TTrraanngg 11
CHƯƠNG 4. BI
Ể
N V
À Đ
Ả
O VI
Ệ
T NAM
B
À
I 11. PH
Ạ
M VI BI
Ể
N
ĐÔ
NG, V
Ù
NG BI
Ể
N
Đ
Ả
O V
À Đ
Ặ
C
Đ
I
Ể
M T
Ự
NHI
Ê
N V
Ù
NG
BI
Ể
N
Đ
Ả
O VI
Ệ
T NAM
Phần: Địa lí, Lớp: 8, Thời lượng: dạy 5 tiết
I. M
Ụ
C TI
Ê
U
1. V
ề
ki
ế
n th
ứ
c
- Xác định được trên bản đồ phạm vi Biển Đông, các nước và vùng lãnh thổ có
chung Biển Đông với Việt Nam .
- Xác định được trên bản đồ các mốc xác định đường cơ sở, đường phân chia
vịnh Bắc Bộ giữa Việt Nam và Trung Quốc.
- Trình bày được khái niệm vùng nội thủy, lãnh hải, tiếp giáp lãnh hải, vùng đặc
quyền kinh tế, thềm lục địa của Việt Nam (theo Luật Biển Việt Nam).
- Trình bày được đặc điểm tự nhiên vùng biển đảo VN.
2. V
ề
n
ă
ng l
ự
c
- Năng lực tự học: khai thác được tài liệu phục vụ cho bài học.
- Năng lực giao tiếp và hợp tác: làm việc nhóm có hiệu quả.
- Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: biết sử dụng công cụ, phương tiện
phục vụ bài học, biết phân tích và xử lí tình huống.
- Năng lực nhận thức khoa học địa lí:
+ Xác định được trên bản đồ phạm vi Biển Đông, các nước và vùng lãnh thổ có
chung Biển Đông với Việt Nam .
+ Xác định được trên bản đồ các m ốc xác định đường cơ sở, đường phân chia
vịnh Bắc Bộ giữa Việt Nam và Trung Quốc.
+ Trình bày được khái niệm vùng nội thủy, lãnh hải, tiếp giáp lãnh hải, vùng đặc
quyền kinh tế, thềm lục địa của Việt Nam (theo Luật Biển Việt Nam).
+ Trình bày được đặc điểm tự nhiên vùng biển đảo VN.
- Năng lực tìm hiểu địa lí:
+ Khai thác kênh hình và kênh chữ trong SGK từ tr145-153.
+ Quan sát bản đồ hình 11.1 SGK tr146 để xác định phạm vị và các nước, vùng
lãnh thổ có chung Biển Đông với VN.
+ Quan sát sơ đồ hình 11.2 SGK tr147 để xác đinh phạm vi các vùng biển của
VN.
+ Quan sát bản đồ hình 11.3 SGK tr148 và hình 11.4 SGK tr150 để xác định các
mốc đường cơ sở và đường phân chia vịnh Bắc Bộ giữa VN và Trung Quốc.
+ Quan sát bản đồ hình 11.5 SGK tr153 để trình bày đặc điểm hải văn của vùng
biển nước ta.
TTrraanngg 22
- Năng lực vận dụng tri thức địa lí giải quyết một số vấn đề thực tiễn: tìm hiểu về
vị trí địa lý, đặc điểm tự nhiên của một trong các khu vực biển và hải đảo sau: vịnh
Bắc Bộ, vịnh Thái Lan, quần đảo Hoàng Sa, quần đảo Trường Sa.
3. V
ề
ph
ẩ
m ch
ấ
t:
ý thức học tập nghiêm túc, yêu nước, yêu biển – đảo Việt Nam,
ý thức bảo vệ chủ quyền biển – đảo của VN.
II. THI
Ế
T B
Ị
D
Ạ
Y H
Ọ
C V
À
H
Ọ
C LI
Ệ
U
1. Gi
á
o vi
ê
n (GV)
- KHBD, SGK, sách giáo viên (SGV), Atlat ĐLVN.
- Hình 11.1. Bản đồ các nước có chung Biển Đông, hình 11.2. Sơ đồ mặt cắt khái
quát các vùng biển Việt Nam, bảng 11.1. Tọa độ các điểm chuẩn đường cơ sở
dùng để tính chiều rộng lãnh hải của lục địa VN, hình 11.3. Đường cơ sở dùng để
tính chiều rộng lãnh hải của lục địa VN, hình 11.4. Đường phân định lãnh hải, vùng
đặc quyền kinh tế và thềm lục địa giữa VN và Trung Quốc trong vịnh Bắc Bộ, bảng
11.2. Tạo độ 21 điểm đường phân định lãnh hải, vùng đặc quyền kinh tế và thềm
lục địa giữa VN và Trung Quốc trong vịnh Bắc Bộ, hình 11.5. Lược đồ dòng biển
theo m ùa trong Biển Đông phóng to.
- Phiếu học tập, bảng phụ ghi câu hỏi thảo luận nhóm và bảng nhóm cho HS trả
lời.
2. H
ọ
c sinh (HS):
SGK, vở ghi, Atlat ĐLVN.
III. TI
Ế
N TR
Ì
NH D
Ạ
Y H
Ọ
C
1. Ho
ạ
t đ
ộ
ng 1: Kh
ở
i đ
ộ
ng (10 ph
ú
t)
Tạo tình huống giữa cái đã biết và chưa biết nhằm tạo hứng thú
học tập cho HS.
GV tổ chức trò chơi “Vượt chướng ngại vật” cho HS.
:
HS giải mã được “Chướng ngại vật” G V đặt ra.
Bư
ớ
c 1. Giao nhi
ệ
m v
ụ
:
* GV treo bảng phụ trò chơi “Vượt chướng ngại vật” lên bảng:
1
2
3
4
TTrraanngg 33
* GV phổ biến luật chơi:
- “Chướng ngại vật” là tên hình ảnh ẩn sau 4 m ảnh ghép được đánh số từ 1 đến
4 tương ứng với 4 câu hỏi.
- Các em dựa vào Atlat ĐLVN và kiến thức đã học để trả lời, các em có quyền
lựa chọn thứ tự câu hỏi để trả lời, mỗi câu hỏi có 1 lượt trả lời.
- Em nào trả lời đúng sẽ nhận được 1 phần quà nhỏ (ví dụ 1 cây bút) và m ảng
ghép sẽ biến m ất để hiện ra một góc của hình ảnh tương ứng, trả lời sai mảnh
ghép sẽ bị khóa lại, trong quá trình trả lời, em nào trả lời đúng “Chướng ngại vật” thì
sẽ nhận được phần quà lớn hơn (ví dụ 3 cây bút).
* Hệ thống câu hỏi:
C
â
u 1:
Kể tên 5 loài động vật của nước ta.
C
â
u 2:
Kể tên 5 loài thảm thực vật của nước ta.
C
â
u 3:
Kể tên 5 vườn quốc gia của nước ta.
C
â
u 4:
Kể tên 5 khu dự trữ sinh quyển của nước ta.
Bư
ớ
c 2. HS th
ự
c hi
ệ
n nhi
ệ
m v
ụ
:
* HS dựa vào Atlat ĐLVN và kiến thức đã học, suy nghĩa để trả lời câu hỏi.
* GV quan sát, đánh giá thái độ và khả năng thực hiện nhiệm vụ học tập của HS.
Bư
ớ
c 3: B
á
o c
á
o k
ế
t qu
ả
v
à
trao đ
ổ
i, th
ả
o lu
ậ
n
:
* Sau khi HS có sản phẩm, GV lần lượt gọi HS trình bày sản phẩm của mình:
C
â
u 1:
Khỉ, vượn, hươu, voi, hổ,…
C
â
u 2:
Rừng kín thường xanh, rừng thưa, rừng tre nứa, rừng ngập mặn, rừng trên
núi đá vôi,…
C
â
u 3:
Ba Bể, Cúc Phương, Bạch M ã, Cát Tiên, Phú Quốc,…
C
â
u 4:
Cát Bà, Cù lao Chàm, Cần Giờ, Kiên Giang, Cà Mau,…
TTrraanngg 44
BI
Ể
N
ĐÔ
NG
* HS khác lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa sản phẩm giúp bạn và sản phẩm của
cá nhân.
Bư
ớ
c 4. GV d
ẫ
n d
ắ
t v
à
o n
ộ
i dung b
à
i m
ớ
i
: Biển Đông là m ột biển lớn, có vai trò
quan trọng cả về mặt tự nhiên và kinh tế - chính trị - xã hội đối với khu vực nói riêng
và trên thế giới nói chung. Vậy, Biển Đông nói chung và vùng biển Việt Nam thuộc
Biển Đông có vị trí và phạm vi như thế nào? Để biết được những điều này, lớp
chúng ta cùng tìm hiểu qua bài học hôm nay.
2. Ho
ạ
t đ
ộ
ng 2: H
ì
nh th
à
nh ki
ế
n th
ứ
c (200 ph
ú
t)
:
HS xác định được trên bản đồ phạm vi Biển Đông, các nước và
vùng lãnh thổ có chung Biển Đông với Việt Nam.
:
Q uan sát hình 11.1 kết hợp kênh chữ SGK tr145, suy nghĩ cá
nhân để trả lời các câu hỏi của GV.
trả lời được các câu hỏi của GV.
Ho
ạ
t đ
ộ
ng c
ủ
a GV v
à
HS
N
ộ
i dung ghi b
à
i
Bư
ớ
c 1. Giao nhi
ệ
m v
ụ
:
1. V
ị
tr
í
đ
ị
a l
í
v
à
ph
ạ
m vi
TTrraanngg 55
* GV gọi HS đọc nội dung mục 1 SGK.
* GV treo hình 11.1 lên bảng.
* GV yêu cầu HS quan sát hình 11.1 hoặc Atlat ĐLVN
và thông tin trong bày, lần lượt trả lời các câu hỏi sau:
Bư
ớ
c 2. HS th
ự
c hi
ệ
n nhi
ệ
m v
ụ
:
* HS quan sát hình 11.1 và đọc kênh chữ trong SG K,
suy nghĩ để trả lời câu hỏi.
* GV quan sát, trợ giúp HS khi có yêu cầu. Đánh giá
thái độ và khả năng thực hiện nhiệm vụ học tập của
HS.
Bư
ớ
c 3. B
á
o c
á
o k
ế
t qu
ả
v
à
trao đ
ổ
i, th
ả
o lu
ậ
n:
* Sau khi cá nhân HS có sản phẩm, G V lần lượt gọi HS
trình bày sản phẩm của mình:
1. Biển Đông có diện tích khoảng 3,44 triệu km
2
, là
biển lớn thứ 3 trong các biển trên thế giới.
2. Biển Đông thuộc Thái Bình Dương, trải rộng từ vĩ độ
3
0
N đến vĩ độ 26
0
B và từ kinh độ 100
0
đến 121
0
Đ.
3. HS xác định được hai vịnh lớn là vịnh Bắc Bộ và
vịnh Thái Lan.
4.
- Các nước có chung Biển Đông với Việt Nam là:
Trung Quốc, Phi-lip-pin, In-đô-nê-xia, Bờ-ru-nây,
Ma-lay-xia, Xing-ga-po, Thái Lan, Cam -pu-chia.
- Vùng lãnh thổ có chung Biển Đông với Việt Nam là:
c
ủ
a Bi
ể
n
Đ
ô
ng
- Biển Đông thuộc Thái
Bình Dương, có diện tích
khoảng 3,44 triệu km
2
,
trải rộng từ vĩ độ 3
0
N
đến vĩ độ 26
0
B và từ kinh
độ 100
0
đến 121
0
Đ.
- Vùng biển VN là m ột
phần của Biển Đông, có
diện tích khoàng 1 triệu
km
2
.
- Các nước có chung
Biển Đông với Việt Nam
là: Trung Q uốc,
Phi-lip-pin, In-đô-nê-xia,
Bờ-ru-nây, Ma-lay-xia,
Xing-ga-po, Thái Lan,
Cam-pu-chia.
TTrraanngg 66
Đài Loan.
5. Vùng biển VN là một phần của Biển Đông, có diện
tích khoàng 1 triệu km
2
.
* HS khác lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa sản phẩm
giúp bạn và sản phẩm của cá nhân.
Bư
ớ
c 4.
Đá
nh gi
á
:
GV đánh giá tinh thần thái độ học tập của HS, đánh
giá kết quả hoạt động của HS và chốt lại nội dung
chuẩn kiến thức cần đạt.
* GV m
ở
r
ộ
ng:
Diện tích Biển Đông gấp ba lần diện
tích đất liền: 1 triệu km
2
/331212km
2
). Tính trung bình
tỷ lệ diện tích theo số km bờ biển thì cứ 100km
2
có
1km bờ biển (so với trung bình của thế giới là 600km
2
đất liền trên 1km bờ biển).
2.2.
:
- HS xác định được trên bản đồ các mốc xác định đường cơ sở, đường
phân chia vịnh Bắc Bộ giữa Việt Nam và Trung Quốc.
- HS trình bày được khái niệm vùng nội thủy, lãnh hải, tiếp giáp lãnh hải,
vùng đặc quyền kinh tế, thềm lục địa của Việt Nam (theo Luật Biển Việt Nam )
:
Quan sát bảng 11.1, 11.2, hình 11.2 đến 11.4 kết hợp kênh
chữ SGK tr146-150, thảo luận nhóm để trả lời các câu hỏi của G V.
TTrraanngg 77
TTrraanngg 88
trả lời được các câu hỏi của GV.
Ho
ạ
t đ
ộ
ng c
ủ
a GV v
à
HS
N
ộ
i dung ghi b
à
i
Bư
ớ
c 1. Giao nhi
ệ
m v
ụ
:
* GV gọi HS đọc nội dung mục 2 SGK.
* GV treo bảng 11.1, 11.2 và hình 11.2 đến 11.4 lên
bảng.
* GV chia lớp làm 8 nhóm, mỗi nhóm từ 4 đến 6 em,
yêu cầu HS quan sát bảng 11.1, 11.2, hình 11.2 đến
11.4 và thông tin trong bày, thảo luận nhóm trong 15
phút để trả lời các câu hỏi theo phiếu học tập sau:
1. Nhóm 1, 2, 3, 4 – phiếu học tập số 1
Ph
ầ
n c
â
u h
ỏ
i
Ph
ầ
n tr
ả
l
ờ
i
2. C
á
c v
ù
ng bi
ể
n c
ủ
a
Vi
ệ
t Nam
ở
Bi
ể
n
Đ
ô
ng
- Đường cơ sở để tính
chiều rộng lãnh hải VN là
đường thẳng gãy khúc,
nối liền các điểm từ 0 –
A11.
- Vùng biển nước ta có
diện tích khoàng 1 triệu
km
2
.
- Nội thuỷ là vùng nước
tiếp giáp với bờ biển, ở
phía trong đường cơ sở
và là bộ phận lãnh thổ
của Việt Nam.
- Lãnh hải là vùng biển
có chiều rộng 12 hải lí
tính từ đường cơ sở ra
phía biển. Ranh giới
ngoài của lãnh hải là
biên giới quốc gia trên
biển của Việt Nam.
- Vùng tiếp giáp lãnh
hải là vùng biển tiếp liền
và nằm ngoài lãnh hải
Việt Nam , có chiều rộng
12 hải lí tính từ ranh giới
ngoài của lãnh hải.
- Vùng đặc quyền kinh
tế là vùng biển tiếp liền
và nằm ngoài lãnh hải
Việt Nam , hợp với lãnh
hải thành một vùng biển
có chiều rộng 200 hải lí
TTrraanngg 99
2. Nhóm 5, 6, 7, 8 – phiếu học tập số 2
Ph
ầ
n c
â
u h
ỏ
i
Ph
ầ
n tr
ả
l
ờ
i
Bư
ớ
c 2. HS th
ự
c hi
ệ
n nhi
ệ
m v
ụ
:
* HS quan sát quan sát bảng 11.1, 11.2, hình 11.2 đến
tính từ đường cơ sở.
- Thềm lục địa Việt
Nam là đáy biển và lòng
đất dưới đáy biển, tiếp
liền và nằm ngoài lãnh
hải Việt Nam, trên toàn
bộ phần kéo dài tự nhiên
của lãnh thổ đất liền, các
đảo và quần đảo của
Việt Nam cho đến mép
ngoài của rìa lục địa.
- Đường phân định vịnh
Bắc Bộ giữa Việt Nam và
Trung Q uốc được xác
định bằng 21 điểm có
tọa độ xác định, nối tuần
tự với nhau bằng các
đoạn thẳng.
TTrraanngg 1100
11.4 và thông tin trong bày, suy nghĩ, thảo luận nhóm
để trả lời câu hỏi.
* GV quan sát, trợ giúp HS khi có yêu cầu. Đánh giá
thái độ và khả năng thực hiện nhiệm vụ học tập của
HS.
Bư
ớ
c 3. B
á
o c
á
o k
ế
t qu
ả
v
à
trao đ
ổ
i, th
ả
o lu
ậ
n:
* Sau khi nhóm HS có sản phẩm, GV cho các nhóm
HS trình bày sản phẩm của mình, đại diện nhóm 3, 7
lên thuyết trình câu trả lời trước lớp:
1. Nhóm 3 – phiếu học tập số 1
Ph
ầ
n c
â
u h
ỏ
i
Ph
ầ
n tr
ả
l
ờ
i
Vùng biển nước ta có diện tích
khoàng 1 triệu km
2
bao gồm nội
thủy, lãnh hải, vùng tiếp giáp lãnh
hải, vùng đặc quyền kinh tế và
thềm lục địa.
Căn cứ theo Pháp luật VN, điều
ước quốc tế về biên giới lãnh thổ
mà nước ta là thành viên và Công
ước của Liên hợp quốc về Luật
biển năm 1982.
- Đường cơ sở để tính chiều rộng
lãnh hải VN là đường thẳng gãy
khúc, nối liền các điểm từ 0 – A11.
HS xác định trên bản đồ:
- M ốc 0 - nằm trên ranh giới phía
Tây Nam của vùng nước lịch sử
của nước Cộng hòa xã hội chủ
nghĩa Việt Nam và Cộng hòa nhân
dân Campuchia.
- M ốc A1 - tại hòn Nhạn, quần đảo
Thổ Chu, tỉnh Kiên Giang.
TTrraanngg 1111
- M ốc A2 - tại hòn Đá Lẻ ở Đông
Nam Hòn Khoai, tỉnh Cà M au.
- Mốc A3 - tại hòn Tài Lớn, Côn
Đảo.
- M ốc A4 - tại hòn Bông Lang, Côn
Đảo.
- Mốc A 5 - tại hòn Bảy Cạnh, Côn
Đảo.
- Mốc A6 - hòn Hải (nhóm đảo
Phú Quý), tỉnh Bình Thuận.
- Mốc A7 - hòn Đôi, tỉnh Khánh
Hòa.
- Mốc A8 - m ũi Đại Lãnh, tỉnh Phú
Yên.
- Mốc A9 - hòn Ông Căn, tỉnh Bình
Định.
- M ốc A10 - đảo Lý Sơn, tỉnh
Quảng Ngãi.
- Mốc A11 - đảo Cồn Cỏ, tỉnh
Quảng Trị.
- Nội thuỷ là vùng nước tiếp giáp
với bờ biển, ở phía trong đường cơ
sở và là bộ phận lãnh thổ của Việt
Nam .
- Lãnh hải là vùng biển có chiều
rộng 12 hải lí tính từ đường cơ sở
ra phía biển. Ranh giới ngoài của
lãnh hải là biên giới quốc gia trên
biển của Việt Nam.
2. Nhóm 7 – phiếu học tập số 2
TTrraanngg 1122
Ph
ầ
n c
â
u h
ỏ
i
Ph
ầ
n tr
ả
l
ờ
i
- Vùng tiếp giáp lãnh hải là vùng
biển tiếp liền và nằm ngoài lãnh
hải Việt Nam, có chiều rộng 12
hải lí tính từ ranh giới ngoài của
lãnh hải.
- Vùng đặc quyền kinh tế là vùng
biển tiếp liền và nằm ngoài lãnh
hải Việt Nam, hợp với lãnh hải
thành một vùng biển có chiều
rộng 200 hải lí tính từ đường cơ
sở.
Thềm lục địa Việt Nam là đáy
biển và lòng đất dưới đáy biển,
tiếp liền và nằm ngoài lãnh hải
Việt Nam, trên toàn bộ phần kéo
dài tự nhiên của lãnh thổ đất liền,
các đảo và quần đảo của Việt
Nam cho đến mép ngoài của rìa
lục địa.
TTrraanngg 1133
- Trường hợp mép ngoài của rìa
lục địa này cách đường cơ sở
chưa đủ 200 hải lí: thì thềm lục
địa nơi đó được kéo dài đến 200
hải lí tính từ đường cơ sở.
- Trường hợp mép ngoài của rìa
lục địa này vượt quá 200 hải lí
tính từ đường cơ sở: thì thềm lục
địa nơi đó được kéo dài không
quá 350 hải lí tính từ đường cơ sở
hoặc không quá 100 hải lí tính từ
đường đẳng sâu 2500 m.
- Ngày 25/12/2000, Hiệp định về
phân định lãnh hải, vùng đặc
quyền kinh tế và thềm lục địa của
VN và Trung Quốc trong vịnh Bắc
Bộ đã được kí kết.
- HS xác định: Đường phân định
vịnh Bắc Bộ giữa Việt Nam và
Trung Quốc được xác định bằng
21 điểm có tọa độ xác định, nối
tuần tự với nhau bằng các đoạn
thẳng.
* HS các nhóm còn lại lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa
sản phẩm giúp nhóm bạn và sản phẩm của nhóm
mình.
Bư
ớ
c 4.
Đá
nh gi
á
:
GV đánh giá tinh thần thái độ học tập của HS, đánh
giá kết quả hoạt động của HS và chốt lại nội dung
chuẩn kiến thức cần đạt.
:
HS trình bày được đặc điểm tự nhiên vùng biển đảo VN.
:
Quan sát hình 11.5 kết hợp kênh chữ SGK tr151-152 suy nghĩ
cá nhân để trả lời các câu hỏi của GV.
TTrraanngg 1144
trả lời được các câu hỏi của GV.
Ho
ạ
t đ
ộ
ng c
ủ
a GV v
à
HS
N
ộ
i dung ghi b
à
i
Bư
ớ
c 1. Giao nhi
ệ
m v
ụ
:
* GV gọi HS đọc nội dung mục 1 SGK.
* GV treo hình 11.5 lên bảng.
* GV yêu cầu HS quan sát hình 11.5 và thông tin trong
bày, lần lượt trả lời các câu hỏi sau:
3.
Đ
ặ
c đi
ể
m t
ự
nhi
ê
n
v
ù
ng bi
ể
n đ
ả
o Vi
ệ
t Nam
- Địa hình ven biển rất đa
dạng, bao gồm: vịnh cửa
sông, bờ biển mài mòn,
tam giác châu, các bãi
cát phẳng, cồn cát, đầm
phá, vũng vịnh nước sâu,.
..
- Vùng thềm lục địa rộng,
bằng phẳng ở phía bắc
và phía nam, hẹp và sâu
ở miền Trung.
- Có nhiểu đảo và quần
đảo, trong đó có 2 quần
TTrraanngg 1155
Bư
ớ
c 2. HS th
ự
c hi
ệ
n nhi
ệ
m v
ụ
:
* HS quan sát quan sát hình 11.5 và đọc kênh chữ
trong SGK, suy nghĩ để trả lời câu hỏi.
* GV quan sát, trợ giúp HS khi có yêu cầu. Đánh giá
thái độ và khả năng thực hiện nhiệm vụ học tập của
HS.
Bư
ớ
c 3. B
á
o c
á
o k
ế
t qu
ả
v
à
trao đ
ổ
i, th
ả
o lu
ậ
n:
* Sau khi cá nhân HS có sản phẩm, G V lần lượt gọi HS
trình bày sản phẩm của mình:
1. Địa hình ven biển rất đa dạng, bao gồm: vịnh cửa
sông, bờ biển mài mòn, tam giác châu, các bãi cát
phẳng, cồn cát, đầm phá, vũng vịnh nước sâu,...
2. Địa hình thềm lục địa có sự tiếp nối với địa hình
trên đất liền. Vùng thềm lục địa rộng, bằng phẳng ở
phía bắc và phía nam, hẹp và sâu ở miền Trung.
3.
- Tên một số đảo: đảo Cát Bà (Hải Phòng), đảo Bạch
Long Vĩ (Hải Phòng), đảo Cồn Cỏ (Quảng Trị), đảo Lý
Sơn (Quảng Ngãi), đảo Phú Quốc (Kiên Giang ), đảo
Phú Quý (Bình Thuận ),…
- Tên một số quần đảo: quần đảo Hoàng Sa (Đà
Nẵng), quần đảo Trường Sa (Khánh Hòa), quần đảo
Thổ Chu (Kiên Giang),…
- Các đảo và quần đảo đóng vai trò rất quan trọng về
kinh tế - chính trị và an ninh quốc phòng.
đảo xa bờ là Hoàng Sa
và Trường Sa.
- Nhiệt độ: khá cao, trên
23°C, biên độ nhiệt nhỏ
hơn đất liền.
- Lượng mưa: nhỏ hơn
trên đất liền khoảng trên
1100 mm/năm.
- Gió trên Biển: thay đổi
theo mùa và mạnh hơn
trên đất liền.
- Thiên tai: bão, lốc, áp
thấp nhiệt đới,...
- Độ muối trung bình là
32 - 33%
0.
- Dòng biển: thay đổi
theo mùa: mùa đông,
dòng biển có hướng
đông bắc - tây nam; mùa
hạ, là tây nam - đông bắc.
- Chế độ thủy triều: nhật
triều đều, nhật triều
không đều, bán nhật
triều và bán nhật triều
không đều.
TTrraanngg 1166
4.
- Nhiệt độ bề m ặt nước biển trung bình năm là trên 23
°C.
+ Mùa hạ: nhiệt độ giữa các vùng biển ít chênh lệch;
+ M ùa đông: nhiệt độ giảm khá nhanh từ vùng biển
phía nam lên vùng biển phía bắc.
+ Biên độ nhiệt độ trung bình năm ở vùng biển đảo
nhỏ hơn trên đất liền.
- Lượng mưa trên biển thường nhỏ hơn trên đất liền,
khoảng trên 1100 m m/năm; các đảo có lượng mưa
lớn hơn.
5. Hướng gió thay đổi theo mùa:
-Từ tháng 10 đến tháng 4 năm sau, gió mùa mùa
đông và Tín phong có hướng đông bắc chiếm ưu thế;
- Từ tháng 5 đến tháng 9, gió mùa hướng đông nam
chiếm ưu thế.
- Gió trên biển m ạnh hơn trên đất liền rõ rệt.
6.
