK tr110)
- Phiếu học tập, bảng phụ ghi câu hỏi thảo luận nhóm và bảng nhóm cho HS trả
lời.
2. H
ọ
c sinh (HS):
SGK, vở ghi, Atlat ĐLVN.
III. TI
Ế
N TR
Ì
NH D
Ạ
Y H
Ọ
C
1. Ho
ạ
t đ
ộ
ng 1: Kh
ở
i đ
ộ
ng (5 ph
ú
t)
Tạo tình huống giữa cái đã biết và chưa biết nhằm tạo hứng thú
học tập cho HS.
GV tổ chức trò chơi “Xem hình đoán tên khoáng sản” cho HS.
:
HS giải được trò chơi “Xem hình đoán tên khoáng sản” GV đặt
ra.
Bư
ớ
c 1. Giao nhi
ệ
m v
ụ
:
* GV treo bảng phụ trò chơi “Xem hình đoán tên khoáng sản” lên bảng:
1 2 3 4
TTrraanngg 5522
5 6 7 8
* GV lần lượt cho HS quan sát các hình trên theo thứ tự từ 1 đến 8, yêu cầu HS
cho biết tên khoáng sản tương ứng với mỗi hình trên. GV khen thưởng cho HS trả
lời đúng.
Bư
ớ
c 2. HS th
ự
c hi
ệ
n nhi
ệ
m v
ụ
:
* HS quan sát các hình và sự hiểu biết của bản thân, suy nghĩa để trả lời câu hỏi.
* GV quan sát, đánh giá thái độ và khả năng thực hiện nhiệm vụ học tập của HS.
Bư
ớ
c 3: B
á
o c
á
o k
ế
t qu
ả
v
à
trao đ
ổ
i, th
ả
o lu
ậ
n
:
* Sau khi HS có sản phẩm, GV lần lượt gọi HS trình bày sản phẩm của m ình:
1. Than đ
á
2. D
ầ
u m
ỏ
3. Kh
í
t
ự
nhi
ê
n
4. B
ô
-xit
5. S
ắ
t
6. A-pa-tit
7.
Đá
v
ô
i xi m
ă
ng
8. Titan
* HS khác lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa sản phẩm giúp bạn và sản phẩm của
cá nhân.
Bư
ớ
c 4. GV d
ẫ
n d
ắ
t v
à
o n
ộ
i dung b
à
i m
ớ
i
: Than đá, dầu mỏ, khí tự nhiên, bô-xit,
sắt, a-pa-tit, đá vôi xi măng, titan là những khoáng sản chủ yếu của nước ta. Vậy
các khoáng sản này phân bố ở đâu trên bản đồ VN và vì sao lại phân bố như vậy?
Để biết được những điều này, lớp chúng ta cùng tìm hiểu qua bài học hôm nay.
2. Ho
ạ
t đ
ộ
ng 2: T
ì
m hi
ể
u v
ề
Đ
ọ
c b
ả
n đ
ồ
(25 ph
ú
t)
:
HS đọc được bản đồ phân bố các loại khoáng sản chủ yếu.
:
Quan sát bản đồ khoáng sản VN hình 4.1 kết hợp thác kênh
chữ SGK tr127, suy nghĩ để trả lời câu hỏi của GV.
trả lời được câu hỏi của GV.
Bư
ớ
c 1. Giao nhi
ệ
m v
ụ
:
- GV treo bản đồ khoáng sản VN lên bảng.
- GV yêu cầu HS đọc mục 1.
- GV chia lớp làm 8 nhóm, mỗi nhóm từ 4 đến 6 em, yêu cầu HS
TTrraanngg 5533
Lo
ạ
i
kho
á
ng s
ả
n
T
ê
n m
ộ
t s
ố
m
ỏ
kho
á
ng s
ả
n ch
í
nh
Nơi ph
â
n b
ố
Than đá
Dầu mỏ
Khí tự nhiên
Bô-xit
Sắt
A-pa-tit
Đá vôi xi măng
Titan
Bư
ớ
c 2. HS th
ự
c hi
ệ
n nhi
ệ
m v
ụ
:
- HS đọc yêu cầu mục 1 bài thực hành.
- HS dựa vào bản đồ hình 4.1, Atlat ĐLVN và kênh chữ SGK tr113, suy nghĩ để trả
lời câu hỏi.
- GV quan sát, trợ giúp HS khi có yêu cầu. Đánh giá thái độ và khả năng thực
hiện nhiệm vụ học tập của HS.
Bư
ớ
c 3: B
á
o c
á
o k
ế
t qu
ả
v
à
trao đ
ổ
i, th
ả
o lu
ậ
n:
- Sau khi HS có sản phẩm, GV cho HS trình bày sản phẩm của mình:
Lo
ạ
i
kho
á
ng s
ả
n
T
ê
n m
ộ
t s
ố
m
ỏ
kho
á
ng s
ả
n ch
í
nh
Nơi ph
â
n b
ố
Than đá
- Cẩm Phả
- Quỳnh Nhai
- Nông Sơn
- Quảng Ninh
- Sơn La
- Quảng Nam
Dầu mỏ
Rồng; Bạch Hổ; Rạng Đông;
Hồng Ngọc,…
Thềm lục địa phía Nam
Khí tự nhiên
Tiền Hải
Thái Bình
TTrraanngg 5544
Bô-xit
Krông Búk, Đăk Nông, Di Linh
Tây Nguyên
Sắt
- Tùng Bá
- Trấn Yên
- Thạch Khê
- Hà Giang
- Yên Bái
- Hà Tĩnh
A-pa-tit
Cam Đường
Lào Cai
Đá vôi xi măng
Hà Giang, Lạng Sơn, Thanh
Hoá
Hà Giang, Lạng Sơn,
Thanh Hoá
Titan
- Kỳ Anh
- Phú Vang
- Hàm Tân
- Hà Tĩnh
- Thừa thiên - Huế
- Bình Thuận
* HS còn lại lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa sản phẩm giúp bạn và sản phẩm của
mình.
Bư
ớ
c 4.
Đá
nh gi
á
:
GV đánh giá tinh thần thái độ học tập của HS, đánh giá kết
quả hoạt động của HS và kiểm tra việc chuẩn bị tài liệu tham quan của các em.
2. Ho
ạ
t đ
ộ
ng 2: T
ì
m hi
ể
u v
ề
nh
ậ
n x
é
t đ
ặ
c đi
ể
m ph
â
n b
ố
(15 ph
ú
t)
:
HS giải thích được sự phân bố các loại khoáng sản chủ yếu.
:
Dựa vào kết quả thảo luận ở mục 1 và kiến thức đã học, suy
nghĩ cá nhân để trả lời các câu hỏi của GV.
trả lời được các câu hỏi của GV.
Bư
ớ
c 1. Giao nhi
ệ
m v
ụ
:
GV đặt CH cho HS: Dựa vào kết quả của mục 1 và kiến
thức đã học, em hãy giải thích sự phân bố của các loại khoáng sản trên.
Bư
ớ
c 2. HS th
ự
c hi
ệ
n nhi
ệ
m v
ụ
:
- HS dựa vào kết quả thảo luận ở mục 1 và kiến thức đã học, suy nghĩ để trả lời.
- GV quan sát, trợ giúp HS khi có yêu cầu. Đánh giá thái độ và khả năng thực
hiện nhiệm vụ học tập của HS.
Bư
ớ
c 3: B
á
o c
á
o k
ế
t qu
ả
v
à
trao đ
ổ
i, th
ả
o lu
ậ
n:
- Sau khi các nhóm có sản phẩm, GV lần lượt gọi đại diện m ỗi nhóm lên trình
bày sản phẩm của mình:
+ Sự phân bố khoáng sản ở nước ta có liên quan chặt chẽ với sự phân hoá phức
tạp, đa dạng của các hoạt động địa chất nội sinh và ngoại sinh.
+ Các mỏ khoáng sản nội sinh thường tập trung tại các đứt gãy sâu với hoạt
động uốn nếp và mac-ma diễn ra mạnh mẽ.
+ Các khoáng sản ngoại sinh thường tập trung ở vùng biển nông, thềm lục địa
hoặc vùng trũng trong nội địa.- HS khác lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa sản phẩm
của bạn và sản phẩm của cá nhân.
Bư
ớ
c 4.
GV đánh giá tinh thần thái độ học tập của HS, đánh giá kết quả hoạt
động của các em.
TTrraanngg 5555
CHƯƠNG 2.
Đ
Ặ
C
Đ
I
Ể
M KH
Í
H
Ậ
U V
À
TH
Ủ
Y V
Ă
N VI
Ệ
T NAM
B
À
I 6.
Đ
Ặ
C
Đ
I
Ể
M KH
Í
H
Ậ
U
Phần: Địa lí, Lớp: 8, Thời lượng: dạy 3 tiết
I. M
Ụ
C TI
Ê
U
1. V
ề
ki
ế
n th
ứ
c
- Trình bày được đặc điểm khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa của VN.
- Chứng minh được sự phân hóa đa dạng của khí hậu VN.
2. V
ề
n
ă
ng l
ự
c
- Năng lực tự học: khai thác được tài liệu phục vụ cho bài học.
- Năng lực giao tiếp và hợp tác: làm việc nhóm có hiệu quả.
- Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: biết sử dụng công cụ, phương tiện
phục vụ bài học, biết phân tích và xử lí tình huống.
- Năng lực nhận thức khoa học địa lí:
+ Trình bày được đặc điểm khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa của VN.
+ Chứng minh được sự phân hóa đa dạng của khí hậu VN.
- Năng lực tìm hiểu địa lí:
+ Khai thác kênh hình và kênh chữ trong SGK từ tr114-117.
- Năng lực vận dụng tri thức địa lí giải quyết m ột số vấn đề thực tiễn: sưu tầm
những câu ca dao, tục ngữ, các bài thơ có nội dụng về khí hậu và các hiện tượng
thời tiết ở nước ta.
3. V
ề
ph
ẩ
m ch
ấ
t:
ý thức học tập nghiêm túc, say mê yêu thích tìm tòi những
thông tin khoa học về khí hậu VN.
II. THI
Ế
T B
Ị
D
Ạ
Y H
Ọ
C V
À
H
Ọ
C LI
Ệ
U
1. Gi
á
o vi
ê
n (GV)
- KHBD, SGK, sách giáo viên (SGV), Atlat Địa lí VN.
- Hình 6.1. Bản đồ khí hậu VN, hình 6.2. Băng tuyết ở đỉnh Phia Oắc và các hình
ảnh liên quan.
- Phiếu học tập, bảng phụ ghi câu hỏi thảo luận nhóm và bảng nhóm cho HS trả
lời.
2. H
ọ
c sinh (HS):
SGK, vở ghi, Atlat Địa lí VN.
III. TI
Ế
N TR
Ì
NH D
Ạ
Y H
Ọ
C
1. Ho
ạ
t đ
ộ
ng 1: Kh
ở
i đ
ộ
ng (10 ph
ú
t)
Tạo tình huống giữa cái đã biết và chưa biết nhằm tạo hứng thú
học tập cho HS.
GV cho HS nghe lời bài hát “Sợi nhớ sọi thương” do nhạc sĩ Phan
Huỳnh Điểu sáng tác.
TTrraanngg 5566
:
HS đoán được “Sợi nhớ sọi thương” GV đặt ra.
Bư
ớ
c 1. Giao nhi
ệ
m v
ụ
:
* GV cho HS nghe lời bài hát “Sợi nhớ sọi thương” do nhạc sĩ Phan Huỳnh Điểu
sáng tác.
“Trường Sơn Ðông Trường Sơn Tây
Bên nắng đốt bên mưa quây
Em dang tay em xoè tay
Chẳng thể nào m à xua tan m ây
Mà chẳng thể nào mà che anh được
Chứ rút sợi thương ấy mấy chăng mái lợp
Rút sợi nhơ đan vòm xanh
Nghiêng sườn Đông mà che mưa anh
Nghiêng sườn Tây xoã bóng mát
Rợp trời thương ấy mấy màu xanh suốt
Mà em nghiêng hết ấy mấy về phương anh
Mà em nghiêng hết ấy mấy về phương anh”
* Sau khi HS nghe bài hát, GV yêu cầu HS cho biết tên bài hát.
Bư
ớ
c 2. HS th
ự
c hi
ệ
n nhi
ệ
m v
ụ
:
* HS nghe lời bài hát và sự hiểu biết của bản thân, suy nghĩa để trả lời câu hỏi.
* GV quan sát, đánh giá thái độ và khả năng thực hiện nhiệm vụ học tập của HS.
Bư
ớ
c 3: B
á
o c
á
o k
ế
t qu
ả
v
à
trao đ
ổ
i, th
ả
o lu
ậ
n
:
* Sau khi HS có sản phẩm, GV lần lượt gọi HS trình bày sản phẩm của mình: tên
bài hát: “Sợi nhớ sợi thương”
* HS khác lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa sản phẩm giúp bạn và sản phẩm của
cá nhân.
Bư
ớ
c 4. GV d
ẫ
n d
ắ
t v
à
o n
ộ
i dung b
à
i m
ớ
i
: lời bài hát “Sợi nhớ sọi thương” của
nhạc sĩ Phan Huỳnh Điểu phản ánh rất rõ nét một trong những đặc điểm nổi bật
của khí hậu Việt Nam chịu sư tác động kết hợp giữ gió m ùa và địa hình. Vậy tại sao
“Trường Sơn Ðông Trường Sơn Tây, Bên nắng đốt bên mưa quây”? Để biết được
những điều này, lớp chúng ta cùng tìm hiểu qua bài học hôm nay.
2. Ho
ạ
t đ
ộ
ng 2: H
ì
nh th
à
nh ki
ế
n th
ứ
c (105 ph
ú
t)
:
HS trình bày được đặc điểm khí hậu nhiệt đới ẩm gió m ùa của
VN.
TTrraanngg 5577
:
Quan sát hình 6.1 SGK tr115 hoặc Atlat ĐLVN kết hợp kênh
chữ SGK tr114-116, suy nghĩ cá nhân, thảo luận nhóm để trả lời các câu hỏi của
GV.
trả lời được các câu hỏi của GV.
Ho
ạ
t đ
ộ
ng c
ủ
a GV v
à
HS
N
ộ
i dung ghi b
à
i
TTrraanngg 5588
Bư
ớ
c 1. Giao nhi
ệ
m v
ụ
:
* GV gọi HS đọc nội dung mục 1 SGK.
* GV treo hình 6.1 lên bảng.
* GV yêu cầu HS quan sát bản đồ hình 6.1 hoặc Atlat
ĐLVN và thông tin trong bày, lần lượt trả lời các câu
hỏi sau:
* GV chia lớp làm 8 nhóm, mỗi nhóm từ 4 đến 6 em,
yêu cầu HS thảo luận nhóm trong 10 phút để trả lời
các câu hỏi sau:
1. Nhóm 1, 2, 3 và 4:
2. Nhóm 5, 6, 7 và 8:
Bư
ớ
c 2. HS th
ự
c hi
ệ
n nhi
ệ
m v
ụ
:
* HS quan sát bản đồ hình 2.2 hoặc Atlat ĐLVN và
1. Kh
í
h
ậ
u nhi
ệ
t đ
ớ
i
ẩ
m
gi
ó
m
ù
a
- Tính chất nhiệt đới:
+ Lượng bức xạ tổng
cộng của nước ta lớn;
cán cân bức xạ luôn
dương.
+ Nhiệt độ trung bình
năm trên 20
0
C (trừ vùng
núi cao) và tăng dần từ
Bắc vào Nam.
+ Số giờ nắng nhiều, đạt
từ 1400 - 3000 giờ/năm.
- Tính chất ẩm:
+ Lượng mưa trung bình
năm lớn: từ 1500 - 2000
mm /năm.
+ Cân bằng ẩm luôn
dương, độ ẩm không khí
cao, trên 80%.
* Gió mùa mùa đông:
- Thời gian: từ tháng 11
– 4 năm sau
- Nguồn gốc: áp cao
Xi-bia.
- Hướng gió: ĐB
- Đặc điểm:
+ Ở miền Bắc: nửa đầu
mùa đông thời tiết lạnh
khô, nửa sau mùa đông
thời tiết lạnh ẩm, có mưa
phùn.
TTrraanngg 5599
đọc kênh chữ trong SG K, suy nghĩ, thảo luận nhóm để
trả lời câu hỏi.
* GV quan sát, trợ giúp HS khi có yêu cầu. Đánh giá
thái độ và khả năng thực hiện nhiệm vụ học tập của
HS.
Bư
ớ
c 3. B
á
o c
á
o k
ế
t qu
ả
v
à
trao đ
ổ
i, th
ả
o lu
ậ
n:
* Sau khi cá nhân HS có sản phẩm, G V lần lượt gọi HS
trình bày sản phẩm của m ình:
1.
- Lượng bức xạ tổng cộng của nước ta lớn; cán cân
bức xạ trên lãnh thổ luôn dương.
- Số giờ nắng nhiều, đạt từ 1400 - 3000 giờ/ năm (Hà
Nội là 1585 giờ, Huế là 1970 giờ, TPHCM là 2489 giờ).
2.
- Nhiệt độ trung bình năm ở hầu hết m ọi nơi trên cả
nước đều trên 20
0
C (trừ vùng núi cao) và tăng dần từ
Bắc vào Nam.
- Nguyên nhân: do nước ta nằm hoàn toàn trong vùng
nội chí tuyến.
3. Lượng mưa trung bình năm lớn: từ 1500 - 2000
mm /năm. Ở những khu vực đón gió biển hoặc vùng
núi cao, lượng mưa trong năm thường nhiều hơn,
khoảng 3000 - 4000 mm/ năm.
4.
- Độ ẩm không khí cao, trên 80%, cân bằng ẩm luôn
dương.
- Nguyên nhân: do tác động của các khối khí di
chuyển qua biển kết hợp với vai trò của Biển Đông.
5. Nước ta có 2 mùa gió chính là gió mùa mùa đông
và gió m ùa mùa hạ. Do nước ta chịu ảnh hưởng mạnh
mẽ của các khối khí hoạt động theo mùa.
* Sau khi nhóm HS có sản phẩm , GV lần lượt gọi đại
diện nhóm trình bày sản phẩm của mình, ví dụ: nhóm
1, và 5:
+ Ở miền Nam, Tín
phong chiếm ưu thế
đem đến m ùa khô cho
Nan Bộ và Tây Nguyên,
gây mưa cho Duyên hải
miền Trung.
* Gió mùa mùa hạ:
- Thời gian: từ tháng 5 –
10
- Nguồn gốc: áp cao Bắc
Ấn Độ Dương và áp cao
cận chí tuyến Nam bán
cầu.
- Hướng gió: TN, đối với
miền Bắc là ĐN.
- Đặc điểm:
+ Đầu mùa hạ: gây mưa
cho Nam Bộ, Tây
Nguyên nhưng gây khô
nóng cho Trung Bộ, Tây
Bắc.
+ Giữa và cuối m ùa hạ:
gây mưa lớn và kéo dài
trên phạm vi cả nước.
TTrraanngg 6600
1. Nhóm 1: Gió mùa mùa đông:
- Thời gian: từ tháng 11 – 4 năm sau
- Nguồn gốc: áp cao Xi-bia.
- Hướng gió: ĐB
- Đặc điểm:
+ Ở miền Bắc: nửa đầu mùa đông thời tiết lạnh khô,
nửa sau mùa đông thời tiết lạnh ẩm, có m ưa phùn.
+ Ở miền Nam , Tín phong chiếm ưu thế đem đến mùa
khô cho Nan Bộ và Tây Nguyên, gây mưa cho Duyên
hải miền Trung.
- Nguyên nhân:
+ Vào đầu m ùa đông, gió m ùa đông bắc di chuyển với
quãng đường dài qua lục địa Trung Quốc nên lạnh và
mất ẩm .
+ Vào cuối mùa đông, khối không khí lạnh di chuyển
qua vùng biển phía đông Nhật Bản và Trung Quốc nên
được tăng cường ẩm.
2. Nhóm 5: Gió mùa mùa hạ:
- Thời gian: từ tháng 5 – 10
- Nguồn gốc: áp cao Bắc Ấn Độ Dương và áp cao cận
chí tuyến Nam bán cầu.
- Hướng gió: TN, đối với miền Bắc là ĐN.
- Đặc điểm:
+ Đầu mùa hạ: gây mưa cho Nam Bộ, Tây Nguyên
nhưng gây khô nóng cho Trung Bộ, Tây Bắc.
+ Giữa và cuối m ùa hạ: gây mưa lớn và kéo dài trên
phạm vi cả nước.
- Nguyên nhân:
+ Ở miền Bắc, do ảnh hưởng của áp thấp Bắc Bộ nén
gió thổi vào đất liền theo hướng đông nam.
- Nửa đầu mùa hạ, gió mùa tây nam vượt dãy Trường
Sơn, Pu Đen Đinh, Pu Sam Sao gây ra hiệu ứng phơn
khô nóng cho Trung Bộ và Tây Bắc. Ở hai bên dãy
TTrraanngg 6611
Trường Sơn thì Trường Sơn Tây hay Tây Nguyên mưa
quây, Trường Sơn Đông hay ven biển m iền Trung thì
nắng đốt.
* HS khác lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa sản phẩm
giúp bạn, nhóm bạn và sản phẩm của cá nhân, nhóm
mình.
Bư
ớ
c 4.
Đá
nh gi
á
:
GV đánh giá tinh thần thái độ học tập của HS, đánh
giá kết quả hoạt động của HS và chốt lại nội dung
chuẩn kiến thức cần đạt.
* GV m
ở
r
ộ
ng:
Hiện tượng gió vượt đèo được gọi là
Phơn (foehn). Từ bên kia sươn núi gió thổi lên, cang
lên cao không khí cang bi bị lạnh dần đi rồi ngưng kết
tạo thành mây cho m ưa ở sườn đón gió, đồng thời thu
thêm nhiệt do ngưng kết toả ra. Sau khi vượt qua đỉnh
gio thôi xuông bên nay nui, nhiệt độ của nó tăng dần
lên do quá trình không khí bị nén đoạn nhiệt, vì vậy
đên chân nui bên nay không khi trơ nên khô và nóng
hơn. Hiên tương nay goi la “Hiêu ưng phơn”. Đinh nui
cang cao chênh lệch nhiệt độ càng lớn.
2.2.
:
HS chứng minh được sự phân hóa đa dạng của khí hậu VN.
:
Quan sát hình 6.1 SGK tr115, hình 6.2 tr117 hoặc Atlat ĐLVN
và các hình ảnh liên quan kết hợp kênh chữ SGK tr116-117, thảo luận nhóm để
trả lời các câu hỏi của GV.
trả lời được các câu hỏi của GV.
TTrraanngg 6622
Ho
ạ
t đ
ộ
ng c
ủ
a GV v
à
HS
N
ộ
i dung ghi b
à
i
Bư
ớ
c 1. Giao nhi
ệ
m v
ụ
:
* GV gọi HS đọc nội dung mục 2 SGK.
* GV chia lớp làm 6 nhóm, mỗi nhóm từ 6 đến 8 em,
yêu cầu HS, yêu cầu HS quan sát hình 6.1, 6.2 và
thông tin trong bày, thảo luận nhóm trong 10 phút để
trả lời các câu hỏi theo phiếu học tập sau:
1. Nhóm 1, 2 – phiếu học tập số 1
Ph
ầ
n c
â
u h
ỏ
i
Ph
ầ
n tr
ả
l
ờ
i
2. Nhóm 3, 4 – phiếu học tập số 2
Ph
ầ
n c
â
u h
ỏ
i
Ph
ầ
n tr
ả
l
ờ
i
2. Kh
í
h
ậ
u ph
â
n h
ó
a đa
d
ạ
ng
- Phân hoá bắc – nam:
+ Miền khí hậu phía Bắc:
khí hậu nhiệt đới gió
mùa, có m ùa đông lạnh,
ít mưa; mùa hạ nóng, ẩm
và mưa nhiều.
+ Miền khí hậu phía Nam:
khí hậu cận xích đạo gió
mùa, nhiệt độ quanh
năm cao và hầu như
không thay đổi trong
năm , có 2 mùa mưa, khô
phân hóa rõ rệt.
- Phân hóa đông tây:
+ Khí hậu có sự phân
hóa giữa hai sườn của
dãy Hoàng Liên Sơn;
Trường Sơn Bắc và
Trường Sơn Nam , tạo
nên sự khác biệt về chế
độ nhiệt và ẩm giữa hai
sườn.
+ Vùng Biển Đông, khí
hậu có tính chất gió m ùa
nhiệt đới hải dương.
- Phân hóa theo độ cao:
khí hậu VN phân hóa
thảnh 3 đai cao gồm:
nhiệt đới gió mùa; cận
nhiệt đới gió m ùa trên
núi và ôn đới gió mùa
trên núi.
TTrraanngg 6633
3. Nhóm 5, 6 – phiếu học tập số 3
Ph
ầ
n c
â
u h
ỏ
i
Ph
ầ
n tr
ả
l
ờ
i
Bư
ớ
c 2. HS th
ự
c hi
ệ
n nhi
ệ
m v
ụ
:
* HS quan sát quan sát hình 6.1, 6.2 và thông tin trong
bày, suy nghĩ, thảo luận nhóm để trả lời câu hỏi.