- Vùng biển nước ta là nơi chịu nhiều thiên tai: bão, áp
thấp nhiệt đới, lốc,...
- Trung bình mỗi năm có 3 - 4 cơn bão trực tiếp đổ bộ
vào đất liền Việt Nam.
- Tần suất bão lớn nhất là vào tháng 9. Đổ bộ vào
vùng Bắc Trung Bộ.
7.
- Hướng chảy của dòng biển ven bờ ở nước ta thay đổi
theo m ùa:
+ Mùa đông, dòng biển có hướng: đông bắc - tây nam.
+ Mùa hạ, dòng biển chảy theo hướng tây nam - đông
bắc.
- Nguyên nhân: do hoạt động của gió m ùa.
8. Độ muối bình quân của Biển Đông là 30 - 33%
0
;
TTrraanngg 1177
thay đổi theo khu vực, theo mùa và theo độ sâu.
9. Chế độ thuỷ triều rất đa dạng:
- Bao gồm: nhật triều đều, nhật triều không đều, bán
nhật triều và bán nhật triều không đều. Trong đó, chế
độ nhật triều đều rất điển hình (đặc biệt ở vịnh Bắc
Bộ).
- Độ cao triều cũng thay đổi tuỳ đoạn bờ biển (cao
nhất là từ Quảng Ninh đến Thanh Hoá, thấp nhất là
vùng biển ven bờ đồng bằng sông Cửu Long).
* HS khác lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa sản phẩm
giúp bạn và sản phẩm của cá nhân.
Bư
ớ
c 4.
Đá
nh gi
á
:
GV đánh giá tinh thần thái độ học tập của HS, đánh
giá kết quả hoạt động của HS và chốt lại nội dung
chuẩn kiến thức cần đạt.
* GV m
ở
r
ộ
ng:
Thuỷ triều Việt Nam diễn biến khá đa
dạng: với chiều dài 3260km bờ biển có đủ các chế độ
thuỷ triều của thế giới như nhật triều, nhật triều không
đều, bán nhật triều và bán nhật triều không đều phân
bố xen kẽ, kế tiếp nhau. Đặc biệt, nhật triều ở đảo Hòn
Dấu (Đồ Sơn) là điển hình trên thế giới.
1. Vùng bờ biển Bắc Bộ và Thanh Hoá: nhật triều. Hòn
Gai, Hải Phòng thuộc nhật triều rất thuần nhất với số
ngày nhật triều hầu hết trong tháng. Độ lớn triều
khoảng 3,6 - 2,6 m. Ở phía nam Thanh Hoá có 18 - 22
ngày nhật triều.
2. Vùng bờ biển Trung Bộ từ Nghệ An đến Cửa Gianh:
nhật triều không đều, số ngày nhật triều chiếm hơn
nửa tháng. Độ lớn triều khoảng 2,5 - 1,2 m.
3. Vùng biển phía nam Cửa Gianh đến cửa Thuận An:
bán nhật triều không đều. Độ lớn triều khoảng 1,0 - 0,6
m.
4. Vùng biển Thuận An và lân cận: bán nhật triều.
5. Nam Thuận An đến bắc Quảng Nam: bán nhật triều
không đều, độ lớn triều khoảng 1,2 - 0,8 m.
TTrraanngg 1188
6. Giữa Quảng Nam đến Bình Thuận: nhật triều không
đều. Độ lớn triều khoảng 2,0 - 1,2 m.
7. Từ Hàm Tân đến gần mũi Cà M au: bán nhật triều
không đều. Độ lớn khoảng 3,5 - 2,0 m .
8. Từ mũi Cà Mau đến Hà Tiên: nhật triều không đều.
Độ lớn triều khoảng trên duới 1 m .
3. Ho
ạ
t đ
ộ
ng luy
ệ
n t
ậ
p (10 ph
ú
t)
Nhằm củng cố, hệ thống hóa, hoàn thiện kiến thức mới mà HS
đã được lĩnh hội ở hoạt động hình thành kiến thức.
:
GV giao nhiệm vụ cho HS và chủ yếu cho làm việc cá nhân để
hoàn thành bài tập. Trong quá trình làm việc HS có thể trao đổi với bạn.
trả lời được câu hỏi mà GV giao.
Bư
ớ
c 1. Giao nhi
ệ
m v
ụ
:
GV yêu cầu HS dựa vào kiến thức đã học, hãy trả lời câu hỏi sau:
Bư
ớ
c 2. HS th
ự
c hi
ệ
n nhi
ệ
m v
ụ
:
* HS dựa vào hình 11.5 và kiến thức đã học, suy nghĩ, trao đổi với bạn để trả
lời câu hỏi.
* GV quan sát, trợ giúp HS khi có yêu cầu. Đánh giá thái độ và khả năng thực
hiện nhiệm vụ học tập của HS.
Bư
ớ
c 3. B
á
o c
á
o k
ế
t qu
ả
v
à
trao đ
ổ
i, th
ả
o lu
ậ
n:
* Sau khi cá nhân HS có sản phẩm , GV lần lượt gọi HS trình bày sản phẩm
của mình:
Dòng biển ven bờ nước ta có sự thay đổi theo m ùa về hướng chảy:
- M ùa đông, dòng biển có hướng đông bắc - tây nam;
- M ùa hạ, dòng biển chảy theo hướng ngược lại, là tây nam - đông bắc.
* HS còn lại lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa sản phẩm giúp bạn và sản phẩm
của cá nhân.
Bư
ớ
c 4.
Đá
nh gi
á
:
GV đánh giá tinh thần thái độ học tập của HS, đánh giá kết quả hoạt động
của HS.
4. Ho
ạ
t đ
ộ
ng v
ậ
n d
ụ
ng (5 ph
ú
t)
Vận dụng kiến thức m ới mà HS đã được lĩnh hội để giải quyết
những vấn đề mới trong học tập.
:
GV hướng dẫn HS thực hiện nhiệm vụ ở nhà.
TTrraanngg 1199
trả lời được câu hỏi mà GV giao.
Bư
ớ
c 1. Giao nhi
ệ
m v
ụ
:
GV đặt câu hỏi cho HS:
Bư
ớ
c 2. HS th
ự
c hi
ệ
n nhi
ệ
m v
ụ
:
HS tìm kiếm thông tin trên Internet và thực
hiện nhiệm vụ ở nhà.
Bư
ớ
c 3. B
á
o c
á
o k
ế
t qu
ả
v
à
trao đ
ổ
i, th
ả
o lu
ậ
n:
* Sau khi cá nhân HS có sản phẩm , GV lần lượt gọi HS trình bày sản phẩm
của mình vào tiết học sau:
Lựa chọn: Trình bày vị trí địa lí, đặc điểm tự nhiên của quần đảo Trường Sa
- Vị trí địa lí:
+ Quần đảo Trường Sa của Việt Nam nằm về phía Nam Biển Đông, ở trong
khoảng từ 6
0
30’ đến 12
0
độ vĩ Bắc, 111
0
00 đến 117
0
20’ độ kinh Đông; Cách
vịnh Cam Ranh (Khánh Hòa) khoảng 248 hải lý và cách đảo Hải Nam (Trung
Quốc) gần 600 hải lý.
+ Đây là quần thể gồm hơn 100 đảo, bãi ngầm, bãi san hô, trải rộng trên
vùng biển khoảng 180.000 km
2
và án ngữ vùng biển rộng phía Đông Nam nước
ta.
+ Căn cứ vào vị trí và khoảng cách giữa các đảo, quần đảo Trường Sa được
chia thành 8 cụm: Song Tử, Thị Tứ, Loại Ta, Nam Yết, Sinh Tồn, Trường Sa,
Thám Hiểm và Bình Nguyên.
- Đặc điểm tự nhiên:
+ Diện tích các đảo: các đảo thuộc quần đảo Trường Sa có diện tích nhỏ;
trong đó, Ba Bình là đảo rộng nhất, có diện tích khoảng 0,6 km
2
.
+ Độ cao của các đảo (so với mặt nước biển trung bình) khoảng từ 3 m - 5
m; cao nhất là đảo Song Tử Tây, khoảng từ 4 m - 6 m (lúc thủy triều xuống).
+ Chất đất trên các đảo chủ yếu là cát san hô, có lẫn các lớp phân chim và
mùn cây, dày khoảng 5 cm - 10 cm.
+ Một số đảo có mạch nước ngầm, có thể tạo ra các giếng nước ngọt, như:
Song Tử Tây, Song Tử Đông, Trường Sa, v.v. Đây là vấn đề rất quan trọng để
đưa dân ra sinh sống trên các đảo và phát triển dịch vụ hậu cần nghề cá.
+ Ngoài các đảo nổi, còn có các bãi đá, san hô ngầm , như: Sinh Tồn Đông,
Chữ Thập, Châu Viên, Ga Ven, Ken Nan, Đá Lớn, Thuyền Chài, v.v.
TTrraanngg 2200
+ Khí hậu ở quần đảo Trường Sa được chia thành hai mùa: mùa khô (từ
tháng 1 đến tháng 5) và mùa mưa (từ tháng 5 đến tháng 1 của năm sau) với
lượng mưa rất lớn, khoảng hơn 2.500 m m. Các hiện tượng thời tiết cực đoan,
như: giông, lốc diễn ra quanh năm và là nơi thường xuyên hứng chịu các cơn
bão lớn đi qua.
+ Thảm thực vật ở quần đảo Trường Sa tương đối phong phú với nhiều loại
cây xanh, như: phong ba, mù u, bàng vuông, phi lao và một số dây leo, cỏ dại
vùng nhiệt đới. Đặc biệt, trên đảo Song Tử Đông có cả vườn dừa và nhiều cây
nhỏ.
+ Nguồn lợi hải sản ở Trường Sa cũng rất đa dạng, bao gồm nhiều loại động
vật quý, hiếm và có giá trị kinh tế cao, nhất là tôm hùm, vích và cá ngừ đại
dương, v.v.
* HS còn lại lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa sản phẩm giúp bạn và sản
phẩm của cá nhân.
Bư
ớ
c 4.
Đá
nh gi
á
:
GV đánh giá tinh thần thái độ học tập của HS, đánh giá kết quả hoạt động
của HS.
B
À
I 12. M
Ô
I TRƯ
Ờ
NG V
À
T
À
I NGUY
Ê
N BI
Ể
N
Đ
Ả
O VI
Ệ
T NAM
Phần: Địa lí, Lớp: 8, Thời lượng: dạy 3 tiết
I. M
Ụ
C TI
Ê
U
1. V
ề
ki
ế
n th
ứ
c
- Nêu được đặc điểm m ôi trường biển đảo và vấn đề bảo vệ môi trường biển
đảo Việt Nam.
- Trình bày được các tài nguyên biển và thềm lục địa Việt Nam.
2. V
ề
n
ă
ng l
ự
c
- Năng lực tự học: khai thác được tài liệu phục vụ cho bài học.
- Năng lực giao tiếp và hợp tác: làm việc nhóm có hiệu quả.
- Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: biết sử dụng công cụ, phương tiện
phục vụ bài học, biết phân tích và xử lí tình huống.
- Năng lực nhận thức khoa học địa lí:
+ Nêu được đặc điểm môi trường biển đảo và vấn đề bảo vệ môi trường biển
đảo Việt Nam.
TTrraanngg 2211
+ Trình bày được các tài nguyên biển và thềm lục địa Việt Nam .
- Năng lực tìm hiểu địa lí: Khai thác kênh hình và kênh chữ trong SGK từ
tr154-156.
- Năng lực vận dụng tri thức địa lí giải quyết một số vấn đề thực tiễn: sưu tầm
một số thông tin về môi trường biển đảo Việt Nam .
3. V
ề
ph
ẩ
m ch
ấ
t:
Ý thức học tập nghiêm túc, có tinh thần yêu nước, yêu biển –
đảo Việt Nam, ý thức bảo vệ tài nguyên và môi trường biển – đảo VN.
II. THI
Ế
T B
Ị
D
Ạ
Y H
Ọ
C V
À
H
Ọ
C LI
Ệ
U
1. Gi
á
o vi
ê
n (GV)
- KHBD, SGK, sách giáo viên (SGV).
- Hình 12.1. Bãi biển M ỹ khê, Đà Nẵng; hình 12.2. Giàn khoan tại mỏ Bạch Hổ, Bà
Rịa – Vũng Tàu phóng to.
- Phiếu học tập, bảng phụ ghi câu hỏi thảo luận nhóm và bảng nhóm cho HS trả
lời.
2. H
ọ
c sinh (HS):
SGK, vở ghi.
III. TI
Ế
N TR
Ì
NH D
Ạ
Y H
Ọ
C
1. Ho
ạ
t đ
ộ
ng 1: Kh
ở
i đ
ộ
ng (10 ph
ú
t)
Tạo tình huống giữa cái đã biết và chưa biết nhằm tạo hứng thú
học tập cho HS.
GV tổ chức trò chơi “Xem hình đoán tên bãi biển” cho HS.
:
HS giải được trò chơi “Xem hình đoán tên bãi biển” GV đặt ra.
Bư
ớ
c 1. Giao nhi
ệ
m v
ụ
:
* GV treo bảng phụ trò chơi “Xem hình đón tên bãi biển” lên bảng:
1 2 3
4
5
6
*
G
V lần lượt cho HS quan sát các quốc kì trên theo thứ tự từ 1 đến 6, yêu cầu HS cho
TTrraanngg 2222
biết tên quốc gia tương ứng với m ỗi quốc kì trên. GV khen thưởng cho HS trả lời
đúng.
Bư
ớ
c 2. HS th
ự
c hi
ệ
n nhi
ệ
m v
ụ
:
* HS quan sát các quốc kì kết hợp với sự hiểu biết của bản thân, suy nghĩa để trả
lời câu hỏi.
* GV quan sát, đánh giá thái độ và khả năng thực hiện nhiệm vụ học tập của HS.
Bư
ớ
c 3: B
á
o c
á
o k
ế
t qu
ả
v
à
trao đ
ổ
i, th
ả
o lu
ậ
n
:
* Sau khi HS có sản phẩm, GV lần lượt gọi HS trình bày sản phẩm của mình:
1. Nha Trang
2. V
ũ
ng T
à
u
3. V
ị
nh H
ạ
Long
4. Ph
ú
Qu
ố
c
5.
Đà
N
ẵ
ng
6. Phan Thi
ế
t
* HS khác lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa sản phẩm giúp bạn và sản phẩm của
cá nhân.
Bư
ớ
c 4. GV d
ẫ
n d
ắ
t v
à
o n
ộ
i dung b
à
i m
ớ
i
: Thiên nhiên vùng biển đảo Việt Nam
có sự phân hoá đa dạng và giàu tiềm năng, nổi bật với hàng trăm bãi tắm đẹp thu
hút nhiều du khách trong và ngoài nước, có thể giúp nước ta thực hiện được m ục
tiêu “trở thành quốc gia m ạnh về biển”. Tuy nhiên, môi trường biến đảo rất nhạy
cảm trước những tác động của con người, cần được quan tâm bảo vệ nhằm đảm
bảo cho sự phát triển kinh tế biền một cách bền vững. Vậy môi trường và tài
nguyên vùng biển đảo nước ta có những đặc điểm gì nổi bật? Để biết được những
điều này, lớp chúng ta cùng tìm hiểu qua bài học hôm nay.
2. Ho
ạ
t đ
ộ
ng 2: H
ì
nh th
à
nh ki
ế
n th
ứ
c (105 ph
ú
t)
:
HS nêu được đặc điểm môi trường biển đảo và vấn đề bảo vệ
môi trường biển đảo Việt Nam .
:
Dựa vào kênh chữ SGK tr154, 155 suy nghĩ cá nhân để trả lời
các câu hỏi của GV.
trả lời được các câu hỏi của GV.
Ho
ạ
t đ
ộ
ng c
ủ
a GV v
à
HS
N
ộ
i dung ghi b
à
i
Bư
ớ
c 1. Giao nhi
ệ
m v
ụ
:
* GV gọi HS đọc nội dung mục 1 SGK.
* GV yêu cầu HS dựa vào thông tin trong bày, lần lượt
1. M
ô
i trư
ờ
ng bi
ể
n đ
ả
o
Vi
ệ
t Nam
TTrraanngg 2233
trả lời các câu hỏi sau:
Bư
ớ
c 2. HS th
ự
c hi
ệ
n nhi
ệ
m v
ụ
:
* HS đọc kênh chữ trong SGK, suy nghĩ để trả lời câu
hỏi.
* GV quan sát, trợ giúp HS khi có yêu cầu. Đánh giá
thái độ và khả năng thực hiện nhiệm vụ học tập của
HS.
Bư
ớ
c 3. B
á
o c
á
o k
ế
t qu
ả
v
à
trao đ
ổ
i, th
ả
o lu
ậ
n:
* Sau khi cá nhân HS có sản phẩm, G V lần lượt gọi HS
trình bày sản phẩm của mình:
1. Môi trường biển đảo là một bộ phận quan trọng
trong m ôi trường sống của chúng ta. Môi trường biển
ở nước ta bao gồm: các yếu tố tự nhiên (bờ biển, nước
biển, đấy biển, đa dạng sinh học biển) và các yếu tố
vật chất nhân tạo (các công trình xây dựng, các cơ sở
vật chất).
2.
- Môi trường biển là
không chia cắt được. Vì
vậy, khi một vùng biển bị
ô nhiễm sẽ gây thiệt hại
cho cả vùng bờ biển,
vùng nước và cả các
đảo xung quanh.
- Môi trường đảo do có
sự biệt lập với đất liền,
lại có diện tích nhỏ nên
rất nhạy cảm trước tác
động của con người, dễ
bị suy thoái hơn so với
đất liền.
- Xây dựng cơ chế chính
sách, luật bảo vệ m ôi
trường biển đảo;
- Áp dụng các thành tựu
khoa học công nghệ để
kiểm soát và xử lí vấn đề
môi trường biển đảo;
- Tuyên truyền, nâng cao
nhận thức của người dân
về bảo vệ và cải thiện
môi trường biển đảo,...
TTrraanngg 2244
- M ôi trường biển là không chia cắt được. Vì vậy, khi
một vùng biển bị ô nhiễm sẽ gây thiệt hại cho cả vùng
bờ biển, vùng nước và cả các đảo xung quanh.
- M ôi trường đảo do có sự biệt lập với đất liền, lại có
diện tích nhỏ nên rất nhạy cảm trước tác động của
con người, dễ bị suy thoái hơn so với đất liền.
3. Biển đảo có vai trò quan trọng đối với sự phát triển
kinh tế - xã hội:
- Vùng ven biển và hải đảo là nơi cư trú và diễn ra các
hoạt động sản xuất của dân cư nước ta.
- Nhiều hoạt động kinh tế biển đã đóng góp đáng kể
vào GDP của đất nước.
- Hệ thống các đảo tiền tiêu có vị trí rất quan trọng
trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
4. Việc khẳng định chủ quyền của một nước đối với
các đảo và quần đảo có ý nghĩa là cơ sở để khẳng
định chủ quyền của nước ta đối với vùng biển và thềm
lục địa quanh đảo, khẳng định lãnh thổ thống nhất
toàn vẹn của Việt Nam.
5. Chất lượng nước biển:
- Chất lượng nước biển ven bờ còn khá tốt với hầu hết
các chỉ số đặc trưng đều nằm trong giới hạn cho
phép.
- Chất lượng nước biển ven các đảo và cụm đảo khá
tốt, kể cả ở các đảo tập trung đông dân cư.
- Chất lượng nước biển xa bờ đều đạt chuẩn cho phép,
tương đối ổn định và ít biến động qua các năm.
6. Chất lượng môi trường nước biển có xu hướng
giảm do chịu tác động mạnh của các hoạt động phát
triển kinh tế - xã hội khu vực ven bờ. Ngoài ra, biến đổi
khí hậu và nước biển dâng cũng có tác động xấu tới
môi trường biển đảo.
7. Hậu quả: Phá hoại môi trường sống của sinh vật,
làm tuyệt chủng một số loại hản sản, sinh vật gần bờ.
Gây mất mỹ quan, ảnh hưởng lớn đến ngành du lịch.
TTrraanngg 2255
8. Để bảo vệ môi trường biển đảo cần kết hợp nhiều
giải pháp như:
- Xây dựng cơ chế chính sách, luật bảo vệ môi trường
biển đảo;
- Áp dụng các thành tựu khoa học công nghệ để kiểm
soát và xử lí vấn đề môi trường biển đảo;
- Tuyên truyền, nâng cao nhận thức của người dân về
bảo vệ và cải thiện môi trường biển đảo,...
9. Là HS có thể làm để góp phần bảo vệ m ôi trường
biển đảo:
- Tham gia các hoạt động làm sạch bờ biển, giữ gìn
môi trường sinh thái,... nhằm giảm thiểu sự suy thoái,
ô nhiễm môi trường biển và trên các đảo.
- Đấu tranh với các hoạt động khai thác, sử dụng tài
nguyên biển đảo trái với quy định của pháp luật.
- Rèn luyện kĩ năng để thích ứng với các thiên tai và
sự cố xảy ra trong vùng biển đảo.
* HS khác lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa sản phẩm
giúp bạn và sản phẩm của cá nhân.
Bư
ớ
c 4.
Đá
nh gi
á
:
GV đánh giá tinh thần thái độ học tập của HS, đánh
giá kết quả hoạt động của HS và chốt lại nội dung
chuẩn kiến thức cần đạt.
2.2.
:
HS trình bày được các tài nguyên biển và thềm lục địa Việt
Nam.
:
Quan sát hình 12.1, 12.2 kết hợp kênh chữ SGK tr155-156 suy
nghĩ và thảo luận nhóm để trả lời các câu hỏi của GV.
TTrraanngg 2266
trả lời được các câu hỏi của GV.
Ho
ạ
t đ
ộ
ng c
ủ
a GV v
à
HS
N
ộ
i dung ghi b
à
i
Bư
ớ
c 1. Giao nhi
ệ
m v
ụ
:
* GV gọi HS đọc nội dung mục 2 SGK.
* GV treo hình 12.1, 12.2 lên bảng.
* GV chia lớp làm 8 nhóm, mỗi nhóm từ 4 đến 6 em,
yêu cầu HS, yêu cầu HS quan sát hình 12.1, 12.2 và
thông tin trong bày, thảo luận nhóm trong 15 phút để
trả lời các câu hỏi theo phiếu học tập sau:
1. Nhóm 1, 2, 3 và 4 – phiếu học tập số 1
Ph
ầ
n c
â
u h
ỏ
i
Ph
ầ
n tr
ả
l
ờ
i
Tài nguyên sinh vật ở vùng biển
Việt Nam phong phú, có tính đa
dạng sinh học cao.
- Vùng biển Việt Nam có hơn
2000 loài cá, trong đó có khoảng
110 loài có giá trị kinh tế cao.
Ngoài ra, còn có các loài động vật
giáp xác, thân mềm, trong đó
nhiều loài là thực phẩm được ưa
thích, có giá trị dinh dưỡng cao:
tôm, mực, hải sâm ,...
2. T
à
i nguy
ê
n bi
ể
n v
à
th
ề
m l
ụ
c đ
ị
a VN
- Tài nguyên sinh vật
biển nước ta phong phú,
có tính đa dạng sinh học
cao.
- Có hơn 2000 loài cá,
trong đó có khoảng 110
loài có giá trị kinh tế cao.
- Năm 2019, vùng biển
nước ta có trữ lượng
thuỷ sản là 3,87 triệu tấn.
- Bờ biển dài, có nhiều
bãi cát, vịnh, hang động
đẹp, nước biển trong
xanh, hệ sinh thái biển
phong phú, khung cảnh
thiên nhiên các đảo đa
dạng.
- M ột số địa điểm thu hút
khách du lịch: Vịnh Hạ
Long (Quảng Ninh), Mỹ
Khê (Đà Nẵng), Nha
Trang (Khánh Hoà),...
TTrraanngg 2277
- Vùng triều ven bờ có nhiều loài
rong biển được sử dụng trong
công nghiệp thực phẩm và xuất
khẩu.
- Năm 2019, vùng biển nước ta có
trữ lượng thuỷ sản là 3,87 triệu
tấn và khả năng khai thác là gần
1,55 triệu tấn.
Do nhiệt độ cao nên sinh vật nhiệt
đới phát triển m ạnh, đồng thời
các dòng biển hoạt động theo
mùa m ang theo các luồng sinh
vật di cư tới.
Vịnh Hạ Long (Quảng Ninh), Mỹ
Khê (Đà Nẵng), Quy Nhơn (Bình
Định), Nha Trang (Khánh Hoà),
Mũi Né (Bình Thuận), Cát Bà (Hải
Phòng), Côn Đảo (Bà Rịa - Vũng
Tàu), Phú Quốc (Kiên Giang),...
Bờ biển dài, có nhiều bãi cát, vịnh,
hang động đẹp, nước biển trong
xanh, hệ sinh thái biển phong phú,
khung cảnh thiên nhiên các đảo
đa dạng, là điều kiện thuận lợi
phát triển du lịch biển.
2. Nhóm 5, 6, 7 và 8 – phiếu học tập số 2
Ph
ầ
n c
â
u h
ỏ
i
Ph
ầ
n tr
ả
l
ờ
i
- Dầu mỏ, khí tự nhiên tập trung ở
các bể (bồn trũng) trong vùng
thềm lục địa, như các bể Sông
Hồng, Phú Khánh, Cửu Long, Nam
Côn Sơn, Malay - Thổ Chu, Tư
- Dầu mỏ và khí tự nhiên:
ở vùng thềm lục địa.
- Các khoáng sản khác
bao gồm 35 loại như
muối, titan, cát thủy tinh,..
- Nhiều khu vực nước
sâu thuận lợi xây dựng
cảng biển.
TTrraanngg 2288
Chính - Vũng Mây, nhóm bể
Trường Sa và Hoàng Sa.
- Các khoáng sản khác bao gồm
35 loại khoáng sản, phân bố dọc
vùng ven biển, sườn bờ và dưới
đáy biển. Trong đó, có giá trị nhất
là ti-tan, cát thuỷ tinh, muối,...
Do có đường bờ biển dài, biển có
độ muối trung bình cao, nền nhiệt
độ cao và nhiều nắng.
- Biển ấm quanh năm.
- Gần nhiều tuyến đường biển
quốc tế.
- Bờ biển khúc khuỷu, có nhiều
vũng vịnh sâu kín gió thuận lợi để
xây dựng cảng. VD: cảng Cái Lân,
Cửa Lò,Vũng Áng, Dung Quất, Quy
Nhơn,…
Bư
ớ
c 2. HS th
ự
c hi
ệ
n nhi
ệ
m v
ụ
:
* HS quan sát hình 12.1, 12.2 và thông tin trong bày,
suy nghĩ, thảo luận nhóm để trả lời câu hỏi.
* GV quan sát, trợ giúp HS khi có yêu cầu. Đánh giá
thái độ và khả năng thực hiện nhiệm vụ học tập của
HS.
Bư
ớ
c 3. B
á
o c
á
o k
ế
t qu
ả
v
à
trao đ
ổ
i, th
ả
o lu
ậ
n:
* Sau khi nhóm HS có sản phẩm, GV cho các nhóm
HS trình bày sản phẩm của mình, đại diện nhóm 4 và
8 lên thuyết trình câu trả lời trước lớp:
1. Nhóm 4 – phiếu học tập số 1
TTrraanngg 2299
Ph
ầ
n c
â
u h
ỏ
i
Ph
ầ
n tr
ả
l
ờ
i
Tài nguyên sinh vật ở vùng biển
Việt Nam phong phú, có tính đa
dạng sinh học cao.
- Vùng biển Việt Nam có hơn
2000 loài cá, trong đó có khoảng
110 loài có giá trị kinh tế cao.
Ngoài ra, còn có các loài động vật
giáp xác, thân mềm, trong đó
nhiều loài là thực phẩm được ưa
thích, có giá trị dinh dưỡng cao:
tôm, mực, hải sâm ,...
- Vùng triều ven bờ có nhiều loài
rong biển được sử dụng trong
công nghiệp thực phẩm và xuất
khẩu.
- Năm 2019, vùng biển nước ta có
trữ lượng thuỷ sản là 3,87 triệu
tấn và khả năng khai thác là gần
1,55 triệu tấn.
Do nhiệt độ cao nên sinh vật nhiệt
đới phát triển m ạnh, đồng thời
các dòng biển hoạt động theo
mùa m ang theo các luồng sinh
vật di cư tới.
Vịnh Hạ Long (Quảng Ninh), Mỹ
Khê (Đà Nẵng), Quy Nhơn (Bình
Định), Nha Trang (Khánh Hoà),
Mũi Né (Bình Thuận), Cát Bà (Hải
Phòng), Côn Đảo (Bà Rịa - Vũng
Tàu), Phú Quốc (Kiên Giang),...
Bờ biển dài, có nhiều bãi cát, vịnh,
TTrraanngg 3300
hang động đẹp, nước biển trong
xanh, hệ sinh thái biển phong phú,
khung cảnh thiên nhiên các đảo
đa dạng, là điều kiện thuận lợi
phát triển du lịch biển.
2. Nhóm 8 – phiếu học tập số 2
Ph
ầ
n c
â
u h
ỏ
i
Ph
ầ
n tr
ả
l
ờ
i
- Dầu mỏ, khí tự nhiên tập trung ở
các bể (bồn trũng) trong vùng
thềm lục địa, như các bể Sông
Hồng, Phú Khánh, Cửu Long, Nam
Côn Sơn, Malay - Thổ Chu, Tư
Chính - Vũng Mây, nhóm bể
Trường Sa và Hoàng Sa.
- Các khoáng sản khác bao gồm
35 loại khoáng sản, phân bố dọc
vùng ven biển, sườn bờ và dưới
đáy biển. Trong đó, có giá trị nhất
là ti-tan, cát thuỷ tinh, muối,...
Do có đường bờ biển dài, biển có
độ muối trung bình cao, nền nhiệt
độ cao và nhiều nắng.
- Biển ấm quanh năm.
- Gần nhiều tuyến đường biển
quốc tế.
- Bờ biển khúc khuỷu, có nhiều
vũng vịnh sâu kín gió thuận lợi để
xây dựng cảng. VD: cảng Cái Lân,
TTrraanngg 3311
Cửa Lò,Vũng Áng, Dung Quất, Quy
Nhơn,…
* HS các nhómcòn lại lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa
sản phẩm giúp nhóm bạn và sản phẩm của nhóm
mình.
Bư
ớ
c 4.
Đá
nh gi
á
:
GV đánh giá tinh thần thái độ học tập của HS, đánh
giá kết quả hoạt động của HS và chốt lại nội dung
chuẩn kiến thức cần đạt.
3. Ho
ạ
t đ
ộ
ng luy
ệ
n t
ậ
p (15 ph
ú
t)
Nhằm củng cố, hệ thống hóa, hoàn thiện kiến thức mới mà HS
đã được lĩnh hội ở hoạt động hình thành kiến thức.
:
GV giao nhiệm vụ cho HS và chủ yếu cho làm việc cá nhân để
hoàn thành bài tập. Trong quá trình làm việc HS có thể trao đổi với bạn.
trả lời được câu hỏi mà GV giao.
Bư
ớ
c 1. Giao nhi
ệ
m v
ụ
:
GV yêu cầu HS dựa vào hình 1.2 và kiến thức đã học, hãy trả lời các câu hỏi
sau:
Bư
ớ
c 2. HS th
ự
c hi
ệ
n nhi
ệ
m v
ụ
:
* HS dựa vào kiến thức đã học, suy nghĩ, trao đổi với bạn để trả lời câu hỏi.
* GV quan sát, trợ giúp HS khi có yêu cầu. Đánh giá thái độ và khả năng thực
hiện nhiệm vụ học tập của HS.
Bư
ớ
c 3. B
á
o c
á
o k
ế
t qu
ả
v
à
trao đ
ổ
i, th
ả
o lu
ậ
n:
* Sau khi cá nhân HS có sản phẩm , GV lần lượt gọi HS trình bày sản phẩm
của mình:
TTrraanngg 3322
* HS còn lại lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa sản phẩm giúp bạn và sản phẩm
của cá nhân.
Bư
ớ
c 4.
Đá
nh gi
á
:
GV đánh giá tinh thần thái độ học tập của HS, đánh giá kết quả hoạt động
của HS.
4. Ho
ạ
t đ
ộ
ng v
ậ
n d
ụ
ng (5 ph
ú
t)
Vận dụng kiến thức m ới mà HS đã được lĩnh hội để giải quyết
những vấn đề mới trong học tập.
:
GV GV hướng dẫn HS thực hiện nhiệm vụ ở nhà.
trả lời được câu hỏi mà GV giao.
Bư
ớ
c 1. Giao nhi
ệ
m v
ụ
:
GV đặt câu hỏi cho HS:
Bư
ớ
c 2. HS th
ự
c hi
ệ
n nhi
ệ
m v
ụ
:
HS tìm kiếm thông tin trên Internet và thực
hiện nhiệm vụ ở nhà.
Bư
ớ
c 3. B
á
o c
á
o k
ế
t qu
ả
v
à
trao đ
ổ
i, th
ả
o lu
ậ
n:
TTrraanngg 3333
* Sau khi cá nhân HS có sản phẩm , GV lần lượt gọi HS trình bày sản phẩm
của mình vào tiết học sau:
Vùng biển Việt Nam là một phần của Biển Đông, có diện tích khoảng 1 triệu
km
2
. Thiên nhiên vùng biển đảo Việt Nam có sự phân hóa đa dạng và giàu tiềm
năng, có thể giúp nước ta hiệ n thực được mục tiêu “trở thành quốc gia mạnh
về biển”. Tuy nhiên, trong những năm qua, môi trường biển Việt Nam đang có
xu hướng suy giảm về chất lượng: nhiều vùng cửa sông ven biển đã bị ô nhiễm;
vẫn còn tình trạng xả thải ra biển chưa qua xử lí; các hệ sinh thái biển đang bị
khai thác quá mức, thiếu tính bền vững dẫn đến tình trạng suy giảm đa dạng
sinh học,... Nguyên nhân chính dẫn đến ô nhiễm biển là do: hoạt động khai thác,
phát triển kinh tế - xã hội của con người; thể chế, chính sách của nhà nước
trong việc bảo vệ môi trường biển còn tồn tại một số bất cập và ý thức của một
bộ phận người dân chưa cao. Ô nhiễm môi trường biển dẫn đến những hậu quả
rất nghiêm trọng, nó gây hại trực tiếp đến sức khỏe con người và dần làm mất
đi những nguồn lợi từ biển như hải sản, du lịch biển. Môi trường biển bị ô nhiễm
giảm đi sức hút với khách du lịch. Tràn dầu ảnh hưởng nghiêm trọng đến hệ
sinh thái, đặc biệt hệ sinh thái rừng ngập mặn, cổ biển, vùng bãi cát, đầm phá
và các rạn san hô. Bảo vệ môi trường biển là trách nhiệm của mỗi người dân
trong cộng đồng. M ỗi địa phương cùng đồng hành với cả nước tích cực tham
gia vào công cuộc bảo vệ môi trường biển đảo bằng những hành động cụ thể,
như: tham gia vào việc tuyên truyền nâng cao nhận thức của cộng đồng địa
phương về bảo vệ môi trường biển, đảo; thường xuyên và tích cực tham gia các
hoạt động làm sạch bờ biển, làm đẹp cảnh quan, môi trường biển đảo; tích cực
tham gia các hoạt động khắc phục và làm giảm nhẹ các thiệt hại do thiên tai
gây ra tại địa phương…
* HS còn lại lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa sản phẩm giúp bạn và sản phẩm
của cá nhân.
Bư
ớ
c 4.
Đá
nh gi
á
:
GV đánh giá tinh thần thái độ học tập của HS, đánh giá kết quả hoạt động
của HS.
TTrraanngg 3344
CH
Ủ
Đ
Ề
1. V
Ă
N MINH CH
Â
U TH
Ổ
S
Ô
NG H
Ồ
NG V
À
S
Ô
NG C
Ử
U LONG
Phần: Địa lí, Lớp: 8, Thời lượng: dạy 3 tiết
I. M
Ụ
C TI
Ê
U
1. V
ề
ki
ế
n th
ứ
c
- Trình bày được quá trình hình thành và phát triển châu thổ sông Hồng và châu
thổ sông Cửu Long.
- M ô tả được chế độ nước của các dòng sông chính.
- Trình bày được quá trình con người khai khẩn và cải tạo châu thổ, chế ngự và
thích ứng với chế độ nước sông Hồng và sông Cửu Long.
2. V
ề
n
ă
ng l
ự
c
- Năng lực tự học: khai thác được tài liệu phục vụ cho bài học.
- Năng lực giao tiếp và hợp tác: làm việc nhóm có hiệu quả.
- Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: biết sử dụng công cụ, phương tiện
phục vụ bài học, biết phân tích và xử lí tình huống.
- Năng lực nhận thức khoa học lịch sử và địa lí:
+ Trình bày được quá trình hình thành và phát triển châu thổ sông Hồng và châu
thổ sông Cửu Long.
+ Mô tả được chế độ nước của các dòng sông chính.
+ Trình bày được quá trình con người khai khẩn và cải tạo châu thổ, chế ngự và
thích ứng với chế độ nước sông Hồng và sông Cửu Long.
- Năng lực tìm hiểu lịc sử và địa lí:
+ Khai thác kênh hình và kênh chữ trong SGK từ tr157-163.
+ Quan sát biểu đồ hình 1.2 SGK tr159 và hình 1.4 SGK tr160 để mô tả chế độ
nước sông Hồng và sông Cửu Long.
- Năng lực vận dụng tri thức địa lí giải quyết một số vấn đề thực tiễn: sưu tầm tư
liệu, hình ảnh về địa hình, sông ngòi của châu thổ sông Hồng và châu thổ sông Cửu
Long.
3. V
ề
ph
ẩ
m ch
ấ
t:
ý thức học tập nghiêm túc, ý thức giữ gìn và phát triển nền văn
minh châu thổ sông Hồng và châu thổ sông Cửu Long.
II. THI
Ế
T B
Ị
D
Ạ
Y H
Ọ
C V
À
H
Ọ
C LI
Ệ
U
1. Gi
á
o vi
ê
n (GV)
- KHBD, SGK, sách giáo viên (SGV).
- Hình 1.1. Một phần châu thổ sông Hồng, hình 1.2. Biểu đồ lưu lượng nước của
sông Hồng tại trạm Sơn Tây, Hình 1.3. M ột phần châu thổ sông Cửu Long, hình 1.4.
TTrraanngg 3355
Biểu đồ lưu lượng nước sông Tiền tại trạm Mỹ Thuận, hình 1.5. Họa tiết hình thuyền
trên trống đồng Đông Sơn, hình 1.6. Lưỡi câu đồng thuộc thời kì văn hóa Gò M un,
hình 1.7. Vỏ ốc được phát hiện trong các di chỉ thuộc văn hóa Hạ Long, hình 1.8.
Kênh Chợ Gạo (Tiền Giang), hình 1.9. Chợ nỗi Ngã Năm (Sóc Trăng) phóng to.
- Phiếu học tập, bảng phụ ghi câu hỏi thảo luận nhóm và bảng nhóm cho HS trả
lời.
2. H
ọ
c sinh (HS):
SGK, vở ghi.
III. TI
Ế
N TR
Ì
NH D
Ạ
Y H
Ọ
C
1. Ho
ạ
t đ
ộ
ng 1: Kh
ở
i đ
ộ
ng (10 ph
ú
t)
Tạo tình huống giữa cái đã biết và chưa biết nhằm tạo hứng thú
học tập cho HS.
GV tổ chức trò chơi “Ô chữ” cho HS.
:
HS giải mã được trò chơi “Ô chữ” do GV đặt ra.
Bư
ớ
c 1. Giao nhi
ệ
m v
ụ
:
* GV treo bảng phụ trò chơi ô chữ lên bảng:
* GV phổ biến luật chơi:
- Trò chơi ô chữ gồm 7 chữ cái được đánh số từ 1 đến 7 sẽ tương ứng với 7 câu
hỏi.
- Các em dựa vào kiến thức đã học để trả lời, các em có quyền lựa chọn thứ tự
câu hỏi để trả lời, mỗi câu hỏi có 2 lượt trả lời.
- Em nào trả lời đúng sẽ nhận được 1 phần quà nhỏ (ví dụ 1 cây bút) và ô chữ sẽ
hiện ra chữ cái tương ứng, trả lời sai ô chữ sẽ bị khóa lại, trong quá trình trả lời, em
nào trả lời đúng tên ô chữ thì sẽ nhận được phần quà lớn hơn (ví dụ 3 cây bút).
* Hệ thống câu hỏi:
A. Phú Quốc B. Cát Bà
C. Bạch Long Vĩ D. Cái Bầu
A. 21
0
C B. 20
0
C C. 23
0
C D. 22
0
C
A. 1000mm B. 1100mm
C. 900mm D. 800m m
A. 32-33%
0
B. 32-35%
0
C. 32-34%
0
D. 32-36%
0
1
2
3
4
5
6
7
TTrraanngg 3366
A. 500 B. 2000 C. 1500 D. 1000
A. TPHCM B. Hà Nội C. Quảng Ngãi D. Cà M au
A. Đà Nẵng B. Nha Trang
C. Vũng Tàu D. Vịnh Hạ Long
Bư
ớ
c 2. HS th
ự
c hi
ệ
n nhi
ệ
m v
ụ
:
- HS dựa vào kiến thức đã học, suy nghĩa để trả lời câu hỏi.
- GV quan sát, đánh giá thái độ và khả năng thực hiện nhiệm vụ học tập của HS.
Bư
ớ
c 3: B
á
o c
á
o k
ế
t qu
ả
v
à
trao đ
ổ
i, th
ả
o lu
ậ
n:
- Sau khi cá nhân HS có sản phẩm, GV lần lượt gọi HS trình bày sản phẩm của
mình:
C
â
u 1
: A
C
â
u 2
: C
C
â
u 3
: B
C
â
u 4
: A
C
â
u 5:
B
C
â
u 6:
C
C
â
u 7
. D
* HS khác lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa sản phẩm giúp bạn và sản phẩm của
cá nhân.
Bư
ớ
c 4. GV d
ẫ
n d
ắ
t v
à
o n
ộ
i dung b
à
i m
ớ
i
: Châu thổ là một địa mạo cấu tạo khi
một dòng sông chảy vào một vụng nước, nhỏ là hồ, đầm phá, lớn là vịnh, biển hay
đại dương khiến dòng nước bị cản chậm lại. Chất phù sa cuốn theo dòng nước khi
tốc độ nước không đủ mạnh sẽ phải lắng đọng xuống, bồi lên lòng sông và hai bên
bờ. Ở nước ta có 2 châu thổ là châu thổ sông Hồng và châu thổ sông Cửu Long,
đây là nơi tập trung đông dân cư đồng thời là hai vùng kinh tế quan trọng của nước
ta. Vậy, hai châu thổ này được hình thành và phát triển như thế nào? Chế độ nước
của các dòng sông chính và quá trình con người chinh phục châu thổ ra sao? Để
biết được những điều này, lớp chúng ta cùng tìm hiểu qua bài học hôm nay.
2. Ho
ạ
t đ
ộ
ng 2: H
ì
nh th
à
nh ki
ế
n th
ứ
c (105 ph
ú
t)
:
HS:
- Trình bày được quá trình hình thành và phát triển châu thổ sông Hồng.
- M ô tả được chế độ nước của sông Hồng.
:
Dựa vào hình 1.1, 1.2 kết hợp kênh chữ SGK tr157-159 suy
nghĩ cá nhân để trả lời các câu hỏi của GV.
C
Â
U
H
Ổ
TTrraanngg 3377
trả lời được các câu hỏi
của GV.
Ho
ạ
t đ
ộ
ng c
ủ
a GV v
à
HS
N
ộ
i dung ghi b
à
i
Bư
ớ
c 1. Giao nhi
ệ
m v
ụ
:
* GV gọi HS đọc nội dung mục 1 SGK.
* GV treo hình 1.1, 1.2 lên bảng.
* GV yêu cầu HS quan sát bản đồ hình 1.1, 1.2 và
thông tin trong bày, lần lượt trả lời các câu hỏi sau:
Bư
ớ
c 2. HS th
ự
c hi
ệ
n nhi
ệ
m v
ụ
:
1. Qu
á
tr
ì
nh h
ì
nh th
à
nh
v
à
ph
á
t tri
ể
n ch
â
u th
ổ
s
ô
ng H
ồ
ng. Ch
ế
đ
ộ
nư
ớ
c c
ủ
a s
ô
ng H
ồ
ng.
- Diện tích khoảng
15000km
2
, do sông
Hồng và sông Thái Bình
bồi đắp.
- Để mở rộng diện tích
sản xuất đồng thời để
phòng chống lũ lụt, ông
cha ta đã xây dựng một
hệ thống đê dài hàng
nghìn ki-lô-mét dọc hai
bên bờ sông. Điều này
đã làm cho địa hình bề
mặt châu thổ đã có sự
thay đổi.
TTrraanngg 3388
* HS quan sát bản đồ hình 1.1, 1.2 và đọc kênh chữ
trong SGK, suy nghĩ để trả lời câu hỏi.
* GV quan sát, trợ giúp HS khi có yêu cầu. Đánh giá
thái độ và khả năng thực hiện nhiệm vụ học tập của
HS.
Bư
ớ
c 3. B
á
o c
á
o k
ế
t qu
ả
v
à
trao đ
ổ
i, th
ả
o lu
ậ
n:
* Sau khi cá nhân HS có sản phẩm, G V lần lượt gọi HS
trình bày sản phẩm của mình:
1. Diện tích khoảng 15000km
2
, do sông Hồng và sông
Thái Bình bồi đắp.
2. HS xác định:
- Phụ lưu: sông Đà, sông Lô,...
- Chi lưu: sông Đuống, sông Luộc, sông Đáy,...
3. HS xác định:
- Phụ lưu: sông Cầu, sông Thương, sông Lục Nam.
- Chi lưu: sông Kinh Thầy, sông Bạch Đằng, sông Cấm ,.
..
4. Hệ thống sông Hồng có tổng lượng dòng chảy lên
tới 112 tỉ m
3
/năm và lượng phù sa hết sức phong phú,
khoảng 120 triệu tấn/năm.
5. Ông cha ta đã xây dựng một hệ thống đê dài hàng
nghìn ki-lô-m ét dọc hai bên bờ sông từ năm 1108 vào
thời Lý Nhân Tông để mở rộng diện tích sản xuất
đồng thời để phòng chống lũ lụt. Điều này đã làm cho
địa hình bề mặt châu thổ đã có sự thay đổi.
6. Chế độ nước sông Hồng tương đối đơn giản, trong
năm có một mùa lũ và một mùa cạn rõ rệt:
- Mùa lũ kéo dài 5 tháng (từ tháng 6 đến tháng 10),
chiếm khoảng 75% lưu lượng dòng chảy cả năm với
các đợt lũ lên nhanh và đột ngột.
- M ùa cạn kéo dài 7 tháng (từ tháng 11 đến tháng 5
năm sau), chỉ chiếm khoảng 25% lưu lượng dòng
chảy cả năm , mực nước sông hạ thấp rõ rệt.
- M ùa lũ từ tháng 6 đến
tháng 10, chiếm khoảng
75% lưu lượng dòng
chảy cả năm với các đợt
lũ lên nhanh và đột ngột.
- Mùa cạn từ tháng 11
đến tháng 5 năm sau,
chỉ chiếm khoảng 25%
lưu lượng dòng chảy cả
năm, mực nước sông hạ
thấp rõ rệt.
TTrraanngg 3399
7. Nguyên nhân:
+ Nguồn cung cấp nước cho sông Hồng chủ yếu là
mưa nên thời gian mùa lũ cũng theo sát mùa mưa.
+ Do là hợp lưu của nhiều sông nên khi mưa lớn thì lũ
lên nhanh, rút chậm , diện tích ngập lớn.
* HS khác lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa sản phẩm
giúp bạn và sản phẩm của cá nhân.
Bư
ớ
c 4.
Đá
nh gi
á
:
GV đánh giá tinh thần thái độ học tập của HS, đánh
giá kết quả hoạt động của HS và chốt lại nội dung
chuẩn kiến thức cần đạt.
:
HS:
- Trình bày được quá trình hình thành và phát triển châu thổ sông Cửu Long.
- M ô tả được chế độ nước của sông Cửu Long.
:
Dựa vào hình 1.3, 1.4 kết hợp kênh chữ SGK tr159, 160 thảo
luận nhóm để trả lời các câu hỏi của GV.
trả lời được các câu hỏi của GV.
TTrraanngg 4400
Ho
ạ
t đ
ộ
ng c
ủ
a GV v
à
HS
N
ộ
i dung ghi b
à
i
Bư
ớ
c 1. Giao nhi
ệ
m v
ụ
:
* GV gọi HS đọc nội dung mục 2 SGK.
* GV treo hình 1.3, 1.4 lên bảng.
* GV chia lớp làm 8 nhóm, mỗi nhóm từ 4 đến6 em ,
yêu cầu HS, yêu cầu HS quan sát hình 1.3, 1.4 và
thông tin trong bày, thảo luận nhóm trong 5 phút để
trả lời các câu hỏi theo phiếu học tập sau:
1. Nhóm 1, 2, 3, 4 – phiếu học tập số 1
Ph
ầ
n c
â
u h
ỏ
i
Ph
ầ
n tr
ả
l
ờ
i
2. Nhóm 5, 6, 7, 8 – phiếu học tập số 2
Ph
ầ
n c
â
u h
ỏ
i
Ph
ầ
n tr
ả
l
ờ
i
2. Qu
á
tr
ì
nh h
ì
nh th
à
nh
v
à
ph
á
t tri
ể
n ch
â
u th
ổ
s
ô
ng C
ử
u Long. Ch
ế
đ
ộ
nư
ớ
c c
ủ
a s
ô
ng C
ử
u
Long
- Diện tích khoảng
40000km
2
, do sông Cửu
Long (sông Tiền và sông
Hậu) bồi đắp.
- Hiện nay, do biến đổi
khí hậu, nước biển dâng
và hàm lượng phù sa
trong nước sông giảm
nên nhiều nơi ở ven biển
của châu thổ bị sạt lở.
- M ùa lũ từ tháng 7 đến
tháng 11, chiếm khoảng
80% lưu lượng dòng
chảy cả năm . Nước sông
khá điều hòa, lũ lên
chậm và rút chậm .
- M ùa cạn từ tháng 1 đến
tháng 6 năm sau, chiếm
khoảng 20% lưu lượng
dòng chảy cả năm .
TTrraanngg 4411
Bư
ớ
c 2. HS th
ự
c hi
ệ
n nhi
ệ
m v
ụ
:
* HS quan sát quan sát hình 1.3, 1.4 và thông tin trong
bày, suy nghĩ, thảo luận nhóm để trả lời câu hỏi.
* GV quan sát, trợ giúp HS khi có yêu cầu. Đánh giá
thái độ và khả năng thực hiện nhiệm vụ học tập của
HS.
Bư
ớ
c 3. B
á
o c
á
o k
ế
t qu
ả
v
à
trao đ
ổ
i, th
ả
o lu
ậ
n:
* Sau khi nhóm HS có sản phẩm, GV cho các nhóm
HS trình bày sản phẩm của mình, đại diện nhóm 2, 6
lên thuyết trình câu trả lời trước lớp:
1. Nhóm 2 – phiếu học tập số 1
Ph
ầ
n c
â
u h
ỏ
i
Ph
ầ
n tr
ả
l
ờ
i
Diện tích khoảng 40000km
2
, do
sông Cửu Long (sông Tiền và
sông Hậu) bồi đắp.
- Hai dòng chính là sông Tiền và
sông Hậu.
- Các ô trũng lớn bị ngập nước:
Đồng Tháp Mười, Tứ giác Long
Xuyên, bán đảo Cà Mau.
- Hiện nay, do biến đổi khí hậu,
nước biển dâng và hàm lượng
phù sa trong nước sông giảm nên
nhiều nơi ở ven biển của châu thổ
bị sạt lở.
TTrraanngg 4422
2. Nhóm 6 – phiếu học tập số 2
Ph
ầ
n c
â
u h
ỏ
i
Ph
ầ
n tr
ả
l
ờ
i
Nguồn cung cấp nước chủ yếu là
nước mưa, chia thành hai m ùa:
- Mùa lũ từ tháng 7 đến tháng 11,
chiếm khoảng 80% lưu lượng
dòng chảy cả năm. Nước sông
khá điều hòa, lũ lên chậm và rút
chậm .
- Mùa cạn từ tháng 1 đến tháng 6
năm sau, chiếm khoảng 20% lưu
lượng dòng chảy cả năm.
- Sông co dang hinh lông chim, ơ
nươc ta diên tich lưu vưc nho,
chay trên diên tich nho đông thơi
lai được nôi thông vơi hô Tônlê
Xap. Vây nên m ua lu lên châm,
xuông châm.
- Sông chay ra biên qua 9 cưa nên
lu thoat nhanh hơn.
- Đia hinh sông chay qua thâp,
mang lươi kênh rach day đăc.
* HS các nhóm còn lại lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa
sản phẩm giúp nhóm bạn và sản phẩm của nhóm
mình.
Bư
ớ
c 4.
Đá
nh gi
á
:
GV đánh giá tinh thần thái độ học tập của HS, đánh
giá kết quả hoạt động của HS và chốt lại nội dung
chuẩn kiến thức cần đạt.