* GV quan sát, trợ giúp HS khi có yêu cầu. Đánh giá
thái độ và khả năng thực hiện nhiệm vụ học tập của
HS.
Bư
ớ
c 3. B
á
o c
á
o k
ế
t qu
ả
v
à
trao đ
ổ
i, th
ả
o lu
ậ
n:
* Sau khi nhóm HS có sản phẩm, GV cho các nhóm
HS trình bày sản phẩm của mình, đại diện nhóm 2, 4
và 6 lên thuyết trình câu trả lời trước lớp:
1. Nhóm 2 – phiếu học tập số 1
Ph
ầ
n c
â
u h
ỏ
i
Ph
ầ
n tr
ả
l
ờ
i
Lãnh thổ Việt Nam trải dài trên 15
vĩ độ, nên từ Bắc vào Nam các
yếu tố khí hậu sẽ có sự thay đổi.
TTrraanngg 6644
- Miền khí hậu phía Bắc: khí hậu
nhiệt đới gió mùa, có mùa đông
lạnh, ít mưa; mùa hạ nóng, ẩm và
mưa nhiều.
- M iền khí hậu phía Nam: khí hậu
cận xích đạo gió mùa, nhiệt độ
quanh năm cao và hầu như không
thay đổi trong năm , có 2 mùa
mưa, khô phân hóa rõ rệt.
2. Nhóm 4 – phiếu học tập số 2
Ph
ầ
n c
â
u h
ỏ
i
Ph
ầ
n tr
ả
l
ờ
i
Địa hình kết hợp với hướng gió
làm cho khí hậu nước ta phân hóa
Đông – Tây.
- Khí hậu có sự phân hóa giữa hai
sườn của dãy Hoàng Liên Sơn;
Trường Sơn Bắc và Trường Sơn
Nam , tạo nên sự khác biệt về chế
độ nhiệt và ẩm giữa hai sườn.
- Vùng Biển Đông, khí hậu có tính
chất gió mùa nhiệt đới hải dương.
3. Nhóm 6 – phiếu học tập số 3
Ph
ầ
n c
â
u h
ỏ
i
Ph
ầ
n tr
ả
l
ờ
i
TTrraanngg 6655
- Càng lên cao nhiệt độ càng giảm
(cứ lên cao 100m nhiệt độ giảm 0,
6
0
C).
- Càng lên cao độ ẩm và lượng
mưa càng tăng.
Khí hậu VN phân hóa thảnh 3 đai
cao:
- Đai nhiệt đới gió mùa trên núi:
(miền Bắc đến độ cao 600 - 700
m, m iền Nam đến độ cao 900 -
1000 m); Mùa hạ nóng, nhiệt độ
trung bình các tháng mùa hạ đều
trên 25°C. Độ ẩm và lượng mưa
thay đổi tuỳ nơi: từ khô đến ẩm
ướt.
- Đai cận nhiệt đới gió mùa trên
núi: (từ độ cao 600 - 700m, hoặc
900 - 1000 m đến dưới 2 600 m);
Khí hậu mát mẻ, nhiệt độ trung
bình các tháng đều dưới 25°C,
lượng m ưa và độ ẩm tăng lên.
- Đai ôn đới gió mùa trên núi: (từ
độ cao 2600 m) quanh năm nhiệt
độ dưới 15°C, mùa đông nhiệt độ
dưới 5°C.
* HS các nhóm còn lại lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa
sản phẩm giúp nhóm bạn và sản phẩm của nhóm
mình.
Bư
ớ
c 4.
Đá
nh gi
á
:
GV đánh giá tinh thần thái độ học tập của HS, đánh
giá kết quả hoạt động của HS và chốt lại nội dung
chuẩn kiến thức cần đạt.
TTrraanngg 6666
3. Ho
ạ
t đ
ộ
ng luy
ệ
n t
ậ
p (15 ph
ú
t)
Nhằm củng cố, hệ thống hóa, hoàn thiện kiến thức mới mà HS
đã được lĩnh hội ở hoạt động hình thành kiến thức.
:
GV giao nhiệm vụ cho HS và chủ yếu cho làm việc cá nhân để
hoàn thành bài tập. Trong quá trình làm việc HS có thể trao đổi với bạn.
trả lời được câu hỏi mà GV giao.
Bư
ớ
c 1. Giao nhi
ệ
m v
ụ
:
GV yêu cầu HS dựa vào kiến thức đã học, hãy trả lời các câu hỏi sau:
Bư
ớ
c 2. HS th
ự
c hi
ệ
n nhi
ệ
m v
ụ
:
* HS dựa vào kiến thức đã học, suy nghĩ, trao đổi với bạn để trả lời câu hỏi.
* GV quan sát, trợ giúp HS khi có yêu cầu. Đánh giá thái độ và khả năng thực
hiện nhiệm vụ học tập của HS.
Bư
ớ
c 3. B
á
o c
á
o k
ế
t qu
ả
v
à
trao đ
ổ
i, th
ả
o lu
ậ
n:
* Sau khi cá nhân HS có sản phẩm , GV lần lượt gọi HS trình bày sản phẩm
của mình:
1.
2.
-
Ảnh
hưởng
của vị trí
địa lí và lãnh thổ: làm cho khí hậu nước ta phân hóa theo chiều Bắc - Nam rõ rệt,
khí hậu thất thường.
- Địa hình tạo nên sự phân hóa khí hậu theo độ cao.
- Địa hình kết hợp với hướng gió làm cho khí hậu nước ta phân hóa Đông -
Tây (Đông Bắc và Tây Bắc ranh giới là dãy Hoàng Liên Sơn; phân hóa giữa
sườn Đông và sườn Tây Trường Sơn).
TTrraanngg 6677
* HS còn lại lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa sản phẩm giúp bạn và sản phẩm
của cá nhân.
Bư
ớ
c 4.
Đá
nh gi
á
:
GV đánh giá tinh thần thái độ học tập của HS, đánh giá kết quả hoạt động
của HS.
4. Ho
ạ
t đ
ộ
ng v
ậ
n d
ụ
ng (5 ph
ú
t)
Vận dụng kiến thức m ới m à HS đã được lĩnh hội để giải quyết
những vấn đề mới trong học tập.
:
GV hướng dẫn HS hoàn thành bài tập ở nhà.
trả lời được câu hỏi mà GV giao.
Bư
ớ
c 1. Giao nhi
ệ
m v
ụ
:
GV đặt câu hỏi cho HS:
Bư
ớ
c 2. HS th
ự
c hi
ệ
n nhi
ệ
m v
ụ
:
HS tìm kiếm thông tin trên Internet và thực
hiện nhiệm vụ ở nhà.
Bư
ớ
c 3. B
á
o c
á
o k
ế
t qu
ả
v
à
trao đ
ổ
i, th
ả
o lu
ậ
n:
* Sau khi cá nhân HS có sản phẩm , GV lần lượt gọi HS trình bày sản phẩm
của mình vào tiết học sau: (chọn nhiệm vụ 2)
1. Cơn đằng Đông vừa trông vừa chạy
Cơn đằng Nam vừa làm vừa chơi.
2. Chuồn chuồn bay thấp thì mưa, bay cao thì nắng, bay vừa thì râm.
3. Chớp Đông nhay nháy, gà gáy thì mưa.
4. Sao dày thì m ưa, sao thưa thì nắng
5. Bao giờ Hòn Đỏ m ang tơi
Hòn Hèo đội mũ thì trời sắp mưa.
6. Cò bay ngược, nước vô nhà
Cò bay xuôi nước lui ra biển.
7. Mưa tháng Bảy gãy cành trám
Nắng tháng Tám , rám trái bưởi
8. Ráng vàng thì nắng, ráng trắng thì mưa.
TTrraanngg 6688
* HS còn lại lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa sản phẩm giúp bạn và sản phẩm
của cá nhân.
Bư
ớ
c 4.
Đá
nh gi
á
:
GV đánh giá tinh thần thái độ học tập của HS, đánh giá kết quả hoạt động
của HS.
B
À
I 7. TH
Ự
C H
À
NH: V
Ẽ
V
À
PH
Â
N T
Í
CH BI
Ể
U
Đ
Ồ
KH
Í
H
Ậ
U
Phần: Địa lí, Lớp: 8, Thời lượng: dạy 2 tiết
I. M
Ụ
C TI
Ê
U
1. V
ề
ki
ế
n th
ứ
c
Vẽ và phân tích được biểu đồ khí hậu của một số trạm thuộc các vùng khí hậu
khác nhau.
2. V
ề
n
ă
ng l
ự
c
- Năng lực tự học: khai thác được tài liệu phục vụ cho bài học.
- Năng lực giao tiếp và hợp tác: làm việc nhóm có hiệu quả.
- Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: biết sử dụng công cụ, phương tiện
phục vụ bài học, biết phân tích và xử lí tình huống.
- Năng lực nhận thức khoa học địa lí: vẽ và phân tích được biểu đồ khí hậu của
một số trạm thuộc các vùng khí hậu khác nhau.
- Năng lực tìm hiểu địa lí:
+ Khai thác kênh chữ trong SGK tr118.
+ Sử dụng bản đồ khí hậu VN hình 6.1 để xác định vị trí của trạm khí tượng trên
bản đồ.
- Năng lực vận dụng tri thức địa lí giải quyết m ột số vấn đề thực tiễn: xác định vị
trí của trạm khí tượng trên bản đồ và phân tích biểu đồ khí hậu của trạm khí tượng.
3. V
ề
ph
ẩ
m ch
ấ
t:
ý thức học tập nghiêm túc, ý thức say mê yêu thích tìm tòi
những thông tin khoa học về vẽ và phân tích biểu đồ.
II. THI
Ế
T B
Ị
D
Ạ
Y H
Ọ
C V
À
H
Ọ
C LI
Ệ
U
1. Gi
á
o vi
ê
n (GV)
- KHBD, SGK, sách giáo viên (SGV), Atlat Địa lí Việt Nam (ĐLVN)
- Bản đồ khí hậu VN (hình 6.1 SGK tr115)
- Phiếu học tập, bảng phụ ghi câu hỏi thảo luận nhóm và bảng nhóm cho HS trả
lời.
2. H
ọ
c sinh (HS):
SGK, vở ghi, Atlat ĐLVN.
III. TI
Ế
N TR
Ì
NH D
Ạ
Y H
Ọ
C
1. Ho
ạ
t đ
ộ
ng 1: Kh
ở
i đ
ộ
ng (10 ph
ú
t)
TTrraanngg 6699
Tạo tình huống giữa cái đã biết và chưa biết nhằm tạo hứng thú
học tập cho HS.
GV tổ chức trò chơi ô chữ cho HS.
:
HS giải mã được ô chữ GV đặt ra.
Bư
ớ
c 1. Giao nhi
ệ
m v
ụ
:
* GV treo bảng phụ trò chơi ô chữ lên bảng:
* GV phổ biến luật chơi:
- Trò chơi ô chữ gồm 6 chữ cái được đánh số từ 1 đến 6 sẽ tương ứng với 6 câu
hỏi.
- Các em dựa vào Atlat ĐLVN và kiến thức đã học để trả lời, các em có quyền
lựa chọn thứ tự câu hỏi để trả lời, mỗi câu hỏi có 2 lượt trả lời.
- Em nào trả lời đúng sẽ nhận được 1 phần quà nhỏ (ví dụ 1 cây bút) và ô chữ sẽ
hiện ra chữ cái tương ứng, trả lời sai ô chữ sẽ bị khóa lại, trong quá trình trả lời, em
nào trả lời đúng tên ô chữ thì sẽ nhận được phần quà lớn hơn (ví dụ 3 cây bút).
* Hệ thống câu hỏi:
C
â
u 1.
A. 20
0
C B. 30
0
C C. 40
0
C D. 50
0
C
C
â
u 2.
A. 1000-2000mm B. 1500-2000mm C. 2000-2500mm D. 2500-3000mm
C
â
u 3.
A. 60% B. 70% C. 80% D. 90%
C
â
u 4.
A. tây nam B. tây bắc C. đông nam D. đông bắc
C
â
u 5.
A. tháng 5 – 10 B. tháng 6 – 10 C. tháng 7 – 10 D. tháng 8 – 10
C
â
u 6.
A. vị trí địa lí B. hình dạng lãnh thổ C. địa hình D. Cả A, B, C
Bư
ớ
c 2. HS th
ự
c hi
ệ
n nhi
ệ
m v
ụ
:
* HS dựa vào Atlat ĐLVN và kiến thức đã học, suy nghĩa để trả lời câu hỏi.
* GV quan sát, đánh giá thái độ và khả năng thực hiện nhiệm vụ học tập của HS.
Bư
ớ
c 3: B
á
o c
á
o k
ế
t qu
ả
v
à
trao đ
ổ
i, th
ả
o lu
ậ
n:
* Sau khi cá nhân HS có sản phẩm, GV lần lượt gọi HS trình bày sản phẩm của
mình:
C
â
u 1
: A
C
â
u 2
: B
1
2
3
4
5
6
TTrraanngg 7700
C
â
u 3
: C
C
â
u 4
: D
C
â
u 5:
A
C
â
u 6:
D
* HS khác lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa sản phẩm giúp bạn và sản phẩm của
cá nhân.
Bư
ớ
c 4. GV d
ẫ
n d
ắ
t v
à
o n
ộ
i dung b
à
i m
ớ
i
: Biểu đồ là hình vẽ dùng để thể hiện
một cách trực quan số liệu thống kê về quá trình phát triển của đối tượng, cấu trúc
của đối tượng, m ối quan hệ giữa thời gian và không gian của các đối tượng. Trong
thời đại giáo dục ngày nay, biểu đồ được sử dụng rộng rãi trong các môn học với
nhiều dạng khác nhau theo yêu cầu thể hiện. Vậy để biểu đồ khí hậu được vẽ như
thế nào? Để biết được những điều này, lớp chúng ta cùng tìm hiểu qua bài học hôm
nay.
2. Ho
ạ
t đ
ộ
ng 2: T
ì
m hi
ể
u v
ề
v
ẽ
bi
ể
u đ
ồ
kh
í
h
ậ
u (50 ph
ú
t)
:
HS vẽ được một số trạm thuộc các vùng khí hậu khác nhau.
:
Dựa vào bảng số liệu SGK trang 118, hướng dẫn của GV và
kiến thức đã học để vẽ biểu đồ khí hậu.
vẽ được biểu đồ khí hậu.
Bư
ớ
c 1. Giao nhi
ệ
m v
ụ
:
- GV yêu cầu HS đọc mục 1.
- GV đặt CH cho HS: Hãy lựa chọn và vẽ biểu đồ khí hậu thể hiện nhiệt độ và
lượng mưa của một trạm khí tượng.
- GV hướng dẫn HS các bước vẽ biểu đồ khí hậu:
B
I
Ể
U
Đ
Ồ
TTrraanngg 7711
Bước 1: Xác định các giá trị cao nhất trong bảng số liệu để tiến hành xây dựng
hệ trục tọa độ.
Ví dụ: Trạm Tân Sơn Nhất (TPHCM ) có nhiệt độ tháng cao nhất là 28,9°C, lượng
mưa tháng cao nhất là 327,0mm.
Bước 2: xây dựng hệ trục tọa độ, bao gồm 1 trục hoành và 2 trục tung
- Trục hoành thể hiện các tháng trong năm (12 tháng)
- Trục tung: (2 trục)
+ M ột trục nhiệt độ: Ta sẽ lấy giá trị cao nhất trên trục thể hiện nhiệt độ là
khoảng 35°C để cân xứng với trục lượng m ưa.
+ M ột trục lượng mưa: Ta sẽ lấy giá trị cao nhất trên trục thể hiện lượng mưa là
khoảng 350mm.
Bước 3: Vẽ biểu đồ lượng m ưa
- Vẽ lần lượt tuần tự các cột lượng m ưa từ tháng 1 cho đến tháng 12.
- Tháng 1 và tháng 12 sẽ vẽ liền với trục
- Ví dụ: Tháng 1 lượng mưa là 13,8mm, tháng 2 là 4,1mm.
Bước 4: Vẽ đường biểu diễn nhiệt độ
- Xác định các điểm nhiệt độ giữa các tháng.
- Nối các điểm lại thành một đường liên tục.
Bước 5: Hoàn thiện biểu đồ
Bổ sung bảng chú giải, tên biểu đồ
- GV yêu cầu HS vẽ biểu đồ khí hậu thể hiện nhiệt độ và lượng m ưa vào tập học
theo hướng dẫn đã nêu.
Bư
ớ
c 2. HS th
ự
c hi
ệ
n nhi
ệ
m v
ụ
:
- HS đọc yêu cầu mục 2 bài thực hành.
- HS lựa chọn trạm khí tượng để vẽ biểu đồ: ví dụ trạm Tân Sơn Nhất (TPHCM ).
- HS chú ý theo dõi, lắng nghe và quan sát các bước vẽ của GV thực hiện trên
bảng sau đó tiến hành vẽ vào tập học.
- GV quan sát, trợ giúp HS khi có yêu cầu. Đánh giá thái độ và khả năng thực
hiện nhiệm vụ học tập của HS.
Bư
ớ
c 3: B
á
o c
á
o k
ế
t qu
ả
v
à
trao đ
ổ
i, th
ả
o lu
ậ
n:
- Sau khi HS có sản phẩm , GV gọi HS trình bày sản phẩm của mình trên bảng:
TTrraanngg 7722
Bi
ể
u
đ
ồ
th
ể
hi
ệ
n nhi
ệ
t đ
ộ
v
à
lư
ợ
ng mưa
ở
tr
ạ
m T
â
n Sơn Nh
ấ
t (TPHCM)
- HS còn lại quan sát, bổ sung, chỉnh sửa sản phẩm của bạn và sản phẩm của
cá nhân.
Bư
ớ
c 4.
GV đánh giá tinh thần thái độ học tập của HS, đánh giá kết quả hoạt
động của các em.
2. Ho
ạ
t đ
ộ
ng 2: T
ì
m hi
ể
u v
ề
Ph
â
n t
í
ch bi
ể
u đ
ồ
kh
í
h
ậ
u (30 ph
ú
t)
:
HS phân tích được biểu đồ khí hậu của một số trạm thuộc các
vùng khí hậu khác nhau.
:
Quan sát bản đồ khí hậu VN hình 6.1 kết hợp thác kênh chữ
SGK tr118, suy nghĩ, thảo luận nhóm để trả lời câu hỏi của GV.
trả lời được câu hỏi của GV.
Bư
ớ
c 1. Giao nhi
ệ
m v
ụ
:
- GV treo bản đồ khí hậu VN lên bảng.
- GV yêu cầu HS đọc mục 2.
- GV chia lớp làm 8 nhóm, mỗi nhóm từ 4 đến 6 em, yêu cầu HS, yêu cầu HS
quan sát bản đồ hình 6.1 và thông tin trong bày, thảo luận nhóm trong 5 phút
để trả lời các câu hỏi theo phiếu học tập sau:
1. Nhóm 1, 2, 3 và 4 – phiếu học tập số 1
Ph
ầ
n c
â
u h
ỏ
i
Ph
ầ
n tr
ả
l
ờ
i
TTrraanngg 7733
Xác định vị trí của trạm Tân Sơn Nhất
(TPHCM) trên hình 6.1
Cho biết nhiệt độ tháng cao nhất và
nhiệt độ tháng thấp nhất của Tân Sơn
Nhất (TPHCM ) là bao nhiêu?
Cho biết biên độ nhiệt năm của Tân Sơn
Nhất (TPHCM ) là bao nhiêu?
Cho biết nhiệt độ trung bình năm của
Tân Sơn Nhất (TPHCM ) là bao nhiêu?
2. Nhóm 5, 6, 7 và 8 – phiếu học tập số 2
Ph
ầ
n c
â
u h
ỏ
i
Ph
ầ
n tr
ả
l
ờ
i
Cho biết lượng mưa tháng cao nhất và
lượng mưa tháng thấp nhất của Tân
Sơn Nhất (TPHCM ) là bao nhiêu?
Cho biết những tháng có lượng mưa
trên 100mm và những tháng có lượng
mưa dưới 100mm của Tân Sơn Nhất
(TPHCM).
Cho biết tổng lượng mưa trung bình
năm của Tân Sơn Nhất (TPHCM ) là bao
nhiêu?
- GV nhắc lại cho HS một số công thức tính trước khi hoạt động nhóm:
+ Biên độ nhiệt năm = nhiệt độ tháng cao nhất – nhiệt độ tháng thấp nhất
+ Nhiệt độ trung bình năm = tổng nhiệt độ 12 tháng / 12
+ Tổng lượng mưa trung bình năm = tổng lượng mưa 12 tháng
Bư
ớ
c 2. HS th
ự
c hi
ệ
n nhi
ệ
m v
ụ
:
- HS đọc yêu cầu mục 2 bài thực hành.
TTrraanngg 7744
- HS dựa vào bản đồ hình 6.1 và kênh chữ SGK tr118, suy nghĩ, thảo luận nhóm
để trả lời câu hỏi.
- GV quan sát, trợ giúp HS khi có yêu cầu. Đánh giá thái độ và khả năng thực
hiện nhiệm vụ học tập của HS.
Bư
ớ
c 3: B
á
o c
á
o k
ế
t qu
ả
v
à
trao đ
ổ
i, th
ả
o lu
ậ
n:
- Sau khi nhóm HS có sản phẩm, GV cho các nhóm HS trình bày sản phẩm
của mình, đại diện nhóm 1 và 5 lên thuyết trình câu trả lời trước lớp:
1. Nhóm 1 – phiếu học tập số 1
Ph
ầ
n c
â
u h
ỏ
i
Ph
ầ
n tr
ả
l
ờ
i
Xác định vị trí của trạm Tân Sơn Nhất
(TPHCM) trên hình 6.1
HS xác định trên bản đồ.
Cho biết nhiệt độ tháng cao nhất và
nhiệt độ tháng thấp nhất của Tân Sơn
Nhất (TPHCM ) là bao nhiêu?
- Nhiệt độ cao nhất là 28,9
0
C
(tháng 4).
- Nhiệt độ thấp nhất là 25,7
0
C
(tháng 12).
Cho biết biên độ nhiệt năm của Tân Sơn
Nhất (TPHCM ) là bao nhiêu?
Biên độ nhiệt năm là 3,2
0
C.
Cho biết nhiệt độ trung bình năm của
Tân Sơn Nhất (TPHCM ) là bao nhiêu?
Nhiệt độ trung bình năm là 27,1
0
C.
2. Nhóm 5 – phiếu học tập số 2
Ph
ầ
n c
â
u h
ỏ
i
Ph
ầ
n tr
ả
l
ờ
i
Cho biết lượng mưa tháng cao nhất và
lượng mưa tháng thấp nhất của Tân
Sơn Nhất (TPHCM ) là bao nhiêu?
- Lượng m ưa cao nhất là 327mm
(tháng 9).
- Lượng m ưa thấp nhất là 4,1mm
(tháng 2).
Cho biết những tháng có lượng mưa
trên 100mm và những tháng có lượng
mưa dưới 100mm của Tân Sơn Nhất
- Các tháng có lượng mưa trên
100mm: 5 ,6 ,7, 8, 9, 10, 11.
- Các tháng có lượng mưa dưới
TTrraanngg 7755
(TPHCM).
100mm: 12, 1, 2, 3, 4.
Cho biết tổng lượng mưa trung bình
năm của Tân Sơn Nhất (TPHCM ) là bao
nhiêu?
Lượng mưa trung bình năm là
1930,9mm
- HS các nhóm còn lại lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa sản phẩm giúp nhóm bạn
và sản phẩm của nhóm mình.
Bư
ớ
c 4.
Đá
nh gi
á
:
GV đánh giá tinh thần thái độ học tập của HS, đánh giá kết
quả hoạt động của HS và kiểm tra việc chuẩn bị tài liệu tham quan của các em.

Preview text:

Trường: H ọ v à tên g iá o viên: Tổ:
KẾ HOẠCH BÀI DẠY (KHBD) 15 BÀI PHẦN ĐỊA LÍ VÀ
2 CHỦ ĐỀ CHUNG MÔN LỊCH SỬ VÀ ĐỊA LÍ 8 - BỘ CTST
CHƯƠNG 1. ĐẶC ĐIỂM VỊ TRÍ ĐỊA LÍ, PHẠM VI LÃNH THỔ,
ĐỊA HÌNH VÀ KHOÁNG SẢN VIỆT NAM
BÀI 1. ĐẶC ĐIỂM VỊ TRÍ ĐỊA LÍ VÀ PHẠM VI LÃNH THỔ Phần: Địa lí, Lớ p : 8 ,
T hời lượ ng : d ạy 2 tiết I. MỤC TIÊU 1. Về kiến thức
- T rình b ày được đặc đ iểm vị trí địa lí.
- P hân tíc h đượ c ảnh hưởng của vị trí địa lí v à p hạm vi lãnh thổ đố i v ới sự hình
thà nh đặc điểm địa lí tự nhiên V iệt Nam (VN ). 2. Về năng lực
- N ăng lực tự họ c: khai thá c đượ c tài liệu p hục v ụ cho bà i họ c.