TTrraanngg 4433
:
HS trình bày được quá trình con người khai khẩn và cải tạo
châu thổ, chế ngự và thích ứng với chế độ nước sông Hồng và sông Cửu Long.
:
Dựa vào hình 1.5 – 1.9 kết hợp kênh chữ SGK tr161-163 suy
nghĩ cá nhân để trả lời các câu hỏi của GV.
trả lời được các câu hỏi của GV.
Ho
ạ
t đ
ộ
ng c
ủ
a GV v
à
HS
N
ộ
i dung ghi b
à
i
Bư
ớ
c 1. Giao nhi
ệ
m v
ụ
:
* GV gọi HS đọc nội dung mục 3 SGK.
* GV treo hình 1.5 – 1.9 lên bảng.
* GV yêu cầu HS quan sát hình 1.5 – 1.9 và thông tin
trong bày, lần lượt trả lời các câu hỏi sau:
3. Qu
á
tr
ì
nh con ngư
ờ
i
khai kh
ẩ
n v
à
c
ả
i t
ạ
o
ch
â
u th
ổ
, ch
ế
ng
ự
v
à
th
í
ch
ứ
ng v
ớ
i ch
ế
đ
ộ
nư
ớ
c s
ô
ng H
ồ
ng v
à
s
ô
ng C
ử
u Long.
- Từ xa xưa, người Việt
đã biết dẫn nước vào
ruộng, hoặc tiêu nước,
phân lũ về m ùa mưa;
TTrraanngg 4444
Bư
ớ
c 2. HS th
ự
c hi
ệ
n nhi
ệ
m v
ụ
:
* HS quan sát hình 1.5 – 1.9 và đọc kênh chữ trong
SGK, suy nghĩ để trả lời câu hỏi.
* GV quan sát, trợ giúp HS khi có yêu cầu. Đánh giá
thái độ và khả năng thực hiện nhiệm vụ học tập của
HS.
Bư
ớ
c 3. B
á
o c
á
o k
ế
t qu
ả
v
à
trao đ
ổ
i, th
ả
o lu
ậ
n:
* Sau khi cá nhân HS có sản phẩm, G V lần lượt gọi HS
trình bày sản phẩm của mình:
1. Vai trò:
- Hết sức quan trọng trong cuộc sống của người Việt
cổ ở miền Bắc. Đó là nơi cung cấp thức ăn, là đường
giao thông liên kết giữa các vùng.
- Hình ảnh về cuộc sống sông nước, cũng như dựa
vào khai thác các sản phẩm tự nhiên từ sông nước
được in đậm trên các di vật, hoặc vẫn được lưu giữ
trong các tầng văn hoá khảo cổ học.
2. Từ xa xưa, để khai thác nguồn nước giàu phù sa
của hệ thống sông Hồng, người Việt đã biết tạo nên
những hệ thống kênh (sông đào) dẫn nước vào ruộng,
hoặc tiêu nước, phân lũ về mùa mưa; đồng thời cũng
đồng thời cũng sớm phải
tổ chức đắp đê, trị thuỷ
để phát triển sản xuất và
bảo vệ cuộc sống.
- Từ thế kỉ XI, dưới thời
Lý đã cho đắp đê dọc
theo hầu hết các con
sông lớn.
- Tới thời Trần, triều đình
đã cho gia cố cho các
đoạn đê xung yếu,
chuyên trách trông coi
việc bồi đắp và bảo vệ
hệ thống đê điều,...
- Sang thế kỉ XV, nhà Lê
bắt đầu tiến hành quai
đê lấn biển để khai thác
bãi bồi vùng cửa sông.
- Chính quyền phong
kiến nhà Nguyễn rất
quan tâm đến vấn đề
đắp đê, tuy nhiên, triều
đình đang lâm vào thế
bối rối, cân nhắc lợi - hại
của việc nên tiếp tục đắp
đê hay bỏ đê.
- Ngay từ thời vương
quốc Phù Nam (khoảng
thế kỉ I đến đầu thế kỉ
VII), vùng châu thổ sông
Cửu Long đã được con
người khai phá và trở
thành một trung tâm
nông nghiệp lúa nước.
- Đến thế kỉ IV, ở Nam Bộ
xuất hiện tình trạng biển
TTrraanngg 4455
sớm phải tổ chức đắp đê, trị thuỷ để phát triển sản
xuất và bảo vệ cuộc sống.
3.
- Từ thế kỉ XI, dưới thời Lý, Nhà nước Đại Việt đã cho
đắp đê dọc theo hầu hết các con sông lớn.
- Tới thời Trần, triều đình đã cho gia cố cho các đoạn
đê xung yếu ở hai bên bờ sông Hồng từ đầu nguồn tới
biển (đê quai vạc) và đặt ra chức quan Hà đê sứ
chuyên trách trông coi việc bồi đắp và bảo vệ hệ
thống đê điều,...
4.
- Sang thế kỉ XV, nhà Lê bắt đầu tiến hành quai đê lấn
biển để khai thác bãi bồi vùng cửa sông. Công việc
này được đẩy mạnh vào thời Nguyễn ở các vùng ven
biển Thái Bình, Nam Định và Ninh Bình.
- Chính quyền phong kiến nhà Nguyễn rất quan tâm
đến vấn đề đắp đê phòng lụt ở vùng châu thổ sông
Hồng. Tuy nhiên, triều đình đang lâm vào thế bối rối,
cân nhắc lợi - hại của việc nên tiếp tục đắp đê hay bỏ
đê.
5.
- Ngay từ thời vương quốc Phù Nam (khoảng thế kỉ I
đến đầu thế kỉ VII), vùng châu thổ sông Cửu Long đã
được con người khai phá và trở thành một trung tâm
nông nghiệp lúa nước.
- Đến thế kỉ IV, ở Nam Bộ xuất hiện tình trạng biển tiến
cục bộ, nước mặn dần dâng cao. Quá trình này đã
làm cho toàn bộ vùng đất thấp bị ngập mặn, gây ra
hậu quả lâu dài và ảnh hưởng nghiêm trọng đến nghề
trồng lúa. Cho đến thế kỉ XIII, Nam Bộ vẫn còn là vùng
đất tương đối hoang vu.
6. Việc khai khẩn đồng bằng sông Cửu Long gắn liền
với quá trình con người thích ứng với tự nhiên.
- Quá trình khai hoang, phục hoá đồng ruộng bắt đầu
tiến cục bộ, nước mặn
dần dâng cao ảnh hưởng
nghiêm trọng đến nghề
trồng lúa. Cho đến thế kỉ
XIII, Nam Bộ vẫn còn là
vùng đất tương đối
hoang vu.
- Quá trình khai hoang,
phục hoá đồng ruộng
bắt đầu được đẩy m ạnh
từ khoảng thế kỉ XVII với
nhiều dòng kênh lớn
được đào và đưa vào
khai thác.
- Chợ nổi, nhà nổi,... là
những cách thích ứng
với môi trường sông
nước của cư dân đồng
bằng sông Cửu Long.
TTrraanngg 4466
được đẩy mạnh từ khoảng thế kỉ XVII với nhiều dòng
kênh lớn được đào và đưa vào khai thác. Các cộng
đồng cư dân đến từ phía bắc, cùng với những nhóm
cư dân có m ặt từ trước đã sát cánh bên nhau khai
phá trên quy m ô lớn, phát triển vùng đất Nam Bộ dần
thành một trung tâm kinh tế của đất nước.
- Cuộc sống trên sông nước, gần sông nước và những
ứng xử thường xuyên với môi trường đã tạo nên một
nền văn hoá đậm chất sông nước. Chợ nổi, nhà nổi,...
là những cách thích ứng với môi trường sông nước
của cư dân đồng bằng sông Cửu Long.
- Do tác động lớn của môi trường sông nước mà
“nước” thành quan niệm của người Việt về Tổ quốc từ
xưa đến nay.
* HS khác lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa sản phẩm
giúp bạn và sản phẩm của cá nhân.
Bư
ớ
c 4.
Đá
nh gi
á
:
GV đánh giá tinh thần thái độ học tập của HS, đánh
giá kết quả hoạt động của HS và chốt lại nội dung
chuẩn kiến thức cần đạt.
3. Ho
ạ
t đ
ộ
ng luy
ệ
n t
ậ
p (15 ph
ú
t)
Nhằm củng cố, hệ thống hóa, hoàn thiện kiến thức mới mà HS
đã được lĩnh hội ở hoạt động hình thành kiến thức.
:
GV giao nhiệm vụ cho HS và chủ yếu cho làm việc cá nhân để
hoàn thành bài tập. Trong quá trình làm việc HS có thể trao đổi với bạn.
trả lời được câu hỏi mà GV giao.
Bư
ớ
c 1. Giao nhi
ệ
m v
ụ
:
GV yêu cầu HS dựa vào kiến thức đã học, hãy trả lời các câu hỏi sau:
Bư
ớ
c 2. HS th
ự
c hi
ệ
n nhi
ệ
m v
ụ
:
* HS dựa vào kiến thức đã học, suy nghĩ, trao đổi với bạn để trả lời câu hỏi.
TTrraanngg 4477
* GV quan sát, trợ giúp HS khi có yêu cầu. Đánh giá thái độ và khả năng thực
hiện nhiệm vụ học tập của HS.
Bư
ớ
c 3. B
á
o c
á
o k
ế
t qu
ả
v
à
trao đ
ổ
i, th
ả
o lu
ậ
n:
* Sau khi cá nhân HS có sản phẩm , GV lần lượt gọi HS trình bày sản phẩm
của mình:
1.
Ch
ế
đ
ộ
nư
ớ
c
S
ô
ng H
ồ
ng
S
ô
ng C
ử
u Long
Mùa lũ
- Kéo dài 5 tháng (từ tháng
6 đến tháng 10), chiếm
khoảng 75% lưu lượng
dòng chảy cả năm.
- Các đợt lũ lên nhanh và
đột ngột
- Kéo dài 5 tháng (từ tháng 7 đến
tháng 11), chiếm khoảng 80%
lưu lượng dòng chảy cả năm.
- Lũ lên và khi rút đều diễn ra
chậm.
Mùa cạn
- Kéo dài 7 tháng (từ tháng
11 đến tháng 5 năm sau),
chiếm khoảng 25% lưu
lượng dòng chảy cả năm.
- Kéo dài 7 tháng (từ tháng 12
đến tháng 6 năm sau), chiếm
khoảng 20% lưu lượng dòng
chảy cả năm
2.
- Giống nhau:
+ Hoạt động khai thác của con người ở vùng châu thổ sông Hồng và sông
Cửu Long đều diễn ra từ rất sớm.
+ Hoạt động khai thác diễn ra nhằm mục đích chủ yếu là: phát triển nông
nghiệp. Bên cạnh đó, con người cũng thực hiện các hoạt động khác, như: khai
thác nguồn lợi thủy sản từ sông nước; sử dụng sông ngòi, kênh rạch,… làm
đường giao thông kết nối giữa các vùng,…
- Khác nhau:
+ Quá trình khai khẩn châu thổ sông Hồng ở miền Bắc gắn liền với việc đắp
đê trị thủy.
+ Quá trình khai khẩn châu thổ sông Cửu Long ở miền Nam là quá trình con
người thích ứng với tự nhiên.
* HS còn lại lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa sản phẩm giúp bạn và sản phẩm
của cá nhân.
Bư
ớ
c 4.
Đá
nh gi
á
:
GV đánh giá tinh thần thái độ học tập của HS, đánh giá kết quả hoạt động
của HS.
TTrraanngg 4488
4. Ho
ạ
t đ
ộ
ng v
ậ
n d
ụ
ng (5 ph
ú
t)
Vận dụng kiến thức m ới mà HS đã được lĩnh hội để giải quyết
những vấn đề mới trong học tập.
:
GV GV hướng dẫn HS thực hiện nhiệm vụ ở nhà.
trả lời được câu hỏi mà GV giao.
Bư
ớ
c 1. Giao nhi
ệ
m v
ụ
:
GV đặt câu hỏi cho HS:
Bư
ớ
c 2. HS th
ự
c hi
ệ
n nhi
ệ
m v
ụ
:
HS tìm kiếm thông tin trên Internet và thực
hiện nhiệm vụ ở nhà.
Bư
ớ
c 3. B
á
o c
á
o k
ế
t qu
ả
v
à
trao đ
ổ
i, th
ả
o lu
ậ
n:
* Sau khi cá nhân HS có sản phẩm , GV lần lượt gọi HS trình bày sản phẩm
của mình vào tiết học sau: (chọn nhiệm vụ 1)
Đ
ị
a h
ì
nh, s
ô
ng ng
ò
i ch
â
u th
ổ
s
ô
ng H
ồ
ng
Đ
ị
a h
ì
nh, s
ô
ng ng
ò
i ch
â
u th
ổ
s
ô
ng C
ử
u
Long
* HS còn lại lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa sản phẩm giúp bạn và sản phẩm
của cá nhân.
Bư
ớ
c 4.
Đá
nh gi
á
:
GV đánh giá tinh thần thái độ học tập của HS, đánh giá kết quả hoạt động
của HS.
CH
Ủ
Đ
Ề
2. B
Ả
O V
Ệ
CH
Ủ
QUY
Ề
N, C
Á
C QUY
Ề
N V
À
L
Ợ
I
Í
CH H
Ợ
P PH
Á
P
C
Ủ
A VI
Ệ
T NAM
Ở
BI
Ể
N
ĐÔ
NG
Phần: Địa lí, Lớp: 8, Thời lượng: dạy 3 tiết
TTrraanngg 4499
I. M
Ụ
C TI
Ê
U
1. V
ề
ki
ế
n th
ứ
c
- Xác định được vị trí, phạm vi của vùng biển và hải đảo VN (theo luật Biển VN).
- Trình bày được những nét chính về m ôi trường, tài nguyên thiên nhiên; phân
tích được những thuận lợi và khó khăn đối với phát triển kinh tế và bảo vệ chủ
quyền, các quyền và lợi ích hợp pháp của việt nam ở Biển Đông.
- Trình bày được quá trình xác lập chủ quyền biển đảo của VN trong lịch sử.
2. V
ề
n
ă
ng l
ự
c
- Năng lực tự học: khai thác được tài liệu phục vụ cho bài học.
- Năng lực giao tiếp và hợp tác: làm việc nhóm có hiệu quả.
- Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: biết sử dụng công cụ, phương tiện
phục vụ bài học, biết phân tích và xử lí tình huống.
- Năng lực nhận thức khoa học lịch sử và địa lí:
+ Xác định được vị trí, phạm vi của vùng biển và hải đảo VN (theo luật Biển VN).
+ Trình bày được những nét chính về môi trường, tài nguyên thiên nhiên; phân
tích được những thuận lợi và khó khăn đối với phát triển kinh tế và bảo vệ chủ
quyền, các quyền và lợi ích hợp pháp của việt nam ở Biển Đông.
+ Trình bày được quá trình xác lập chủ quyền biển đảo của VN trong lịch sử.
- Năng lực tìm hiểu lịc sử và địa lí:
+ Khai thác kênh hình và kênh chữ trong SGK từ tr164-170.
+ Quan sát bản đồ hình 11.1 SGK tr146 để xác định vị trí, phạm vi vùng biển và
hải đảo VN.
+ Quan sát sơ đồ hình 2.2 SGK tr168 để trình bày quá trình xác lập chủ quyền
biển đảo thế kỉ X – XV
- Năng lực vận dụng tri thức địa lí giải quyết một số vấn đề thực tiễn: sưu tầm tư
liệu từ sách, báo và internet, em hãy viết một bản tin (khoảng 7 - 10 câu) tuyên
truyền về chủ quyền biển đảo của Việt Nam qua tư liệu tìm được.
3. V
ề
ph
ẩ
m ch
ấ
t:
ý thức học tập nghiêm túc, ý thức giữ gìn và bảo vệ chủ quyền
biển – đảo VN.
II. THI
Ế
T B
Ị
D
Ạ
Y H
Ọ
C V
À
H
Ọ
C LI
Ệ
U
1. Gi
á
o vi
ê
n (GV)
- KHBD, SGK, sách giáo viên (SGV).
- Hình 11.1. Bản đồ các nước có chung Biển Đông, hình 2.1. Tàu thuyền đánh cá
ở Mũi Né, Bình Thuận, hình 2.2. Sơ đồ quá trình xác lập chủ quyền biển đảo thế kỉ X
– XV, hình 2.3. Tượng đài Đội Hoàng Sa kiêm quản Bắc Hải tại Lý Sơn, hình 2.4.
Một bản khắc triều Nguyễn khẳng định chủ quyền đối với quần đảo Trường Sa và
Hoàng Sa phóng to.
TTrraanngg 5500
- Phiếu học tập, bảng phụ ghi câu hỏi thảo luận nhóm và bảng nhóm cho HS trả
lời.
2. H
ọ
c sinh (HS):
SGK, vở ghi.
III. TI
Ế
N TR
Ì
NH D
Ạ
Y H
Ọ
C
1. Ho
ạ
t đ
ộ
ng 1: Kh
ở
i đ
ộ
ng (10 ph
ú
t)
Tạo tình huống giữa cái đã biết và chưa biết nhằm tạo hứng thú
học tập cho HS.
GV tổ chức trò chơi “Vượt chướng ngại vật” cho HS.
:
HS giải mã được “Chướng ngại vật” G V đặt ra.
Bư
ớ
c 1. Giao nhi
ệ
m v
ụ
:
* GV treo bảng phụ trò chơi “Vượt chướng ngại vật” lên bảng:
* GV phổ biến luật chơi:
- “Chướng ngại vật” là tên hình ảnh ẩn sau 4 m ảnh ghép được đánh số từ 1 đến
4 tương ứng với 4 câu hỏi.
- Các em dựa vào kiến thức đã học để trả lời, các em có quyền lựa chọn thứ tự
câu hỏi để trả lời, mỗi câu hỏi có 1 lượt trả lời.
- Em nào trả lời đúng sẽ nhận được 1 phần quà nhỏ (ví dụ 1 cây bút) và m ảng
ghép sẽ biến m ất để hiện ra một góc của hình ảnh tương ứng, trả lời sai mảnh
ghép sẽ bị khóa lại, trong quá trình trả lời, em nào trả lời đúng “Chướng ngại vật” thì
sẽ nhận được phần quà lớn hơn (ví dụ 3 cây bút).
* Hệ thống câu hỏi:
C
â
u 1.
Châu thổ sông Hồng có diện tích bao nhiêu? Do sông nào bồi đắp?
C
â
u 2.
Mùa lũ trên sông Hồng có đặc điểm gì?
1
2
3
4
TTrraanngg 5511
C
â
u 3.
Châu thổ sông Cửu Long có diện tích bao nhiêu? Do sông nào bồi
đắp?
C
â
u 4.
Mùa lũ trên sông Cửu Long có đặc điểm gì?
Bư
ớ
c 2. HS th
ự
c hi
ệ
n nhi
ệ
m v
ụ
:
* HS dựa vào kiến thức đã học, suy nghĩa để trả lời câu hỏi.
* GV quan sát, đánh giá thái độ và khả năng thực hiện nhiệm vụ học tập của HS.
Bư
ớ
c 3: B
á
o c
á
o k
ế
t qu
ả
v
à
trao đ
ổ
i, th
ả
o lu
ậ
n
:
* Sau khi HS có sản phẩm, GV lần lượt gọi HS trình bày sản phẩm của mình:
C
â
u 1:
Diện tích khoảng 15000km
2
, do sông Hồng và sông Thái Bình bồi đắp.
C
â
u 2:
- Kéo dài 5 tháng (từ tháng 6 đến tháng 10), chiếm khoảng 75% lưu lượng dòng
chảy cả năm .
- Các đợt lũ lên nhanh và đột ngột
C
â
u 3:
Diện tích khoảng 40000km
2
, do sông Cửu Long (sông Tiền và sông Hậu)
bồi đắp.
C
â
u 4:
- Kéo dài 5 tháng (từ tháng 7 đến tháng 11), chiếm khoảng 80% lưu lượng dòng
chảy cả năm .
- Lũ lên và khi rút đều diễn ra chậm.
C
Ộ
T M
Ố
C CH
Ủ
QUY
Ề
N TR
Ê
N
Đ
Ả
O TRƯ
Ờ
NG SA
* HS khác lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa sản phẩm giúp bạn và sản phẩm của
cá nhân.
Bư
ớ
c 4. GV d
ẫ
n d
ắ
t v
à
o n
ộ
i dung b
à
i m
ớ
i
: Cột mốc chủ quyền trên đảo Trường
Sa không chỉ là công trình đánh dấu chủ quyền, mà còn được coi như m ột biểu
tượng, thể hiện sự trân trọng, lòng biết ơn đối với các thế hệ đi trước đã hy sinh để
TTrraanngg 5522
bảo vệ chủ quyền biển đảo của Tổ quốc. Vậy quá trình xác lập chủ quyền biển đảo
của Việt Nam trong lịch sử diễn ra như thế nào? Để biết được điều này, lớp chúng
ta cùng tìm hiểu qua bài học hôm nay.
2. Ho
ạ
t đ
ộ
ng 2: H
ì
nh th
à
nh ki
ế
n th
ứ
c (105 ph
ú
t)
:
HS xác định được vị trí, phạm vi của vùng biển và hải đảo VN
(theo luật Biển VN).
:
Dựa vào hình 11.1 SGK tr146, bảng số liệu kết hợp kênh chữ
SGK tr164, 165 suy nghĩ cá nhân để trả lời các câu hỏi của GV.
TTrraanngg 5533
trả lời được các câu hỏi của GV.
Ho
ạ
t đ
ộ
ng c
ủ
a GV v
à
HS
N
ộ
i dung ghi b
à
i
Bư
ớ
c 1. Giao nhi
ệ
m v
ụ
:
* GV gọi HS đọc nội dung mục 1 SGK.
* GV treo hình 11.1, bảng số liệu SGK lên bảng.
* GV yêu cầu HS quan sát hình 11.1, bảng số liệu SGK
và thông tin trong bày, lần lượt trả lời các câu hỏi sau:
Bư
ớ
c 2. HS th
ự
c hi
ệ
n nhi
ệ
m v
ụ
:
* HS quan sát bản đồ hình 11.1, bảng số liệu SGK và
đọc kênh chữ trong SGK, suy nghĩ để trả lời câu hỏi.
* GV quan sát, trợ giúp HS khi có yêu cầu. Đánh giá
thái độ và khả năng thực hiện nhiệm vụ học tập của
HS.
Bư
ớ
c 3. B
á
o c
á
o k
ế
t qu
ả
v
à
trao đ
ổ
i, th
ả
o lu
ậ
n:
* Sau khi cá nhân HS có sản phẩm, G V lần lượt gọi HS
trình bày sản phẩm của mình:
1. Vùng biển Việt Nam có diện tích khoảng 1 triệu
1. C
á
c v
ù
ng bi
ể
n v
à
h
ả
i
đ
ả
o Vi
ệ
t Nam
- Vùng biển Việt Nam có
diện tích khoảng 1 triệu
km
2
, là một bộ phận của
Biển Đông.
- Vùng biển Việt Nam
bao gồm nội thủy, lãnh
hải, vùng tiếp giáp lãnh
hải, vùng đặc quyền kinh
tế và thềm lục địa thuộc
chủ quyền, quyền chủ
quyền và quyền tài phán
quốc gia của Việt Nam.
- Cả nước có 12 huyện
đảo: Bạch Long Vĩ (Hải
Phòng); Cát Hải (Hải
Phòng); Cô Tô (Quảng
Ninh); Côn Đảo (Bà Rịa -
Vũng Tàu); Cồn Cỏ
(Quảng Trị); Hoàng Sa
(Đà Nẵng); Kiên Hải
(Kiên Giang); Lý Sơn
TTrraanngg 5544
km
2
, là một bộ phận của Biển Đông. Biển nước ta tiếp
giáp với vùng biển của các nước Trung Q uốc,
Phi-lip-pin, In-đô-nê-xia, Bờ-ru-nây, M a-lay-xia,
Xing-ga-po, Thái Lan, Cam-pu-chia.
2. Vùng biển Việt Nam bao gồm nội thủy, lãnh hải,
vùng tiếp giáp lãnh hải, vùng đặc quyền kinh tế và
thềm lục địa thuộc chủ quyền, quyền chủ quyền và
quyền tài phán quốc gia của Việt Nam.
3. HS nêu tên và xác định các huyện đảo của Việt
Nam:
- Huyện đảo Bạch Long Vĩ (Hải Phòng);
- Huyện đảo Cát Hải (Hải Phòng);
- Huyện đảo Cô Tô (Quảng Ninh);
- Huyện đảo Côn Đảo (Bà Rịa - Vũng Tàu);
- Huyện đảo Cồn Cỏ (Quảng Trị);
- Huyện đảo Hoàng Sa (Đà Nẵng);
- Huyện đảo Kiên Hải (Kiên Giang);
- Huyện đảo Lý Sơn (Quảng Ngãi);
- Phú Quý (Bình Thuận);
- Phú Quốc (Kiên Giang);
- Trường Sa (Khánh Hòa);
- Vân Đồn (Quảng Ninh).
* HS khác lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa sản phẩm
giúp bạn và sản phẩm của cá nhân.
Bư
ớ
c 4.
Đá
nh gi
á
:
GV đánh giá tinh thần thái độ học tập của HS, đánh
giá kết quả hoạt động của HS và chốt lại nội dung
chuẩn kiến thức cần đạt.
(Quảng Ngãi); Phú Quý
(Bình Thuận); Phú Quốc
(Kiên Giang); Trường Sa
(Khánh Hòa); Vân Đồn
(Quảng Ninh).
:
HS trình bày được những nét chính về môi trường, tài nguyên
thiên nhiên.
TTrraanngg 5555
:
Quan sát hình 2.1 kênh chữ SGK tr165, 166 suy nghĩ cá nhân
để trả lời các câu hỏi của GV.
trả lời được các câu hỏi của GV.
Ho
ạ
t đ
ộ
ng c
ủ
a GV v
à
HS
N
ộ
i dung ghi b
à
i
Bư
ớ
c 1. Giao nhi
ệ
m v
ụ
:
* GV gọi HS đọc nội dung mục 2 SGK.
* GV yêu cầu HS dựa vào thông tin trong bày, lần lượt
trả lời các câu hỏi sau:
Bư
ớ
c 2. HS th
ự
c hi
ệ
n nhi
ệ
m v
ụ
:
* HS đọc kênh chữ trong SGK, suy nghĩ để trả lời câu
hỏi.
* GV quan sát, trợ giúp HS khi có yêu cầu. Đánh giá
thái độ và khả năng thực hiện nhiệm vụ học tập của
HS.