- N ăng lực g iao tiếp và hợ p tá c: làm v iệc nhó m có hiệu q uả.
- N ăng lực giải q uyết vấ n đề v à sán g tạo: biết sử d ụng c ô ng cụ, p hương tiện
p hục vụ b ài họ c, b iết p hân tíc h và xử lí tình huố ng.
- N ăng lực n hận thức kho a h ọc địa lí:
+ Trình bày đượ c đặc điểm vị trí đ ịa lí.
+ Ph ân tích đượ c ảnh hưở ng c ủa v ị trí địa lí và p hạm v i lãnh thổ đ ối vớ i sự hình
thà nh đặc điểm địa lí tự nhiên V N.
- N ăng lực tìm hiểu địa lí:
+ K hai thác kênh hình v à kênh c hữ tro ng sác h g iá o kh oa (SG K) từ trang (tr) 9 6 -9 9.
+ Q uan sát các b ản đồ : hình 1 .1 SG K tr9 6 , hình 1 .2 SG K tr9 8 để xác định vị trí
đ ịa lí v à phạ m v i lãnh thổ của nướ c ta.
- N ăng lực v ận d ụng tri th ức địa lí giải quyết m ột số v ấn đề thực tiễn:
+ G iải thích v ì sao thiên nhiên nướ c ta có nhiều đặc điểm khác v ới m ộ t số nước c ùng vĩ đ ộ.
+ Sưu tầm thông tin v ề m ộ t số cộ t m ố c b iên giớ i q uố c g ia c ủa nước ta.
3. Về phẩm chất: Ý thức học tập nghiêm túc, có tinh thần yêu nước, tự hào dân
tộ c , b ảo vệ c hủ qu yền lãnh thổ liêng liêng c ủa Tổ q uố c.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU 1. Giáo viên (GV)
- K HB D , S G K, sách g iáo v iên (S G V), A tlat Địa lí Việt N am (Đ LV N). Trang 1
- Hình 1.1. Bản đ ồ VN và c ác qu ốc g ia trong khu vực Đô ng Nam Á , hình 1 .2 . B ản
đ ồ hành chính VN , hình 1.3 . Khai thác năng lượng m ặt trờ i và năng lượn g gió ở
N inh Thuận, H ìn h 1 .4 . Bã i b iển M ỹ K hê (Đà N ẵng ) ho ặc c ác hình tương tự p hó ng to .
- Phiếu họ c tập , bả ng p hụ gh i c âu h ỏi thảo luận nhó m và b ảng n hóm c ho H S trả lờ i.
2. Học sinh (HS): SGK, vở ghi, Atlat ĐLVN. III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. Hoạt động 1: Khởi động (10 phút)
Tạ o tìn h huố ng g iữa c ái đã biết và ch ưa b iết nh ằm tạo hứng th ú h ọc tậ p c ho H S.
G V tổ ch ức trò c hơi “X em q uố c kì đo án tên q uố c g ia” c ho H S.
: HS giải được trò chơi “Xem quốc kì đoán tên quốc gia” GV đặt ra. Bước 1. Giao nhiệm vụ:
* G V treo b ảng p hụ trò c hơ i “X em q uố c kì đ oán tên quố c g ia” lên b ảng : 1 2 3 4 5 6 * G V
lần lượt c ho H S q uan sát các qu ốc kì trên th eo thứ tự
từ 1 đến 6, yêu cầu HS c ho biết tên q uốc g ia tươ ng
ứng vớ i m ỗ i q uố c kì trên . G V khen thưở ng c ho HS trả lờ i đú ng.
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ:
* HS q uan sát các quố c kì và sự hiểu b iết c ủa b ản thân, suy ngh ĩa để trả lờ i câ u h ỏi.
* G V q uan sát, đánh g iá thái độ v à khả năng th ực hiện nhiệm v ụ h ọc tậ p c ủa HS.
Bước 3: Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận:
* Sau khi HS c ó sản p hẩm , G V lần lượ t gọ i H S trình bày sản p hẩm của m ình: 1. Việt Nam 2. Trung Quốc Trang 2 3. Lào 4. Cam-pu-chia 5. Ấn Độ 6. Thổ Nhĩ Kì
* HS khác lắ ng ng he, b ổ sung , chỉnh sửa sả n p hẩm g iúp bạ n v à sả n p hẩm củ a c á nhân.
Bước 4. GV dẫn dắt vào nội dung bài mới: Việt Nam , quốc hiệu là Cộng hòa Xã
h ội c hủ ng hĩa Việt N am , q uố c kì là lá C ờ đ ỏ sao và ng – b iểu tượ ng thiêng liêng đặc
b iệt c ủa d ân tộ c V iệt Na m . Vậy đấ t nướ c của chúng ta nằm ở đâ u trên b ản đồ thế
g iới và tiếp g iáp vớ i c ác q uố c g ia nà o tro ng số các q uố c g ia kể trên? Vị trí địa lí v à
p hạm v i lãnh thổ nướ c ta ảnh hưở ng như thế nà o đố i v ớ i sự h ình thàn h đ ặc điểm
đ ịa lí tự nhiên nướ c ta ? Đ ể b iết đ ượ c những đ iều này, lớ p c húng ta c ùng tìm hiểu q ua b ài họ c hô m nay.
2. Hoạt động 2: Hình thành kiến thức (65 phút)
: HS trình bày được đặc điểm vị trí địa lí và phạm vi lãnh thổ.
: Quan sát hình 1.1, 1.2 kết hợp kênh chữ SGK tr 96-98 suy nghĩ
c á nhân để trả lờ i c ác c âu hỏi củ a G V . Trang 3
trả lờ i đ ượ c c ác c âu hỏ i c ủa G V. Hoạt động của GV và HS Nội dung ghi bài Bước 1. Giao nhiệm vụ:
1. Vị trí địa lí và phạm vi
* G V g ọi HS đ ọc nội du ng m ục 1 SG K . lãnh thổ
* G V treo hình 1.1, 1 .2 lên bảng .
* G V yêu c ầu H S q uan sát hình 1 .1 , 1 .2 ho ặc A tlat Bao g ồ m : v ùng đ ất, v ùng
Đ LV N và thô ng tin tro ng b ày, lần lượ t trả lờ i c ác c âu biển v à vùng trời. h ỏi sau:
- Vù ng đất: d iện tíc h 33 1 21 2 km 2 g ồ m to àn
bộ p hần đấ t liền và các hải đả o. - Vù ng biển c ủa V iệt Nam ở B iển Đ ô ng có
diện tích kho ảng 1 triệu
km 2, g ồ m 5 b ộ p hận: n ội
th ủy, lãn h hải, vùng tiếp
giáp lã nh hải, vùng đặc quyền kinh tế v à thềm lục địa. - Vù ng trờ i là kho ảng không g ian b ao trùm lên lãnh thổ nước ta. - Việt N am nằm ở rìa
phía đô ng của b án đảo Đô ng D ương , gần trung tâ m khu vực Đ ôn g N am Á. Trang 4 - Tiếp g iáp :
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ: + Phía bắc g iáp : Trung
* H S q uan sát qu an sát hình 1.1, 1 .2 ho ặc A tlat ĐLVN Q uốc .
v à đọ c kên h c hữ trong SG K, suy ng hĩ để trả lờ i c âu hỏ i. + Phía tây giáp Lào và
* G V q uan sát, trợ giúp HS kh i c ó yêu cầu . Đánh g iá Ca m puc hia.
thá i độ và khả n ăng thực hiện n hiệm v ụ họ c tập c ủa + Phía đông và nam giáp H S. Biển Đô ng .
Bước 3. Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận:
* Sau khi cá nhân H S có sản ph ẩm , G V lần lượt g ọ i H S
trình b ày sả n p hẩm c ủa m ìn h:
1 . Phạm vi lãnh thổ n ướ c ta g ồ m vùn g đất, v ùng b iển v à vùng trời.
2 . Vù ng đấ t: d iện tíc h 3 31 2 12 km 2 g ồm to àn bộ p hần
đ ất liền v à các hải đả o.
3 . HS xác đ ịnh đườ ng bờ b iển trên bả n đồ . Đ ườn g bờ
b iển nướ c ta d ài 3 26 0 km , c ó 2 8/6 3 tỉnh, thành p hố g iáp b iển.
4 . Vù ng b iển nước ta ở Biển Đ ô ng c ó d iện tích kho ảng
1 triệu km 2, g ồ m 5 b ộ ph ận: nộ i thủy, lãnh hả i, vùng
tiếp giáp lãnh hải, v ùng đặc q uyền kinh tế v à thềm lục đ ịa. 5 .
- T rong vùng biển n ướ c ta c ó hàng ngh ìn đảo lớ n nhỏ ,
tro ng đó c ó 2 quần đ ảo H oàn g Sa và T rườ ng Sa.
- Việc giữ v ững chủ q uyền của m ộ t hò n đ ảo, dù nhỏ ,
lại có ý ng hĩa rấ t lớ n vì : Việc khẳng định ch ủ quyền
c ủa m ộ t nướ c đố i vớ i các đảo v à q uần đ ảo có ý ng hĩa
là cơ sở để khẳ ng định chủ q uyền c ủa n ướ c ta đố i v ới
v ùng b iển v à thềm lục địa q uanh đảo , khẳng đ ịnh lãnh
thổ thố ng nhấ t to àn vẹn của V iệt N am .
6 . Vùn g trời là kho ảng không gian b ao trùm lên lãnh thổ nước ta:
- Trên đất liền đượ c xác định bằn g các đườ ng b iên g iới. Trang 5
- Trên b iển là ranh g iới b ên ng o ài lãnh hải v à khô ng g ian trên c ác đảo . 7 .
- Việt Nam nằm ở rìa p hía đô ng của bán đảo Đô ng
D ươ ng , g ần trung tâm kh u v ực Đô ng Nam Á .
- C ầu nố i g iữa hai lục đ ịa (Á - Â u và Ô -xtrây-li-a), giữa
h ai đại d ươ ng (Thá i Bình D ươn g và Ấ n Độ D ương ).
8 . V iệt Nam nằm g ần nơ i g iao nha u g iữa các luồ ng
sinh v ật từ H oa N am (Trung Q uốc ) xuốn g, từ Ấ n Độ -
M i-a n-m a sang và từ M a-lai-xi-a - In -đô -nê-xi-a lên,
g iữa c ác v ành đ ai sinh kho áng Thái B ìn h D ương v à Đ ịa T rung H ải. 9 . Tiếp g iá p:
- P hía b ắc giáp : Trun g Q uố c.
- P hía tâ y g iáp Lào v à C am puc hia.
- P hía đ ông và nam g iáp Biển Đô ng . 1 0 .
- H ệ tọa độ trên đ ất liền: theo c hiều b ắc - n am từ 2 3 °
2 3 ′B đến 8 °3 4 ′B, th eo chiều đô ng - tây từ 1 0 9 °24 ′Đ đ ến 1 02 °0 9 ′Đ.
- Trên v ùng biển, hệ tọ a độ địa lí c ủa nướ c ta c ò n kéo
d ài tớ i khoả ng vĩ độ 6 °50 'B (ở p hía nam ) v à từ kinh độ
1 0 1°Đ (ở phía tây) đến trên 1 1 7°2 0 ’Đ (ở p hía đô ng).
* H S khác lắng nghe, b ổ sung , chỉnh sửa sản p hẩm
g iúp b ạn và sản p hẩm củ a c á nhân. Bước 4. Đánh giá:
G V đánh g iá tin h thần thái độ học tập của H S, đ ánh
g iá kết q uả hoạ t độ ng c ủa H S và chố t lại nộ i d ung
c huẩn kiến thức c ần đạt. * GV mở rộng:
- Nộ i th uỷ là v ùng nướ c tiếp g iáp vớ i b ờ biển, ở p hía
tro ng đườ ng c ơ sở và là bộ p hận lã nh thổ c ủa V iệt N am . Trang 6
- Lãnh hải là v ùng b iển c ó ch iều rộng 12 hải lí tính từ
đ ườ ng cơ sở ra p hía b iển . Ra nh giớ i ng o ài c ủa lãnh
h ải là biên g iớ i q uốc gia trên b iển c ủa Việt N am .
- V ùng tiếp giáp lãn h hả i là v ùng b iển tiếp liền v à nằm
n go ài lãnh hải Việt N am , có chiều rộng 12 hải lí tính từ
ran h g iớ i ng oà i c ủa lãnh hả i.
- Vùng đ ặc q uyền kinh tế là vùng b iển tiếp liền và nằm
n go ài lãnh hải Việt N am , hợ p vớ i lãn h hả i thành m ộ t
v ùng b iển c ó c hiều rộ ng 2 0 0 hải lí tín h từ đườ ng c ơ sở .
- Th ềm lụ c địa V iệt N am là đáy biển v à lò ng đấ t d ưới
đ áy b iển, tiếp liền v à nằm ng oài lãnh hải V iệt N am ,
trên to àn bộ p hần kéo d ài tự n hiên c ủa lãnh thổ đất
liền , c ác đảo v à q uần đảo của Việt N am c ho đến m ép
n go ài c ủa rìa lục địa. 2.2.
: HS phân tích được ảnh hưởng của vị trí địa lí và phạm vi lãnh
thổ đố i v ới sự hình thành đ ặc điểm địa lí tự nhiên Việt N am .
: Quan sát hình 1.3, 1.4 kết hợp kênh chữ SGK tr99 suy nghĩ và
thả o luận nhó m để trả lời các câu hỏ i c ủa G V.
trả lờ i đ ượ c c ác c âu hỏ i c ủa G V. Hoạt động của GV và HS Nội dung ghi bài Bước 1. Giao nhiệm vụ:
2. Ảnh hưởng của vị trí
* G V g ọi HS đ ọc nội du ng m ục 2 SG K . địa lí và phạm vi lãnh thổ đối với sự hình
* G V treo hình 1.3, 1 .4 lên bảng .
thành đặc điểm địa lí tự Trang 7
* G V chia lớ p làm 8 nhó m , m ỗ i nhó m từ 4 đến 6 em , nhiên Việt Nam
yêu cầ u HS, yêu cầ u HS q uan sát hình 1 .3 , 1.4 v à - Vị trí đ ịa lí và lãnh thổ
thô ng tin tro ng bày, thảo luận nhó m trong 5 p hút để đã quy định đặc đ iểm cơ
trả lờ i c ác c âu h ỏi theo ph iếu học tập sau: bản c ủa thiên nh iên
1 . N hóm 1 , 2, 3 và 4 – p hiếu họ c tập số 1
nướ c ta m ang tính c hất
nhiệt đớ i ẩm g ió m ùa v à Phần câu hỏi Phần trả lời có sự p hân ho á.
+ Đố i vớ i khí hậ u: tổ ng
bức xạ hằng nă m lớ n, cán c ân b ức xạ luô n dươ ng, khí hậ u có hai m ùa rõ rệt. + Th iên nhiên nước ta
chịu ản h hưở ng sâu sắc của b iển.
+ Đ ối vớ i sinh v ật: tính đa dạn g sinh học cao .
+ Đ ối vớ i khoá ng sản: tà i ng uyên kho áng sản pho ng phú.
- Vị trí địa lí và phạ m vi
lãnh thổ tạo nên sự p hân
hoá đ a d ạng của th iên nhiên nước ta.
- Tuy n hiên, nước ta cũng nằm tro ng v ùng hay xảy
ra thiên ta i, nhất là bão .
2 . N hóm 5 , 6, 7 và 8 – p hiếu họ c tập số 2 Phần câu hỏi Phần trả lời Trang 8
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ:
* HS q uan sá t hình 1 .3 , 1.4 và thôn g tin tro ng bà y, suy
n ghĩ, thảo luận nhó m để trả lờ i c âu hỏi.
* G V q uan sát, trợ giúp HS kh i c ó yêu cầu . Đánh g iá
thá i độ và khả n ăng thực hiện n hiệm v ụ họ c tập c ủa H S.
Bước 3. Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận:
* S au khi nhó m H S c ó sản p hẩm , G V c ho các nhó m
H S trình bà y sản p hẩm của m ình, đạ i diện nhó m 1 v à
5 lên thuyết trình câ u trả lờ i trước lớ p :
1 . N hóm 1 – p hiếu họ c tập số 1 Phần câu hỏi Phần trả lời
Vị trí địa lí v à lãnh thổ đ ã q uy định
đặc đ iểm cơ b ản của thiên n hiên
nước ta m ang tính c hất nhiệt đ ới
ẩm gió m ùa v à có sự p hân ho á.
- Việt Nam n ằm ho àn toà n trong
vùng nộ i c hí tuyến ở b án cầu Bắ c
nên tổ ng b ức xạ hằ ng năm lớ n,
cán cân bức xạ luô n d ươ ng. Nên Trang 9
khai thác đ ượ c năng lượ ng m ặt trời (hình 1 .3 ).
- N ướ c ta nằm tro ng khu v ực
thường xuyên chịu ảnh hưở ng c ủa
gió M ậu d ịc h (Tín ph ong ) và g ió
m ùa châ u Á nên khí hậu c ó hai m ùa rõ rệt.
Thiên nhiên nước ta ch ịu ảnh
hưởng sâu sắ c của b iển do tá c
độ ng c ủa c ác khố i khí d i chu yển
qu a b iển kết hợ p v ới vai trò c ủa
Biển Đ ô ng. Nên nướ c ta kha i thá c
được năng lượ ng g ió (hình 1 .3 ) v à
ph át triển d u lịc h biển (hình 1 .4).
2 . N hóm 5 – p hiếu họ c tập số 2 Phần câu hỏi Phần trả lời
- Đố i v ới sinh v ật: Việt N am nằm
trên đườ ng d i lưu củ a n hiều luồng
sin h vậ t. Thiên nhiên nướ c ta có
tín h đa dạn g sinh họ c cao v ới
nhiều kiểu hệ sinh th ái, thành
ph ần lo ài v à ng uồn g en .
- Đ ố i vớ i kho áng sản : do nằm ở
nơ i g iao thoa c ủa 2 và nh đ ai sinh
kho áng lớ n Thái B ình D ươ ng và
Địa Trung H ải nên nướ c ta c ó tài
ng uyên kho áng sản p ho ng p hú.
Vị trí địa lí và p hạm vi lã nh th ổ tạo
nên sự phâ n h oá đa d ạng c ủa
thiên nh iên nướ c ta theo c hiều
Bắc - N am v à theo ch iều Đ ô ng - Tây. Trang 10 Bão , lũ lụt, hạn hán.
* H S c ác nhó m c òn lạ i lắ ng ng he, bổ sung, ch ỉnh sửa
sả n p hẩm g iúp nhó m bạ n v à sản phẩ m c ủa nhó m m ình. Bước 4. Đánh giá:
G V đán h giá tinh th ần thái độ họ c tậ p c ủa H S, đ ánh
g iá kết q uả hoạ t độ ng c ủa H S và chố t lại nộ i d ung
c huẩn kiến thức c ần đạt.
3. Hoạt động luyện tập (10 phút)
N hằm củ ng c ố , h ệ thố ng h óa, ho àn thiện kiến thức m ớ i m à H S
đ ã đ ược lĩnh hộ i ở hoạt độ ng hìn h thà nh kiến thức.
: GV giao nhiệm vụ cho HS và chủ yếu cho làm việc cá nhân để
h oàn thành b ài tập. T rong qu á trình làm việc HS c ó thể tra o đổ i v ới b ạn.
trả lờ i đ ượ c c âu hỏ i m à G V g iao. Bước 1. Giao nhiệm vụ:
G V yêu cầ u H S d ựa v ào h ình 1 .2 và kiến thức đ ã h ọc , hãy trả lờ i c ác c âu hỏ i sa u:
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ:
* HS dựa vào h ình 1 .2 và kiến thức đ ã họ c , suy ng hĩ, trao đổi vớ i bạ n để trả lờ i c âu hỏ i.
* G V quan sát, trợ g iúp H S khi c ó yêu cầ u. Đá nh giá thái độ v à khả năng thực
h iện nhiệm vụ họ c tập của H S.
Bước 3. Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận: Trang 11
* Sau khi c á nhân H S c ó sản phẩm , G V lần lượ t g ọi HS trình bày sản p hẩm c ủa m ình: 1.
- V ị trí các điểm cực trên đất liền của nướ c ta:
+ C ực Bắ c (2 3023 ’B , 1 0 502 0 ’Đ ): tạ i xã Lũng C ú, huyện Đồ ng V ăn, tỉnh Hà G iang .
+ C ực Na m (8 034 ’B, 10 4 04 0’Đ): tại xã Đ ất M ũ i, huyện Ng ọ c Hiển, tỉnh C à M au.
+ C ực Tây (2 2 022 ’B, 10 2 00 9’Đ): tại xã Sín Thầu, huyện M ường Nh é, tỉn h Đ iện B iên.
+ C ực Đ ô ng (1 2 04 0’B, 10 9 02 4’Đ): tại X ã V ạn Thạnh, huyện V ạn N inh, tỉnh K hánh H òa.
- M ộ t số tỉnh, thành p hố trực thuộ c trung ươn g giáp b iển là: tỉnh Q uả ng Ninh,
thà nh p hố Hải P hòn g, tỉnh Thái Bình, tỉnh Nam Định, tỉnh N inh Bình, tỉnh Thanh
H ó a, tỉnh N ghệ A n, tỉnh H à T ĩnh , tỉnh Q uảng Bình, tỉnh Q uản g Trị, tỉnh Thừa
T hiên - Hu ế, thành p hố Đ à Nẵng , thành p hố H ồ C hí M inh,...
2. Thiên nhiên nước ta bốn m ùa xanh tươi khác hẳn với các nước có cùng vĩ
đ ộ ở T ây Á là nhờ thiên n hiên nước ta m ang tính ch ất nh iệt đới ẩm gió m ùa, đặc
b iệt là d o tác độn g c ủa c ác khối khí d i chuyển q ua b iển kết hợ p vớ i v ai trò của
b iển Đô ng - ng uồn dự trữ nhiệt, ẩm d ồi d ào , đ ã làm c ho thiên nhiên nước ta
c hịu ảnh hưở ng sâu sắ c của b iển. Vì thế, thảm thực vậ t ở n ướ c ta b ốn m ùa
xanh tố t, rất g iàu sức sống , khác hẳn vớ i th iên nhiên m ộ t số nướ c c ó cùng v ĩ đ ộ ở Tây Á .
* H S cò n lại lắng ngh e, b ổ sung , c hỉn h sửa sản p hẩm g iú p b ạn và sản p hẩm c ủa cá nh ân. Bước 4. Đánh giá:
G V đánh giá tinh thần thái độ học tập củ a HS , đánh g iá kết quả hoạ t độ ng c ủa H S.
4. Hoạt động vận dụng (5 phút)
V ận d ụng kiến thức m ớ i m à HS đã đ ượ c lĩnh hộ i để giải q uyết
n hữn g vấ n đ ề m ớ i tro ng họ c tập .
: GV hướng dẫn HS hoàn thành bài tập ở nhà.
trả lờ i đ ượ c c âu hỏ i m à G V g iao.
Bước 1. Giao nhiệm vụ: GV đặt câu hỏi cho HS:
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ: HS tìm kiếm thông tin trên Internet và thực h iện nhiệm vụ ở nhà. Trang 12
Bước 3. Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận:
* Sau khi c á nhân H S c ó sản phẩm , G V lần lượ t g ọi HS trình bày sản p hẩm
c ủa m ình vào tiết học sau: Cột mốc 0 A Pa Chải
A P a C hải là điểm cực Tây T ổ Q uố c – nơ i
đây c ũng đượ c gọ i là ng ã b a b iên g iới v ì
là c ửa n gõ c ủa 3 nướ c Việt Na m , Tru ng
Q uố c và Là o. A P a C hải thuộ c địa p hận
huyện M ườ ng N hé, tỉnh Đ iện Biên c ó phía
Tây Bắc g iáp v ớ i tỉnh Vân Na m – Tru ng
Q uố c, p hía Tây N am g iá p vớ i Lào . Cột mốc 79
C ộ t m ố c 7 9 là c ột m ố c b iên giớ i c ao nh ất
Việt N am , nằm ở xã M ồ Sì San, huyện
Pho ng T hổ, Lai C hâu. C ộ t m ố c đượ c cắm
và o ng ày 2 4 /10 /2 0 04 ở ca o đ ộ g ần
3 .0 00 m , trên vùn g yên ng ựa của đỉnh núi
Phà n Liên San. “Nó c n hà b iên c ươ ng ” g iữ
nhiệm v ụ p hân c hia b iên giớ i ở tỉnh La i
C hâu, Việt Nam và tỉn h Vâ n N am , Tru ng Q u ốc .
* HS c ò n lại lắng ng he, b ổ su ng, c hỉnh sửa sản p hẩm g iúp bạ n v à sản phẩ m c ủa c á nhân. Bước 4. Đánh giá:
G V đánh giá tinh thần thái độ học tập củ a HS , đánh g iá kết quả hoạ t độ ng c ủa H S.