Bư
ớ
c 3. B
á
o c
á
o k
ế
t qu
ả
v
à
trao đ
ổ
i, th
ả
o lu
ậ
n:
* Sau khi cá nhân HS có sản phẩm, G V lần lượt gọi HS
trình bày sản phẩm của mình:
1. Nhìn chung, chất lượng môi trường nước biển (ven
bờ và xa bờ, ven các đảo và cụm đảo) đều còn khá tốt,
hầu hết các chỉ số đặc trưng đều nằm trong giới hạn
cho phép của Tiêu chuẩn môi trường Việt Nam hiện
hành.
2.
- Tuy nhiên, chất lượng môi trường biển đảo có xu
hướng suy thoái: lượng rác thải, chất thải trên biển
2.
Đ
ặ
c đi
ể
m m
ô
i trư
ờ
ng
v
à
t
à
i nguy
ê
n bi
ể
n, đ
ả
o
VN
- Chất lượng m ôi trường
nước biển (ven bờ và xa
bờ, ven các đảo và cụm
đảo) đều còn khá tốt.
- Tuy nhiên một số nơi
vẫn còn bị ô nhiễm và
các hệ sinh thái biển có
xu hướng suy thoái.
khá phong phú và
đa dạng.
- Nhiều loài thuỷ sản cho
giá trị kinh tế cao. Nhiều
vũng vịnh, đầm phá rất
thuận lợi để nuôi trồng
thuỷ sản.
- Là nguồn cung cấp
muối vô tận. Các khoáng
sản có trữ lượng tương
đối lớn như: dầu mỏ, khí
tự nhiên, cát thuỷ tinh,
ti-tan,...
- Nguồn tài nguyên du
lịch biển đặc sắc và đa
dạng: các bãi biển đẹp,
các vịnh biển, các khu
TTrraanngg 5566
tăng, nhiều vùng biển ven bờ bị ô nhiễm, số lượng
nhiều loài hải sản giảm, một số hệ sinh thái (nhất là
rạn san hô, cỏ biển,...) bị suy thoái,...
- Nguyên nhân: sự gia tăng các nguồn thải từ đất liền,
tình trạng xả thải ra biển chưa qua xử lí; các hệ sinh
thái biển đang bị khai thác quá mức, thiếu tính bền
vững dẫn đến tình trạng suy giảm đa dạng sinh học,...
3. Hậu quả: Phá hoại môi trường sống của sinh vật,
làm tuyệt chủng một số loại hản sản, sinh vật gần bờ.
Gây mất mỹ quan, ảnh hưởng lớn đến ngành du lịch.
4. Biện pháp: trồng và bảo vệ rừng ngập mặn, bảo vệ
rạn san hô, cải thiện tình trạng ô nhiễm ven bờ,...
5. Vùng biển và hải đảo nước ta có nguồn tài nguyên
khá phong phú và đa dạng.
- Vùng biển Việt Nam có nhiều loài thuỷ sản cho giá trị
kinh tế cao. Dọc ven biển có nhiều vũng vịnh, đầm
phá rất thuận lợi để nuôi trồng thuỷ sản.
- Biển Việt Nam là nguồn cung cấp muối vô tận. Các
khoáng sản có trữ lượng tương đối lớn như: dầu mỏ,
khí tự nhiên, cát thuỷ tinh, ti-tan,... tạo thuận lợi phát
triển các ngành công nghiệp.
- Việt Nam có nguồn tài nguyên du lịch biển đặc sắc
và đa dạng. Gồm các bãi biển đẹp, các vịnh biển có
phong cảnh độc đáo, các khu bảo tồn, khu dự trữ sinh
quyển biển và hải đảo,.. thu hút khách du lịch trong và
ngoài nước.
* HS khác lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa sản phẩm
giúp bạn và sản phẩm của cá nhân.
Bư
ớ
c 4.
Đá
nh gi
á
:
GV đánh giá tinh thần thái độ học tập của HS, đánh
giá kết quả hoạt động của HS và chốt lại nội dung
chuẩn kiến thức cần đạt.
bảo tồn, khu dự trữ sinh
quyển biển và hải đảo,..
TTrraanngg 5577
:
HS phân tích được những thuận lợi và khó khăn đối với phát
triển kinh tế và bảo vệ chủ quyền, các quyền và lợi ích hợp pháp của Việt Nam ở
Biển Đông.
:
Dựa vào kênh chữ SGK tr166, 167 suy nghĩ, thảo luận nhóm
để trả lời các câu hỏi của GV.
trả lời được các câu hỏi của GV.
Ho
ạ
t đ
ộ
ng c
ủ
a GV v
à
HS
N
ộ
i dung ghi b
à
i
Bư
ớ
c 1. Giao nhi
ệ
m v
ụ
:
* GV gọi HS đọc nội dung mục 3 SGK.
* GV chia lớp làm 8 nhóm, mỗi nhóm từ 4 đến 6 em,
yêu cầu HS, yêu cầu dựa vào thông tin trong bày, thảo
luận nhóm trong 5 phút để trả lời các câu hỏi theo
phiếu học tập sau:
1. Nhóm 1, 2, 3, 4 – phiếu học tập số 1
Ph
ầ
n c
â
u h
ỏ
i
Ph
ầ
n tr
ả
l
ờ
i
2. Nhóm 5, 6, 7, 8 – phiếu học tập số 2
3. Nh
ữ
ng thu
ậ
n l
ợ
i v
à
kh
ó
kh
ă
n đ
ố
i v
ớ
i ph
á
t
tri
ể
n kinh t
ế
v
à
b
ả
o v
ệ
ch
ủ
quy
ề
n bi
ể
n đ
ả
o
- Thuận lợi: Phát triển
tổng hợp kinh tế biển:
khai thác nuôi trồng và
chế biến hải sản, giao
thông vận tải biển, du
lịch biển đảo, khai thác
khoáng sản biển.
- Khó khăn: thiên tai: bão,
nước dâng, sóng lớn, sạt
lở bờ biển, cơ sở hạ tầng
chưa đầy đủ và đồng bộ.
- Thuận lợi:
+ Công ước của Liên hợp
quốc về Luật Biển 1982
là cơ sở pháp lí để các
quốc gia khẳng định và
bảo vệ chủ quyền, các
TTrraanngg 5588
Ph
ầ
n c
â
u h
ỏ
i
Ph
ầ
n tr
ả
l
ờ
i
Bư
ớ
c 2. HS th
ự
c hi
ệ
n nhi
ệ
m v
ụ
:
* HS đọc kênh chữ SGK tr166, 167, suy nghĩ, thảo luận
nhóm để trả lời câu hỏi.
* GV quan sát, trợ giúp HS khi có yêu cầu. Đánh giá
thái độ và khả năng thực hiện nhiệm vụ học tập của
HS.
Bư
ớ
c 3. B
á
o c
á
o k
ế
t qu
ả
v
à
trao đ
ổ
i, th
ả
o lu
ậ
n:
* Sau khi nhóm HS có sản phẩm, GV cho các nhóm
HS trình bày sản phẩm của mình, đại diện nhóm 1, 5
lên thuyết trình câu trả lời trước lớp:
1. Nhóm 1 – phiếu học tập số 1
Ph
ầ
n c
â
u h
ỏ
i
Ph
ầ
n tr
ả
l
ờ
i
- Đánh bắt và nuôi trồng hải sản.
- Khai thác tài nguyên khoáng sản
(dầu mỏ và khí tự nhiên,…)
quyền và lợi ích hợp
pháp trên biển.
+ Nước ta đã ban hành
Luật biển Việt Nam,
tham gia xây dựng và
thực thi Bộ quy tắc ứng
xử Biển Đông.
+ Tình hình an ninh,
chính trị của các nước
Đông Nam Á ngày càng
ổn định.
- Khó khăn: tình trạng
chồng lấn giữa vùng
biển đảo của nhiều quốc
gia đã dẫn đến những
tranh chấp, ảnh hưởng
đến tình hình an ninh
trên Biển Đông.
TTrraanngg 5599
- Phát triển nghề sản xuất muối.
- Phát triển hoạt động du lịch biển.
- Xây dựng các cảng nước sâu.
- Khai thác năng lượng điện gió,
điện thủy triều.
-
Tài nguyên biển (sinh vật,
khoáng sản,...) đa dạng, phong
phú tạo điều kiện để phát triển
nhiều ngành kinh tế biển, như:
khai thác và nuôi trồng thuỷ sản,
làm muối, khai thác dầu khí,...
- Vị trí nằm gần các tuyến hàng
hải quốc tế trên Biển Đông, dọc
bờ biển có nhiều vịnh biển kín để
xây dựng các cảng nước sâu,... là
điều kiện để phát triển giao thông
vận tải biển, là cửa ngõ để Việt
Nam giao thương với thị trường
quốc tế.
- Nhiều bãi biển đẹp, nước biển
ấm, chan hoà ánh nắng, nhiều
vườn quốc gia, khu dự trữ sinh
quyển ven biển và trên các đảo,...
tạo điều kiện để phát triển du lịch
biển đảo.
- Vùng biển nhiệt đới nước ta
nhiều thiên tai, đặc biệt là bão.
Những năm gần đây, biến đổi khí
hậu đã tác động lớn tới thiên
nhiên vùng biển đảo, gây khó
khăn cho phát triển kinh tế biển
đảo.
- Cơ sở hạ tầng các vùng biển và
TTrraanngg 6600
hải đảo nhìn chung còn chưa đầy
đủ và đồng bộ, không tương xứng
với tiềm năng và thế m ạnh biển
đảo.
2. Nhóm 5 – phiếu học tập số 2
Ph
ầ
n c
â
u h
ỏ
i
Ph
ầ
n tr
ả
l
ờ
i
- Công ước của Liên hợp quốc về
Luật Biển 1982 là cơ sở pháp lí để
các quốc gia khẳng định và bảo
vệ chủ quyền, các quyền và lợi ích
hợp pháp trên biển. Việt Nam đã
kí kết Công ước này và được sự
ủng hộ của nhiều quốc gia trên
thế giới trong quá trình đấu tranh
nhằm thực thi Công ước trên Biển
Đông.
- Việt Nam đã xây dựng được hệ
thống luật và pháp luật làm cơ sở
để bảo vệ chủ quyền, các quyền
và lợi ích hợp pháp của đất nước
trên Biển Đông, như: Luật Biển
Việt Nam năm 2012, Luật Biên
giới Quốc gia năm 2003,...
- Việt Nam tích cực tham gia xây
dựng Bộ Quy tắc ứng xử trên Biển
Đông (COC), kí một số thoả thuận
và hiệp định về phân định và hợp
tác trên biển với các nước láng
giềng, như: Hiệp định phân định
ranh giới thềm lục địa với In-đô-nê-
xi-a năm 2003, Thoả thuận hợp
tác khai thác chung thềm lục địa
chồng lấn với Ma-lai-xi-a năm
TTrraanngg 6611
1992,...
- Tình hình an ninh, chính trị khu
vực Đông Nam Á ngày càng ổn
định, các nước ASEAN ngày càng
đồng thuận trong cách ứng xử
của các bên trên Biển Đông.
Tình trạng chồng lấn giữa vùng
biển đảo của nhiều quốc gia đã
dẫn đến những tranh chấp, ảnh
hưởng đến tình hình an ninh trên
Biển Đông.
* HS các nhóm còn lại lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa
sản phẩm giúp nhóm bạn và sản phẩm của nhóm
mình.
Bư
ớ
c 4.
Đá
nh gi
á
:
GV đánh giá tinh thần thái độ học tập của HS, đánh
giá kết quả hoạt động của HS và chốt lại nội dung
chuẩn kiến thức cần đạt.
:
HS trình bày được qúa trình xác lập chủ quyền biển đảo trong
lịch sử Việt Nam .
:
Dựa vào bảng 2.2, hình 2.3, hình 2.4 và kênh chữ SGK
tr166-169 suy nghĩ cá nhân để trả lời các câu hỏi của GV.
TTrraanngg 6622
trả lời được các câu hỏi của GV.
Ho
ạ
t đ
ộ
ng c
ủ
a GV v
à
HS
N
ộ
i dung ghi b
à
i
Bư
ớ
c 1. Giao nhi
ệ
m v
ụ
:
* GV gọi HS đọc nội dung mục 4 SGK.
* GV yêu cầu HS quan sát hình 2.2, 2.3, 2.4 và thông
tin trong bày, lần lượt trả lời các câu hỏi sau:
4. Q
ú
a tr
ì
nh x
á
c l
ậ
p ch
ủ
quy
ề
n bi
ể
n đ
ả
o trong
l
ị
ch s
ử
Vi
ệ
t Nam
- Thời tiền sử: Nhiều bộ
lạc đã sinh sống ở các
hang động ven biển Hải
Phòng, Quảng Ninh,
Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng
Bình...
TTrraanngg 6633
Bư
ớ
c 2. HS th
ự
c hi
ệ
n nhi
ệ
m v
ụ
:
* HS quan sát hình 2.2, 2.3, 2.4 và đọc kênh chữ trong
SGK, suy nghĩ để trả lời câu hỏi.
* GV quan sát, trợ giúp HS khi có yêu cầu. Đánh giá
thái độ và khả năng thực hiện nhiệm vụ học tập của
HS.
Bư
ớ
c 3. B
á
o c
á
o k
ế
t qu
ả
v
à
trao đ
ổ
i, th
ả
o lu
ậ
n:
* Sau khi cá nhân HS có sản phẩm, G V lần lượt gọi HS
trình bày sản phẩm của mình:
1. Thời tiền sử:
- Nhiều bộ lạc đã sinh sống ở các hang động ven biển
Hải Phòng, Quảng Ninh, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng
Bình,...
- Các bằng chứng khảo cổ học cho thấy cư dân Việt
cổ đã có những hoạt động đánh bắt hải sản cũng như
giao lưu kinh tế, văn hoá giữa các vùng và trong khu
vực.
2. Từ khoảng thế kỉ VII trước Công nguyên đến thế kỉ
X
- Hoa văn hình thuyền trang trí trên các thạp đồng,
trống đồng thuộc văn hoá Đông Sơn đã chứng tỏ cư
dân Việt cổ tiếp tục sinh sống và khai thác biển.
- Trong khoảng hơn m ột nghìn năm Bắc thuộc, người
Việt ở phía bắc vừa đấu tranh giành độc lập, vừa duy
trì và thực thi chủ quyền thông qua khai thác biển đảo.
- Với vị trí ven biển, thuận lợi cho giao thương nên
Vương quốc Chăm-pa đã sớm trở thành nơi thu hút
- Thế kỉ VII TCN đến thế
kỉ X
+ Hoa văn hình thuyền
trang trí trên các thạp
đồng, trống đồng thuộc
văn hoá Đông Sơn.
+ Hoạt động ngoại
thương của vương quốc
Chămpa và Phù Nam.
- Thế kỉ X đến thế kỉ XV
+ Cư dân ven biển tiếp
tục khai thác biển, lập
nghiệp
+ Nhiều cuộc đấu tranh
chống ngoại xâm của
người Việt gắn liền với
Biển (ví dụ: 3 trận chiến
tại cửa biển Bạch
Đằng,…)
+ Hoạt động ngoại
thương diễn ra sôi nổi tại
các hải cảng, như: Vân
Đồn, Hội Thống, Hội
Triều, Đại Chiêm, Tân
Châu…
- Thế kỉ XVI đến cuối thế
kỉ XIX
+ Các cảng thị, đô thị cổ
ở cả Đàng Ngoài và
Đàng Trong đều hướng
ra biển.
+ Chính quyền chúa
Nguyễn, nhà Tây Sơn,
nhà Nguyễn có nhiều
hoạt động khai thác, xác
lập và thực thi chủ quyền
TTrraanngg 6644
nhiều thương nhân nước ngoài đến buôn bán. Còn Óc
Eo (An Giang) cũng là m ột thương cảng nổi tiếng của
Vương quốc Phù Nam trong giao thương với thương
nhân nước ngoài.
3. Từ thế kỉ X đến thế kỉ XV: Biển trở thành tuyến
đường giao thông thuỷ quan trọng, kết nối Đại Việt và
các nước xung quanh.
- Thế kỉ X: cư dân ven biển tiếp tục khai thác biển, lập
nghiệp và góp phần trong cuộc đấu tranh chống
ngoại xâm.
- Thế kỉ XI - XIV:
+ Cảng biển Vân Đồn (Quảng Ninh) thuộc vùng quần
đảo phía đông bắc, đã trở thành thương cảng quốc tế
quan trọng từ thời Lý - Trần, các vua Trần cử các
tướng lĩnh tin cậy trấn thủ.
+ Các cửa biển khác như: Hội Triều (Thanh Hoá), Hội
Thống (Hà Tĩnh) cũng trở thành những trung tâm
buôn bán lớn với người nước ngoài.
- Thế kỉ XV:
+ Triều Lê sơ tiếp tục mở rộng khai phá vùng đất phía
nam, duy trì việc buôn bán với thương nhân nước
ngoài qua các thương cảng và giữ vững chủ quyền cả
trên đất liền, vùng biển, các đảo lớn.
+ Vương triều Vi-giay-a (Vương quốc Chăm-pa) cũng
tiếp tục phát triển thương m ại đường biển thông qua
các thương cảng như Đại Chiêm, Hải Khẩu (Quảng
Nam), Tân Châu (Bình Định),...
4. Từ thế kỉ XVI đến cuối thế kỉ XIX:
- Các cảng thị, đô thị cổ ở cả Đàng Ngoài và Đàng
Trong đều hướng ra biển, thúc đẩy việc mở rộng giao
thương không chỉ với các nước trong khu vực m à cả
với các nước châu Âu.
- Nửa đầu thế kỉ XVI, chính quyền chúa Nguyễn ở
Đàng Trong khuyến khích quan lại, địa chủ mộ dân
phiêu tán vào khai khẩn, lập xã thôn ở vùng đồng
tại quần đảo Hoàng Sa
và quần đảo Trường Sa.
- Cuối XIX đến nay: Các
hoạt động khai thác,
thực thi và bảo vệ chủ
quyền tiếp tục được tiến
hành.
- Khai phá, xác lập và
thực thi quyền, chủ
quyền biển đảo nói
chung và đối với quần
đảo Hoàng Sa, Trường
Sa nói riêng.
- Là cơ sở lịch sử vững
chắc cho hoạt động đấu
tranh bảo vệ chủ quyền
biển đảo của Việt Nam
hiện nay.
TTrraanngg 6655
bằng sông Cửu Long. Vì vậy, các đảo như: Côn Lôn
(Bà Rịa - Vũng Tàu), Phú Q uốc (Kiên Giang),... đều có
dân cư đến khai phá, lập nghiệp.
- Bên cạnh việc tổ chức khai phá đất đai, các chúa
Nguyễn còn xây dựng thành trì, đắp lũy trên đất liền,
bố trí việc phòng thủ ở ven biển, thành lập các đội
quân canh giữ biển đảo.
- Thế kỉ XVIII, tiếp nối các chúa Nguyễn, triều Tây Sơn
cũng luôn quan tâm đến việc duy trì, tổ chức việc khai
thác quần đảo Hoàng Sa, thực hiện chủ quyền của
mình đối với biển đảo.
- Từ năm 1802 - 1884: Các vua triều Nguyễn ra sức
củng cố chủ quyền biển đảo qua việc tổ chức khảo
sát, thăm dò, khai thác, đo đạc thủy trình, vẽ bản đồ
và cắm cờ trên quần đảo Hoàng Sa để khẳng định
chủ quyền của Việt Nam.
5. Từ cuối thế kỉ XIX - hiện hay:
- Từ năm 1884 - 1945: Sau khi kí Hiệp ước Pa-tơ-nốt
với triều Nguyễn, Pháp đại diện quyền lợi trong quan
hệ đối ngoại và việc bảo vệ chủ quyền, toàn vẹn lãnh
thổ của Việt Nam, tiếp tục thực thi chủ quyền trên
Biển Đông, quần đảo Hoàng Sa và quần đảo Trường
Sa.
- Từ năm 1945 đến nay: Nhà nước Việt Nam qua các
thời kì lịch sử tiếp tục có hoạt động đấu tranh kiên
quyết nhằm thực thi chủ quyền biển đảo cũng như
chủ quyền ở quần đảo Trường Sa và quần đảo Hoàng
Sa.
6. Ý nghĩa:
- Khai phá, xác lập và thực thi quyền, chủ quyền biển
đảo nói chung và đối với quần đảo Hoàng Sa, Trường
Sa nói riêng.
- Là cơ sở lịch sử vững chắc cho hoạt động đấu tranh
bảo vệ chủ quyền biển đảo của Việt Nam hiện nay.
* HS khác lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa sản phẩm
giúp bạn và sản phẩm của cá nhân.
TTrraanngg 6666
Bư
ớ
c 4.
Đá
nh gi
á
:
GV đánh giá tinh thần thái độ học tập của HS, đánh
giá kết quả hoạt động của HS và chốt lại nội dung
chuẩn kiến thức cần đạt.
3. Ho
ạ
t đ
ộ
ng luy
ệ
n t
ậ
p (15 ph
ú
t)
Nhằm củng cố, hệ thống hóa, hoàn thiện kiến thức mới mà HS
đã được lĩnh hội ở hoạt động hình thành kiến thức.
:
GV giao nhiệm vụ cho HS và chủ yếu cho làm việc cá nhân để
hoàn thành bài tập. Trong quá trình làm việc HS có thể trao đổi với bạn.
trả lời được câu hỏi mà GV giao.
Bư
ớ
c 1. Giao nhi
ệ
m v
ụ
:
GV yêu cầu HS dựa vào kiến thức đã học, hãy trả lời các câu hỏi sau:
Bư
ớ
c 2. HS th
ự
c hi
ệ
n nhi
ệ
m v
ụ
:
* HS dựa vào hình 2.1 và kiến thức đã học, suy nghĩ, trao đổi với bạn để trả
lời câu hỏi.
* GV quan sát, trợ giúp HS khi có yêu cầu. Đánh giá thái độ và khả năng thực
hiện nhiệm vụ học tập của HS.
Bư
ớ
c 3. B
á
o c
á
o k
ế
t qu
ả
v
à
trao đ
ổ
i, th
ả
o lu
ậ
n:
* Sau khi cá nhân HS có sản phẩm , GV lần lượt gọi HS trình bày sản phẩm
của mình:
Th
ờ
i gian
Bi
ể
u hi
ệ
n/ b
ằ
ng ch
ứ
ng
Ý
ngh
ĩ
a
Thời tiền sử
- Nhiều bộ lạc đã sinh
sống ở các hang động
ven biển Hải Phòng,
Quảng Ninh, Nghệ An, Hà
Tĩnh, Quảng Bình...
- Khai phá, xác lập và
thực thi quyền, chủ
quyền biển đảo nói
chung và đối với quần
đảo Hoàng Sa, Trường
Sa nói riêng.
- Là cơ sở lịch sử vững
chắc cho hoạt động đấu
tranh bảo vệ chủ quyền
biển đảo của Việt Nam
hiện nay.
Thế kỉ VII đến thế kỉ X
- Hoa văn hình thuyền
trang trí trên các thạp
đồng, trống đồng thuộc
văn hoá Đông Sơn.
- Hoạt động ngoại
thương của vương quốc
TTrraanngg 6677
Chămpa và Phù Nam
Thế kỉ X đến thế kỉ XV
- Cư dân ven biển tiếp
tục khai thác biển, lập
nghiệp
- Nhiều cuộc đấu tranh
chống ngoại xâm của
người Việt gắn liền với
Biển (ví dụ: 3 trận chiến
tại cửa biển Bạch Đằng,…
)
- Hoạt động ngoại
thương diễn ra sôi nổi tại
các hải cảng, như: Vân
Đồn, Hội Thống, Hội
Triều, Đại Chiêm, Tân
Châu…
Thế kỉ XVI đến cuối thế kỉ
XIX
- Các cảng thị, đô thị cổ ở
cả Đàng Ngoài và Đàng
Trong đều hướng ra biển.
- Chính quyền chúa
Nguyễn, nhà Tây Sơn,
nhà Nguyễn có nhiều
hoạt động khai thác, xác
lập và thực thi chủ quyền
tại quần đảo Hoàng Sa
và quần đảo Trường Sa.
Cuối XIX đến nay
- Các hoạt động khai
thác, thực thi và bảo vệ
chủ quyền tiếp tục được
tiến hành.
* HS còn lại lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa sản phẩm giúp bạn và sản phẩm
của cá nhân.
Bư
ớ
c 4.
Đá
nh gi
á
:
TTrraanngg 6688
GV đánh giá tinh thần thái độ học tập của HS, đánh giá kết quả hoạt động
của HS.
4. Ho
ạ
t đ
ộ
ng v
ậ
n d
ụ
ng (5 ph
ú
t)
Vận dụng kiến thức m ới mà HS đã được lĩnh hội để giải quyết
những vấn đề mới trong học tập.
:
GV hướng dẫn HS làm bài tập ở nhà.
trả lời được câu hỏi mà GV giao.
Bư
ớ
c 1. Giao nhi
ệ
m v
ụ
:
GV đặt câu hỏi cho HS:
Hoạt động này nếu còn thời gian GV hướng dẫn HS làm việc ở lớp, nếu
không còn thời gian thì hướng dẫn học sinh làm việc ở nhà.
Bư
ớ
c 2. HS th
ự
c hi
ệ
n nhi
ệ
m v
ụ
:
HS tìm kiếm thông tin trên Internet và thực
hiện nhiệm vụ ở nhà.
Bư
ớ
c 3. B
á
o c
á
o k
ế
t qu
ả
v
à
trao đ
ổ
i, th
ả
o lu
ậ
n:
* Sau khi cá nhân HS có sản phẩm , GV lần lượt gọi HS trình bày sản phẩm
của mình vào tiết học sau: (chọn nhiệm vụ 2)
Biển đảo là một phần máu thịt thiêng liêng của Tổ quốc Việt Nam. Quá
trình khai thác và xác lập quyền, chủ quyền biển đảo đã được cha ông ta nối
tiếp nhau thực hiện qua hàng ngàn năm lịch sử. Việc bảo vệ chủ quyền biển
đảo luôn là trách nhiệm lớn lao trong công cuộc dựng nước và giữ nước của
dân tộc ta.
Trải qua hàng ngàn năm dựng nước và giữ nước, biết bao nhiêu người con
đất Việt đã ngã xuống để giữ vững biển trời, giữ màu xanh yêu thương của biển.
Không chỉ là các chiến sỹ hải quân mà cả ngư dân, những con người lao động
bình dị ấy cũng là những tấm gương sáng về tinh thần dân tộc. Họ đã dũng
cảm vươn khơi bám biển, bám trụ với các ngư trường truyền thống cha ông để
làm ăn và cũng để bảo vệ chủ quyền vùng biển thiêng liêng của Tổ Quốc.