BÀI 2. ĐẶC ĐIỂM ĐỊA HÌNH Phần: Địa lí, Lớ p : 8 ,
T hời lượ ng : d ạy 4 tiết I. MỤC TIÊU 1. Về kiến thức
- T rình b ày được m ột tro ng những đặc đ iểm chủ yếu của địa hình Việt N am .
- Trình bà y đ ượ c đặc điểm c ủa c ác khu v ực địa hình: địa hình đồ i núi, địa hình
đ ồng b ằng, địa hình bờ b iển và thềm lục địa . 2. Về năng lực Trang 13
- N ăng lực tự họ c: khai thá c đượ c tài liệu p hục v ụ cho bà i họ c.
- N ăng lực g iao tiếp và hợ p tá c: làm v iệc nhó m có hiệu q uả.
- N ăng lực giải q uyết vấ n đề v à sán g tạo: biết sử d ụng c ô ng cụ, p hương tiện
p hục vụ b ài họ c, b iết p hân tíc h và xử lí tình huố ng.
- N ăng lực n hận thức kho a h ọc địa lí:
+ Trình bày đượ c m ộ t tro ng những đặ c điểm c hủ yếu c ủa đ ịa hình Việt N am .
+ Trìn h b ày đ ượ c đặc điểm của cá c khu v ực địa hình: đ ịa hình đồi núi, địa hình
đ ồng b ằng, địa hình bờ b iển và thềm lục địa .
- N ăng lực tìm hiểu địa lí:
+ Khai thác kênh hình và kên h c hữ trong SG K từ tr10 0 -1 05 .
+ S ử d ụng b ản đồ đ ịa hình V N, lá t c ắt địa h ình để xác định c ác đỉnh nú i, dã y núi,
h ướ ng núi, c ao ng uyên, đồn g b ằng ,…
- Năn g lực v ận d ụng tri th ức địa lí g iải qu yết m ộ t số v ấn đề thực tiễn: viết b áo
c áo n gắn để m ô tả những đặc điểm chủ yếu c ủa địa hình n ơi em đan g số ng.
3. Về phẩm chất: ý thức học tập nghiêm túc, say m ê yêu thích tìm tòi những
thô ng tin kho a họ c về địa h ình V N.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU 1. Giáo viên (GV)
- K HB D , S G K, sách g iáo v iên (S G V), A tlat ĐLVN .
- H ình 2.1. Đ ịa hình núi ở huyện Y ên M inh, hình 2.2. B ản đồ địa hình VN , h ình 2 .3 .
Lát cắt địa hình từ Sa P a đ ến Tha nh Hó a, hình 2.4 . Đ ỉnh nú i Pha n-xi-p ăng , hình 2.5.
B ãi b iển Lăng C ô hoặ c cá c hình tươ ng tự p hó ng to .
- Phiếu họ c tập , bả ng p hụ gh i c âu h ỏi thảo luận nhó m và b ảng n hóm c ho H S trả lờ i.
2. Học sinh (HS): SGK, vở ghi, Atlat ĐLVN. III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. Hoạt động 1: Khởi động (10 phút)
Tạ o tìn h huố ng g iữa c ái đã biết và ch ưa b iết nh ằm tạo hứng th ú h ọc tậ p c ho H S.
G V tổ ch ức trò c hơi “Đ uổ i hình b ắt c hữ” c ho H S.
: HS giải được trò chơi “Đuổi hình bắt chữ” GV đặt ra. Bước 1. Giao nhiệm vụ:
* G V treo b ảng p hụ trò c hơ i “Đ uổ i hình b ắt c hữ” lên b ảng Trang 14 1 2 3
* G V lần lượ t c ho HS qua n sát c ác h ình trên theo thứ tự từ 1 đ ến 3 , yêu c ầu HS
c ho b iết tên c hữ tươ ng ứn g vớ i m ỗi hình trên. G V khen thưởng ch o H S trả lờ i đún g.
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ:
* HS q uan sát c ác hình kết hợ p v ới sự hiểu biết c ủa bản thâ n, su y ng hĩa để trả lời c âu hỏ i.
* G V q uan sát, đánh g iá thái độ v à khả năng th ực hiện nhiệm v ụ h ọc tậ p c ủa HS.
Bước 3: Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận:
* Sau khi HS c ó sản p hẩm , G V lần lượ t gọ i H S trình bày sản p hẩm của m ình: 1. Đồng bằng 2. Bán bình nguyên
3. Cao nguyên* HS khác lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa sản phẩm giúp bạn và
sả n p hẩm c ủa cá nhân.
Bước 4. GV dẫn dắt vào nội dung bài mới: Đồng bằng, bán bình nguyên và cao
n guyên là m ộ t những d ạng địa h ình ở nước ta. Đồ ng b ằng, bá n b ình ng uyên và c ao
n guyên có những đặc điểm g ì? Ở nước ta có n hững đồ ng b ằng , b án b ình ng uyên và
c ao ng uyên nào ? Bên c ạnh những d ạng địa h ình này thì ở nướ c ta cò n c ó những
d ạng địa hỉnh nào khác ? Đ ể b iết đượ c nh ững điều này, lớ p chún g ta c ùng tìm hiểu q ua b ài họ c hô m nay.
2. Hoạt động 2: Hình thành kiến thức (145 phút)
: HS trình bày được m ột trong những đặc điểm chủ yếu của địa h ình V iệt Nam .
: Quan sát hình 2.1, 2.2 (hoặc lược đồ địa hình), 2.3, 2.4 kết hợp
kênh ch ữ SG K tr 1 00 -1 0 2 suy ng hĩ c á nhân để trả lờ i c ác c âu h ỏi của G V . Trang 15 Trang 16
trả lờ i đ ượ c c ác c âu hỏ i c ủa G V. Hoạt động của GV và HS Nội dung ghi bài Bước 1. Giao nhiệm vụ: 1. Đặc điểm chung của
* G V g ọi HS đ ọc nội du ng m ục 1 SG K . địa hình
* G V treo hình 2.1, 2 .2 (ho ặc lược đồ đ ịa hình), 2 .3 , 2 .4
S G K ph óng to lên b ảng .
* G V yêu cầ u HS q uan sát hình 2 .1 , 2 .2 (ho ặc lượ c đồ - Đồ i núi c hiếm 3 /4 d iện
đ ịa hình), 2.3, 2 .4 SG K ho ặc A tlat ĐLVN v à thô ng tin tíc h lãn h thổ .
tro ng bày, lần lượ t trả lờ i c ác c âu hỏi sau:
- Đ ồng b ằng c hiếm 1 /4 diện tíc h lãnh thổ .
Núi c ao , n úi trung b ình,
núi thấ p, đồ i, đồ ng b ằng
ven b iển, thềm lục địa.
- Q úa trình xâm thực, xói
m òn d iễn ra m ạnh m ẽ,
địa hình b ị c ắt xẻ.
- Bồ i tụ ở vùng đồ ng bằng và thung lũng.
- Nhiều hang đ ộng rộ ng
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ: lớ n.
* H S qua n sát q uan sát hình 2 .1 , 2 .2 , 2 .3 , 2 .4 S G K
h oặc A tlat ĐLVN và đọ c kênh chữ tro ng SG K , su y ng hĩ
đ ể trả lờ i câu hỏ i.
Cá c d ạng địa hình n hân
* G V q uan sát, trợ giúp HS kh i c ó yêu cầu . Đánh g iá tạo: đô thị, hầm mỏ, hồ
thá i độ và khả n ăng thực hiện n hiệm v ụ họ c tập c ủa chứa nước, đê, đập... H S.
Bước 3. Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận:
* Sau khi cá nhân H S có sản ph ẩm , G V lần lượt g ọ i H S Trang 17
trình b ày sả n p hẩm c ủa m ìn h:
1 . Đ ịa hình nướ c ta có 4 đặc điểm ch ung :
- Đ ịa h ình p hần lớn là đồ i núi.
- Đ ịa h ình đượ c nân g lên tạo thành nhiều b ậc.
- Đ ịa h ình m an g tính chất nhiệt đ ới ẩm gió m ù a.
- Đ ịa h ình c hịu tá c độ ng c ủa co n ng ườ i. 2 .
- Đ ồi nú i chiếm 3 /4 d iện tíc h lãnh thổ. Tro ng đó đ ồi
n úi thấp d ưới 10 0 0m ch iến 8 5 % (ví dụ: hình 2 .1 ), núi
c ao trên 2 00 0 m chiếm 1% d iện tích lãnh thổ (v í d ụ: h ình 2 .2 ).
- M ột số đ ỉnh nú i c ao trên 20 0 0m : Phan -xi-p ăng
3 1 47 m , P hu Lu ông 2 98 5 m , Pu X ai Lai Leng 2 71 1 m , N g ọc Linh 2 59 8 m ,…
3 . Đồ ng b ằng c hiếm 1 /4 d iện tíc h lãnh thổ . Đ ược c hia
thà nh đồn g b ằng c hâu thổ v à đồ ng b ằng v en b iển. 4 .
- Nú i c ao , núi trung b ình, núi thấp , đ ồi, đồ ng b ằng ven
b iển, thềm lục địa = > Đ ịa hình c ó độ cao g iảm d ần từ n ội địa ra b iển. 5 .
- N g uyên nh ân: nh iệt độ c ao , lượ ng m ưa lớ n tậ p trung
theo m ùa, nướ c m ưa hò a tan đá vô i c ùng vớ i sự khoét
sâ u c ủa m ạc h n ướ c ng ầm . - B iểu hiện:
+ Q úa trình xâm thực, xó i m ò n diễn ra m ạnh m ẽ, địa h ình b ị c ắt xẻ.
+ Bồ i tụ ở v ùng đồn g b ằng v à thung lũng .
+ Nhiều ha ng độ ng rộng lớ n.
6 . D o nước m ưa hò a tan đá v ô i cùng vớ i sự kho ét sâu
c ủa m ạc h nướ c n gầm .
7 . C ác d ạng địa h ình nhâ n tạo : đ ô thị, hầm m ỏ, hồ
c hứa nước , đê, đậ p... Trang 18
* H S khác lắng nghe, b ổ sung , chỉnh sửa sản p hẩm
g iúp b ạn và sản p hẩm củ a c á nhân. Bước 4. Đánh giá:
G V đánh g iá tin h thần thái độ học tập của H S, đ ánh
g iá kết q uả hoạ t độ ng c ủa H S và chố t lại nộ i d ung
c huẩn kiến thức c ần đạt. 2.2.
: Trình bày được đặc điểm của các khu vực địa hình: địa hình
đ ồi núi, đ ịa hình đồ ng bằng , địa hình b ờ biển v à thềm lục địa.
: Quan sát hình 2.2 SGK tr101 (hoặc lược đồ địa hình), hình 2.4
tr1 0 2, hìn h 2 .5 kết h ợp kênh c hữ SG K tr1 0 3-10 4 , thảo luận nh óm để trả lờ i c ác c âu hỏ i c ủa G V.
trả lờ i đượ c c ác c âu hỏi củ a G V . Hoạt động của GV và HS Nội dung ghi bài Bước 1. Giao nhiệm vụ:
2. Đặc điểm của các khu
* G V g ọi HS đ ọc nội du ng m ục 2 SG K . vực địa hình
* G V treo hình 2.2, 2 .4 , 2 .5 lên b ảng .
* G V yêu cầu HS kể tên c ác kh u vực địa hình ở nước - Khu vực Đ ô ng Bắ c ta. + Phạm vi: Nằm ở tả
* G V chia lớ p làm 8 nhó m , m ỗ i nhó m từ 4 đến 6 em , ngạn sô ng H ồ ng .
yêu c ầu H S, yêu c ầu H S q uan sá t hình 2 .2 (h oặc lược + Đặc đ iểm hìn h thái:
đ ồ địa hình), 2.4, 2 .5 hoặ c A tlat Đ LVN v à thôn g tin chủ yếu là đồi núi thấp ,
tro ng bày, thảo luậ n nh óm tro ng 1 0 p hút để trả lờ i c ác có 4 dã y núi hình c ánh
c âu hỏ i theo p hiếu họ c tập sau: cung (Sô ng G âm , N g ân Trang 19
1 . N hóm 1 , 2 – ph iếu học tập số 1 Sơn , Bắc S ơn , Đô ng
Triều) chụ m lại ở T am
S o sánh khu v ực Đô ng B ắc và T ây B ắc: Đảo . Khu vực Phạm vi Đặc điểm hình thái - Khu vực T ây B ắc
+ Phạ m v i: Từ hữu ng ạn
sông Hồ ng đến sô ng C ả.
+ Đặ c điểm hình thái: đ ịa hình c ao nhấ t nướ c ta (đỉnh Phan -xi-p ăng
2 . N hóm 3 , 4 – ph iếu học tập số 2
31 4 7,3 m ), v ới c ác d ãy
S o sánh khu v ực Trường Sơ n Bắc v à Trường Sơ n Nam : núi lớ n có hướng tây bắc - đô ng n am như Ho àng Khu vực Phạm vi Đặc điểm hình thái Liên Sơn , Pu Đ en Đ inh, Pu Sam Sao . - Kh u vực Trườ ng Sơ n Bắc + Phạm vi: từ p hía nam
sông C ả đến d ãy Bạc h M ã.
+ Đặc đ iểm h ình thái: là
3 . N hóm 5 , 6 – ph iếu học tập số 3
vùng núi thấp , hướ ng tây
S o sánh Đ ồng bằ ng sô ng H ồn g, Đồ ng bằn g sô ng C ửu bác - đ ông nam , g ồ m
Lo ng v à Đ ồ ng b ằng v en b iển m iền T ru ng.
nhiều d ãy nú i so ng so ng , Khu Diện tích Nguồn Đặc điểm so le nh au, sườ n p hía vực gốc hình
đôn g h ẹp v à d ốc hơ n so (km2) thành vớ i sườ n p hía tây. - Kh u vực Trườ ng Sơ n Nam + Phạm vi: từ p hía nam
dãy B ạch M ã đến Đô ng Nam Bộ .
+ Đặc đ iểm hìn h thái: gồ m các khối núi
nghiêng v ề ph ía đô ng v à nhiều c ao ngu yên xếp tầ ng. Trang 20
- N go ài ra ở Bắc B ộ có vùng đồ i trung du, ở Đô ng Nam B ộ là d ạng
địa hình b án bình ng uyên .
- Đ ồn g b ằng sô ng H ồ ng + D iện tíc h: kho ảng 15 0 00 km 2.
+ Ng uồ n g ốc hình thành: do p hù sa sông Hồ ng v à
sông Thái Bình bồ i đ ắp .
+ Đ ặc đ iểm : Ở p hía bắc của đ ồng b ằng cò n
4 . N hóm 7 , 8 – ph iếu học tập số 4
nhiều đồ i, núi só t và ở Phần câu hỏi Phần trả lời phía na m có n hiều ô
trũ ng. C ó hệ thố ng đê ven sô ng ngăn lũ.
- Đồ ng b ằng sông C ửu Lo ng + D iện tíc h: kho ảng 40 0 00 km 2.
+ Ng uồ n g ốc hình thành:
do p hù sa của hệ thố ng
sông M ê C ô ng b ồ i đắp .
+ Đặc điểm : có hệ thố ng * G V yêu c ầu H S
kênh rạc h c hằng c hịt v à
chịu ản h hưở ng sâu sắc
của chế đ ộ thuỷ triều.
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ: Nhiều v ùng trũn g lớn .
* H S quan sát q uan sát hình 2.2 (h oặc lượ c đồ địa - Đồng bằng ven biển
h ình), 2.4, 2.5 ho ặc A tlat Đ LV N và thô ng tin tro ng b ày, m iền Trung
su y ng hĩ c á nhân, thảo lu ận nhóm để trả lờ i c âu hỏ i. + D iện tíc h: kho ảng
* G V q uan sát, trợ giúp HS kh i c ó yêu cầu . Đánh g iá 15000 km 2.
thá i độ và khả n ăng thực hiện n hiệm v ụ họ c tập c ủa + Nguồn gốc hình thành: H S.
từ p hù sa sô ng ho ặc kết Trang 21
Bước 3. Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận:
hợp g iữa p hù sa sô ng v à biển .
* S au khi nhó m H S c ó sản p hẩm , G V c ho các nhó m
H S trình bày sản p hẩm của m ình.
+ Đặc điểm : D ải đồ ng bằng này kéo dài từ
- HS kể tên: c ác khu v ực địa hình: đ ồi núi, đ ồng b ằng , Thanh Hoá đến Bình
b ờ b iển v à thềm lục địa.
Thuận v ới nhiều đồ ng
- Đạ i diện nhó m 1 , 3 , 5 ,7 lên thuyết trình c âu trả lời bằng nhỏ, hẹp . trướ c lớp :
1 . N hóm 1 – p hiếu họ c tập số 1
S o sánh khu v ực Đô ng B ắc và T ây B ắc:
- Địa hìn h b ờ b iển ở nước Khu vực Phạm vi Đặc điểm hình thái ta khá đa dạ ng: C ác
đồn g b ằng c hâu thổ , c ác
N ằm ở tả ng ạn C hủ yếu là đồ i núi
bãi triều; đườ ng b ờ b iển sô ng H ồ ng. thấp, c ó 4 d ãy núi
khúc khuỷu v ới cá c m ũi hìn h cánh c ung
đá, b án đảo , v ũng vịnh (Sô ng G â m , N gâ n sâu,...Ven biển Trung Bộ Sơ n, B ắc Sơ n, Đô ng
xuất hiện kiểu địa hình Triều) c hụm lại ở
cồ n c át, đầm , ph á nh iều Tam Đ ảo. Ng o ài ra bãi biển đẹp . cò n c ó địa hìn h
- Thềm lục địa: m ở rộ ng cac -xtơ (c ao ng uyên
ở khu v ực vịnh Bắc Bộ , đá Đồ ng Văn; hệ vùng b iển phía nam v à thống đ ảo đ á vô i
tâ y nam , thu h ẹp ở m iền trong vịnh Hạ Lo ng) Trung . Từ hữu
ng ạn Địa hìn h c ao n hất sô ng Hồ ng đến nước ta (đỉn h sô ng C ả. Phan-xi-p ăng 31 4 7,3 m ), vớ i c ác dãy núi lớ n có hướn g tây b ắc - đô ng n am như H o àng Liên Sơ n, Pu Đen Đinh, P u Sam Sao . T rong kh u vực cò n có c ác d ãy núi thấp , các c ao ngu yên, sơn ng uyên đá vô i, các cán h Trang 22 đồ ng thung lũ ng…
2 . N hóm 3 – p hiếu họ c tập số 2
S o sánh khu v ực Trường Sơ n Bắc v à Trường Sơ n Nam : Khu vực Phạm vi Đặc điểm hình thái Từ phía nam Là vù ng núi thấp , sô ng C ả đến hướng tây b ác - d ãy Bạc h M ã. đô ng nam , g ồ m nhiều dãy núi so ng song , so le nha u, sườ n ph ía đô ng hẹp và d ốc hơn so vớ i sườ n p hía tây. Từ phía nam G ồm c ác khố i núi d ãy Bạc h M ã Ko n Tu m , C ực N am
đến Đô ng N am Trung B ộ ng hiên g về B ộ. phía đô ng và nhiều cao ngu yên xếp tầng .
3 . N hóm 5 – p hiếu họ c tập số 3
S o sánh Đ ồng bằ ng sô ng H ồn g, Đồ ng bằn g sô ng C ửu
Lo ng v à Đ ồ ng b ằng v en b iển m iền T ru ng. Khu Diện tích Nguồn Đặc điểm vực gốc hình (km2) thành 1 5 00 0
D o p hù sa Ở p hía b ắc của sô ng Hồ ng đ ồng b ằng c òn v à
sô ng nh iều đồ i, núi sót T hái
B ìn h v à ở p hía nam c ó b ồ i đắ p. nh iều ô trũng . C ó hệ thố ng đ ê v en sô ng ng ăn lũ nên Trang 23 khu vực ng oà i đê đ ượ c bồ i đắp p hù sa hằng nă m , khu v ực tro ng đê khô ng đ ượ c b ồ i đ ắp. 4 0 00 0
D o p hù sa C ó hệ thố ng kênh c ủa hệ rạc h chằ ng c hịt thố ng v à c hịu ảnh sô ng M ê hưở ng sâu sắc C ô ng
bồ i c ủa c hế độ thuỷ đ ắp. triều. Nh iều vù ng trũng lớ n: Đ ồ ng T háp M ười, T ứ g iác Lo ng X uyên, U M inh. 1 5 00 0 T ừ phù sa D ải đồ ng bằ ng
sô ng ho ặc nà y kéo d ài từ kết hợ p T hanh Ho á đ ến g iữa ph ù B ìn h Th uận v ớ i
sa sô ng v à nh iều đ ồn g bằ ng b iển. nh ỏ, hẹp.
4 . N hóm 7 – p hiếu họ c tập số 4 Phần câu hỏi Phần trả lời
Địa hìn h b ờ b iển ở n ướ c ta khá đa
dạ ng: C ác đ ồng b ằng châu thổ ,
các bãi triều; m ộ t số nơ i đồ i núi
la n ra sát b iển làm c ho đường bờ
biển khú c khuỷu v ới các m ũ i đá,
bá n đ ảo, v ũng v ịn h sâu ,...V en b iển
Trung Bộ xuất hiện kiểu địa hình
cồ n cát, đầm , phá nhiều b ãi b iển đẹp. Trang 24
M ở rộn g ở kh u vực vịnh Bắc Bộ ,
vùng b iển p hía na m và tây nam , thu hẹp ở m iền T rung.
* HS c ác n hóm 2 , 4, 6 , 8 lắng ng he, b ổ sung, c hỉnh sửa
sả n p hẩm g iúp nhó m bạ n v à sản phẩ m c ủa nhó m m ình.
* H S kể tên: C ác d ạng đ ịa hình c huyển tiếp g iữa m iền n úi v à đ ồng bằ ng:
+ Vùng đồi trung d u ở B ắc Bộ .
+ Bán b ình n guyên ở Đ ông Nam B ộ. Bước 4. Đánh giá:
G V đán h giá tinh th ần thái độ họ c tậ p c ủa H S, đ ánh
g iá kết q uả hoạ t độ ng c ủa H S và chố t lại nộ i d ung
c huẩn kiến thức c ần đạt.
* Mở rộng: Fansipan là đỉnh núi cao nhất trong dãy
n úi H oà ng Liên Sơ n, nằm ở b iên g iới tỉnh Lào C ai v à
tỉnh Lai C hâu. V ề m ặt hành chính, đỉnh Fansip an
thu ộc địa g iới củ a c ả huyện T am Đ ườn g (Lai C hâu) v à
thị xã Sa P a (Lào C ai), c ách trung tâm thị xã S a P a
kh oảng 9 km v ề ph ía tây nam . C hiều c ao c ủa đ ỉnh núi
đ o đ ạc v ào năm 1 9 09 là 3 14 3 m , tuy v ậy theo số liệu
m ớ i n hất c ủa C ục Đo đạc , Bả n đ ồ và Thô ng tin địa lý
V iệt Nam đưa ra v ào cu ối th áng 6 năm 2 01 9 , đỉnh núi c ao 3 1 4 7,3 m .
3. Hoạt động luyện tập (20 phút)
N hằm củ ng c ố , h ệ thố ng h óa, ho àn thiện kiến thức m ớ i m à H S
đ ã đ ược lĩnh hộ i ở hoạt độ ng hìn h thà nh kiến thức.
: GV giao nhiệm vụ cho HS và chủ yếu cho làm việc cá nhân để
h oàn thành b ài tập. T rong qu á trình làm việc HS c ó thể tra o đổ i v ới b ạn.
trả lờ i đ ượ c c âu hỏ i m à G V g iao. Bước 1. Giao nhiệm vụ: Trang 25
G V yêu cầ u H S d ựa v ào h ình 2 .2 ho ặc A tlat Đ LV N v à kiến thức đã họ c, hãy
trả lờ i c ác c âu h ỏi sau:
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ:
* H S d ựa v ào hình 2 .2 ho ặc A tlat ĐLVN , kiến thức đ ã họ c, suy ng hĩ, trao đổ i
v ớ i b ạn để trả lời câu hỏ i.
* G V quan sát, trợ g iúp H S khi c ó yêu cầ u. Đá nh giá thái độ v à khả năng thực
h iện nhiệm vụ họ c tập của H S.
Bước 3. Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận:
* Sau khi c á nhân H S c ó sản phẩm , G V lần lượ t g ọi HS trình bày sản p hẩm c ủa m ình: 1 . Khu vực Phạm vi Đặc điểm hình thái
N ằm ở tả ng ạn C hủ yếu là đồ i núi thấp , c ó 4 dãy n úi hìn h cá nh sô ng H ồn g.
cun g (S ôn g G âm , N gân S ơn, B ắc Sơ n, Đô ng
Triều) c hụm lại ở T am Đ ảo. Ng o ài ra cò n c ó địa
hình c ac -xtơ (c ao ng uyên đá Đồ ng V ăn; hệ
thốn g đảo đá vô i tro ng vịnh Hạ Long ) Từ hữu
ng ạn Địa hìn h c ao nhấ t nướ c ta (đỉnh Phan -xi-p ăng
sô ng Hồ ng đến 31 4 7,3 m ), vớ i c ác d ãy n úi lớ n c ó hướ ng tâ y b ắc - sô ng C ả.