Trong bối cảnh hiện nay, khó khăn lớn nhất mà chúng ta đang phải đối mặt
là tình trạng chồng lấn giữa vùng biển đảo của nhiều quốc gia đã dẫn đến
những tranh chấp, ảnh hưởng đến tình hình an ninh trên Biển Đông. Thực tiễn
TTrraanngg 6699
đó đòi hỏi chúng ta cần bình tĩnh, khôn khéo để giải quyết các tranh chấp bằng
biện pháp hòa bình.
Mỗi người dân Việt hãy luôn tự hào, hãy luôn cố gắng gìn giữ và bảo vệ
chủ quyền biển đảo bằng những việc làm thiết thực, phù hợp, ví dụ như: cách
học tập tốt, lao động tốt, trở thành một người công dân tốt để cống hiến tài,
đức của mình góp phần xây dựng cho đất nước ngày càng giàu, mạnh hơn. Hãy
cùng chung tay ủng hộ sức người sức của, hướng triệu trái tim về biển đảo để
lắng nghe: “Tổ Quốc gọi tên mình”.
* HS còn lại lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa sản phẩm giúp bạn và sản phẩm
của cá nhân.
Bư
ớ
c 4.
Đá
nh gi
á
:
GV đánh giá tinh thần thái độ học tập của HS, đánh giá kết quả hoạt động
của HS.
H
Ế
T

Preview text:

CHƯƠNG 4. BIỂN VÀ ĐẢO VIỆT NAM
BÀI 11. PHẠM VI BIỂN ĐÔNG, VÙNG BIỂN ĐẢO VÀ ĐẶC ĐIỂM TỰ NHIÊN VÙNG BIỂN ĐẢO VIỆT NAM Phần: Địa lí, Lớ p : 8 ,
T hời lượ ng : d ạy 5 tiết I. MỤC TIÊU 1. Về kiến thức
- X ác định được trên bả n đồ phạ m v i Biển Đ ô ng, cá c nước v à vùng lãn h thổ có
c hung Biển Đ ông vớ i V iệt Nam .
- Xác định đượ c trên b ản đồ c ác m ố c xác định đườ ng cơ sở , đường p hân c hia
v ịnh Bắc B ộ g iữa Việt N am và Tru ng Q uố c.
- T rình b ày đ ượ c khá i niệm vù ng nộ i thủy, lãnh hải, tiếp giáp lãn h hả i, vùn g đặc
q uyền kinh tế, th ềm lục địa của V iệt Nam (theo Luậ t B iển Việt N am ).
- T rình b ày được đặc đ iểm tự nhiên v ùng biển đ ảo VN . 2. Về năng lực
- N ăng lực tự họ c: khai thá c đượ c tài liệu p hục v ụ cho bà i họ c.
- N ăng lực g iao tiếp và hợ p tá c: làm v iệc nhó m có hiệu q uả.
- N ăng lực giải q uyết vấ n đề v à sán g tạo: biết sử d ụng c ô ng cụ, p hương tiện
p hục vụ b ài họ c, b iết p hân tíc h và xử lí tình huố ng.
- N ăng lực n hận thức kho a h ọc địa lí:
+ X ác đ ịnh được trên bản đồ phạ m vi Biển Đô ng , cá c nướ c v à v ùng lãn h thổ có
c hung Biển Đ ông vớ i V iệt Nam .
+ Xác định đượ c trên bả n đồ các m ốc xác định đường cơ sở , đườn g ph ân c hia
v ịnh Bắc B ộ g iữa Việt N am và Tru ng Q uố c.
+ Trình b ày đượ c khái niệm v ùng nộ i thủ y, lãn h hải, tiếp g iáp lãnh hả i, v ùng đặc
q uyền kinh tế, th ềm lục địa của V iệt Nam (theo Luậ t B iển Việt N am ).
+ Trình bày đượ c đặc điểm tự nhiên vùn g b iển đảo VN.
- N ăng lực tìm hiểu địa lí:
+ Khai thác kênh hình và kên h c hữ trong SG K từ tr14 5 -1 53 .
+ Q uan sá t bản đ ồ hình 1 1 .1 SG K tr1 4 6 đ ể xác định p hạm v ị v à c ác nướ c, v ùng
lãnh thổ có chun g Biển Đ ô ng v ới VN .
+ Q uan sát sơ đồ hìn h 1 1 .2 SG K tr1 47 để xác đinh ph ạm vi các vùn g b iển c ủa V N.
+ Q uan sát b ản đồ hình 1 1.3 SG K tr1 48 v à hìn h 1 1 .4 SG K tr1 5 0 để xác định các
m ố c đ ườ ng cơ sở và đ ườ ng phân c hia vịnh Bắc B ộ g iữa V N và Tru ng Q uố c.
+ Q uan sát bản đồ hình 11 .5 SG K tr1 53 để trình bày đặc điểm hải văn c ủa v ùng b iển nướ c ta. Trang 1
- Năn g lực v ận d ụng tri thức địa lí g iải quyết m ộ t số v ấn đề thực tiễn: tìm hiểu về
v ị trí địa lý, đặc điểm tự n hiên của m ộ t tro ng cá c khu v ực biển và hải đ ảo sau: v ịnh
B ắc B ộ, vịnh Thá i Lan, quần đ ảo H oàn g Sa, q uần đảo Trường Sa.
3. Về phẩm chất: ý thức học tập nghiêm túc, yêu nước, yêu biển – đảo Việt Nam ,
ý thức b ảo v ệ c hủ quyền biển – đảo củ a V N.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU 1. Giáo viên (GV)
- K HB D , S G K, sách g iáo v iên (S G V), A tlat ĐLVN .
- H ình 11 .1 . Bản đ ồ c ác nướ c có chu ng Biển Đô ng , hình 1 1.2. S ơ đồ m ặt cắt khái
q uát c ác v ùng b iển V iệt Nam , b ảng 11 .1 . Tọ a độ các điểm c huẩn đườ ng c ơ sở
d ùng để tính ch iều rộn g lãnh hải c ủa lục địa VN , hìn h 1 1 .3 . Đườ ng c ơ sở dùn g để
tính c hiều rộ ng lãnh hả i c ủa lụ c địa VN , hình 11 .4 . Đ ườ ng ph ân định lã nh hải, v ùng
đ ặc q uyền kinh tế và thềm lục đ ịa g iữa VN và Trung Q uốc trong vịnh Bắc B ộ , b ảng
1 1 .2 . Tạo độ 2 1 đ iểm đườ ng p hân định lãnh hải, vùng đặc quyền kin h tế và thềm
lục địa g iữa V N và Tru ng Q uố c tro ng v ịn h B ắc Bộ , hình 11 .5 . Lượ c đồ d òng biển
theo m ùa tro ng Biển Đ ông ph óng to.
- Phiếu h ọc tậ p, b ảng p hụ g hi c âu hỏ i thảo luậ n n hóm v à b ảng nhó m c ho HS trả lờ i.
2. Học sinh (HS): SGK, vở ghi, Atlat ĐLVN. III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. Hoạt động 1: Khởi động (10 phút)
Tạ o tìn h huố ng g iữa c ái đã biết và ch ưa b iết nh ằm tạo hứng th ú h ọc tậ p c ho H S.
G V tổ ch ức trò c hơi “V ượ t ch ướ ng ngại vật” cho HS .
: HS giải m ã được “Chướng ngại vật” G V đặt ra. Bước 1. Giao nhiệm vụ:
* G V treo b ảng p hụ trò c hơ i “V ượt c hướ ng ngạ i vậ t” lên b ảng : 1 2 3 4 Trang 2
* G V p hổ b iến luật chơ i:
- “C hướn g ng ại v ật” là tên hình ảnh ẩn sau 4 m ản h g hép đượ c đá nh số từ 1 đến
4 tương ứng v ới 4 c âu hỏi.
- C ác em d ựa vào A tlat ĐLVN v à kiến thức đã họ c để trả lờ i, c ác em c ó q uyền
lựa chọ n thứ tự c âu hỏi để trả lời, m ỗ i c âu hỏi có 1 lượt trả lời.
- Em nào trả lờ i đúng sẽ nhận đ ượ c 1 p hần qu à n hỏ (ví dụ 1 câ y b út) v à m ảng
g hép sẽ b iến m ất để hiện ra m ộ t g ó c c ủa h ình ảnh tươ ng ứng , trả lời sai m ản h
g hép sẽ b ị khóa lại, tro ng quá trình trả lờ i, em nào trả lờ i đún g “Ch ướ ng ngại vật” thì
sẽ nhận đượ c p hần quà lớ n hơn (ví dụ 3 c ây bú t). * Hệ thố ng c âu hỏi:
Câu 1: Kể tên 5 loài động vật của nước ta.
Câu 2: Kể tên 5 loài thảm thực vật của nước ta.
Câu 3: Kể tên 5 vườn quốc gia của nước ta.
Câu 4: Kể tên 5 khu dự trữ sinh quyển của nước ta.
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ:
* HS d ựa vào A tlat Đ LV N và kiến thức đã họ c , suy ng hĩa để trả lời câu hỏ i.
* G V q uan sát, đánh g iá thái độ v à khả năng th ực hiện nhiệm v ụ h ọc tậ p c ủa HS.
Bước 3: Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận:
* Sau khi HS c ó sản p hẩm , G V lần lượ t gọ i H S trình bày sản p hẩm của m ình:
Câu 1: Khỉ, vượn, hươu, voi, hổ,…
Câu 2: Rừng kín thường xanh, rừng thưa, rừng tre nứa, rừng ngập m ặn, rừng trên n úi đá v ôi,…
Câu 3: Ba Bể, Cúc Phương, Bạch M ã, Cát Tiên, Phú Quốc,…
Câu 4: Cát Bà, Cù lao Chàm , Cần Giờ, Kiên Giang, Cà M au,… Trang 3 BIỂN ĐÔNG
* HS khác lắ ng ng he, b ổ sung , chỉnh sửa sả n p hẩm g iúp bạ n v à sả n p hẩm củ a c á nhân.
Bước 4. GV dẫn dắt vào nội dung bài mới: Biển Đông là m ột biển lớn, có vai trò
q uan trọ ng c ả về m ặ t tự nhiên v à kinh tế - c hính trị - xã hộ i đối vớ i kh u v ực nó i riên g
v à trên thế g iới nó i chun g. V ậy, Biển Đô ng nói c hung và v ùng biển Việt N am thuộ c
B iển Đ ô ng có vị trí v à p hạm v i n hư thế nào? Để biết đượ c n hữn g đ iều nà y, lớ p
c húng ta cùng tìm hiểu q ua b ài họ c h ôm nay.
2. Hoạt động 2: Hình thành kiến thức (200 phút)
: HS xác định được trên bản đồ phạm vi Biển Đông, các nước và
v ùng lãnh thổ có chu ng Biển Đô ng v ới Việt N am .
: Q uan sát hình 11.1 kết hợp kênh chữ SGK tr145, suy nghĩ cá
n hân để trả lời các câu hỏ i c ủa G V.
trả lờ i đ ượ c c ác c âu hỏ i c ủa G V. Hoạt động của GV và HS Nội dung ghi bài Bước 1. Giao nhiệm vụ:
1. Vị trí địa lí và phạm vi Trang 4
* G V g ọi HS đ ọc nội du ng m ục 1 SG K . của Biển Đông
* G V treo hình 11 .1 lên b ảng.
- Biển Đ ô ng thu ộc Thái
Bình D ương , c ó d iện tíc h
* G V yêu cầu HS q uan sát h ình 11 .1 ho ặc A tlat ĐLVN khoảng 3,44 triệu km2,
v à thôn g tin tro ng bày, lần lượ t trả lờ i c ác c âu hỏi sau:
trả i rộ ng từ v ĩ độ 30N
đến v ĩ độ 26 0B v à từ kinh độ 1 0 00 đến 12 1 0Đ. - Vùng biển VN là m ộ t
phần của Biển Đô ng , có
diện tích kho àng 1 triệu km 2. - C ác nướ c có c hung
Biển Đ ông vớ i Việt N am là: Trung Q uốc , Phi-lip -p in, In-đ ô-nê-xia,
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ: Bờ -ru-nây, M a-lay-xia,
* H S q uan sát h ình 11 .1 v à đọ c kênh c hữ trong SG K, Xing-ga-po , Thái Lan,
su y ng hĩ đ ể trả lờ i câu hỏ i. Ca m -p u-c hia .
* G V q uan sát, trợ giúp HS kh i c ó yêu cầu . Đánh g iá
thá i độ và khả n ăng thực hiện n hiệm v ụ họ c tập c ủa H S.
Bước 3. Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận:
* Sau khi cá nhân H S có sản ph ẩm , G V lần lượt g ọ i H S
trình b ày sả n p hẩm c ủa m ìn h:
1 . Biển Đô ng c ó diện tích khoản g 3,4 4 triệu km 2, là
b iển lớ n th ứ 3 tro ng các biển trên thế g iớ i.
2 . Biển Đô ng thuộ c T hái B ìn h D ươ ng , trải rộn g từ v ĩ đ ộ
3 0N đến v ĩ độ 26 0B v à từ kinh độ 1 0 00 đến 1 21 0Đ .
3 . H S xác định đ ượ c hai v ịnh lớn là vịnh B ắc B ộ v à v ịnh Thái Lan. 4 .
- C ác nướ c c ó ch ung Biển Đô ng v ới V iệt N am là: T rung Q u ốc , Phi-lip-pin, In-đô -nê-xia, Bờ -ru-nây,
M a -lay-xia, Xing -g a-p o , T hái Lan, C am -p u-c hia.
- Vùng lã nh thổ c ó c hung Biển Đô ng v ớ i V iệt Nam là: Trang 5 Đ ài Lo an.
5 . V ùng b iển V N là m ộ t phần c ủa B iển Đô ng , có d iện
tíc h kh oàn g 1 triệu km 2.
* H S khác lắng nghe, b ổ sung , chỉnh sửa sản p hẩm
g iúp b ạn và sản p hẩm củ a c á nhân. Bước 4. Đánh giá:
G V đánh g iá tin h thần thái độ học tập của H S, đ ánh
g iá kết q uả hoạ t độ ng c ủa H S và chố t lại nộ i d ung
c huẩn kiến thức c ần đạt.
* GV mở rộng: Diện tích Biển Đông gấp ba lần diện
tíc h đấ t liền: 1 triệu km 2/33 1 21 2 km 2). T ính trung b ình
tỷ lệ diện tíc h theo số km bờ b iển thì c ứ 1 0 0km 2 có
1 km b ờ b iển (so v ới trung b ình c ủa th ế g iới là 60 0 km 2
đ ất liền trên 1km b ờ b iển). 2.2. :
- HS xác định đượ c trên b ản đồ c ác m ố c xác định đườ ng cơ sở , đườ ng
p hân c hia v ịnh Bắc B ộ g iữa Việt N am và Tru ng Q uố c.
- H S trình b ày đ ược khái n iệm v ùng nộ i thủy, lãnh hải, tiếp g iáp lãnh hả i,
v ùng đ ặc q uyền kinh tế, thềm lục địa của Việt N am (theo Luật Biển V iệt Nam )
: Quan sát bảng 11.1, 11.2, hình 11.2 đến 11.4 kết hợp kênh
c hữ SG K tr1 46 -1 5 0, thảo luậ n n hóm để trả lờ i c ác c âu hỏ i c ủa G V. Trang 6 Trang 7
trả lờ i đ ượ c c ác c âu hỏ i c ủa G V. Hoạt động của GV và HS Nội dung ghi bài Bước 1. Giao nhiệm vụ: 2. Các vùng biển của
* G V g ọi HS đ ọc nội du ng m ục 2 SG K . Việt Nam ở Biển Đông
* G V treo b ảng 1 1 .1, 11 .2 v à hình 1 1 .2 đến 1 1.4 lên - Đườn g c ơ sở đ ể tính
chiều rộ ng lãnh hả i VN là b ảng . đường thẳng gãy khúc ,
* G V chia lớ p làm 8 nhó m , m ỗ i nhó m từ 4 đến 6 em , nối liền các điểm từ 0 –
yêu c ầu HS qu an sát b ảng 11 .1 , 1 1.2, h ình 11 .2 đến A1 1 .
1 1 .4 v à thô ng tin tron g bà y, thảo luận nhó m trong 15 - Vùng b iển nước ta có
p hút để trả lờ i c ác c âu hỏi theo p hiếu họ c tập sau :
diện tích kho àng 1 triệu
1 . N hóm 1 , 2, 3 , 4 – phiếu học tập số 1 km 2. Phần câu hỏi Phần trả lời
- Nộ i thuỷ là vù ng nước
tiếp g iáp vớ i bờ b iển, ở
phía tro ng đường c ơ sở
và là b ộ p hận lãnh thổ của Việt N am .
- Lã nh hải là v ùng b iển
có ch iều rộ ng 12 hả i lí
tính từ đườ ng c ơ sở ra phía biển. Ran h g iới ngo ài củ a lãnh hải là
biên g iớ i q uố c g ia trên biển c ủa Việt N am . - V ùng tiếp g iá p lãnh
hải là vùng biển tiếp liền và nằm n go ài lãnh hải
Việt N am , có c hiều rộ ng
12 hải lí tính từ ranh g iới ngo ài của lãnh hải. - Vùng đặc qu yền kinh
tế là vùng b iển tiếp liền và nằm n go ài lãnh hải
Việt Nam , hợ p v ới lãnh
hải thành m ộ t vù ng b iển
có chiều rộ ng 2 0 0 h ải lí Trang 8
tính từ đường cơ sở .
2 . N hóm 5 , 6, 7 , 8 – phiếu học tập số 2 - Thềm lục địa V iệt
Nam là đáy biển v à lò ng Phần câu hỏi Phần trả lời
đất d ưới đáy b iển, tiếp
liền v à nằm ng o ài lãnh
hải Việt Na m , trên to àn
bộ phầ n kéo d ài tự nhiên
của lãnh thổ đ ất liền, c ác
đảo và q uần đảo c ủa Việt N am c ho đến m ép
ngo ài của rìa lục địa.
- Đ ườn g p hân định vịnh
Bắc B ộ g iữa Việt N am và Trung Q uốc được xác
địn h b ằng 21 đ iểm có
tọ a độ xá c định, nố i tuần
tự v ớ i nh au b ằng các đoạ n thẳ ng.
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ:
* HS q uan sát q uan sát bảng 1 1.1, 1 1.2, hình 1 1.2 đến Trang 9
1 1 .4 và thông tin tro ng bà y, suy ng hĩ, thảo lu ận nhó m
đ ể trả lờ i câu hỏ i.
* G V q uan sát, trợ giúp HS kh i c ó yêu cầu . Đánh g iá
thá i độ và khả n ăng thực hiện n hiệm v ụ họ c tập c ủa H S.
Bước 3. Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận:
* S au khi nhó m H S c ó sản p hẩm , G V c ho các nhó m
H S trình b ày sản p hẩm c ủa m ình, đạ i d iện n hóm 3 , 7
lên th uyết trìn h c âu trả lờ i trướ c lớ p:
1 . N hóm 3 – p hiếu họ c tập số 1 Phần câu hỏi Phần trả lời
Vùng b iển n ướ c ta c ó d iện tíc h
kho àng 1 triệu km 2 b ao g ồ m nội
thủy, lãn h h ải, v ùng tiếp g iá p lãnh
hải, vùn g đ ặc q uyền kinh tế và thềm lục đ ịa.
C ăn cứ theo Phá p luật VN , đ iều
ước q uố c tế về b iên giớ i lãnh thổ
m à nước ta là thà nh viên v à C ông
ước c ủa Liên hợp q uốc về Luật biển năm 19 8 2.
- Đườ ng c ơ sở để tính c hiều rộng
lã nh hải V N là đ ường thẳn g g ãy
khúc , nố i liền c ác đ iểm từ 0 – A 1 1.
HS xác định trên b ản đồ :
- M ốc 0 - nằ m trên ran h g iới p hía
Tây Na m c ủa v ùng nướ c lịch sử
của nước C ộ ng hò a xã h ội c hủ
ng hĩa V iệt Nam và C ộ ng h òa nhân dâ n C am p uc hia.
- M ốc A 1 - tại hòn N hạn, q uần đảo
Thổ C h u, tỉnh Kiên G ian g. Trang 10
- M ố c A 2 - tại hò n Đ á Lẻ ở Đ ông
Nam H ò n K ho ai, tỉnh C à M au.
- M ố c A 3 - tại hò n T ài Lớ n, C ô n Đảo .
- M ốc A 4 - tại hòn B ông Lan g, C ô n Đảo .
- M ố c A 5 - tại hòn Bảy C ạnh, C ô n Đảo .
- M ố c A 6 - hò n H ải (nhó m đảo
Phú Q uý), tỉnh Bình Thu ận.
- M ố c A 7 - hò n Đô i, tỉnh K hánh Hò a.
- M ố c A 8 - m ũi Đ ại Lã nh, tỉnh Phú Y ên.
- M ố c A 9 - hòn Ô ng C ăn, tỉnh Bình Định.
- M ốc A 10 - đảo Lý S ơn, tỉnh Q uảng Ng ãi.
- M ốc A 1 1 - đảo C ồn C ỏ , tỉnh Q uảng Trị.
- Nộ i thuỷ là v ùng nướ c tiếp g iáp
vớ i b ờ b iển, ở phía tro ng đườ ng c ơ
sở v à là b ộ p hận lãnh thổ c ủa Việt Nam .
- Lãnh hải là v ùng b iển c ó c hiều
rộng 1 2 hải lí tính từ đườ ng c ơ sở
ra p hía b iển. Ranh giớ i ng o ài c ủa
lã nh h ải là biên g iới quố c g ia trên biển của Việt N am .
2 . N hóm 7 – p hiếu họ c tập số 2 Trang 11 Phần câu hỏi Phần trả lời
- V ùng tiếp g iá p lãn h hải là vùng
biển tiếp liền và nằm ng o ài lãnh
hải V iệt Na m , có chiều rộ ng 12
hải lí tính từ ranh g iới ngo ài c ủa lã nh hải.
- V ùng đặc q uyền kinh tế là vùng
biển tiếp liền và nằm ng o ài lãnh
hải V iệt Na m , h ợp vớ i lãnh hải
thành m ộ t v ùng b iển c ó c hiều
rộng 20 0 hải lí tính từ đườ ng cơ sở.
Thềm lục đ ịa Việt N am là đáy
biển và lò ng đất d ướ i đáy b iển,
tiếp liền v à nằm n go ài lãnh hải
Việt N am , trên toàn b ộ p hần kéo
dà i tự nhiên c ủa lãnh thổ đấ t liền,
các đảo v à quầ n đ ảo c ủa Việt
Nam cho đến m ép ng o ài của rìa lụ c địa. Trang 12
- T rườ ng hợ p m ép ngo ài c ủa rìa
lụ c đ ịa này c ác h đườ ng cơ sở
chưa đủ 20 0 hải lí: thì th ềm lụ c
địa nơi đó được kéo d ài đ ến 2 00
hải lí tính từ đườn g cơ sở .
- T rườ ng hợ p m ép ngo ài c ủa rìa
lụ c địa nà y vượt quá 20 0 hải lí
tín h từ đ ườ ng c ơ sở : thì th ềm lụ c
địa nơ i đó đ ượ c kéo dài không
qu á 3 50 hải lí tính từ đườn g cơ sở
ho ặc khô ng q uá 1 00 hải lí tính từ
đườn g đẳng sâu 25 0 0 m .
- Ng ày 25 /1 2/20 0 0, H iệp đ ịnh v ề
ph ân định lãnh hải, vùng đặ c
qu yền kinh tế và thềm lục địa c ủa
VN v à T rung Q uố c tro ng v ịnh Bắ c Bộ đ ã được kí kết.
- H S xác định: Đ ườ ng p hân định
vịnh Bắc Bộ giữa Việt N am và
Trung Q u ốc đ ượ c xác định bằng
21 điểm có tọ a độ xác định, nối
tuần tự v ới nhau bằ ng c ác đo ạn thẳng .
* HS cá c nhóm c òn lạ i lắ ng ng he, bổ sung, ch ỉnh sửa
sả n p hẩm g iúp nhó m bạ n v à sản phẩ m c ủa nhó m m ình. Bước 4. Đánh giá:
G V đán h giá tinh th ần thái độ họ c tậ p c ủa H S, đ ánh
g iá kết q uả hoạ t độ ng c ủa H S và chố t lại nộ i d ung
c huẩn kiến thức c ần đạt.
: HS trình bày được đặc điểm tự nhiên vùng biển đảo VN.
: Quan sát hình 11.5 kết hợp kênh chữ SGK tr151-152 suy nghĩ
c á nhân để trả lờ i c ác c âu hỏi củ a G V . Trang 13
trả lời được các câu hỏ i c ủa G V. Hoạt động của GV và HS Nội dung ghi bài Bước 1. Giao nhiệm vụ: 3. Đặc điểm tự nhiên
* G V g ọi HS đ ọc nội du ng m ục 1 SG K . vùng biển đảo Việt Nam
* G V treo hình 11 .5 lên b ảng.
* G V yêu c ầu HS q uan sát hình 11 .5 và thô ng tin tron g
- Đ ịa hình ven b iển rất đa
b ày, lần lượ t trả lờ i c ác c âu h ỏi sau:
dạng , b ao gồ m : vịnh c ửa
sông , b ờ b iển m ài m ò n,
ta m g iá c c hâu, các b ãi
cát p hẳng , cồ n cá t, đ ầm
phá, v ũng v ịn h n ướ c sâu ,. ..
- Vùng th ềm lục địa rộ ng,
bằng p hẳng ở p hía bắc
và p hía nam , h ẹp và sâu ở m iền Trun g.
- C ó n hiểu đả o v à q uần
đảo , tro ng đó c ó 2 q uần Trang 14 đảo xa b ờ là Ho àng Sa và Trườn g Sa.
- N hiệt đ ộ: khá cao , trên
23 °C , b iên độ nhiệt nhỏ hơn đấ t liền. - Lượ ng m ưa: nhỏ hơ n
trên đất liền kho ảng trên 11 0 0 m m /nă m .
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ:
- G ió trên Biển: thay đ ổi
* H S q uan sát q uan sát hình 11 .5 v à đọ c kênh c hữ th eo m ùa v à m ạnh hơ n
tro ng SG K, suy ngh ĩ để trả lờ i c âu hỏi. trên đất liền.
* G V q uan sát, trợ giúp HS kh i c ó yêu cầu . Đánh g iá - T hiên tai: bão , lố c , áp
thá i độ và khả n ăng thực hiện n hiệm v ụ họ c tập c ủa th ấp nhiệt đ ới,... H S.