đô ng nam n hư Ho àng Liên Sơ n, P u Đen Đinh, P u
Sam Sa o. Tron g khu v ực c ò n có cá c d ãy núi
thấp , các cao ng uyên, sơ n ng uyên đá vô i, các
cán h đ ồng thung lũng … Từ phía
nam Là vùn g núi thấp , h ướ ng tây bá c - đ ông n am ,
sô ng C ả đến dãy gồ m nhiều d ãy núi song so ng , so le nhau, sườ n Bạc h M ã.
ph ía đô ng hẹp và d ố c hơ n so vớ i sườ n ph ía tây.
Từ ph ía nam d ãy G ồm cá c khối núi Ko n T um , C ực N am Tru ng Bộ Bạc h M ã
đến ng hiêng về p hía đô ng v à nhiều cao n guyên xếp Đô ng Nam B ộ. tầng . Trang 26 2 . Diện tích Khu vực Nguồn gốc Đặc điểm (km2) hình thành
Ở ph ía b ắc c ủa đồn g b ằng c òn
D o ph ù sa sô ng nhiều đồi, núi sót và ở phía nam
H ồ ng v à sô ng có nhiều ô trũng. Có hệ thống T hái B ìn h b ồ i 15 0 00
đê ven sôn g ng ăn lũ nên khu đ ắp.
v ực n go ài đ ê được b ồ i đắp phù
sa hằng năm , kh u vực tro ng đê
khô ng đ ượ c b ồ i đắ p.
C ó hệ thố ng kênh rạch ch ằng
D o phù sa của c hịt v à c hịu ảnh hưởng sâu sắc
h ệ thố ng sô ng c ủa chế độ thuỷ triều. N hiều 40 0 00 M ê
C ô ng b ồ i v ùng trũng lớ n: Đồ ng T háp đ ắp.
M ườ i, Tứ g iác Lo ng X uyên, U M inh.
T ừ p hù sa sông Dải đồng bằng này kéo dài từ h oặc kết hợ p 15 0 00
Tha nh Ho á đến Bình Thu ận vớ i g iữa phù
sa nhiều đồng bằng nhỏ, hẹp. sô ng và b iển.
* H S cò n lại lắng ngh e, b ổ sung , c hỉn h sửa sản p hẩm g iú p b ạn và sản p hẩm c ủa cá nh ân. Bước 4. Đánh giá:
G V đánh giá tinh thần thái độ học tập củ a HS , đánh g iá kết quả hoạ t độ ng c ủa H S.
4. Hoạt động vận dụng (5 phút) Trang 27
V ận d ụng kiến thức m ớ i m à HS đã đ ượ c lĩnh hộ i để giải q uyết
n hữn g vấ n đ ề m ớ i tro ng họ c tập .
: GV hướng dẫn HS hoàn thành bài tập ở nhà.
trả lờ i đ ượ c c âu hỏ i m à G V g iao.
Bước 1. Giao nhiệm vụ: GV đặt câu hỏi cho HS:
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ: HS dựa vào kiến thức đã học, tìm kiếm
thô ng tin trên Intern et và thực hiện n hiệm vụ ở n hà.
Bước 3. Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận:
* Sau khi c á nhân H S c ó sản phẩm , G V lần lượ t g ọi HS trình bày sản p hẩm
c ủa m ình vào tiết học sau: (C họ n n hiệm vụ 1 )
Địa hình của Thành phố Hồ Chí Minh là đồng bằng thấp. M ặc dù có m ột phần
tươ ng đố i lớ n lãnh thổ là vùn g trũng (trên 7 0% d iện tíc h đất tự nhiên nằm tro ng
v ùng c hịu tác độ ng của thuỷ triều ), nh ưn g d o tác độ ng c ủa c hế độ bá n nhật
triều nên khả năng tho át n ướ c nhanh , ít g ây ng ập úng kéo dà i, thuận lợ i c ho
v iệc xây dựng các cô ng trình d ân dụng và p hát triển các ngà nh kinh tế. Nhìn
c hung , địa hình T hành p hố Hồ C hí M inh khô ng phức tạp , song c ũng khá đa
d ạng , có điều kiện để ph át triển nh iều m ặt, nhất là g iao thô ng v ận tải.
* HS c ò n lại lắng ng he, b ổ su ng, c hỉnh sửa sản p hẩm g iúp bạ n v à sản phẩ m c ủa c á nhân. Bước 4. Đánh giá:
G V đánh giá tinh thần thái độ học tập củ a HS , đánh g iá kết quả hoạ t độ ng c ủa H S.
BÀI 3. ẢNH HƯỞNG CỦA ĐỊA HÌNH ĐỐI VỚI SỰ PHÂN HÓA TỰ NHIÊN VÀ KHAI THÁC KINH TẾ Phần: Địa lí, Lớ p : 8 ,
T hời lượ ng : d ạy 2 tiết I. MỤC TIÊU 1. Về kiến thức
T ìm đ ượ c ví d ụ chứng m inh ảnh h ưở ng của địa hình đố i v ớ i sự p hân hó a tự
n hiên và khai thác kinh tế. 2. Về năng lực
- N ăng lực tự họ c: khai thá c đượ c tài liệu p hục v ụ cho bà i họ c.
- N ăng lực g iao tiếp và hợ p tá c: làm v iệc nhó m có hiệu q uả. Trang 28
- N ăng lực giải q uyết vấ n đề v à sán g tạo: biết sử d ụng c ô ng cụ, p hương tiện
p hục vụ b ài họ c, b iết p hân tíc h và xử lí tình huố ng.
- Năng lực nhận th ức kho a học địa lí: Tìm đượ c v í d ụ c hứn g m inh ảnh h ưở ng
c ủa địa hình đối vớ i sự p hân hó a tự nhiên v à kh ai thác kinh tế.
- N ăng lực tìm hiểu địa lí: K hai thá c kênh hình và kênh c hữ tro ng SG K từ tr1 0 6-10 8 .
- N ăng lực v ận d ụng tri thức địa lí g iải qu yết m ột số v ấn đề thực tiễn: địa
p hươ ng em có dạng địa hìn h n ào? H oạt độ ng kinh tế c hủ yếu ở đây là g ì?
3. Về phẩm chất: ý thức học tập nghiêm túc, say m ê yêu thích tìm tòi những
thô ng tin kho a họ c về địa h ình V N.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU 1. Giáo viên (GV)
- K HB D , S G K, sách g iáo v iên (S G V), A tlat Địa lí VN .
- B ản đồ đ ịa hình VN (hình 2 .2 SG K tr1 0 1 ), hình 3.1. V ườ n tiêu Bù G ia M ập , h ình
3 .2 . Bã i b iển Nha T rang v à c ác h ình ảnh tươ ng tự ph óng to.
- Phiếu họ c tập , bả ng p hụ gh i c âu h ỏi thảo luận nhó m và b ảng n hóm c ho H S trả lờ i.
2. Học sinh (HS): SGK, vở ghi, Atlat Địa lí VN. III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. Hoạt động 1: Khởi động (10 phút)
Tạ o tìn h huố ng g iữa c ái đã biết và ch ưa b iết nh ằm tạo hứng th ú h ọc tậ p c ho H S.
G V tổ ch ức trò c hơi “V ượ t ch ướ ng ngại vật” cho HS .
: HS giải m ã được “Chướng ngại vật” G V đặt ra. Bước 1. Giao nhiệm vụ:
* G V treo b ảng p hụ trò c hơ i “V ượt c hướ ng ngạ i vậ t” lên b ảng : 1 2 3 4 Trang 29
* G V p hổ b iến luật chơ i:
- “C hướn g ng ại v ật” là tên hình ảnh ẩn sau 4 m ản h g hép đượ c đá nh số từ 1 đến
4 tương ứng v ới 4 c âu hỏi.
- C ác em d ựa v ào A tlat ĐLVN v à sự hiểu b iết c ủa b ản thân để trả lờ i, c ác em c ó
q uyền lựa ch ọn thứ tự c âu hỏi để trả lờ i, m ỗ i c âu hỏ i c ó 1 lượ t trả lời.
- Em nào trả lờ i đúng sẽ nhận đ ượ c 1 p hần qu à n hỏ (ví dụ 1 câ y b út) v à m ảng
g hép sẽ b iến m ất để hiện ra m ộ t g ó c c ủa h ình ảnh tươ ng ứng , trả lời sai m ản h
g hép sẽ b ị khóa lại, tro ng quá trình trả lờ i, em nào trả lờ i đún g “Ch ướ ng ngại vật” thì
sẽ nhận đượ c p hần quà lớ n hơn (ví dụ 3 c ây bú t). * Hệ thố ng c âu hỏi:
Câu 1. Kể tên các dãy núi ở khu vực Tây Bắc.
Câu 2. Kể tên các cao nguyên ở khu vực Trường Sơn Nam .
Câu 3. Kể tên các đồng bằng ở nước ta.
Câu 4. Kể tên các bãi biển đẹp ở nước ta.
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ:
* H S q uan sát A tlat ĐLVN và sự hiểu b iết c ủa b ản thân, suy ng hĩa để trả lời câ u h ỏi.
* G V q uan sát, đánh g iá thái độ v à khả năng th ực hiện nhiệm v ụ h ọc tậ p c ủa HS.
Bước 3: Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận:
* Sau khi HS c ó sản p hẩm , G V lần lượ t gọ i H S trình bày sản p hẩm của m ình:
Câu 1: Dãy Hoàng Liên Sơn, Pu Đen Đinh, Pu Sam Sao.
Câu 2: Cao nguyên Kon Tum , Plây Ku, Đăk Lăk, Lâm Viên, M ơ Nông Di Linh.
Câu 3: Đồng bằng sông Hồng, Đồng bằng sông Cửu Long và Đồng bằng ven b iển m iền T rung .
Câu 4: Sầm Sơn, Đà Nẵng, Nha Trang, Vũng Tàu,… Trang 30 THỦY ĐIỆN SƠN LA
* HS khác lắ ng ng he, b ổ sung , chỉnh sửa sả n p hẩm g iúp bạ n v à sả n p hẩm củ a c á nhân.
Bước 4. GV dẫn dắt vào nội dung bài mới: Nhà m áy thủy điện Sơn La được xây
d ựng trên dò ng chính sô ng Đ à tạ i xã Ít O ng , huyện M ườ ng La, tỉnh Sơn La, chả y trên
kh u vực núi cao Tâ y Bắc nên sô ng c ó sức nước m ạnh và ch ảy xiết, tạo nên cô ng
su ất lắ p m á y 2.40 0 M W , đến thờ i đ iểm hiện tại thủy điện Sơ n La trở thành nhà m áy
thủ y đ iện lớn n hất Việt N am và kh u vực Đ ô ng N am Á . Đ ó là m ộ t ví dụ m inh c hứng
c ho ảnh hưởn g c ủa địa hình đến sô ng ng òi và khai thác kin h tế nước ta. Vậ y b ên
c ạnh ảnh hưở ng đ ến sô ng ng ò i v à ng ành thủy điện thì địa hình nướ c ta c ò n ản h
h ưở ng đ ến sự p hân hóa tự nh iên v à khai thác kinh tế nào khác ? Đ ể b iết đ ượ c
n hữn g điều nà y, lớ p c húng ta c ùng tìm hiểu q ua bài họ c hô m nay.
2. Hoạt động 2: Hình thành kiến thức (65 phút)
: HS tìm được ví dụ chứng m inh ảnh hưởng của địa hình đối với sự p hân hóa tự nhiên.
: Dựa vào hình 2.2 SGK tr101 hoặc Atlat ĐLVN và các hình ảnh
tươ ng tự kết hợp kênh c hữ SG K tr1 06 , 1 0 7 suy ng hĩ cá nhân đ ể trả lờ i c ác câu h ỏi của G V .
trả lờ i đ ượ c c ác c âu hỏ i c ủa G V. Hoạt động của GV và HS Nội dung ghi bài Bước 1. Giao nhiệm vụ: 1. Ảnh hưởng của địa
* G V g ọi HS đ ọc nội du ng m ục 1 SG K .
hình đối với sự phân hóa lãnh thổ tự nhiên
* G V treo b ản đồ địa hình VN lên bảng .
* G V yêu c ầu HS q uan sát h ình 2 .2 h oặc A tlat ĐLVN
v à thôn g tin tro ng bày, lần lượ t trả lờ i c ác c âu hỏi sau: - Theo đ ộ c ao : c hia
th ành 3 vò ng đai: n hiệt
đới g ió m ùa, cậ n n hiệt
đới gió m ùa trên núi, ô n đới g ió m ùa trên núi. - Theo hướn g sườn :
+ Ở sườ n đó n g ió : m ưa
nhiều, sinh vật p hát triển. Trang 31
+ Ở sườn khuấ t g ió: m ưa ít, sinh vậ t ng hèo nàn hơn.
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ:
* H S q uan sát b ản đồ hình 2.2 hoặc A tlat Đ LV N v à
đ ọc kênh c hữ tro ng S G K, suy nghĩ để trả lờ i c âu hỏi. - Đố i v ới sông ng òi:
* G V q uan sát, trợ giúp HS kh i c ó yêu cầu . Đánh g iá + H ướ ng ngh iêng địa
thá i độ và khả n ăng thực hiện n hiệm v ụ họ c tập c ủa hình ảnh hưở ng đến H S.
hướ ng ch ảy sông ng òi:
Bước 3. Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận:
th eo 2 hướ ng c hín h là TB - Đ N và v òn g c ung.
* Sau khi cá nhân H S có sản ph ẩm , G V lần lượt g ọ i H S
trình b ày sả n p hẩm c ủa m ìn h:
+ Độ d ốc ảnh hưởn g đến
tố c đ ộ d ò ng c hảy: ở 1 . C ó 3 đai cao : vùng núi sô ng thườ ng
- Đai n hiệt đớ i g ió m ùa : đ ộ cao d ưới 6 0 0-70 0 m (m iền chảy nhanh, vùng đồng
B ắc) ho ặc d ướ i 9 0 0-10 0 0m (m iền Na m ); m ùa hạ bằng sông c hảy c hậm và
n óng , sinh vậ t tiêu b iểu là hệ sinh thá i rừng nhiệt đ ới điều hòa.
ẩ m lá rộng thường xanh v à rừng nhiệt đớ i g ió m ùa - Đối với đất: khu vực đồi
n hư như ở V Q G C ú c Phươ ng .
núi ch ủ yếu là đất feralit,
- Đai c ận nhiệt đới g ió m ù a trên n úi: lên đến độ cao khu vực đồng b ằng là
2 6 00 m , khí hậu m át m ẻ, sinh v ật g ồ m c ó rừng c ận đất phù sa.
n hiệt lá rộng , rừng lá kim ... ví d ụ như rừng thô ng ở Đ à Lạt.
- Đ ai ô n đớ i g ió m ùa trên núi: ở đ ộ ca o trên 2 60 0 m
(ch ỉ có ở m iền B ắc): khí hậ u m ang tính ch ất ô n đớ i,
sinh v ật là cá c loài thực vậ t ô n đớ i v í d ụ n hư đỗ q uyên, lãnh sam , thiết sam ... 2 .
- Ở sườ n đ ón g ió: m ưa n hiều, sinh vật ph át triển.
- Ở sườ n kh uất gió : m ưa ít, sinh vật ng hèo nàn hơ n.
- Ví dụ : Trườ ng Sơ n Đô ng , Trườn g Sơ n T ây, bên nắng
đ ốt (ven b iển m iền T rung ), bên m ưa quâ y (Tây N g uyên). 3 .
- H ướ ng T B – ĐN : sông Hồ ng , sô ng Đà, sô ng M ã, Trang 32 sô ng C ả, sô ng Hậu,…
- Hướ ng vò ng c ung : sông C ầu, sô ng Thươ ng, sô ng G â m ,…
- N guyên nhâ n: hướng n ghiêng TB- ĐN v à v òng c ung
c ủa địa hình ảnh hưởng đến hướ ng c hảy sô ng ng ò i. 4 .
- Ở v ùng núi sô ng thườ ng c hảy nhanh (v í d ụ: sông Đà).
- Ở v ùng đồ ng bằ ng sông c hảy c hậm v à điều hò a (ví d ụ: sông Hậ u). 5 .
- Ở khu vực đồ i núi: đất feralit trên đá bad an, đất
fera lit trên đá v ôi và trên c ác lo ại đá khác .
- Ở khu v ực đồ ng b ằng : đất p hù sa sông , đất p hèn, đấ t
m ặ n, đ ất cát b iển, đất xám trên p hù sa cổ .
* H S khác lắng nghe, b ổ sung , chỉnh sửa sản p hẩm
g iúp b ạn và sản p hẩm củ a c á nhân. Bước 4. Đánh giá:
G V đánh g iá tin h thần thái độ học tập của H S, đ ánh
g iá kết q uả hoạ t độ ng c ủa H S và chố t lại nộ i d ung
c huẩn kiến thức c ần đạt. 2.2.
: HS tìm được ví dụ chứng m inh ảnh hưởng của địa hình đối với kh ai thác kinh tế.
: Quan sát hình 3.1, 3.2 và các hình ảnh tương tự kết hợp kênh
c hữ SG K tr1 07 -1 0 8, thảo luậ n n hóm để trả lờ i c ác c âu hỏ i c ủa G V. Trang 33
trả lờ i đ ượ c c ác c âu hỏ i c ủa G V. Hoạt động của GV và HS Nội dung ghi bài Bước 1. Giao nhiệm vụ: 2. Ảnh hưởng của địa
* G V g ọi HS đ ọc nội du ng m ục 2 SG K . hình đối với khai thác kinh tế
* G V chia lớ p làm 6 nhó m , m ỗ i nhó m từ 6 đến 8 em ,
yêu cầ u HS, yêu cầ u HS q uan sát hình 3 .1 , 3.2 v à
thô ng tin tro ng bày, thảo luận nhó m trong 5 p hút để - Thuận lợi:
trả lờ i c ác c âu h ỏi theo ph iếu học tập sau: + H ình thà nh các vùng
1 . N hóm 1 , 2 – ph iếu học tập số 1 chuyên can h c ây cô ng Phần câu hỏi Phần trả lời
nghiệp, cây ă n q uả, c hăn
nuôi g ia súc lớ n và lâm nghiệp.
+ P hát triển thủy điện, khai thác và ch ế b iến khoán g sản.
- Khó khăn: địa h ình bị chia c ắt g ây hạn chế tro ng việc xây d ựng cơ
sở hạ tầng , p hát triển giao thô ng và hay xảy ra
th iên tai: lũ q uét, sạt lở đất…
2 . N hóm 3 , 4 – ph iếu học tập số 2
- Thuận lợ i: đ ất ph ì nh iêu Phần câu hỏi Phần trả lời
ở đồ ng bằng là vùng sản xuất lương thực, th ực
phẩm , c ây ăn q uả; p hát triển thủy sản .
- Khó kh ăn: thiên tai: bão , lụt, hạn hán… Trang 34
- T huận lợ i: Ph át triển d u
lịc h b iển, nuô i trồ ng hải
sản, xây d ựng cả ng b iển
đặc b iệt là c ảng nước sâu.
- K hó khăn: m ột số đo ạn
bờ biển bị m ài m ò n, sạt
3 . N hóm 5 , 6 – ph iếu học tập số 3 lở ... Phần câu hỏi Phần trả lời
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ:
* HS q uan sát q uan sát hìn h 3 .1 , 3.2 v à thô ng tin tro ng
b ày, suy nghĩ, thảo luậ n nh óm để trả lờ i c âu hỏ i.
* G V q uan sát, trợ giúp HS kh i c ó yêu cầu . Đánh g iá
thá i độ và khả n ăng thực hiện n hiệm v ụ họ c tập c ủa H S.
Bước 3. Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận:
* S au khi nhó m H S c ó sản p hẩm , G V c ho các nhó m
H S trìn h b ày sản p hẩm c ủa m ình, đại diện nh óm 1 , 3 ,
5 lên thuyết trình câ u trả lờ i trước lớ p :
1 . N hóm 1 – p hiếu họ c tập số 1 Trang 35 Phần câu hỏi Phần trả lời - Thuận lợ i:
+ Hình thành c ác vù ng chu yên
can h c ây cô ng n ghiệp, c ây ăn q uả,
c hăn nuô i g ia súc lớn v à lâm ng hiệp .
+ Phát triển thủy đ iện, khai thá c
và c hế b iến kho áng sản.
- Khó khăn: địa hình bị c hia c ắt
gâ y hạn chế tro ng v iệc xâ y d ựng
cơ sở hạ tầng , ph át triển g iao
thôn g và hay xảy ra th iên tai: lũ qu ét, sạt lở đất…
- Thuận lợi: trồ ng c à phê ở Tây
Ng uyên, chă n nuô i bò sữa ở Tây Bắc .
- K hó khăn: lũ q uét ở Tây Bắc , sạt
lở đất ở T ây N g uyên.
2 . N hóm 3 – p hiếu họ c tập số 2 Phần câu hỏi Phần trả lời
- Th uận lợ i: đ ất p hì nhiêu ở đ ồng
bằ ng là vùng sản xuất lương thực,
thực phẩm , c ây ăn quả ; phát triển thủy sản.
- Khó khăn: thiên tai: bão , lụt, hạn hán…
- Th uận lợ i: trồ ng lúa ở Đ B. S ông
Hồ ng , trồ ng cây ăn q uả như c hô m
chô m , xo ài, sầu riên g… ở ĐB . Trang 36 Sô ng C ửu Lo ng .
- K hó khăn: ng ập lụt ở ĐB . S ông
Hồ ng , h ạn h án, xâm nhập m ặn ở ĐB . Sôn g C ửu Lo ng .
3 . N hóm 5 – p hiếu họ c tập số 3 Phần câu hỏi Phần trả lời
- Thuận lợ i: Ph át triển d u lịch b iển,
nuô i trồ ng hải sản, xây dựng cảng
biển đặc b iệt là c ảng nướ c sâ u.
- Khó khăn: m ộ t số đo ạn b ờ b iển
bị m ài m òn, sạt lở...
- T huận lợ i: p hát triển d u lịch b iển
Nha Trang , p hát triên g iao thông
vận tải biển: c ảng H ải Phò ng.
- Kh ó khăn : b ão đổ b ộ v ào Đà
Nẵn g, sạt lở b ờ b iển ở B ình Th uận.
* HS c ác n hóm 2 , 4, 6 , 8 lắng ng he, b ổ sung, c hỉnh sửa
sả n p hẩm g iúp nhó m bạ n v à sản phẩ m c ủa nhó m m ình. Bước 4. Đánh giá:
G V đán h giá tinh th ần thái độ họ c tậ p c ủa H S, đ ánh
g iá kết q uả hoạ t độ ng c ủa H S và chố t lại nộ i d ung
c huẩn kiến thức c ần đạt.
3. Hoạt động luyện tập (10 phút)
N hằm củ ng c ố , h ệ thố ng h óa, ho àn thiện kiến thức m ớ i m à H S
đ ã đ ược lĩnh hộ i ở hoạt độ ng hìn h thà nh kiến thức.
: GV giao nhiệm vụ cho HS và chủ yếu cho làm việc cá nhân để
h oàn thành b ài tập. T rong qu á trình làm việc HS c ó thể tra o đổ i v ới b ạn.
trả lờ i đ ượ c c âu hỏ i m à G V g iao. Trang 37 Bước 1. Giao nhiệm vụ:
G V yêu cầu H S d ựa v ào kiến thức đ ã học , hãy trả lờ i c ác c âu hỏi sau:
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ:
* HS d ựa vào kiến thức đã họ c, suy ng hĩ, trao đổ i v ới bạn đ ể trả lờ i c âu hỏ i.
* G V quan sát, trợ g iúp H S khi c ó yêu cầ u. Đá nh giá thái độ v à khả năng thực
h iện nhiệm vụ họ c tập của H S.
Bước 3. Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận:
* Sau khi c á nhân H S c ó sản phẩm , G V lần lượ t g ọi HS trình bày sản p hẩm c ủa m ình: 1 .
2 . Ví dụ yếu tố địa hìn h ản h h ưở ng đến p hát triển nô ng ng hiệp : - Đ ịa h ình m iền n úi
+ Thuận lợ i: trồn g cà p hê ở Tây Ng uyên, c hăn nuô i b ò sữa ở Tây Bắc .
+ Khó khăn: lũ q uét ở T ây B ắc, sạt lở đấ t ở Tây Ng uyên .
- Đ ịa h ình đồ ng bằn g:
+ Thuận lợ i: trồn g lúa ở ĐB . Sô ng H ồ ng, trồ ng c ây ăn q uả như ch ôm c hôm ,
xo ài, sầu riêng … ở ĐB . Sôn g C ửu Lo ng .
+ K hó khă n: ng ập lụt ở Đ B. Sô ng Hồ ng , h ạn hán, xâm nhập m ặn ở Đ B. Sô ng C ửu Long .
* HS c ò n lại lắng ng he, b ổ su ng, c hỉnh sửa sản p hẩm g iúp bạ n v à sản phẩ m c ủa cá nh ân. Bước 4. Đánh giá: Trang 38
G V đánh giá tinh thần thái độ học tập củ a HS , đánh g iá kết quả hoạ t độ ng c ủa H S.