Bước 3. Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận:
- Đ ộ m uố i trun g b ình là
* Sau khi cá nhân H S có sản ph ẩm , G V lần lượt g ọ i H S 32 - 33 % 0.
trình b ày sả n p hẩm c ủa m ìn h: - D òng biển: tha y đ ổi
1 . Đ ịa h ình v en b iển rất đa d ạng , b ao g ồ m : v ịnh c ửa th eo m ùa: m ùa đô ng ,
sô ng , b ờ b iển m ài m ò n, tam g iác c hâu, các b ãi c át dò ng b iển c ó hướ ng
p hẳng , cồ n c át, đ ầm phá, v ũng v ịn h n ướ c sâu ,...
đôn g b ắc - tây nam ; m ù a
hạ, là tây nam - đô ng b ắc .
2 . Đ ịa hình thềm lục địa c ó sự tiếp nố i vớ i địa hình
trên đấ t liền. V ùng thềm lục đ ịa rộn g, b ằng p hẳng ở - Ch ế đ ộ thủy triều : nhật
p hía bắ c và p hía n am , hẹp và sâu ở m iền T rung . triều đều, nhật triều không đều, bá n nhật 3 .
triều và b án nhật triều
- T ên m ộ t số đảo : đảo C át B à (Hả i Phò ng ), đảo Bạc h không đều.
Lo ng Vĩ (H ải P hòn g), đ ảo C ồ n C ỏ (Q uảng Trị), đảo Lý
S ơn (Q uản g N g ãi), đả o P hú Q uố c (K iên G iang ), đảo
P hú Q uý (Bình Thu ận ),…
- Tên m ột số q uần đảo : q uần đảo H oà ng Sa (Đ à
N ẵng ), q uần đ ảo Trườ ng Sa (K hánh H òa ), q uần đảo
T hổ C hu (Kiên G iang ),…
- C ác đảo và q uần đảo đ óng v ai trò rất q uan trọ ng về
kinh tế - c hính trị và an ninh q uố c p hòng . Trang 15 4 .
- N hiệt đ ộ b ề m ặt nướ c b iển trung b ình năm là trên 23 °C .
+ M ùa hạ: nhiệt độ g iữa c ác v ùng b iển ít chênh lệc h;
+ M ùa đ ông : nh iệt đ ộ giảm khá nhanh từ vù ng b iển
p hía nam lên vùn g b iển ph ía b ắc .
+ Biên độ nhiệt độ trung bình năm ở v ùng b iển đảo
n hỏ hơ n trên đất liền.
- Lượ ng m ưa trên b iển thườn g nhỏ hơ n trên đất liền,
kh oảng trên 11 0 0 m m /năm ; các đảo có lượ ng m ưa lớ n hơn .
5 . H ướ ng gió th ay đ ổi theo m ùa:
-Từ tháng 1 0 đến tháng 4 năm sau , g ió m ùa m ùa
đ ông và Tín p hon g có hướn g đô ng b ắc chiếm ưu thế;
- Từ tháng 5 đến tháng 9, g ió m ùa h ướ ng đ ông nam c hiếm ưu thế.
- G ió trên b iển m ạnh hơ n trên đất liền rõ rệt. 6 .
- V ùng b iển n ướ c ta là nơ i ch ịu nhiều thiên tai: b ão , áp
thấ p nhiệt đớ i, lố c ,...
- Trun g bình m ỗ i năm có 3 - 4 c ơ n b ão trực tiếp đổ bộ
v ào đ ất liền V iệt Nam .
- Tần suất b ão lớ n nhất là vào tháng 9. Đ ổ b ộ vào v ùng B ắc Tru ng Bộ . 7 .
- H ướn g c hảy c ủa d òng biển ven b ờ ở nướ c ta thay đ ổi theo m ùa:
+ M ùa đô ng , d ò ng b iển c ó hướ ng: đô ng b ắc - tây nam .
+ M ùa hạ, dò ng biển c hảy theo hướng tây na m - đô ng b ắc .
- N g uyên nhân : d o ho ạt độ ng c ủa gió m ùa.
8 . Đ ộ m u ối bình q uân c ủa Biển Đô ng là 3 0 - 33 % 0; Trang 16
tha y đổ i theo khu vực, theo m ùa v à th eo độ sâu.
9 . Ch ế độ th uỷ triều rất đa d ạng :
- B ao g ồ m : nhậ t triều đều, nhật triều khô ng đ ều, b án
n hật triều v à b án nh ật triều kh ông đều. Tro ng đó, chế
đ ộ nhật triều đều rất điển hình (đ ặc b iệt ở vịnh Bắc B ộ).
- Đ ộ cao triều c ũng thay đổ i tuỳ đo ạn bờ biển (cao
n hất là từ Q uảng Ninh đến Thanh H oá, thấ p nhất là
v ùng b iển v en b ờ đồ ng bằn g sô ng C ửu Lo ng ).
* H S khác lắng nghe, b ổ sung , chỉnh sửa sản p hẩm
g iúp b ạn và sản p hẩm củ a c á nhân. Bước 4. Đánh giá:
G V đánh g iá tin h thần thái độ học tập của H S, đ ánh
g iá kết q uả hoạ t độ ng c ủa H S và chố t lại nộ i d ung
c huẩn kiến thức c ần đạt.
* GV mở rộng: Thuỷ triều Việt Nam diễn biến khá đa
d ạng : v ới c hiều d ài 32 6 0 km b ờ biển c ó đủ các c hế độ
thu ỷ triều c ủa thế giớ i như nhật triều, n hật triều khô ng
đ ều, bá n nhậ t triều và bán nhật triều k hông đều p hân
b ố xen kẽ, kế tiếp nhau. Đ ặc b iệt, nhật triều ở đảo Hò n
D ấu (Đồ Sơ n) là điển hình trên thế g iới.
1 . Vù ng b ờ b iển Bắc Bộ v à Thanh H oá : nhật triều. H ò n
G a i, H ải Phò ng thu ộc nhật triều rất thuần nh ất vớ i số
n gày nh ật triều hầ u hết trong tháng . Độ lớn triều
kh oảng 3,6 - 2 ,6 m . Ở ph ía nam Tha nh Ho á có 18 - 22 n gày nhật triều.
2 . Vù ng b ờ b iển Trung Bộ từ Ng hệ A n đến Cửa G ianh:
n hật triều khô ng đều, số ng ày nhậ t triều chiếm hơ n
n ửa tháng . Đ ộ lớn triều kho ảng 2,5 - 1 ,2 m .
3 . V ùng biển p hía nam C ửa G ianh đến cửa T huận A n:
b án nhật triều khô ng đ ều. Đ ộ lớ n triều khoản g 1 ,0 - 0 ,6 m .
4 . Vù ng b iển Thuận A n v à lân c ận: b án nhật triều.
5 . Nam Thuận A n đến b ắc Q uảng N am : b án nhật triều
kh ông đều, đ ộ lớn triều kho ảng 1,2 - 0 ,8 m . Trang 17
6 . G iữa Q uản g Na m đến Bình Thuận: nhật triều khô ng
đ ều. Đ ộ lớ n triều kh oản g 2 ,0 - 1 ,2 m .
7 . Từ H àm Tân đến gần m ũ i C à M au: bá n n hật triều
kh ông đều. Độ lớ n kho ảng 3 ,5 - 2 ,0 m .
8 . T ừ m ũi Cà M au đến H à Tiên: nh ật triều khô ng đều.
Đ ộ lớ n triều khoản g trên d uớ i 1 m .
3. Hoạt động luyện tập (10 phút)
N hằm củ ng c ố , h ệ thố ng h óa, ho àn thiện kiến thức m ớ i m à H S
đ ã đ ược lĩnh hộ i ở hoạt độ ng hìn h thà nh kiến thức.
: GV giao nhiệm vụ cho HS và chủ yếu cho làm việc cá nhân để
h oàn thành b ài tập. T rong qu á trình làm việc HS c ó thể tra o đổ i v ới b ạn.
trả lờ i đ ượ c c âu hỏ i m à G V g iao. Bước 1. Giao nhiệm vụ:
G V yêu c ầu HS d ựa và o kiến thức đ ã họ c , hãy trả lờ i câ u hỏ i sau:
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ:
* HS d ựa v ào hình 1 1 .5 v à kiến thức đ ã họ c , suy ngh ĩ, trao đổ i v ới bạn để trả lờ i c âu hỏ i.
* G V quan sát, trợ g iúp H S khi c ó yêu cầ u. Đá nh giá thái độ v à khả năng thực
h iện nhiệm vụ họ c tập của H S.
Bước 3. Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận:
* Sau khi c á nhân H S c ó sản phẩm , G V lần lượ t g ọi HS trình bày sản p hẩm c ủa m ình:
D ò ng b iển ven b ờ nướ c ta có sự thay đổ i theo m ù a v ề hướ ng c hảy:
- M ù a đ ông , d òng biển có hướ ng đô ng b ắc - tây nam ;
- M ù a h ạ, d ò ng b iển c hảy th eo hướ ng ngượ c lại, là tây nam - đô ng b ắc .
* HS c ò n lại lắng ng he, b ổ su ng, c hỉnh sửa sản p hẩm g iúp bạ n v à sản phẩ m c ủa cá nh ân. Bước 4. Đánh giá:
G V đánh giá tinh thần thái độ học tập củ a HS , đánh g iá kết quả hoạ t độ ng c ủa H S.
4. Hoạt động vận dụng (5 phút)
V ận d ụng kiến thức m ớ i m à HS đã đ ượ c lĩnh hộ i để giải q uyết
n hữn g vấ n đ ề m ớ i tro ng họ c tập .
: GV hướng dẫn HS thực hiện nhiệm vụ ở nhà. Trang 18
trả lờ i đ ượ c c âu hỏ i m à G V g iao.
Bước 1. Giao nhiệm vụ: GV đặt câu hỏi cho HS:
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ: HS tìm kiếm thông tin trên Internet và thực h iện nhiệm vụ ở nhà.
Bước 3. Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận:
* Sau khi c á nhân H S c ó sản phẩm , G V lần lượ t g ọi HS trình bày sản p hẩm
c ủa m ình vào tiết học sau:
Lựa c họn: Trình bà y v ị trí đ ịa lí, đ ặc điểm tự nhiên c ủa qu ần đảo T rườ ng S a - Vị trí địa lí:
+ Q uần đả o T rườ ng Sa của Việt N am n ằm về p hía N am Biển Đô ng , ở tro ng
kh oảng từ 6 03 0’ đ ến 1 20 độ vĩ B ắc, 1 11 00 0 đến 11 7 02 0’ đ ộ kinh Đ ô ng; C ách
v ịnh Ca m Ran h (Khá nh Hò a) kho ảng 24 8 hải lý và c ách đảo Hả i N am (Tru ng
Q u ốc ) g ần 60 0 h ải lý.
+ Đây là q uần thể g ồm h ơn 1 0 0 đảo , bã i ng ầm , b ãi san h ô, trải rộ ng trên
v ùng b iển kho ảng 1 80 .0 0 0 km 2 và án ngữ v ùng biển rộ ng p hía Đ ông N am nướ c ta.
+ C ăn cứ v ào vị trí và kh oảng c ách giữa c ác đ ảo , quầ n đảo Trườ ng Sa đượ c
c hia thành 8 c ụm : So ng Tử, Thị T ứ, Lo ại Ta, N am Y ết, Sinh Tồ n, T rườ ng Sa,
T hám Hiểm v à Bình Ng uyên. - Đặc điểm tự n hiên:
+ D iện tíc h c ác đảo : c ác đảo thuộ c q uần đ ảo Trường S a c ó diện tích nhỏ ;
tro ng đó, B a B ìn h là đảo rộn g nhất, c ó d iện tíc h kho ảng 0 ,6 km 2.
+ Độ ca o c ủa c ác đảo (so vớ i m ặt nước b iển trun g b ình) khoản g từ 3 m - 5
m ; cao nhất là đ ảo So ng Tử T ây, kh oảng từ 4 m - 6 m (lúc thủ y triều xuốn g).
+ C hất đấ t trên các đảo c hủ yếu là c át sa n h ô, c ó lẫn các lớp phâ n c him và
m ù n c ây, dà y kho ảng 5 c m - 1 0 c m .
+ M ộ t số đ ảo có m ạch nướ c ngầ m , c ó thể tạo ra cá c giếng nướ c ngọ t, như:
S ong Tử Tây, S ong Tử Đô ng , Trườ ng S a, v .v . Đây là v ấn đề rất qu an trọ ng để
đ ưa d ân ra sin h số ng trên cá c đảo và p hát triển dịc h v ụ hậu cần ng hề c á.
+ Ng oà i c ác đảo nổi, c òn có cá c b ãi đá, san hô ng ầm , như: Sinh Tồ n Đ ôn g,
C hữ Thập , C hâu Viên, G a V en, Ken Na n, Đ á Lớ n, Thuyền C hài, v .v. Trang 19
+ K hí hậu ở q uần đảo Trườn g S a đượ c c hia thành h ai m ùa: m ùa khô (từ
thá ng 1 đến tháng 5 ) v à m ùa m ưa (từ th áng 5 đến tháng 1 củ a năm sa u) v ớ i
lượ ng m ưa rất lớ n, kho ảng hơ n 2 .5 0 0 m m . C ác hiện tượ ng thời tiết cực đo an,
n hư: giô ng , lốc diễn ra qua nh nă m v à là nơi th ườ ng xuyên hứng c hịu c ác c ơn b ão lớ n đi qua.
+ Th ảm th ực vật ở q uần đảo Trườ ng Sa tươ ng đố i p ho ng p hú v ới nhiều loạ i
c ây xa nh, như: ph ong b a, m ù u, bàng v uôn g, p hi lao và m ộ t số dây leo, c ỏ dạ i
v ùng nh iệt đ ới. Đặ c biệt, trên đ ảo So ng T ử Đô ng c ó c ả vườn d ừa v à nhiều cây n hỏ.
+ N gu ồn lợ i hải sản ở Trườ ng Sa c ũng rấ t đa d ạng , bao g ồm nhiều lo ại đ ộng
v ật quý, hiếm v à có giá trị kinh tế c ao , n hất là tô m h ùm , vích v à c á ng ừ đạ i d ươ ng, v .v.
* HS cò n lạ i lắ ng ng he, b ổ sung , c hỉnh sửa sản p hẩm g iúp bạn và sản p hẩm c ủa cá nhân . Bước 4. Đánh giá:
G V đánh giá tinh thần thái độ học tập củ a HS , đánh g iá kết quả hoạ t độ ng c ủa H S.
BÀI 12. MÔI TRƯỜNG VÀ TÀI NGUYÊN BIỂN ĐẢO VIỆT NAM Phần: Địa lí, Lớ p : 8 ,
T hời lượ ng : d ạy 3 tiết I. MỤC TIÊU 1. Về kiến thức
- Nêu đượ c đ ặc đ iểm m ô i trườ ng b iển đảo v à vấn đ ề b ảo vệ m ô i trườ ng biển đ ảo V iệt N am .
- T rình b ày được các tài ng uyên b iển v à th ềm lục địa Việt N am . 2. Về năng lực
- N ăng lực tự họ c: khai thá c đượ c tài liệu p hục v ụ cho bà i họ c.
- N ăng lực g iao tiếp và hợ p tá c: làm v iệc nhó m có hiệu q uả.
- N ăng lực giải q uyết vấ n đề v à sán g tạo: biết sử d ụng c ô ng cụ, p hương tiện
p hục vụ b ài họ c, b iết p hân tíc h và xử lí tình huố ng.
- N ăng lực n hận thức kho a h ọc địa lí:
+ Nêu đ ượ c đặ c điểm m ô i trường biển đả o và vấn đề b ảo v ệ m ô i trườn g biển đ ảo V iệt N am . Trang 20
+ Trình bày đượ c c ác tài nguyên biển và thềm lục đ ịa V iệt Nam .
- N ăng lực tìm hiểu địa lí: K hai thá c kênh hình và kênh c hữ tro ng SG K từ tr1 5 4-15 6 .
- Năng lực vận d ụng tri thức đ ịa lí giải quyết m ột số vấn đề thực tiễn: sưu tầm
m ộ t số thô ng tin về m ô i trường b iển đảo V iệt Nam .
3. Về phẩm chất: Ý thức học tập nghiêm túc, có tinh thần yêu nước, yêu biển –
đ ảo V iệt N am , ý thức bả o vệ tài ng uyên v à m ôi trường b iển – đ ảo VN .
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU 1. Giáo viên (GV)
- K HB D , S G K, sách g iáo v iên (S G V).
- H ình 12 .1 . Bãi b iển M ỹ kh ê, Đà N ẵng ; hình 12 .2 . G iàn kho an tại m ỏ Bạc h H ổ , Bà
Rịa – V ũng T àu phó ng to.
- Phiếu họ c tập , bả ng p hụ gh i c âu h ỏi thảo luận nhó m và b ảng n hóm c ho H S trả lờ i.
2. Học sinh (HS): SGK, vở ghi. III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. Hoạt động 1: Khởi động (10 phút)
Tạ o tìn h huố ng g iữa c ái đã biết và ch ưa b iết nh ằm tạo hứng th ú h ọc tậ p c ho H S.
G V tổ ch ức trò c hơi “X em hình đo án tên b ãi b iển” cho HS .
: HS giải được trò chơi “Xem hình đoán tên bãi biển” GV đặt ra. Bước 1. Giao nhiệm vụ:
* G V treo b ảng p hụ trò c hơ i “X em hình đó n tên b ãi b iển” lên bả ng: 1 2 3 4 5 6 * G
V lần lượt cho H S q uan sát c ác q uố c kì trên theo thứ tự từ 1 đến 6 , yêu c ầu H S c ho Trang 21
b iết tên quố c g ia tương ứng v ới m ỗi q uố c kì trên. G V khen thưởng c ho H S trả lờ i đ úng .
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ:
* HS q uan sát c ác q uốc kì kết h ợp vớ i sự hiểu b iết của b ản thân, suy nghĩa để trả lờ i c âu hỏ i.
* G V q uan sát, đánh g iá thái độ v à khả năng th ực hiện nhiệm v ụ h ọc tậ p c ủa HS.
Bước 3: Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận:
* Sau khi HS c ó sản p hẩm , G V lần lượ t gọ i H S trình bày sản p hẩm của m ình: 1. Nha Trang 2. Vũng Tàu 3. Vịnh Hạ Long 4. Phú Quốc 5. Đà Nẵng 6. Phan Thiết
* HS khác lắ ng ng he, b ổ sung , chỉnh sửa sả n p hẩm g iúp bạ n v à sả n p hẩm củ a c á nhân.
Bước 4. GV dẫn dắt vào nội dung bài mới: Thiên nhiên vùng biển đảo Việt Nam
c ó sự p hân ho á đa d ạng v à giàu tiềm n ăng, nổ i bậ t v ới hàng trăm b ãi tắm đẹp th u
h út nhiều d u khá ch trong và ngo ài nướ c, có thể giúp nướ c ta thực hiện đượ c m ục
tiêu “trở thành q uố c g ia m ạnh v ề b iển”. Tuy nhiên, m ô i trườ ng b iến đ ảo rấ t n hạy
c ảm trướ c những tác đ ộng của co n ngườ i, c ần đượ c q uan tâ m b ảo vệ n hằm đ ảm
b ảo c ho sự p hát triển kinh tế b iền m ột các h b ền v ững. Vậy m ô i trường v à tài
n guyên vùng b iển đảo nước ta c ó n hững đặc điểm g ì n ổi bậ t? Đ ể b iết đượ c những
đ iều này, lớ p c húng ta cùng tìm hiểu q ua b ài họ c h ôm nay.
2. Hoạt động 2: Hình thành kiến thức (105 phút)
: HS nêu được đặc điểm m ôi trường biển đảo và vấn đề bảo vệ
m ô i trườ ng biển đ ảo Việt N am .
: Dựa vào kênh chữ SGK tr154, 155 suy nghĩ cá nhân để trả lời c ác c âu hỏ i c ủa G V.
trả lờ i đ ượ c c ác c âu hỏ i c ủa G V. Hoạt động của GV và HS Nội dung ghi bài Bước 1. Giao nhiệm vụ:
1. Môi trường biển đảo
* G V g ọi HS đ ọc nội du ng m ục 1 SG K . Việt Nam
* G V yêu c ầu HS d ựa vào thôn g tin tro ng bày, lần lượ t Trang 22
trả lờ i c ác c âu h ỏi sau: - M ôi trườn g b iển là
không c hia cắt đ ượ c . Vì
vậy, khi m ột v ùng biển bị
ô nhiễm sẽ g ây thiệt hại cho c ả v ùng b ờ biển, vùng nướ c v à cả các đảo xung q uanh .
- M ô i trườ ng đảo d o có
sự b iệt lập v ới đ ất liền,
lại có d iện tích nhỏ nên
rấ t n hạy cảm trướ c tác
độn g của c on ng ười, dễ
bị suy thoá i hơn so v ới đất liền.
- X ây d ựng cơ chế c hính
sách, lu ật b ảo vệ m ôi
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ: trườ ng b iển đả o;
* HS đọ c kên h c hữ tro ng SG K , suy ngh ĩ để trả lờ i c âu - Áp dụng các thành tựu h ỏi.
khoa họ c c ôn g ng hệ để
* G V q uan sát, trợ giúp HS kh i c ó yêu cầu . Đánh g iá kiểm soát v à xử lí v ấn đề
thá i độ và khả n ăng thực hiện n hiệm v ụ họ c tập c ủa m ôi trườ ng biển đ ảo; H S. - Tuyên truyền, n âng cao
Bước 3. Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận:
nhận thức củ a n gườ i d ân
về bả o vệ và cải th iện
* Sau khi cá nhân H S có sản ph ẩm , G V lần lượt g ọ i H S
m ôi trườ ng biển đ ảo,...
trình b ày sả n p hẩm c ủa m ìn h:
1 . M ô i trườ ng b iển đảo là m ộ t b ộ p hận qu an trọ ng
tro ng m ô i trườ ng số ng của c húng ta. M ô i trườ ng b iển
ở nước ta b ao gồ m : các yếu tố tự nhiên (bờ biển, n ướ c
b iển, đấ y b iển, đa d ạng sinh họ c biển) và c ác yếu tố
v ật c hất nh ân tạo (các c ôn g trình xây dựng , c ác cơ sở v ật chất). 2 . Trang 23
- M ô i trườn g biển là không chia cắt được . Vì v ậy, khi
m ộ t vùn g b iển bị ô nhiễm sẽ g ây thiệt hạ i c ho c ả v ùng
b ờ b iển , v ùng n ướ c v à cả c ác đảo xung qu anh.
- M ôi trường đảo do có sự b iệt lập vớ i đấ t liền, lại có
d iện tíc h nhỏ nên rất nhạ y cảm trướ c tá c đ ộng c ủa
c o n n gườ i, d ễ b ị suy tho ái hơ n so v ớ i đất liền.
3 . Biển đảo c ó v ai trò qua n trọ ng đối vớ i sự p hát triển kinh tế - xã hội:
- V ùng ven b iển và hải đ ảo là nơ i c ư trú và diễn ra các
h oạt độ ng sả n xuất của d ân cư nướ c ta.
- Nh iều ho ạt đ ộng kinh tế b iển đ ã đó ng gó p đáng kể
v ào G D P c ủa đất nướ c.
- H ệ thố ng c ác đ ảo tiền tiêu c ó vị trí rất qu an trọ ng
tro ng sự ng hiệp xây dựng và b ảo v ệ Tổ quố c .
4 . Việc khẳng đ ịn h ch ủ q uyền của m ột nước đố i v ới
c ác đ ảo v à quần đ ảo c ó ý ng hĩa là cơ sở đ ể khẳng
đ ịnh c hủ q uyền củ a n ướ c ta đố i v ớ i vù ng b iển và thềm
lục địa q uanh đảo , khẳng định lãnh thổ thố ng nhất
to àn vẹn củ a V iệt Nam .
5 . C hất lượ ng nước biển :
- C hất lượ ng nướ c biển v en b ờ cò n kh á tố t v ới h ầu hết
c ác c hỉ số đặc trưng đều nằm tro ng giớ i hạn cho p hép.
- C hất lượ ng nước b iển ven c ác đ ảo v à cụ m đảo khá
tố t, kể c ả ở cá c đảo tập trung đô ng d ân cư.
- C hấ t lượn g nướ c b iển xa b ờ đều đạt chuẩ n c ho phép ,
tươ ng đ ối ổn định v à ít b iến độ ng q ua các năm .
6 . C hấ t lượ ng m ôi trườ ng nướ c biển có xu hướ ng
g iảm d o c hịu tá c độ ng m ạnh củ a các ho ạt đ ộng p hát
triển kinh tế - xã hội khu vực v en b ờ . Ng o ài ra, b iến đổ i
kh í hậu v à nướ c biển d âng c ũng có tá c đ ộn g xấu tới
m ô i trườ ng biển đ ảo.
7 . Hậu q uả: Phá ho ại m ô i trườ ng số ng củ a sinh v ật,
làm tuyệt ch ủng m ộ t số lo ại h ản sản , sinh vật gầ n b ờ .
G â y m ất m ỹ qu an, ảnh hưởng lớ n đến ngà nh d u lịc h. Trang 24
8 . Đ ể b ảo vệ m ô i trường b iển đảo c ần kết hợ p n hiều g iải p háp như:
- Xây dựng cơ c hế c hính sách, luật b ảo vệ m ô i trườ ng b iển đả o;
- Á p d ụng c ác thành tựu kho a họ c c ông n ghệ đ ể kiểm
so át và xử lí v ấn đề m ô i trườ ng b iển đảo ;
- Tuyên truyền, nâng c ao nhận thức c ủa n gườ i dâ n về
b ảo vệ v à cải thiện m ô i trườ ng b iển đảo ,...
9 . Là H S c ó thể làm để gó p p hần b ảo v ệ m ô i trườ ng b iển đả o:
- Tham g ia c ác h oạt độ ng là m sạch b ờ b iển, g iữ g ìn
m ô i trườn g sinh thá i,... nh ằm g iảm thiểu sự suy tho ái,
ô nhiễm m ô i trườ ng b iển và trên các đảo .
- Đ ấu tranh v ớ i cá c ho ạt độ ng khai thác , sử d ụng tài
n guyên biển đ ảo trái vớ i q uy định của p háp luật.
- Rèn luyện kĩ năn g để th íc h ứng v ới các thiên tai v à
sự cố xảy ra tron g vù ng b iển đảo .
* H S khác lắng nghe, b ổ sung , chỉnh sửa sản p hẩm
g iúp b ạn và sản p hẩm củ a c á nhân. Bước 4. Đánh giá:
G V đánh g iá tin h thần thái độ học tập của H S, đ ánh
g iá kết q uả hoạ t độ ng c ủa H S và chố t lại nộ i d ung
c huẩn kiến thức c ần đạt. 2.2.
: HS trình bày được các tài nguyên biển và thềm lục địa Việt N am .