4. Hoạt động vận dụng (5 phút)
V ận d ụng kiến thức m ớ i m à HS đã đ ượ c lĩnh hộ i để giải q uyết
n hữn g vấ n đ ề m ớ i tro ng họ c tập .
: GV hướng dẫn HS hoàn thành bài tập ở nhà.
trả lờ i đ ượ c c âu hỏ i m à G V g iao.
Bước 1. Giao nhiệm vụ: GV đặt câu hỏi cho HS:
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ: HS tìm kiếm thông tin trên Internet và thực h iện nhiệm vụ ở nhà.
Bước 3. Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận:
* Sau khi c á nhân H S c ó sản phẩm , G V lần lượ t g ọi HS trình bày sản p hẩm
c ủa m ình vào tiết học sau:
- T PH C M thu ộc d ạng địa hìn h đ ồng b ằng.
- C ác ho ạt đ ộng kin h tế ở TP HC M :
+ Sản xu ất nô ng ngh iệp : trồ ng lúa, câ y ăn q uả, nuô i trồ ng thủy sản, c hăn nuô i b ò , lợ n, gia c ầm ...
+ S ản xuất c ô ng ng hiệp : cơ kh í, điện tử, đó ng tàu, chế b iến lươ ng thực thực
p hẩm , sản xuất h àng tiêu d ùng , dệt m ay,...
+ C ác ho ạt độ ng g iao thô ng v ận tải, thươ ng m ạ i, d u lịc h,…
+ Kh ó khăn : đia hình thấ p nên d ễ b ị ngập lụt vào m ùa m ưa v à thủy triều
d âng ảnh hưởn g cá c ho ạt đ ộn g kinh tế.
* H S cò n lại lắn g ng he, bổ sung , ch ỉnh sửa sả n phẩ m giúp bạ n và sản p hẩm c ủa cá nh ân. Bước 4. Đánh giá:
G V đánh giá tinh thần thái độ học tập củ a HS , đánh g iá kết quả hoạ t độ ng c ủa H S.
BÀI 4. ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA TÀI NGUYÊN KHOÁNG SẢN,
SỬ DỤNG HỢP LÍ TÀI NGUYÊN KHOÁNG SẢN Phần: Địa lí, Lớ p : 8 ,
T hời lượ ng : d ạy 2 tiết I. MỤC TIÊU 1. Về kiến thức
- T rình b ày và g iải thích đượ c đặc điểm c hung c ủa tài n guyên khoá ng sản VN .
- P hân tích đượ c vấn đ ề sử d ụng hợp lí tài nguyên kho áng sản. 2. Về năng lực
- N ăng lực tự họ c: khai thá c đượ c tài liệu p hục v ụ cho bà i họ c. Trang 39
- N ăng lực g iao tiếp và hợ p tá c: làm v iệc nhó m có hiệu q uả.
- N ăng lực giải q uyết vấ n đề v à sán g tạo: biết sử d ụng c ô ng cụ, p hương tiện
p hục vụ b ài họ c, b iết p hân tíc h và xử lí tình huố ng.
- N ăng lực n hận thức kho a h ọc địa lí:
+ Trình bày v à g iải thíc h được đặc điểm c hung của tài ng uyên kho áng sả n V N.
+ Phân tích đ ượ c v ấn đề sử dụ ng hợ p lí tà i ng uyên kho áng sản.
- N ăng lực tìm hiểu địa lí:
+ Khai thác kênh hình và kên h c hữ trong SG K từ tr10 9 -1 12 .
+ Sử dụng b ản đồ hình 4 .1 S G K để xác định tên c ác m ỏ kho áng sản ở nướ c ta .
- Năng lực vận d ụng tri thức đ ịa lí giải quyết m ột số vấn đề thực tiễn: sưu tầm
thô ng tin để viết b áo c áo n gắn v ề m ộ t lo ại kho áng sản của nướ c ta.
3. Về phẩm chất: Ý thức học tập nghiêm túc, ý thức sử dụng tiết kiệm và bảo vệ
n guồ n tài ng uyên khoán g sản tránh c ạn kiệt.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU 1. Giáo viên (GV)
- K HB D , S G K, sách g iáo v iên (S G V), A tlat Địa lí Việt N am (Đ LV N)
- H ình 4.1. B ản đồ p hân b ố m ộ t số kho áng sả n V N, hình 4 .2 . Khai thác ở m ỏ
tha n C ọ c S áu và các hình ảnh tươ ng tự p hó ng to .
- P hiếu họ c tập , bản g p hụ ghi câu hỏ i thảo luận nhó m và b ảng nh óm c ho H S trả lờ i.
2. Học sinh (HS): SGK, vở ghi, Atlat ĐLVN. III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. Hoạt động 1: Khởi động (10 phút)
Tạ o tìn h huố ng g iữa c ái đã biết và ch ưa b iết nh ằm tạo hứng th ú h ọc tậ p c ho H S.
G V cho HS xem vid eo clip v ề khai thác b ô-xít ở Tây N guyên.
: HS trả lời được câu hỏi GV đặt ra. Bước 1. Giao nhiệm vụ:
* G V đặt c âu hỏi cho HS :
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ:
* H S q uan sát vid eo c lip và sự hiểu b iết c ủa b ản thân, suy ng hĩa để trả lời câ u h ỏi.
* G V q uan sát, đánh g iá thái độ v à khả năng th ực hiện nhiệm v ụ h ọc tậ p c ủa HS.
Bước 3: Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận:
* Sau khi HS c ó sản p hẩm , G V lần lượ t gọ i H S trình bày sản p hẩm của m ình: khai
thá c b ô-xít ở Tây Ng uyên. Trang 40
* HS khác lắ ng ng he, b ổ sung , chỉnh sửa sả n p hẩm g iúp bạ n v à sả n p hẩm củ a c á nhân.
Bước 4. GV dẫn dắt vào nội dung bài mới: Bô-xít là m ột loại tài nguyên khoáng
sả n q uan trọ ng khô ng chỉ ở Tâ y N g uyên m à cò n c ả n ướ c ta đó ng gó p kh ông nhỏ
v ào sự p hát triển kinh tế - xã hội. V ậy nước ta có những m ỏ bô -xít nà o? Ph ân bố ở
đ âu? Bên cạnh b ô -xít thì nước ta cò n có những lo ại kho áng sả n nào khá c? Để biết
đ ượ c n hữn g điều nà y, lớ p c húng ta c ùng tìm hiểu q ua bài họ c hô m nay.
2. Hoạt động 2: Hình thành kiến thức (65 phút)
: HS trình bày và giải thích được đặc điểm chung của tài nguyên kh oáng sản VN .
: Quan sát hình 4.1 hoặc Atlat ĐLVN, các hình ảnh m inh họa kết
h ợp kênh c hữ S G K tr 1 0 9-11 1 su y ng hĩ c á nhân để trả lờ i c ác c âu hỏi củ a G V . Trang 41
trả lờ i đ ượ c c ác c âu hỏ i c ủa G V. Hoạt động của GV và HS Nội dung ghi bài Bước 1. Giao nhiệm vụ: 1. Đặc điểm chung của
* G V g ọi HS đ ọc nội du ng m ục 1 SG K . tài nguyên khoáng sản
* G V treo hình 4.1 SG K lên bảng .
* G V yêu c ầu H S q uan sá t b ản đồ hình 4 .1 SG K h oặc
A tlat ĐLVN và thô ng tin tro ng b ày, lần lượ t trả lời các c âu hỏ i sau:
- Nướ c ta đã xác định
được trên 5 .0 00 m ỏ v à
điểm q uặng củ a hơn 60 lo ại kho áng sản khác nhau. - C ó đ ủ c ác nhó m khoán g sản, như:
khoán g sản năng lượ ng ,
khoán g sản kim lo ại v à phi kim lo ại. - Phầ n lớn các m ỏ
khoán g sản ở nướ c ta c ó
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ:
trữ lượ ng tru ng b ìn h v à
* HS q uan sát qua n sát b ản đồ hình 4 .1 SG K h oặc nhỏ.
A tlat Đ LVN v à đọ c kênh ch ữ tro ng SG K, su y n ghĩ để - Một số loại khoáng sản trả lờ i c âu hỏi.
có trữ lượ ng lớ n như:
* G V q uan sát, trợ giúp HS kh i c ó yêu cầu . Đánh g iá dầu m ỏ, bô-xit, đ ất h iếm ,
thá i độ và khả n ăng thực hiện n hiệm v ụ họ c tập c ủa titan,… H S.
Bước 3. Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận:
* Sau khi cá nhân H S có sản ph ẩm , G V lần lượt g ọ i H S
- K hoán g sản ở nướ c ta Trang 42
trình b ày sả n p hẩm c ủa m ìn h:
phân b ố tương đ ối rộ ng
1 . C ó 3 đặc đ iểm chu ng: khắp tro ng c ả nước .
- Tài ngu yên khoá ng sản n ướ c ta khá p ho ng p hú v à - C ác kho áng sản c ó trữ đ a d ạng .
lượ ng lớ n p hân bố tập
tru ng ở m ột số khu v ực.
- P hần lớn c ác m ỏ có q uy m ô trun g b ình v à nhỏ.
- K ho áng sản p hân b ố tươn g đố i rộ ng . 2 .
- C ó trên 50 0 0 m ỏ v à điểm q uặng của hơn 6 0 lo ại kh oáng sản khác nh au.
- M ộ t số loại kho áng sản: dầu m ỏ , khí tự nh iên, than
đ á, tha n b ùn, sắt, m a nga n, titan, vàng , đồ ng, thiếc ,
b ô -xit, apa tit, đá q uý, đ á v ôi, sét, c ao lanh, nước kh oáng .
3 . Kh oáng sản nước ta chia là m 3 nhó m :
- K hoá ng sản năng lượ ng (than đá, dầ u m ỏ , khí tự n hiên,… ).
- Kho áng sả n kim loạ i (sắt, đồn g, bô -xit, m an-g an, đất h iếm ,..).
- K ho áng sản p hi kim loại (a -pa -tit, đ á v ôi,...). 4 .
- P hần lớ n c ác m ỏ kho áng sản ở nướ c ta có trữ lượ ng trun g b ình v à nhỏ .
- M ột số lo ại kh oáng sản có trữ lượ ng lớ n n hư: d ầu
m ỏ , b ô-xit, đ ất h iếm , titan ,… 5 .
- Kho áng sản ở nướ c ta phâ n b ố tươ ng đố i rộ ng khắp tro ng cả nướ c.
- C ác kho áng sản c ó trữ lượ ng lớ n p hân b ố tập trung ở m ộ t số khu v ực . H S xá c định:
- D ầu m ỏ và khí tự nhiên ở vùn g thềm lục đ ịa .
- T han đá ở v ùng Đ ôn g Bắc . Trang 43
- T han nâu ở đồ ng bằn g sô ng H ồn g.
- Titan ở v ùng D u yên hải m iền Trung . - Bô -xit ở Tây Ng uyên . 6 .
- Lịch sử p hát triển địa c hất lâ u d ài v à phức tạp qu a 3
g iai đ oạn : Tiền C am b ri, Cổ kiến tạo v à Tân kiến tạo .
- Vị trí đ ịa lí nước ta nằm ở nơ i giao nhau g iữa 2 v ành
đ ai sinh kho áng lớ n là T hái B ìn h D ươ ng v à Địa Trung H ải.
* H S khác lắng nghe, b ổ sung , chỉnh sửa sản p hẩm
g iúp b ạn và sản p hẩm củ a c á nhân. Bước 4. Đánh giá:
G V đánh g iá tin h thần thái độ học tập của H S, đ ánh
g iá kết q uả hoạ t độ ng c ủa H S và chố t lại nộ i d ung
c huẩn kiến thức c ần đạt. 2.2.
: HS phân tích được vấn đề sử dụng hợp lí tài nguyên khoáng sả n.
: Quan sát hình 4.2 và các hình ảnh tương tự kết hợp kênh chữ
S G K tr11 1 , 1 1 2 suy ng hĩ, thả o luận nhó m đ ể trả lờ i các câu hỏ i c ủa G V.
trả lờ i đ ượ c c ác c âu hỏ i c ủa G V. Hoạt động của GV và HS Nội dung ghi bài Bước 1. Giao nhiệm vụ: 2. Sử dụng hợp lí tài Trang 44
* G V g ọi HS đ ọc nội du ng m ục 2 SG K . nguyên khoáng sản
*G V treo hình 4 .2 lên b ảng .
* G V chia lớ p làm 8 nhó m , m ỗ i nhó m từ 4 đến 6 em ,
yêu cầu H S, yêu c ầu HS q uan sát hình 4.2 và thô ng tin
tro ng b ày, th ảo luận n hóm tron g 5 p hút đ ể trả lời các - N hiều lo ại tài n guyên
c âu hỏ i theo p hiếu họ c tập sau:
khoán g sản nướ c ta v ẫn chưa được thăm dò ,
1 . N hóm 1 , 2, 3 và 4 – p hiếu họ c tập số 1
đánh g iá đ ầy đ ủ tiềm Phần câu hỏi Phần trả lời năng v à giá trị.
- M ộ t số lo ại tài n guyên chưa được khai thác v à
sử dụ ng hiệu q uả, v ẫn cò n tình trạng khai thác quá m ức . - C ông ng hệ kha i thác
m ột số kho áng sản chưa
tiên tiến, g ây lãng ph í tài nguyên.
- Th ực h iện n ghiêm Luật Kho áng sản V iệt Nam .
- Á p d ụng c ác b iện p háp quản lí c hặt chẽ,tăng
cườ ng trách nhiệm c ủa
2 . N hóm 5 , 6, 7 và 8 – p hiếu họ c tập số 2
các tổ ch ức và cá nh ân. Phần câu hỏi Phần trả lời
- Á p d ụng c ác b iện p háp
cô ng ngh ệ tiên tiến, tăng
cườ ng ng hiên c ứu, sử
dụng c ác ng uồ n vậ t liệu th ay thế. Trang 45
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ:
* H S q uan sát hình 4.2 v à thô ng tin trong b ày, suy
n ghĩ, thảo luận nhó m để trả lờ i c âu hỏi.
* G V q uan sát, trợ giúp HS kh i c ó yêu cầu . Đánh g iá
thá i độ và khả n ăng thực hiện n hiệm v ụ họ c tập c ủa H S.
Bước 3. Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận:
* S au khi nhó m H S c ó sản p hẩm , G V c ho các nhó m
H S trình bà y sản p hẩm của m ình, đạ i diện nhó m 1 v à
5 lên thuyết trình câ u trả lờ i trước lớ p :
1 . N hóm 1 – p hiếu họ c tập số 1 Phần câu hỏi Phần trả lời
Tài ng uyên kho áng sản c ó v ai trò
qu an trọng tro ng nền kinh tế - xã hộ i c ủa đất nướ c: là n guồ n ng uyên liệu c hính c ho n hiều
ng ành c ôn g nghiệp, gó p p hần
đảm b ảo an ninh năn g lượng
qu ốc g ia , cu ng cấp n hiên liệu cho
sản xu ất, ph ục v ụ ch o sinh ho ạt
hàng n gày c ủa ngườ i d ân.
- N hiều loại tài nguyên kh oáng
sản nước ta v ẫn chưa đượ c thăm
dò , đánh giá đầy đ ủ tiềm năng và giá trị.
- M ộ t số lo ại tài ng uyên chưa Trang 46
được kha i thác và sử dụn g hiệu qu ả.
- Vẫn c òn tình trạng khai thác q uá
m ức, b ừa b ãi, trá i p hép .
- Cô ng n ghệ kh ai thác m ộ t số
kho áng sản c hưa tiên tiến.
2 . N hóm 5 – p hiếu họ c tập số 2 Phần câu hỏi Phần trả lời
- G ây lã ng ph í tài ng uyên và
những hệ q uả như xó i m ò n, trượ t
đất, suy g iảm đ a dạ ng sinh họ c, ô
nhiễm đ ất, nước v à huỷ ho ại m ôi
trườ ng ở những nơ i khai thá c kho áng sản.
- V í dụ: S ạt lở sông H ậu do khai
thác cát, ô n hiễm b iển do khai
thác d ầu ở thềm lụ c địa phía nam .
Thực hiện n ghiêm Luật Kh oáng
sản Việt Na m , á p d ụng c ác b iện
ph áp q uản lí c hặt chẽ,tăng c ường
trách nhiệm c ủa c ác tổ c hức và
cá nhân, áp d ụng c ác b iện pháp
cô ng ngh ệ tiên tiến , tă ng c ường
ng hiên c ứu, sử dụn g các n guồ n vật liệu thay thế.
* H S các nhó m c òn lạ i lắng n ghe, b ổ sung , c hỉn h sửa
sả n p hẩm g iúp nhó m bạ n v à sản phẩ m c ủa nhó m m ình. Trang 47 Bước 4. Đánh giá:
G V đán h giá tinh th ần thái độ họ c tậ p c ủa H S, đ ánh
g iá kết q uả hoạ t độ ng c ủa H S và chố t lại nộ i d ung
c huẩn kiến thức c ần đạt.
* GV mở rộng: LUẬT KHOÁNG SẢN VIỆT NAM
Đ iều 8 . Những hành vi bị cấ m
1 . Lợ i d ụng ho ạt độ ng kho áng sản xâm ph ạm lợi íc h
c ủa Nhà nướ c, qu yền và lợ i íc h hợ p p háp c ủa tổ ch ức , c á nhân.
2 . Lợi dụ ng thăm d ò để khai thá c kho áng sản .
3 . Th ực hiện điều tra c ơ b ản địa chấ t v ề kho áng sản,
h oạt độ ng kh oáng sản khi c hưa được cơ qua n q uản lý
n hà n ướ c c ó thẩ m q uyền c ho p hép .
4 . Cả n trở trái pháp luật h oạt đ ộng đ iều tra c ơ bả n địa
c hất về khoá ng sản, ho ạt độ ng kho áng sản.
5 . Cu ng cấp trái p háp luật thô ng tin về kho áng sản
thu ộc bí m ật nhà nước .
6 . C ố ý hủy ho ại m ẫu v ật địa c hất, kh oán g sả n có g iá trị ho ặc q uý hiếm .
7 . C ác h ành vi kh ác theo q uy đ ịn h c ủa p háp luật.
3. Hoạt động luyện tập (10 phút)
N hằm củ ng c ố , h ệ thố ng h óa, ho àn thiện kiến thức m ớ i m à H S
đ ã đ ược lĩnh hộ i ở hoạt độ ng hìn h thà nh kiến thức.
: GV giao nhiệm vụ cho HS và chủ yếu cho làm việc cá nhân để
h oàn thành b ài tập. T rong qu á trình làm việc HS c ó thể tra o đổ i v ới b ạn.
trả lờ i đ ượ c c âu hỏ i m à G V g iao. Bước 1. Giao nhiệm vụ:
G V yêu cầu H S d ựa v ào kiến thức đ ã học , hãy trả lờ i c ác c âu hỏi sau:
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ: Trang 48
* HS dựa vào h ình 1 .2 và kiến thức đ ã họ c , suy ng hĩ, trao đổi vớ i bạ n để trả lờ i c âu hỏ i.
* G V quan sát, trợ g iúp H S khi c ó yêu cầ u. Đá nh giá thái độ v à khả năng thực
h iện nhiệm vụ họ c tập của H S.
Bước 3. Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận:
* Sau khi c á nhân H S c ó sản phẩm , G V lần lượ t g ọi HS trình bày sản p hẩm c ủa m ình: 1. 2.
- T heo b áo c áo c ủa Bộ T N& M T, gần đây tình trạn g khai thá c trái p hép cát,
sỏ i d ọc theo sô ng H ồn g sử d ụng tàu c uố c, xe m úc, m áy nổ là m huỷ ho ại m ô i
trườ ng sinh thá i, làm sạt lở đấ t, làm b iến đổ i dò ng c hảy sô ng , v à thay đổi chất lượ ng nướ c sô ng.
- H oạt độ ng khai thá c m ỏ than lộ thiên, d o p hải b ốc xúc m ột lượ ng đấ t đá
thả i khá lớn, đấ t đá b ị đ ào xớ i. C ác đồ ng ru ộng , khe suố i p hía dướ i c ác b ãi thả i
b ị bồ i lấp do sạt lở , xó i m ò n khi m ưa lũ.
- T ro ng khai thác v àng , n gay tại c ác m ỏ v àng đ ã đ ượ c c ấp p hép, đa số c ác
n hà m áy khô ng c ó h ệ thố ng xử lý nướ c thải, tìn h trạng nướ c thải c hưa q ua xử lý
c hứa cá c loạ i hó a c hất độ c hại như xianua, thủ y ng ân đã ả nh hưởng ng hiêm
trọ ng đến m ô i trườ ng , g ây ô nhiễm n guồ n nước .
* H S cò n lại lắng ngh e, b ổ sung , c hỉn h sửa sản p hẩm g iú p b ạn và sản p hẩm c ủa cá nh ân. Bước 4. Đánh giá:
G V đánh giá tinh thần thái độ học tập củ a HS , đánh g iá kết quả hoạ t độ ng c ủa H S.
4. Hoạt động vận dụng (5 phút) Trang 49
V ận d ụng kiến thức m ớ i m à HS đã đ ượ c lĩnh hộ i để giải q uyết
n hữn g vấ n đ ề m ớ i tro ng họ c tập .
: GV hướng dẫn HS hoàn thành bài tập ở nhà.
trả lờ i đ ượ c c âu hỏ i m à G V g iao.
Bước 1. Giao nhiệm vụ: GV đặt câu hỏi cho HS:
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ: HS tìm kiếm thông tin trên Internet và thực h iện nhiệm vụ ở nhà.
Bước 3. Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận:
* Sau khi c á nhân H S c ó sản phẩm , G V lần lượ t g ọi HS trình bày sản p hẩm
c ủa m ình vào tiết học sau:
KH A I TH Á C T HA N Đ Á Ở Q U Ả N G NIN H
- Q u ảng Ninh hiện có trữ lượn g than đ á kho ảng hơ n 3 tỷ tấn, hầu hết thuộ c
d ò ng an-tra-xít, tỷ lệ c ác-b o n ổ n đ ịnh 8 0 - 9 0 % ; phầ n lớn tập trung tại 3 khu vực :
H ạ Lo ng , C ẩm Phả v à Uô ng Bí , Đô ng T riều; m ỗ i năm cho p hép khai thác
kh oảng 3 0 - 4 0 triệu tấn.
- X ác định đ ượ c m ục tiêu p hát triển kinh tế bền v ững, lâu d ài, Q u ảng N inh đã
từng b ước lập kế ho ạc h c ùng vớ i Tập đo àn TK T đưa ra lộ trình hợ p lý để đó ng
c ửa những m ỏ than lộ thiên và c huyển hẳ n sa ng khai thác hầm lò . Việc làm này
kh ông g ây tác đ ộng nhiều đến phá t triển kinh tế m à m ở ra p hươ ng th ức m ớ i v ớ i
p hươ ng ch âm c huyển d ịc h p hát triển kinh tế từ “nâ u” sang “xanh”, hướ ng tớ i
p hát triển những thành ph ố d u lịch khô ng cò n khó i, b ụi.
* HS c ò n lại lắng ng he, b ổ su ng, c hỉnh sửa sản p hẩm g iúp bạ n v à sản phẩ m c ủa c á nhân. Bước 4. Đánh giá:
G V đánh giá tinh thần thái độ học tập củ a HS , đánh g iá kết quả hoạ t độ ng c ủa H S.
BÀI 5. THỰC HÀNH: PHÂN TÍCH ĐẶC ĐIỂM PHÂN BỐ
CÁC LOẠI KHOÁNG SẢN CHỦ YẾU Phần: Địa lí, Lớ p : 8 ,
T hời lượ ng : d ạy 1 tiết I. MỤC TIÊU 1. Về kiến thức
P hân tích đượ c đặc điểm p hân bố các lo ại khoá ng sản c hủ yếu. 2. Về năng lực
- N ăng lực tự họ c: khai thá c đượ c tài liệu p hục v ụ cho bà i họ c.
- N ăng lực g iao tiếp và hợ p tá c: làm v iệc nhó m có hiệu q uả. Trang 50
- N ăng lực giải q uyết vấ n đề v à sán g tạo: biết sử d ụng c ô ng cụ, p hương tiện
p hục vụ b ài họ c, b iết p hân tíc h và xử lí tình huố ng.
- N ăng lực nhậ n thức khoa họ c địa lí: p hân tíc h đ ượ c đặc điểm p hân b ố c ác lo ại kh oáng sản chủ yếu.
- N ăng lực tìm hiểu địa lí:
+ Khai thác kênh ch ữ tro ng SG K tr1 1 3.
+ Sử d ụng bả n đ ồ kho áng sản V N hình 4.1 để xác định sự p hân b ố c ủa các lo ại kh oáng sản chủ yếu.
- N ăng lực v ận dụ ng tri thức địa lí g iải q uyết m ộ t số vấ n đ ề thực tiễn: xác định
sự p hân b ố củ a các lo ại kh oáng sản chủ yếu trên b ản đồ và giải thích sự p hân b ố
c ủa cá c loại kho áng sản c hủ yếu.
3. Về phẩm chất: ý thức học tập nghiêm túc, ý thức sử dụng tiết kiệm và bảo vệ
n guồ n tài ng uyên khoán g sản tránh c ạn kiệt.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU 1. Giáo viên (GV)
- K HB D , S G K, sách g iáo v iên (S G V), A tlat Địa lí Việt N am (Đ LV N)
- B ản đồ kho áng sản VN (hình 4.1 SG K tr1 1 0)
- P hiếu họ c tập , bản g p hụ ghi câu hỏ i thảo luận nhó m và b ảng nh óm c ho H S trả lờ i.
2. Học sinh (HS): SGK, vở ghi, Atlat ĐLVN. III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. Hoạt động 1: Khởi động (5 phút)
Tạ o tìn h huố ng g iữa c ái đã biết và ch ưa b iết nh ằm tạo hứng th ú h ọc tậ p c ho H S.
G V tổ ch ức trò c hơi “X em hình đo án tên kho áng sản” c ho H S.
: HS giải được trò chơi “Xem hình đoán tên khoáng sản” GV đặt ra. Bước 1. Giao nhiệm vụ:
* G V treo b ảng p hụ trò c hơ i “X em hình đo án tên kho áng sản” lên b ảng : 1 2 3 4 Trang 51 5 6 7 8
* G V lần lượ t c ho HS qua n sát c ác h ình trên theo thứ tự từ 1 đ ến 8 , yêu c ầu HS
c ho b iết tên kho áng sản tươ ng ứng v ớ i m ỗi hình trên. G V kh en thưởng cho H S trả lờ i đú ng.
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ:
* HS q uan sát c ác hình và sự hiểu biết c ủa b ản thân, suy n ghĩa để trả lờ i c âu hỏi.
* G V q uan sát, đánh g iá thái độ v à khả năng th ực hiện nhiệm v ụ h ọc tậ p c ủa HS.
Bước 3: Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận:
* Sau khi HS c ó sản p hẩm , G V lần lượ t gọ i H S trình bày sản p hẩm của m ình: 1. Than đá 2. Dầu mỏ 3. Khí tự nhiên 4. Bô-xit 5. Sắt 6. A-pa-tit 7. Đá vôi xi măng 8. Titan
* HS khác lắ ng ng he, b ổ sung , chỉnh sửa sả n p hẩm g iúp bạ n v à sả n p hẩm củ a c á nhân.
Bước 4. GV dẫn dắt vào nội dung bài mới: Than đá, dầu m ỏ, khí tự nhiên, bô-xit,
sắ t, a-p a-tit, đ á v ôi xi m ăng , titan là những kho áng sản chủ yếu củ a nướ c ta. V ậy
c ác khoá ng sản n ày phân bố ở đâu trên bản đ ồ V N v à vì sao lại p hân b ố n hư v ậy?
Đ ể b iết đượ c những đ iều này, lớ p c húng ta cùng tìm hiểu q ua b ài họ c h ôm nay.
2. Hoạt động 2: Tìm hiểu về Đọc bản đồ (25 phút)
: HS đọc được bản đồ phân bố các loại khoáng sản chủ yếu.
: Quan sát bản đồ khoáng sản VN hình 4.1 kết hợp thác kênh
c hữ SG K tr1 27 , suy n ghĩ để trả lời câ u h ỏi của G V .
trả lờ i đ ượ c c âu hỏ i c ủa G V. Bước 1. Giao nhiệm vụ:
- G V treo b ản đồ khoá ng sản VN lên b ảng.
- G V yêu cầu H S đọ c m ục 1.
- G V c hia lớp làm 8 nh óm , m ỗ i nhó m từ 4 đến 6 em , yêu c ầu H S Trang 52 Loại Tên một số mỏ Nơi phân bố khoáng sản khoáng sản chính T han đá D ầu m ỏ K hí tự nhiên B ô-xit S ắt A -pa-tit Đ á vô i xi m ăng T itan
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ:
- H S đọ c yêu c ầu m ục 1 b ài thực hàn h.
- H S d ựa v ào b ản đồ hình 4 .1 , A tlat Đ LV N và kênh chữ SG K tr1 13 , suy ngh ĩ để trả lờ i c âu hỏ i.
- G V q uan sát, trợ giúp HS khi c ó yêu c ầu. Đ ánh giá thái độ và khả năng thực
h iện nhiệm vụ họ c tập của H S.
Bước 3: Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận:
- Sau khi HS c ó sản p hẩm , G V c ho H S trìn h b ày sản ph ẩm c ủa m ình: Loại Tên một số mỏ Nơi phân bố khoáng sản khoáng sản chính T han đá - C ẩm Phả - Q uảng Ninh - Q uỳnh Nh ai - Sơ n La - Nô ng Sơ n - Q uảng Nam
Rồng ; Bạc h H ổ; Rạng Đô ng ; D ầu m ỏ Thềm lục địa phía N am Hồ ng Ng ọ c,… K hí tự nhiên Tiền H ải Thái Bình Trang 53 B ô-xit
Krô ng B úk, Đăk Nô ng , D i Linh Tây Ng uyên - Tùng B á - H à G iang Sắt - Trấn Yên - Y ên Bái - Thạc h K hê - H à Tĩnh A -p a-tit Ca m Đ ường Lào C a i
Hà G ia ng, Lạn g Sơ n, Tha nh H à G ia ng, Lạ ng Sơ n, Đá v ôi xi m ăng Ho á T hanh Ho á - Kỳ A n h - H à Tĩnh Titan - Phú Vang - T hừa thiên - Huế - Hàm Tân - B ìn h T huận
* H S c ò n lại lắng ngh e, b ổ sung , c hỉnh sửa sản phẩ m g iúp b ạn v à sản phẩ m củ a m ình.
Bước 4. Đánh giá: GV đánh giá tinh thần thái độ học tập của HS, đánh giá kết
q uả ho ạt độ ng c ủa HS v à kiểm tra v iệc c huẩn b ị tài liệu th am quan c ủa các em .
2. Hoạt động 2: Tìm hiểu về nhận xét đặc điểm phân bố (15 phút)
: HS giải thích được sự phân bố các loại khoáng sản chủ yếu.
: Dựa vào kết quả thảo luận ở m ục 1 và kiến thức đã học, suy
n ghĩ cá nhâ n đ ể trả lờ i c ác c âu hỏ i c ủa G V.
trả lờ i đ ượ c c ác c âu hỏ i c ủa G V.
Bước 1. Giao nhiệm vụ: GV đặt CH cho HS: Dựa vào kết quả của m ục 1 và kiến
thức đã học , em hãy g iải thích sự phâ n b ố c ủa c ác loại kho áng sản trên.
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ:
- H S d ựa v ào kết q uả thảo lu ận ở m ục 1 và kiến thức đ ã h ọc , suy ng hĩ để trả lời.
- G V q uan sát, trợ giúp HS khi c ó yêu c ầu. Đ ánh giá thái độ và khả năng thực
h iện nhiệm vụ họ c tập của H S.
Bước 3: Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận:
- Sa u khi c ác nhó m có sả n p hẩm , G V lần lượt gọ i đ ại d iện m ỗi n hóm lên trìn h
b ày sản ph ẩm c ủa m ình:
+ Sự p hân b ố khoán g sản ở nướ c ta c ó liên q uan ch ặt chẽ vớ i sự phân hoá phức
tạp , đa d ạng c ủa cá c ho ạt đ ộng địa chất nộ i sinh và ng o ại sinh.
+ C ác m ỏ kho áng sản nộ i sinh th ườ ng tập tru ng tại c ác đ ứt g ãy sâu vớ i ho ạt
đ ộng uố n n ếp và m ac -m a diễn ra m ạ nh m ẽ.
+ C ác kh oáng sản ng o ại sinh thườ ng tập trung ở v ùng b iển nô ng , thềm lục địa
h oặc vùng trũng tro ng nộ i địa.- HS khác lắ ng ng he, bổ sung , c hỉnh sửa sản ph ẩm
c ủa b ạn và sản ph ẩm của c á n hân.
Bước 4. GV đánh giá tinh thần thái độ học tập của HS, đánh giá kết quả hoạt đ ộng củ a c ác em . Trang 54
CHƯƠNG 2. ĐẶC ĐIỂM KHÍ HẬU VÀ THỦY VĂN VIỆT NAM
BÀI 6. ĐẶC ĐIỂM KHÍ HẬU Phần: Địa lí, Lớ p : 8 ,
T hời lượ ng : d ạy 3 tiết I. MỤC TIÊU 1. Về kiến thức
- T rình b ày được đặc đ iểm khí hậu nh iệt đ ới ẩm gió m ùa của VN .
- C hứng m inh được sự p hân hó a đ a dạng củ a khí hậu VN . 2. Về năng lực
- N ăng lực tự họ c: khai thá c đượ c tài liệu p hục v ụ cho bà i họ c.
- N ăng lực g iao tiếp và hợ p tá c: làm v iệc nhó m có hiệu q uả.
- N ăng lực giải q uyết vấ n đề v à sán g tạo: biết sử d ụng c ô ng cụ, p hương tiện
p hục vụ b ài họ c, b iết p hân tíc h và xử lí tình huố ng.
- N ăng lực n hận thức kho a h ọc địa lí:
+ Trình bày đượ c đặc điểm khí hậu nhiệt đớ i ẩm g ió m ùa c ủa VN.
+ C hứng m inh đượ c sự p hân hó a đa d ạng c ủa khí hậ u V N.
- N ăng lực tìm hiểu địa lí:
+ Khai thác kênh hình và kên h c hữ trong SG K từ tr11 4 -1 17 .
- Năng lực vận d ụng tri thức đ ịa lí giải quyết m ột số vấn đề thực tiễn: sưu tầm
n hữn g câ u c a d ao , tục ng ữ, c ác b ài thơ c ó nộ i d ụng về khí hậu v à các h iện tượ ng
thờ i tiết ở nướ c ta.
3. Về phẩm chất: ý thức học tập nghiêm túc, say m ê yêu thích tìm tòi những
thô ng tin kho a họ c về khí hậu V N.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU 1. Giáo viên (GV)
- K HB D , S G K, sách g iáo v iên (S G V), A tlat Địa lí VN .
- H ình 6.1. B ản đồ khí hậu VN , hìn h 6 .2 . Bă ng tuyết ở đỉnh Phia O ắc v à c ác hình ả nh liên q uan.
- Phiếu h ọc tậ p, b ảng p hụ g hi c âu hỏ i thảo luậ n n hóm v à b ảng nhó m c ho HS trả lờ i.
2. Học sinh (HS): SGK, vở ghi, Atlat Địa lí VN. III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. Hoạt động 1: Khởi động (10 phút)
Tạ o tìn h huố ng g iữa c ái đã biết và ch ưa b iết nh ằm tạo hứng th ú h ọc tậ p c ho H S.
G V c ho HS ng he lờ i b ài hát “Sợ i nh ớ sọ i thương ” do nhạc sĩ Phan H uỳnh Điểu sáng tác . Trang 55
: HS đoán được “Sợi nhớ sọi thương” GV đặt ra. Bước 1. Giao nhiệm vụ:
* G V c ho H S ng he lời b ài há t “S ợi nh ớ sọi thươ ng ” do nh ạc sĩ Phan Huỳnh Điểu sá ng tác .
“T rườ ng Sơ n Ð ô ng Trườ ng Sơ n Tây
B ên nắng đố t b ên m ưa q uây E m d ang tay em xo è tay
Ch ẳng thể nào m à xua tan m ây
M à c hẳng thể nào m à c he a nh được
Ch ứ rút sợ i thươ ng ấy m ấy chăng m ái lợ p
Rút sợi nhơ ́ đ an v ò m xanh
N g hiêng sườ n Đô ng m à che m ưa an h
N g hiêng sườ n Tây xo ã bó ng m át
Rợ p trờ i thươ ng ấy m ấ y m àu xanh suố t
M à em ng hiêng hết ấy m ấy về p hươ ng anh
M à em ng hiên g hết ấy m ấy về phươ ng an h”
* Sau khi HS ng he b ài hát, G V yêu c ầu HS c ho b iết tên b ài h át.
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ:
* HS n ghe lờ i b ài hát và sự h iểu biết c ủa b ản th ân, suy ng hĩa để trả lời câ u h ỏi.
* G V q uan sát, đánh g iá thái độ v à khả năng th ực hiện nhiệm v ụ h ọc tậ p c ủa HS.
Bước 3: Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận:
* Sau kh i HS c ó sản p hẩm , G V lần lượ t g ọ i H S trình bày sản p hẩm của m ình: tên
b ài hát: “Sợ i nhớ sợi thươn g”
* HS khác lắ ng ng he, b ổ sung , chỉnh sửa sả n p hẩm g iúp bạ n v à sả n p hẩm củ a c á nhân.
Bước 4. GV dẫn dắt vào nội dung bài mới: lời bài hát “Sợi nhớ sọi thương” của
n hạc sĩ Pha n H uỳnh Điểu p hản á nh rất rõ nét m ộ t tro ng những đ ặc điểm nổ i b ật
c ủa khí h ậu Việt Na m c hịu sư tác độn g kết hợ p g iữ g ió m ùa v à đ ịa hình. V ậy tại sao
“Trườ ng Sơ n Ð ông Trườ ng Sơ n Tây, B ên nắng đố t bên m ưa qu ây”? Để biết đ ượ c
n hữn g điều nà y, lớ p c húng ta c ùng tìm hiểu q ua bài họ c hô m nay.
2. Hoạt động 2: Hình thành kiến thức (105 phút)
: HS trình bày được đặc điểm khí hậu nhiệt đới ẩm gió m ùa của V N. Trang 56
: Quan sát hình 6.1 SGK tr115 hoặc Atlat ĐLVN kết hợp kênh
c hữ SG K tr1 14 -1 1 6, suy ng hĩ c á n hân, thảo luận nhó m để trả lờ i c ác câ u h ỏi của G V .
trả lờ i đ ượ c c ác c âu hỏ i c ủa G V. Hoạt động của GV và HS Nội dung ghi bài Trang 57 Bước 1. Giao nhiệm vụ:
1. Khí hậu nhiệt đới ẩm
* G V g ọi HS đ ọc nội du ng m ục 1 SG K . gió mùa
* G V treo hình 6.1 lên b ảng .
* G V yêu cầu HS qu an sát b ản đ ồ h ình 6.1 hoặc A tlat - Tín h c hất nhiệt đớ i:
Đ LV N và thô ng tin tro ng b ày, lần lượ t trả lờ i c ác c âu + Lượng b ức xạ tổ ng h ỏi sau:
cộ ng củ a nướ c ta lớn; cán c ân b ức xạ luô n dươ ng. + N hiệt độ trung b ình năm trên 20 0C (trừ vùng
núi c ao) v à tăn g dầ n từ Bắc v ào N am .
+ S ố g iờ nắng nhiều, đạt
từ 1 40 0 - 3 0 00 g iờ /năm . - Tín h c hất ẩm :
* G V chia lớ p làm 8 nhó m , m ỗ i nhó m từ 4 đến 6 em , + Lượng mưa trung bình
yêu c ầu H S thảo luận nh óm tro ng 1 0 phú t để trả lời năm lớn: từ 1500 - 2000 c ác c âu hỏ i sau: m m /năm . 1 . N hóm 1 , 2 , 3 v à 4 : + C ân b ằng ẩm luô n
dươ ng, độ ẩm khô ng khí cao , trên 8 0% . * G ió m ùa m ùa đô ng :
- Th ời g ian: từ thán g 11 – 4 năm sau 2 . N hóm 5 , 6, 7 và 8 : - Ng uồ n gố c: áp cao Xi-b ia. - Hướ ng g ió: ĐB - Đặc đ iểm :
+ Ở m iền Bắc : nửa đ ầu
m ùa đô ng thờ i tiết lạnh
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ: khô, nửa sau m ù a đô ng
th ời tiết lạn h ẩ m , c ó m ưa
* H S q uan sát b ản đồ hình 2.2 hoặc A tlat Đ LV N v à phùn. Trang 58
đ ọc kênh chữ tro ng SG K, suy ng hĩ, thảo luận nhó m để + Ở miền Nam, Tín trả lờ i c âu hỏi. pho ng c hiếm ưu thế
* G V q uan sát, trợ giúp HS kh i c ó yêu cầu . Đánh g iá đem đến m ùa khô cho
thá i độ và khả n ăng thực hiện n hiệm v ụ họ c tập c ủa Nan Bộ và Tây N guyên, H S. gây m ưa cho D uyên hải
Bước 3. Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận: m iền Trung .
* Sau khi cá nhân H S có sản ph ẩm , G V lần lượt g ọ i H S * G ió m ùa m ùa hạ:
trình b ày sả n p hẩm c ủa m ìn h:
- Thờ i gian: từ tháng 5 – 1 . 10
- Lượ ng b ức xạ tổn g cộ ng c ủa nước ta lớ n; cán c ân - Ng uồ n g ốc : áp cao Bắc
b ức xạ trên lã nh thổ luô n d ươ ng.
Ấn Độ D ươ ng và áp cao cận c hí tuyến N am b án
- Số g iờ n ắng nhiều, đạt từ 1 4 00 - 30 0 0 giờ / năm (H à cầu.
N ộ i là 15 8 5 g iờ, H uế là 19 7 0 g iờ , TPH C M là 2 4 89 giờ ). - Hướng gió: TN, đối với 2 . m iền Bắc là Đ N.
- Nhiệt độ tru ng b ình năm ở hầu hết m ọ i nơ i trên c ả - Đặc điểm:
n ướ c đều trên 2 0 0C (trừ v ùng núi cao ) và tăng d ần từ B ắc v ào N am .
+ Đầ u m ùa hạ: g ây m ưa cho N am B ộ, Tây
- N g uyên nhân: do nước ta nằ m ho àn to àn tro ng vùng Nguyên nhưng gây khô n ội chí tuyến. nóng c ho T rung Bộ , Tây
3 . Lượ ng m ưa trung b ình nă m lớ n: từ 1 5 00 - 2 0 00 Bắc .
m m /năm . Ở những khu v ực đó n g ió biển ho ặc vùng + Giữa và cuối mùa hạ:
n úi c ao , lượ ng m ưa tro ng năm thườ ng nhiều hơ n, gây mưa lớn và kéo dài
kh oảng 3 00 0 - 4 0 00 m m / năm .
trên p hạm vi c ả nước . 4 .
- Độ ẩm khô ng khí cao , trên 8 0% , cân b ằng ẩm luô n d ươ ng.
- N g uyên nhân: do tác độ ng của c ác khố i khí di
c huyển q ua b iển kết hợ p v ới vai trò c ủa Biển Đ ôn g.
5 . N ước ta c ó 2 m ùa g ió c hín h là g ió m ùa m ùa đô ng
v à gió m ùa m ùa hạ. D o nướ c ta chịu ảnh hưở ng m ạn h
m ẽ của c ác khố i kh í ho ạt độ ng theo m ùa.
* Sau khi nhó m H S c ó sản phẩm , G V lần lượ t g ọ i đại
d iện nhó m trình b ày sản p hẩm của m ình , ví d ụ: nhó m 1 , và 5 : Trang 59
1 . N hóm 1 : G ió m ùa m ùa đô ng:
- T hời g ian : từ th áng 1 1 – 4 nă m sau
- N g uồn g ố c: áp c ao X i-bia. - H ướn g g ió : ĐB - Đ ặc đ iểm :
+ Ở m iền B ắc: nửa đầu m ùa đô ng thờ i tiết lạnh khô ,
n ửa sau m ùa đô ng thời tiết lạ nh ẩm , c ó m ưa p hùn.
+ Ở m iền Nam , Tín p ho ng chiếm ưu thế đem đ ến m ùa
kh ô c ho Nan Bộ và Tây Ng uyên, g ây m ưa ch o D uyên h ải m iền T ru ng. - N g uyên nhân :
+ Vào đầu m ùa đô ng , g ió m ùa đô ng bắc di ch uyển vớ i
q uãng đườ ng dà i q ua lục địa Trung Q uố c n ên lạnh v à m ấ t ẩm .
+ V ào cuố i m ùa đô ng, khố i không kh í lạn h d i chuyển
q ua vù ng b iển p hía đ ông Nhậ t B ản và Trung Q uố c nên
đ ượ c tăn g c ườ ng ẩm .
2 . N hóm 5 : G ió m ùa m ùa hạ:
- T hời g ian : từ th áng 5 – 1 0
- N g uồ n g ố c: áp c ao Bắc Ấ n Đ ộ D ươ ng v à á p c ao c ận
c hí tu yến Na m b án c ầu.
- H ướn g g ió : TN, đố i v ớ i m iền B ắc là ĐN . - Đ ặc đ iểm :
+ Đ ầu m ùa hạ : g ây m ưa c ho Nam B ộ , Tây N guyên
n hưn g g ây khô nó ng c ho T ru ng Bộ , Tây Bắc .
+ G iữa và c uối m ùa hạ: g ây m ưa lớ n v à kéo d ài trên p hạm v i c ả n ướ c . - N g uyên nhân :
+ Ở m iền Bắ c, d o ảnh hưở ng củ a áp thấp Bắc Bộ nén
g ió thổ i v ào đ ất liền theo hướ ng đ ông nam .
- Nửa đầu m ùa hạ, g ió m ù a tây nam vượt dãy T rườ ng
S ơn, P u Đen Đ inh , Pu Sam S ao g ây ra hiệu ứng p hơ n
kh ô nó ng c ho Trung Bộ v à T ây B ắc. Ở hai b ên d ãy Trang 60
T rườ ng Sơ n thì Trườ ng Sơ n Tây hay T ây Ng uyên m ưa
q uây, T rườ ng Sơ n Đô ng hay v en b iển m iền Trung thì n ắng đố t.
* H S khác lắng nghe, b ổ sung , chỉnh sửa sản p hẩm
g iúp b ạn, nhó m b ạn và sản p hẩm c ủa c á nhâ n, nhó m m ình. Bước 4. Đánh giá:
G V đánh g iá tin h thần thái độ học tập của H S, đ ánh
g iá kết q uả hoạ t độ ng c ủa H S và chố t lại nộ i d ung
c huẩn kiến thức c ần đạt.
* GV mở rộng: Hiện tượng gió vượt đèo được gọi là
P hơ n (fo ehn). T ừ b ên kia sươ ̀n núi g ió thổ i lên, c àng
lên c ao khô ng khí c àng b ị b ị lạ nh d ần đ i rồi ngưng kết
tạo thành m ây ch o m ưa ở sườ n đ ón g ió, đồ ng thờ i thu
thêm nhiệt d o ng ưng kết to ả ra. Sau khi vượ t q ua đỉnh
g ió thô ̉i xuô ́ng b ên này n úi, nhiệt đ ộ c ủa nó tăn g d ần
lên do qu á trình khô ng khí b ị nén đo ạn nhiệt, vì v ậy
đ ến c hân nu ́i b ên này khô ng khí trơ ̉ nên khô và nó ng
h ơn. H iện tượn g này go ̣i là “Hiệu ứng ph ơn”. Đỉnh núi
c àng cao chênh lệc h nhiệt độ c àng lớ n. 2.2.
: HS chứng m inh được sự phân hóa đa dạng của khí hậu VN.
: Quan sát hình 6.1 SGK tr115, hình 6.2 tr117 hoặc Atlat ĐLVN
v à các hìn h ả nh liên q uan kết hợ p kênh ch ữ SG K tr1 1 6-11 7 , th ảo luận nhó m để
trả lờ i c ác c âu h ỏi của G V .
trả lờ i đ ượ c c ác c âu hỏ i c ủa G V. Trang 61 Hoạt động của GV và HS Nội dung ghi bài Bước 1. Giao nhiệm vụ: 2. Khí hậu phân hóa đa
* G V g ọi HS đ ọc nội du ng m ục 2 SG K . dạng
* G V chia lớ p làm 6 nhó m , m ỗ i nhó m từ 6 đến 8 em , - Phân ho á bắc – na m :
yêu cầ u HS, yêu cầ u HS q uan sát hình 6 .1 , 6.2 v à + M iền khí hậu p hía B ắc:
thô ng tin tro ng b ày, thảo luận n hóm trong 1 0 p hút để khí hậu nhiệt đớ i g ió
trả lờ i c ác c âu h ỏi theo ph iếu học tập sau:
m ùa, c ó m ùa đô ng lạnh,
1 . N hóm 1 , 2 – ph iếu học tập số 1
ít m ưa; m ùa hạ nó ng , ẩm và m ưa nhiều. Phần câu hỏi Phần trả lời
+ M iền khí hậu ph ía N am :
khí hậu cậ n xích đạo gió m ùa, nh iệt đ ộ qu anh năm cao v à hầu như không thay đ ổi tro ng năm , có 2 m ùa m ưa, khô phân hó a rõ rệt. - Phân hó a đô ng tây: + Khí hậu c ó sự p hân
hóa giữa hai sườ n c ủa dãy Ho àng Liên S ơn; Trường Sơ n B ắc v à Trường Sơ n Nam , tạo
nên sự khác b iệt v ề chế
2 . N hóm 3 , 4 – ph iếu học tập số 2
độ nhiệt v à ẩm g iữa hai Phần câu hỏi Phần trả lời sườ n. + Vùng B iển Đô ng , khí
hậu có tính c hất gió m ùa
nhiệt đớ i hải dươ ng . - Phân hóa th eo độ ca o: khí hậu V N p hân hó a th ảnh 3 đ ai c ao gồ m :
nhiệt đớ i g ió m ùa; c ận
nhiệt đ ới g ió m ùa trên
núi và ô n đớ i g ió m ùa trên núi. Trang 62
3 . N hóm 5 , 6 – ph iếu học tập số 3 Phần câu hỏi Phần trả lời
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ:
* HS q uan sát q uan sát hìn h 6 .1 , 6.2 v à thô ng tin tro ng
b ày, suy nghĩ, thảo luậ n nh óm để trả lờ i c âu hỏ i.
* G V q uan sát, trợ giúp HS kh i c ó yêu cầu . Đánh g iá
thá i độ và khả n ăng thực hiện n hiệm v ụ họ c tập c ủa H S.
Bước 3. Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận:
* S au khi nhó m H S c ó sản p hẩm , G V c ho các nhó m
H S trình b ày sản p hẩm c ủa m ình, đạ i d iện n hóm 2 , 4
v à 6 lên thuyết trình c âu trả lờ i trướ c lớp :
1 . N hóm 2 – p hiếu họ c tập số 1 Phần câu hỏi Phần trả lời
Lãn h thổ V iệt N am trả i dà i trên 15
vĩ độ , nên từ B ắc v ào Na m cá c
yếu tố khí hậu sẽ c ó sự thay đổi. Trang 63
- M iền khí hậu p hía Bắc : khí hậu
nhiệt đớ i g ió m ùa , c ó m ù a đ ông
lạ nh, ít m ưa; m ùa hạ nó ng , ẩm và m ưa n hiều.
- M iền khí hậu p hía Nam : kh í hậu
cận xíc h đạo g ió m ùa, nhiệt độ
qu anh năm cao và hầu như khô ng
thay đ ổi trong năm , có 2 m ùa
m ưa, kh ô p hân hó a rõ rệt.
2 . N hóm 4 – p hiếu họ c tập số 2 Phần câu hỏi Phần trả lời
Địa hình kết h ợp v ới hướ ng g ió
là m c ho kh í hậu nướ c ta ph ân hóa Đô ng – Tây.
- Khí hậu c ó sự p hân hó a g iữa hai
sườn c ủa d ãy Ho àng Liên S ơn ;
Trườn g Sơ n B ắc và Trườ ng Sơ n
Nam , tạo nên sự khác b iệt về ch ế
độ nh iệt và ẩm giữa hai sườ n.
- Vùn g B iển Đô ng , khí hậu c ó tính
chấ t g ió m ùa nhiệt đớ i hải d ươn g.
3 . N hóm 6 – p hiếu họ c tập số 3 Phần câu hỏi Phần trả lời Trang 64
- C àng lên c ao n hiệt độ c àng giảm
(c ứ lên c ao 10 0 m nh iệt độ g iảm 0, 60C).
- C àng lên cao độ ẩm v à lượng m ưa c àng tăng .
Khí hậu V N p hân hó a thảnh 3 đai cao :
- Đa i nh iệt đớ i g ió m ùa trên n úi:
(m iền Bắ c đến độ c ao 6 00 - 7 00
m , m iền Nam đến độ c ao 9 0 0 -
10 0 0 m ); M ùa h ạ nó ng , nhiệt độ
trung b ình cá c tháng m ùa hạ đều
trên 2 5 °C . Đ ộ ẩm v à lượng m ưa
thay đổ i tuỳ nơi: từ kh ô đến ẩm ướt.
- Đai c ận nhiệt đớ i g ió m ù a trên
núi: (từ độ c ao 6 0 0 - 7 00 m , hoặ c
90 0 - 10 0 0 m đến d ướ i 2 6 00 m );
Khí hậu m át m ẻ, nhiệt độ trung
bình các th áng đều d ướ i 25 °C ,
lượ ng m ưa v à đ ộ ẩm tăng lên.
- Đai ô n đới g ió m ùa trên nú i: (từ
độ ca o 26 0 0 m ) quan h năm nhiệt
độ dướ i 1 5 °C , m ùa đô ng nhiệt độ dướ i 5 °C .
* HS cá c nhóm c òn lạ i lắ ng ng he, bổ sung, ch ỉnh sửa
sả n p hẩm g iúp nhó m bạ n v à sản phẩ m c ủa nhó m m ình. Bước 4. Đánh giá:
G V đán h giá tinh th ần thái độ họ c tậ p c ủa H S, đ ánh
g iá kết q uả hoạ t độ ng c ủa H S và chố t lại nộ i d ung
c huẩn kiến thức c ần đạt. Trang 65
3. Hoạt động luyện tập (15 phút)
N hằm củ ng c ố , h ệ thố ng h óa, ho àn thiện kiến thức m ớ i m à H S
đ ã đ ược lĩnh hộ i ở hoạt độ ng hìn h thà nh kiến thức.
: GV giao nhiệm vụ cho HS và chủ yếu cho làm việc cá nhân để
h oàn thành b ài tập. T rong qu á trình làm việc HS c ó thể tra o đổ i v ới b ạn.
trả lờ i đ ượ c c âu hỏ i m à G V g iao. Bước 1. Giao nhiệm vụ:
G V yêu cầu H S d ựa v ào kiến thức đ ã học , hãy trả lờ i c ác c âu hỏi sau:
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ:
* HS d ựa vào kiến thức đã họ c, suy ng hĩ, trao đổ i v ới bạn đ ể trả lờ i c âu hỏ i.
* G V quan sát, trợ g iúp H S khi c ó yêu cầ u. Đá nh giá thái độ v à khả năng thực
h iện nhiệm vụ họ c tập của H S.
Bước 3. Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận:
* Sau khi c á nhân H S c ó sản phẩm , G V lần lượ t g ọi HS trình bày sản p hẩm c ủa m ình: 1 . 2 . - Ản h h ưở ng của vị trí
đ ịa lí v à lãn h th ổ: làm c ho khí hậu nướ c ta phâ n h óa theo c hiều Bắc - Nam rõ rệt, khí hậu thất thường .
- Đ ịa h ình tạo nên sự ph ân hóa khí hậu theo độ c ao .
- Đ ịa h ình kết h ợp vớ i hướ ng g ió làm cho khí h ậu nướ c ta p hân hó a Đô ng -
T ây (Đô ng Bắc v à Tây Bắc ran h g iới là d ãy Ho àng Liên S ơn; ph ân hóa g iữa
sườ n Đô ng v à sườ n Tây Trườ ng Sơ n). Trang 66
* HS c ò n lại lắng ng he, b ổ su ng, c hỉnh sửa sản p hẩm g iúp bạ n v à sản phẩ m c ủa cá nh ân. Bước 4. Đánh giá:
G V đánh giá tinh thần thái độ học tập củ a HS , đánh g iá kết quả hoạ t độ ng c ủa H S.
4. Hoạt động vận dụng (5 phút)
V ận d ụng kiến thức m ớ i m à HS đã đ ượ c lĩnh hộ i để giải q uyết
n hữn g vấ n đ ề m ớ i tro ng họ c tập .
: GV hướng dẫn HS hoàn thành bài tập ở nhà.
trả lờ i đ ượ c c âu hỏ i m à G V g iao.
Bước 1. Giao nhiệm vụ: GV đặt câu hỏi cho HS:
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ: HS tìm kiếm thông tin trên Internet và thực h iện nhiệm vụ ở nhà.
Bước 3. Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận:
* Sau khi c á nhân H S c ó sản phẩm , G V lần lượ t g ọi HS trình bày sản p hẩm
c ủa m ình vào tiết học sau: (ch ọn nhiệm v ụ 2)
1 . C ơn đằ ng Đ ông vừa trôn g vừa c hạy
C ơ n đằng N am vừa làm vừa chơ i.
2 . C huồ n c huồ n ba y thấp thì m ưa, b ay c ao thì nắng , b ay v ừa thì râm .
3 . C hớ p Đô ng nhay nháy, gà g áy th ì m ưa.
4 . Sao dày thì m ưa, sao thưa th ì nắng
5 . Bao giờ H ò n Đỏ m ang tơ i
H òn H èo độ i m ũ thì trời sắp m ưa.
6 . C ò b ay ngượ c, nướ c vô nhà
C ò b ay xuô i nướ c lui ra b iển .
7 . M ưa th áng B ảy g ãy càn h trám
N ắng thá ng Tám , rám trái bưở i
8 . Ráng v àng thì nắng , ráng trắng thì m ưa. Trang 67
* HS c òn lại lắng ng he, b ổ su ng, c hỉnh sửa sản p hẩm g iú p b ạn v à sả n p hẩm c ủa cá nh ân. Bước 4. Đánh giá:
G V đánh giá tinh thần thái độ học tập củ a HS , đánh g iá kết quả hoạ t độ ng c ủa H S.
BÀI 7. THỰC HÀNH: VẼ VÀ PHÂN TÍCH BIỂU ĐỒ KHÍ HẬU Phần: Địa lí, Lớ p : 8 ,
T hời lượ ng : d ạy 2 tiết I. MỤC TIÊU 1. Về kiến thức
V ẽ và phâ n tích đượ c b iểu đồ khí h ậu c ủa m ộ t số trạ m thuộ c cá c v ùng khí h ậu kh ác nhau. 2. Về năng lực
- N ăng lực tự họ c: khai thá c đượ c tài liệu p hục v ụ cho bà i họ c.
- N ăng lực g iao tiếp và hợ p tá c: làm v iệc nhó m có hiệu q uả.
- N ăng lực giải q uyết vấ n đề v à sán g tạo: biết sử d ụng c ô ng cụ, p hương tiện
p hục vụ b ài họ c, b iết p hân tíc h và xử lí tình huố ng.
- Nă ng lực nhận thức kho a họ c địa lí: vẽ và p hân tíc h đượ c b iểu đồ khí hậu c ủa
m ộ t số trạm thuộ c c ác v ùng khí hậu khác n hau.
- N ăng lực tìm hiểu địa lí:
+ Khai thác kênh ch ữ tro ng SG K tr1 1 8.
+ Sử d ụng bả n đ ồ khí h ậu V N hình 6 .1 để xác đ ịn h v ị trí của trạm khí tượ ng trên b ản đồ .
- Nă ng lực vận dụn g tri thức địa lí giải q uyết m ột số v ấn đề thực tiễn: xá c đ ịnh vị
trí của trạm khí tượ ng trên b ản đồ v à phân tíc h b iểu đồ khí hậ u c ủa trạm khí tượ ng .
3. Về phẩm chất: ý thức học tập nghiêm túc, ý thức say m ê yêu thích tìm tòi
n hữn g thô ng tin kho a h ọc v ề v ẽ và p hân tích b iểu đồ .
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU 1. Giáo viên (GV)
- K HB D , S G K, sách g iáo v iên (S G V), A tlat Địa lí Việt N am (Đ LV N)
- B ản đồ khí hậu VN (hình 6 .1 S G K tr11 5 )
- P hiếu họ c tập , bản g p hụ ghi câu hỏ i thảo luận nhó m và b ảng nh óm c ho H S trả lờ i.
2. Học sinh (HS): SGK, vở ghi, Atlat ĐLVN. III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. Hoạt động 1: Khởi động (10 phút) Trang 68
Tạ o tìn h huố ng g iữa c ái đã biết và ch ưa b iết nh ằm tạo hứng th ú h ọc tậ p c ho H S.
G V tổ ch ức trò c hơi ô c hữ c ho H S.
: HS giải m ã được ô chữ GV đặt ra. Bước 1. Giao nhiệm vụ:
* G V treo b ảng p hụ trò c hơ i ô c hữ lên bản g: 1 2 3 4 5 6
* G V p hổ b iến luật chơ i:
- Trò c hơ i ô chữ g ồ m 6 c hữ cá i được đá nh số từ 1 đến 6 sẽ tươ ng ứng vớ i 6 câ u h ỏi.
- C ác em d ựa vào A tlat ĐLVN v à kiến thức đã họ c để trả lờ i, c ác em c ó q uyền
lựa chọ n thứ tự c âu hỏi để trả lời, m ỗ i c âu hỏi có 2 lượt trả lời.
- Em n ào trả lờ i đ úng sẽ nhậ n được 1 phầ n quà nhỏ (ví d ụ 1 cây b út) v à ô chữ sẽ
h iện ra chữ cái tươ ng ứng , trả lờ i sai ô c hữ sẽ b ị khóa lại, tron g quá trình trả lờ i, em
n ào trả lời đúng tên ô c hữ th ì sẽ nh ận đ ược p hần q uà lớn hơ n (v í d ụ 3 c ây b út). * Hệ thố ng c âu hỏi: Câu 1. A . 2 0 0C B . 30 0C C . 4 0 0C D. 5 0 0C Câu 2.
A . 1 0 00 -2 0 00 m m B. 1 50 0 -2 00 0 m m C . 20 0 0-25 0 0m m D . 2 5 00 -3 0 00 m m Câu 3. A . 6 0 % B. 7 0 % C . 8 0% D . 9 0% Câu 4. A . tây nam B. tây b ắc C. đ ôn g nam D . đô ng b ắc Câu 5. A . thá ng 5 – 1 0 B. tháng 6 – 1 0 C . thá ng 7 – 1 0 D . thá ng 8 – 1 0 Câu 6. A . v ị trí địa lí
B . hìn h d ạng lã nh thổ C . địa hình D . Cả A , B, C
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ:
* HS d ựa vào A tlat Đ LV N và kiến thức đ ã h ọc , suy ng hĩa để trả lời câ u h ỏi.
* G V q uan sát, đánh g iá thái độ v à khả năng th ực hiện nhiệm v ụ h ọc tậ p c ủa HS.
Bước 3: Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận:
* S au khi c á n hân H S c ó sản p hẩm , G V lần lượ t g ọ i HS trìn h b ày sản phẩ m củ a m ình: Câu 1: A Câu 2: B Trang 69 Câu 3: C B I Ể U Đ Ồ Câu 4: D Câu 5: A Câu 6: D
* HS khác lắ ng ng he, b ổ sung , chỉnh sửa sả n p hẩm g iúp bạ n v à sả n p hẩm củ a c á nhân.
Bước 4. GV dẫn dắt vào nội dung bài mới: Biểu đồ là hình vẽ dùng để thể hiện
m ộ t c ác h trực qu an số liệu thốn g kê v ề q uá trình p hát triển c ủa đ ối tượ ng , c ấu trúc
c ủa đố i tượng , m ối q uan hệ g iữa thờ i gian và khô ng g ian c ủa c ác đố i tượ ng. Tro ng
thờ i đ ại g iá o d ục ng ày nay, b iểu đồ đượ c sử d ụng rộ ng rãi trong các m ôn họ c vớ i
n hiều d ạng khác nha u theo yêu c ầu thể hiện. V ậy để biểu đồ khí hậ u đượ c v ẽ như
thế nào ? Đ ể b iết được những điều này, lớ p c húng ta c ùng tìm hiểu q ua b ài họ c hô m n ay.
2. Hoạt động 2: Tìm hiểu về vẽ biểu đồ khí hậu (50 phút)
: HS vẽ được m ột số trạm thuộc các vùng khí hậu khác nhau.
: Dựa vào bảng số liệu SGK trang 118, hướng dẫn của GV và
kiến th ức đã họ c để v ẽ b iểu đồ khí hậu.
vẽ được biểu đ ồ khí hậu. Bước 1. Giao nhiệm vụ:
- G V yêu cầu H S đọ c m ục 1.
- G V đ ặt C H cho HS: Hãy lựa c họ n v à vẽ b iểu đồ khí hậu thể hiện n hiệt độ v à
lượ ng m ưa củ a m ộ t trạm khí tượ ng.
- G V hướ ng dẫn H S cá c bướ c v ẽ b iểu đồ kh í hậu: Trang 70
B ước 1 : Xác định c ác giá trị c ao nhất tro ng bả ng số liệu để tiến hàn h xây d ựng h ệ trục tọ a độ .
V í d ụ: Trạm T ân S ơn Nhấ t (T PH C M ) có nhiệt độ thán g cao nh ất là 2 8 ,9°C , lượ ng
m ưa tháng ca o nhất là 32 7 ,0m m .
B ước 2: xây dựng hệ trục tọ a độ , bao g ồm 1 trục ho ành và 2 trục tung
- T rục ho ành thể hiện c ác th áng tro ng nă m (1 2 tháng ) - T rục tung : (2 trục )
+ M ột trục nhiệt đ ộ: T a sẽ lấy g iá trị c ao nhất trên trục thể hiện nhiệt độ là
kh oảng 3 5°C để c ân xứng vớ i trục lượ ng m ưa.
+ M ộ t trục lượ ng m ưa: T a sẽ lấ y g iá trị cao nhất trên trục thể hiện lượ ng m ưa là kh oảng 3 50 m m .
B ước 3: Vẽ b iểu đồ lượ ng m ưa
- V ẽ lần lượ t tuần tự c ác c ột lượng m ưa từ tháng 1 c ho đến tháng 1 2 .
- T háng 1 và tháng 12 sẽ v ẽ liền vớ i trục
- V í d ụ: T háng 1 lượ ng m ưa là 1 3,8 m m , tháng 2 là 4,1 m m .
B ước 4: Vẽ đ ườ ng biểu d iễn nhiệt đ ộ
- X ác định c ác điểm nh iệt độ g iữa c ác thán g.
- N ố i c ác điểm lại thành m ộ t đ ườ ng liên tục .
B ước 5: Ho àn thiện b iểu đồ
B ổ sung bả ng c hú giải, tên b iểu đồ
- G V yêu cầu H S vẽ b iểu đồ khí hậu thể hiện nhiệt độ v à lượ ng m ưa và o tập họ c
theo h ướ ng dẫn đã nêu.
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ:
- H S đọ c yêu c ầu m ục 2 b ài thực hàn h.
- H S lựa c họ n trạ m khí tượng để v ẽ b iểu đồ : v í d ụ trạm Tân Sơ n N hất (TPH C M ).
- HS chú ý theo dõ i, lắng n ghe và qua n sát các b ước vẽ củ a G V thực hiện trên
b ảng sau đó tiến h ành vẽ v ào tập họ c.
- G V q uan sát, trợ giúp HS khi c ó yêu c ầu. Đ ánh giá thái độ và khả năng thực
h iện nhiệm vụ họ c tập của H S.
Bước 3: Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận:
- S au khi H S có sản phẩ m , G V gọ i H S trình b ày sản p hẩm của m ình trên b ảng : Trang 71 Biểu đồ thể
hiện nhiệt độ và lượng mưa ở trạm Tân Sơn Nhất (TPHCM)
- H S c òn lại qua n sát, b ổ sung , c hỉnh sửa sản phẩm c ủa b ạn và sản p hẩm củ a c á nhân.
Bước 4. GV đánh giá tinh thần thái độ học tập của HS, đánh giá kết quả hoạt đ ộng củ a c ác em .
2. Hoạt động 2: Tìm hiểu về Phân tích biểu đồ khí hậu (30 phút)
: HS phân tích được biểu đồ khí hậu của m ột số trạm thuộc các v ùng kh í hậu khác nhau.
: Quan sát bản đồ khí hậu VN hình 6.1 kết hợp thác kênh chữ
S G K tr11 8 , su y ng hĩ, thảo luận nhó m để trả lời câ u hỏ i của G V .
trả lờ i đ ượ c c âu hỏ i c ủa G V. Bước 1. Giao nhiệm vụ:
- G V treo b ản đồ khí hậu V N lên b ảng .
- G V yêu cầu H S đọ c m ục 2.
- G V c hia lớ p làm 8 n hóm , m ỗ i nhó m từ 4 đến 6 em , yêu cầu HS , yêu c ầu H S
q uan sát b ản đồ hình 6.1 và th ông tin tro ng bày, thảo luận nhó m trong 5 p hút
đ ể trả lờ i các c âu hỏ i theo p hiếu họ c tập sau:
1 . Nhó m 1 , 2 , 3 v à 4 – p hiếu h ọc tậ p số 1 Phần câu hỏi Phần trả lời Trang 72
X ác định vị trí c ủa trạm T ân Sơ n N hất (TP HC M ) trên hình 6 .1
C ho b iết nhiệt độ tháng c ao n hất và
n hiệt độ thá ng thấp nhất c ủa T ân Sơ n
N hất (T PH C M ) là b ao nhiêu?
C ho b iết b iên đ ộ nhiệt năm c ủa Tân Sơ n
N hất (T PH C M ) là b ao nhiêu?
C ho b iết nhiệt đ ộ trung bình năm c ủa
T ân Sơ n N hất (T PH C M ) là b ao nhiêu?
2 . Nh óm 5 , 6 , 7 v à 8 – phiếu học tập số 2 Phần câu hỏi Phần trả lời
C ho b iết lượng m ưa tháng ca o nh ất và
lượ ng m ưa tháng th ấp nhất c ủa Tân
S ơn N hất (TP HC M ) là b ao n hiêu?
C ho b iết những tháng có lượng m ưa
trên 10 0 m m v à n hữn g tháng c ó lượng
m ưa dướ i 10 0 m m c ủa T ân Sơ n N hất (TP HC M ).
C ho b iết tổ ng lượ ng m ưa trung b ình
n ăm của Tâ n S ơn N hất (T PH C M ) là bao n hiêu?
- G V nhắc lạ i c ho H S m ột số cô ng thức tính trước khi ho ạt độ ng nh óm :
+ B iên độ nhiệt năm = nhiệt độ th áng c ao nhấ t – nhiệt độ tháng th ấp nhất
+ N hiệt độ trung b ình năm = tổ ng nhiệt độ 12 tháng / 1 2
+ T ổng lượ ng m ưa trung b ình năm = tổ ng lượn g m ưa 12 tháng
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ:
- H S đọ c yêu c ầu m ục 2 b ài thực hàn h. Trang 73
- HS d ựa v ào b ản đồ hình 6 .1 và kênh c hữ SG K tr1 18 , suy ng hĩ, thảo luậ n nhó m
đ ể trả lờ i câu hỏ i.
- G V q uan sát, trợ giúp HS khi c ó yêu c ầu. Đ ánh giá thái độ và khả năng thực
h iện nhiệm vụ họ c tập của H S.
Bước 3: Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận:
- Sa u khi n hóm H S c ó sản p hẩm , G V cho cá c nhó m H S trìn h bày sản p hẩm
c ủa m ình, đại diện nh óm 1 v à 5 lên thuyết trình c âu trả lờ i trướ c lớp :
1 . Nhó m 1 – phiếu học tập số 1 Phần câu hỏi Phần trả lời
X ác định vị trí c ủa trạm T ân Sơ n N hất HS xác định trên b ản đồ . (TP HC M ) trên hình 6 .1
C ho b iết nhiệt độ tháng c ao n hất và - N hiệt độ c ao nhấ t là 2 8 ,90C
n hiệt độ thá ng thấp nhất c ủa T ân Sơ n (thán g 4 ).
N hất (T PH C M ) là b ao nhiêu?
- N hiệt độ thấp n hất là 2 5 ,70C (thán g 1 2).
C ho b iết b iên đ ộ nhiệt năm c ủa Tân Sơ n
Biên độ nhiệt năm là 3,2 0C .
N hất (T PH C M ) là b ao nhiêu?
C ho b iết nhiệt đ ộ trung bình năm c ủa Nhiệt đ ộ trung bình năm là 27 ,1 0C .
T ân Sơ n N hất (T PH C M ) là b ao nhiêu?
2 . Nh óm 5 – p hiếu họ c tập số 2 Phần câu hỏi Phần trả lời
C ho b iết lượng m ưa tháng ca o nh ất và - Lượ ng m ưa cao nhấ t là 3 2 7m m
lượ ng m ưa tháng th ấp nhất c ủa Tân (thán g 9 ).
S ơn N hất (TP HC M ) là b ao n hiêu?
- Lượng m ưa thấ p n hất là 4 ,1m m (thán g 2 ).
C ho b iết những tháng có lượng m ưa - C ác thán g c ó lượn g m ưa trên
trên 10 0 m m v à n hữn g tháng c ó lượng 10 0 m m : 5 ,6 ,7 , 8, 9 , 10 , 11 .
m ưa dướ i 10 0 m m c ủa T ân Sơ n N hất - Các tháng có lượng mưa dưới Trang 74 (TP HC M ).
10 0 m m : 1 2 , 1 , 2 , 3 , 4.
C ho b iết tổ ng lượ ng m ưa trung b ình Lượ ng m ưa trung b ình năm là
n ăm của Tâ n S ơn N hất (T PH C M ) là bao 19 3 0,9 m m n hiêu?
- HS cá c nhó m c ò n lại lắ ng n ghe, b ổ sung , chỉnh sửa sản p hẩm g iúp nhó m bạ n
v à sản phẩ m c ủa nhó m m ìn h.
Bước 4. Đánh giá: GV đánh giá tinh thần thái độ học tập của HS, đánh giá kết
q uả ho ạt độ ng c ủa HS v à kiểm tra v iệc c huẩn b ị tài liệu th am quan c ủa các em . Trang 75