: Quan sát hình 12.1, 12.2 kết hợp kênh chữ SGK tr155-156 suy
n ghĩ và thảo luậ n n hóm để trả lờ i c ác c âu hỏ i c ủa G V. Trang 25
trả lờ i đ ượ c c ác c âu hỏ i c ủa G V. Hoạt động của GV và HS Nội dung ghi bài Bước 1. Giao nhiệm vụ: 2. Tài nguyên biển và
* G V g ọi HS đ ọc nội du ng m ục 2 SG K . thềm lục địa VN
* G V treo hình 12 .1 , 12 .2 lên b ảng .
* G V chia lớ p làm 8 nhó m , m ỗ i nhó m từ 4 đến 6 em , - T ài ng uyên sinh v ật
yêu c ầu HS , yêu c ầu H S q uan sát h ình 12 .1 , 1 2.2 v à biển nướ c ta p ho ng p hú,
thô ng tin tro ng b ày, thảo luận n hóm trong 1 5 p hút để có tính đ a d ạng sinh học
trả lờ i c ác c âu h ỏi theo ph iếu học tập sau: cao .
1 . N hóm 1 , 2, 3 và 4 – p hiếu họ c tập số 1
- C ó hơ n 2 00 0 loài c á, tro ng đó có kho ảng 1 10 Phần câu hỏi Phần trả lời
lo ài c ó g iá trị kinh tế c ao.
Tài ng uyên sinh v ật ở vùng b iển - Năm 2 0 19 , vùng b iển
Việt N am p ho ng phú, có tín h đa
nướ c ta c ó trữ lượ ng dạ ng sinh họ c cao .
th uỷ sản là 3 ,87 triệu tấn.
- V ùng biển Việt Nam có hơ n
- B ờ b iển d ài, có nh iều
20 0 0 lo ài c á, tro ng đó có kh oảng
bãi c át, vịnh, han g độ ng
11 0 lo ài có giá trị kinh tế c ao . đẹp , nước biển tro ng
Ng o ài ra, c òn c ó c ác loà i độ ng v ật xanh, hệ sinh th ái b iển
giáp xác , thân m ềm , tron g đó pho ng phú, khun g c ảnh
nhiều lo ài là thực phẩm được ưa
th iên nhiên c ác đảo đa
thích, c ó giá trị d inh d ưỡ ng c ao: dạng .
tôm , m ực , h ải sâm ,...
- M ột số đ ịa điểm th u h út
khách du lịc h: Vịnh H ạ Lo ng (Q uả ng Ninh), M ỹ Khê (Đ à Nẵ ng), N ha Trang (Khán h H o à),... Trang 26
- Vùng triều v en b ờ có nhiều loài
rong biển đượ c sử dụ ng trong
- D ầu m ỏ và khí tự nhiên:
cô ng nghiệp thực p hẩm v à xuất
ở vùn g thềm lục địa. khẩu. - C ác kho áng sản khác
- Năm 2 01 9 , v ùng b iển nước ta có bao g ồm 3 5 lo ại như
trữ lượ ng thuỷ sản là 3,8 7 triệu
m uối, titan, cát thủy tinh ,..
tấn và khả năn g khai thác là g ần - N hiều khu v ực nước 1,5 5 triệu tấn.
sâu thuận lợ i xâ y dựng cảng biển.
D o nhiệt độ ca o nên sinh v ật n hiệt
đớ i p hát triển m ạn h, đ ồng thời
các dò ng biển hoạ t đ ộng theo
m ùa m ang theo các luồ ng sinh vật d i c ư tớ i.
Vịnh H ạ Lo ng (Q uả ng Ninh), M ỹ
Khê (Đà N ẵng), Q uy N hơ n (Bình
Định), N ha Tran g (Khánh H oà ),
M ũi Né (B ình Thuận), C át Bà (Hải
Phò ng ), C ô n Đảo (Bà Rịa - Vũng
Tàu), P hú Q uố c (K iên G iang ),...
Bờ b iển d ài, c ó nhiều b ãi c át, vịnh,
hang độ ng đẹp , nướ c biển trong
xanh , hệ sin h thá i b iển ph ong ph ú,
khung c ảnh thiên nhiên các đảo
đa dạng , là điều kiện thuận lợi
ph át triển d u lịc h biển.
2 . N hóm 5 , 6, 7 và 8 – p hiếu họ c tập số 2 Phần câu hỏi Phần trả lời
- D ầu m ỏ , khí tự nhiên tập trung ở
các b ể (b ồ n trũng ) tro ng vùng
thềm lục địa, như các bể S ông
Hồ ng , Phú Khán h, C ửu Long , Na m
C ôn Sơ n, M ala y - Thổ C hu , Tư Trang 27
C hín h - Vũng M ây, nhó m b ể
Trườn g Sa và H o àng Sa .
- C ác kho áng sản khác bao gồ m
35 lo ại kh oán g sản , phâ n bố d ọ c
vùng v en b iển, sườ n b ờ và d ưới
đáy b iển. Tro ng đó , có giá trị nhất
là ti-tan, c át thuỷ tinh, m uố i,...
D o c ó đ ường b ờ b iển d ài, b iển có
độ m uố i tru ng b ình c ao , nền nhiệt
độ c ao v à nhiều nắng . - Biển ấm q uanh năm .
- G ần n hiều tuyến đườ ng b iển qu ốc tế.
- Bờ biển khúc khu ỷu , c ó n hiều
vũng v ịn h sâu kín g ió th uận lợi đ ể
xây d ựng c ảng . VD : c ảng C ái Lân,
C ửa Lò ,Vũng Án g, D ung Q uất, Q uy Nhơ n,…
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ:
* H S q uan sát h ình 12 .1 , 1 2.2 và thô ng tin trong b ày,
su y ng hĩ, th ảo luận nhó m để trả lời câu hỏ i.
* G V q uan sát, trợ giúp HS kh i c ó yêu cầu . Đánh g iá
thá i độ và khả n ăng thực hiện n hiệm v ụ họ c tập c ủa H S.
Bước 3. Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận:
* S au khi nhó m H S c ó sản p hẩm , G V c ho các nhó m
H S trình bà y sản p hẩm của m ình, đạ i diện nhó m 4 v à
8 lên thuyết trình câ u trả lờ i trước lớ p :
1 . N hóm 4 – p hiếu họ c tập số 1 Trang 28 Phần câu hỏi Phần trả lời
Tài ng uyên sinh v ật ở vùng b iển
Việt N am p ho ng phú, có tín h đa dạ ng sinh họ c cao .
- V ùng biển Việt Nam có hơ n
20 0 0 lo ài c á, tro ng đó có kh oảng
11 0 lo ài có giá trị kinh tế c ao .
Ng o ài ra, c òn c ó c ác loà i độ ng v ật
giáp xác , thân m ềm , tron g đó
nhiều lo ài là thực phẩm được ưa
thích, c ó giá trị d inh d ưỡ ng c ao:
tôm , m ực , h ải sâm ,...
- Vùng triều v en b ờ có nhiều loài
rong biển đượ c sử dụ ng trong
cô ng nghiệp thực p hẩm v à xuất khẩu.
- Năm 2 01 9 , v ùng b iển nước ta có
trữ lượ ng thuỷ sản là 3,8 7 triệu
tấn và khả năn g khai thác là g ần 1,5 5 triệu tấn.
D o nhiệt độ ca o nên sinh v ật n hiệt
đớ i p hát triển m ạn h, đ ồng thời
các dò ng biển hoạ t đ ộng theo
m ùa m ang theo các luồ ng sinh vật d i c ư tớ i.
Vịnh H ạ Lo ng (Q uả ng Ninh), M ỹ
Khê (Đà N ẵng), Q uy N hơ n (Bình
Định), N ha Tran g (Khánh H oà ),
M ũi Né (B ình Thuận), C át Bà (Hải
Phò ng ), C ô n Đảo (Bà Rịa - Vũng
Tàu), P hú Q uố c (K iên G iang ),...
Bờ b iển d ài, c ó nhiều b ãi c át, vịnh, Trang 29
hang độ ng đẹp , nướ c biển trong
xanh , hệ sin h thá i b iển ph ong ph ú,
khung c ảnh thiên nhiên các đảo
đa dạng , là điều kiện thuận lợi
ph át triển d u lịc h biển.
2 . N hóm 8 – p hiếu họ c tập số 2 Phần câu hỏi Phần trả lời
- D ầu m ỏ , khí tự nhiên tập trung ở
các b ể (b ồ n trũng ) tro ng vùng
thềm lục địa, như các bể S ông
Hồ ng , Phú Khán h, C ửu Long , Na m
C ôn Sơ n, M ala y - Thổ C hu , Tư
C hín h - Vũng M ây, nhó m b ể
Trườn g Sa và H o àng Sa .
- C ác kho áng sản khác bao gồ m
35 lo ại kh oán g sản , phâ n bố d ọ c
vùng v en b iển, sườ n b ờ và d ưới
đáy b iển. Tro ng đó , có giá trị nhất
là ti-tan, c át thuỷ tinh, m uố i,...
D o c ó đ ường b ờ b iển d ài, b iển có
độ m uố i tru ng b ình c ao , nền nhiệt
độ c ao v à nhiều nắng . - Biển ấm q uanh năm .
- G ần n hiều tuyến đườ ng b iển qu ốc tế.
- Bờ biển khúc khu ỷu , c ó n hiều
vũng v ịn h sâu kín g ió th uận lợi đ ể
xây d ựng c ảng . VD : c ảng C ái Lân, Trang 30
C ửa Lò ,Vũng Án g, D ung Q uất, Q uy Nhơ n,…
* H S các nhó m c òn lạ i lắng n ghe, b ổ sung , c hỉn h sửa
sả n p hẩm g iúp nhó m bạ n v à sản phẩ m c ủa nhó m m ình. Bước 4. Đánh giá:
G V đán h giá tinh th ần thái độ họ c tậ p c ủa H S, đ ánh
g iá kết q uả hoạ t độ ng c ủa H S và chố t lại nộ i d ung
c huẩn kiến thức c ần đạt.
3. Hoạt động luyện tập (15 phút)
N hằm củ ng c ố , h ệ thố ng h óa, ho àn thiện kiến thức m ớ i m à H S
đ ã đ ược lĩnh hộ i ở hoạt độ ng hìn h thà nh kiến thức.
: GV giao nhiệm vụ cho HS và chủ yếu cho làm việc cá nhân để
h oàn thành b ài tập. T rong qu á trình làm việc HS c ó thể tra o đổ i v ới b ạn.
trả lờ i đ ượ c c âu hỏ i m à G V g iao. Bước 1. Giao nhiệm vụ:
G V yêu cầ u H S d ựa v ào h ình 1 .2 và kiến thức đ ã h ọc , hãy trả lờ i c ác c âu hỏ i sa u:
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ:
* HS d ựa vào kiến thức đã họ c, suy ng hĩ, trao đổ i v ới bạn đ ể trả lờ i c âu hỏ i.
* G V quan sát, trợ g iúp H S khi c ó yêu cầ u. Đá nh giá thái độ v à khả năng thực
h iện nhiệm vụ họ c tập của H S.
Bước 3. Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận:
* Sau khi c á nhân H S c ó sản phẩm , G V lần lượ t g ọi HS trình bày sản p hẩm c ủa m ình: Trang 31
* H S cò n lại lắng ngh e, b ổ sung , c hỉn h sửa sản p hẩm g iú p b ạn và sản p hẩm c ủa cá nh ân. Bước 4. Đánh giá:
G V đánh giá tinh thần thái độ học tập củ a HS , đánh g iá kết quả hoạ t độ ng c ủa H S.
4. Hoạt động vận dụng (5 phút)
V ận d ụng kiến thức m ớ i m à HS đã đ ượ c lĩnh hộ i để giải q uyết
n hữn g vấ n đ ề m ớ i tro ng họ c tập .
: GV GV hướng dẫn HS thực hiện nhiệm vụ ở nhà.
trả lờ i đ ượ c c âu hỏ i m à G V g iao.
Bước 1. Giao nhiệm vụ: GV đặt câu hỏi cho HS:
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ: HS tìm kiếm thông tin trên Internet và thực h iện nhiệm vụ ở nhà.
Bước 3. Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận: Trang 32
* Sau khi c á nhân H S c ó sản phẩm , G V lần lượ t g ọi HS trình bày sản p hẩm
c ủa m ình vào tiết học sau:
V ùng biển Việt N am là m ộ t phần của B iển Đ ông , c ó d iện tíc h khoả ng 1 triệu
km 2. Thiên nhiên v ùng biển đ ảo Việt N am c ó sự p hân hó a đa d ạng v à giàu tiềm
n ăng, c ó thể g iúp nước ta hiệ n thực được m ục tiêu “trở thà nh quố c gia m ạnh
v ề b iển”. Tu y nh iên, tro ng những năm q ua, m ô i trườ ng biển Việt N am đang c ó
xu hướ ng suy g iảm về c hất lượn g: nhiều v ùng cửa sô ng v en biển đã bị ô nhiễm ;
v ẫn c ò n tình trạn g xả th ải ra b iển chưa qua xử lí; các h ệ sinh thái b iển đ ang b ị
kh ai thác q uá m ức , thiếu tính bền v ững d ẫn đ ến tìn h trạng su y g iảm đa dạ ng
sinh họ c,... N guyên nhân ch ính d ẫn đến ô nhiễm b iển là do : h oạt độ ng kh ai thác ,
ph át triển kinh tế - xã hộ i c ủa c on ng ườ i; thể chế, c hính sác h c ủa n hà nướ c
tro ng việc b ảo vệ m ôi trườn g b iển c ò n tồn tạ i m ộ t số bấ t cập và ý thức của m ột
b ộ p hận ng ười d ân c hưa cao . Ô n hiễm m ô i trườ ng b iển d ẫn đến những hậu q uả
rất nghiêm trọn g, nó g ây hại trực tiếp đ ến sức khỏe c on ngườ i và d ần làm m ất
đ i n hữn g ng uồ n lợi từ b iển như hải sản, d u lịch b iển. M ô i trườ ng b iển bị ô nhiễm
g iảm đi sức hút vớ i khách d u lịc h. Tràn d ầu ảnh hưở ng nghiêm trọng đến hệ
sinh thái, đ ặc b iệt hệ sinh thái rừng ngậ p m ặn, cổ biển , v ùng b ãi c át, đ ầm p há
v à c ác rạ n san hô . B ảo vệ m ô i trườ ng b iển là trác h nhiệm của m ỗi ng ườ i d ân
tro ng cộ ng đồn g. M ỗ i địa phươ ng cùng đồ ng h ành vớ i cả nướ c tích c ực tham
g ia v ào cô ng c uộc b ảo vệ m ô i trường b iển đảo b ằng những hành độ ng cụ thể,
n hư: th am g ia và o việc tuyên truyền nâng c ao nhận thức của cộ ng đồ ng địa
p hươ ng về bảo v ệ m ô i trường b iển, đ ảo ; thườ ng xuyên và tíc h c ực tham g ia c ác
h oạt độ ng làm sạc h b ờ b iển, làm đẹp cản h q uan, m ôi trườ ng b iển đảo ; tíc h c ực
tha m gia c ác ho ạt độ ng khắc p hục và làm g iảm nhẹ c ác thiệt hại do thiên ta i
g ây ra tại địa p hương …
* H S cò n lại lắng ngh e, b ổ sung , c hỉn h sửa sản p hẩm g iú p b ạn và sản p hẩm c ủa cá nh ân. Bước 4. Đánh giá:
G V đánh giá tinh thần thái độ học tập củ a HS , đánh g iá kết quả hoạ t độ ng c ủa H S. Trang 33
CHỦ ĐỀ 1. VĂN MINH CHÂU THỔ SÔNG HỒNG VÀ SÔNG CỬU LONG Phần: Địa lí, Lớ p : 8 ,
T hời lượ ng : d ạy 3 tiết I. MỤC TIÊU 1. Về kiến thức
- Trình b ày đượ c q uá trình hình thành và p hát triển c hâu thổ sô ng H ồn g và ch âu thổ sô ng C ửu Lo ng .
- M ô tả được chế độ nướ c c ủa các dò ng sông chính.
- Trình b ày đượ c quá trìn h co n n gườ i khai khẩn v à c ải tạo ch âu thổ , c hế n gự v à
thíc h ứn g vớ i c hế đ ộ nướ c sô ng H ồn g và sô ng C ửu Long . 2. Về năng lực
- N ăng lực tự họ c: khai thá c đượ c tài liệu p hục v ụ cho bà i họ c.
- N ăng lực g iao tiếp và hợ p tá c: làm v iệc nhó m có hiệu q uả.
- N ăng lực giải q uyết vấ n đề v à sán g tạo: biết sử d ụng c ô ng cụ, p hương tiện
p hục vụ b ài họ c, b iết p hân tíc h và xử lí tình huố ng.
- N ăng lực n hận thức kho a h ọc lịc h sử và địa lí:
+ Trình b ày đượ c q uá trình hình th ành và phát triển ch âu thổ sông H ồn g v à ch âu thổ sô ng C ửu Lo ng .
+ M ô tả đượ c c hế độ nước của c ác d òn g sô ng c hính.
+ Trình bày đượ c q uá trình c o n n gườ i khai khẩn và c ải tạo châ u th ổ, c hế ng ự v à
thíc h ứn g vớ i c hế đ ộ nướ c sô ng H ồn g và sô ng C ửu Long .
- N ăng lực tìm hiểu lịc sử v à địa lí:
+ Khai thác kênh hình và kên h c hữ trong SG K từ tr15 7 -1 63 .
+ Q uan sát b iểu đồ h ình 1 .2 S G K tr1 5 9 và hình 1.4 SG K tr1 60 để m ô tả c hế độ
n ướ c sô ng H ồ ng v à sông C ửu Lo ng.
- Năn g lực v ận d ụng tri thức địa lí g iải q uyết m ột số vấ n đề th ực tiễn: sưu tầm tư
liệu , hình ảnh v ề địa hình, sông ng òi của c hâu thổ sô ng H ồ ng v à châu thổ sông C ửu Lo ng.
3. Về phẩm chất: ý thức học tập nghiêm túc, ý thức giữ gìn và phát triển nền văn
m inh c hâu thổ sô ng H ồ ng v à châu thổ sông C ửu Lo ng.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU 1. Giáo viên (GV)
- K HB D , S G K, sách g iáo v iên (S G V).
- H ình 1.1 . M ộ t p hần c hâu thổ sô ng H ồ ng, hình 1.2. B iểu đồ lưu lượ ng nướ c c ủa
sô ng Hồ ng tại trạm Sơ n Tây, Hình 1.3. M ột p hần châu thổ sôn g C ửu Lo ng , hình 1 .4 . Trang 34
B iểu đồ lưu lượ ng nước sô ng Tiền tại trạ m M ỹ Thu ận, hìn h 1 .5 . H ọa tiết hình thuyền
trên trố ng đ ồng Đ ô ng Sơ n, hình 1 .6 . Lưỡi c âu đồ ng thuộ c thời kì văn hó a G ò M un,
h ình 1 .7 . Vỏ ố c đượ c p hát hiện tro ng c ác di chỉ thuộ c v ăn hó a Hạ Long , hình 1 .8 .
K ênh C hợ G ạo (Tiền G iang ), hình 1 .9 . Ch ợ nỗ i N g ã N ăm (S óc Trăng ) p hón g to .
- Phiếu họ c tập , bả ng p hụ gh i c âu h ỏi thảo luận nhó m và b ảng n hóm c ho H S trả lờ i.
2. Học sinh (HS): SGK, vở ghi. III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. Hoạt động 1: Khởi động (10 phút)
Tạ o tìn h huố ng g iữa c ái đã biết và ch ưa b iết nh ằm tạo hứng th ú h ọc tậ p c ho H S.
G V tổ ch ức trò c hơi “Ô c hữ” cho HS .
: HS giải m ã được trò chơi “Ô chữ” do GV đặt ra. Bước 1. Giao nhiệm vụ:
* G V treo b ảng p hụ trò c hơ i ô c hữ lên bản g: 1 2 3 4 5 6 7
* G V p hổ b iến luật chơ i:
- Trò c hơ i ô chữ g ồ m 7 c hữ cá i được đá nh số từ 1 đến 7 sẽ tươ ng ứng vớ i 7 câ u h ỏi.
- C ác em d ựa và o kiến thức đ ã họ c đ ể trả lờ i, các em có q uyền lựa c họ n thứ tự
c âu hỏ i để trả lờ i, m ỗ i câu hỏ i c ó 2 lượ t trả lờ i.
- Em n ào trả lờ i đ úng sẽ nhậ n được 1 phầ n quà nhỏ (ví d ụ 1 cây b út) v à ô chữ sẽ
h iện ra chữ cái tươ ng ứng , trả lờ i sai ô c hữ sẽ b ị khóa lại, tron g quá trình trả lờ i, em
n ào trả lời đúng tên ô c hữ th ì sẽ nh ận đ ược p hần q uà lớn hơ n (v í d ụ 3 c ây b út). * Hệ thố ng c âu hỏi: A . P hú Q uốc B . C át B à C . B ạch Lon g Vĩ D . C ái B ầu A . 2 1 0C B. 2 00C C . 2 3 0C D . 2 2 0C A . 1 0 00 m m B. 1 10 0 m m C . 9 0 0m m D . 8 00 m m A . 3 2 -3 3% 0 B . 32 -3 5 % 0 C . 3 2 -3 4% 0 D . 32 -3 6 % 0 Trang 35 A . 5 0 0 B. 2 00 0 C . 15 0 0 D . 1 0 00 A . T PH CM B. H à N ộ i C . Q uả ng N gãi D . C à M au A . Đ à Nẵng B . Nha Tra ng C . V ũng T àu D . V ịnh H ạ Lo ng
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ:
- H S d ựa v ào kiến thức đã học , suy n ghĩa để trả lờ i c âu hỏi.
- G V quan sát, đán h g iá thái đ ộ và khả năn g thực hiện nh iệm vụ họ c tập của H S.
Bước 3: Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận:
- Sa u khi cá nhân H S c ó sản p hẩm , G V lần lượt gọ i H S trìn h b ày sản p hẩm củ a m ình: Câu 1: A Câu 2: C Câu 3: B C H Â U T H Ổ Câu 4: A Câu 5: B Câu 6: C Câu 7. D
* HS khác lắ ng ng he, b ổ sung , chỉnh sửa sả n p hẩm g iúp bạ n v à sả n p hẩm củ a c á nhân.
Bước 4. GV dẫn dắt vào nội dung bài mới: Châu thổ là m ột địa m ạo cấu tạo khi
m ộ t d ò ng sô ng c hảy vào m ộ t vụ ng n ướ c , nhỏ là hồ , đầm p há, lớ n là vịnh, b iển hay
đ ại d ươ ng kh iến dò ng nướ c b ị cả n c hậm lại. C hất phù sa cuố n theo dò ng nướ c khi
tố c độ nước khô ng đủ m ạn h sẽ p hải lắng đọ ng xuố ng , b ồi lên lò ng sô ng và ha i b ên
b ờ . Ở nướ c ta có 2 ch âu thổ là châ u thổ sôn g H ồ ng v à c hâu thổ sô ng C ửu Lo ng ,
đ ây là nơ i tập trung đô ng dân c ư đ ồng thờ i là hai v ùng kinh tế q uan trọ ng c ủa nước
ta. Vậy, hai c hâu thổ này đượ c hình thà nh và p hát triển như thế nào ? C hế độ nướ c
c ủa c ác d ò ng sô ng chính và q uá trình co n ng ười c hin h p hục châ u thổ ra sao ? Để
b iết đượ c những điều này, lớp chún g ta cùn g tìm h iểu qua b ài học hôm nay.
2. Hoạt động 2: Hình thành kiến thức (105 phút) : HS:
- T rình b ày được quá trình hình thành và p hát triển châ u th ổ sô ng H ồn g.
- M ô tả được chế độ nướ c c ủa sông Hồ ng .
: Dựa vào hình 1.1, 1.2 kết hợp kênh chữ SGK tr157-159 suy
n ghĩ cá nhâ n đ ể trả lờ i c ác c âu hỏ i c ủa G V. Trang 36
trả lời được c ác c âu hỏ i c ủa G V. Hoạt động của GV và HS Nội dung ghi bài Bước 1. Giao nhiệm vụ: 1. Quá trình hình thành
* G V g ọi HS đ ọc nội du ng m ục 1 SG K . và phát triển châu thổ sông Hồng. Chế độ
* G V treo hình 1.1, 1 .2 lên bảng . nước của sông Hồng.
* G V yêu c ầu H S q uan sát b ản đồ hình 1 .1 , 1.2 v à
thô ng tin tro ng b ày, lầ n lượ t trả lời cá c câ u h ỏi sau: - D iện tíc h kho ảng 15 0 00 km 2, d o sô ng Hồ ng và sô ng Thái Bình bồ i đ ắp.
- Đ ể m ở rộ ng d iện tíc h
sản xuất đồ ng thờ i để
phò ng c hố ng lũ lụt, ô ng
cha ta đã xây dựng m ộ t hệ thố ng đê dài hàng
nghìn ki-lô -m ét d ọc hai
bên b ờ sô ng . Đ iều này
đã làm c ho địa hình bề
m ặt châu thổ đã c ó sự
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ: th ay đ ổi. Trang 37
* HS q uan sát b ản đ ồ hình 1 .1, 1 .2 và đọ c kênh c hữ
tro ng SG K, suy ngh ĩ để trả lờ i c âu hỏi.
* G V q uan sát, trợ giúp HS kh i c ó yêu cầu . Đánh g iá - M ù a lũ từ tháng 6 đến
thá i độ và khả n ăng thực hiện n hiệm v ụ họ c tập c ủa th áng 1 0 , c hiếm kho ảng H S. 75 % lưu lượ ng dò ng
Bước 3. Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận:
chảy cả năm v ới c ác đợ t
lũ lên nha nh và độ t n gộ t.
* Sau khi cá nhân H S có sản ph ẩm , G V lần lượt g ọ i H S
trình b ày sả n p hẩm c ủa m ìn h: - M ùa c ạn từ thá ng 11 đến tháng 5 năm sau,
1 . D iện tích kho ảng 15 0 00 km 2, d o sô ng H ồ ng v à sô ng chỉ chiếm khoảng 25%
T hái B ìn h b ồ i đắ p.
lưu lượ ng d ò ng c hảy c ả 2 . H S xác đ ịn h:
năm , m ực nước sô ng hạ
- P hụ lưu: sôn g Đà , sô ng Lô ,... th ấp rõ rệt.
- C hi lưu : sô ng Đ uốn g, sô ng Luộ c, sô ng Đ áy,... 3 . H S xác đ ịn h:
- P hụ lưu: sôn g C ầu, sô ng Thươ ng , sông Lục Nam .
- C hi lưu : sô ng K inh Th ầy, sô ng Bạc h Đ ằng , sông C ấm ,. ..
4 . H ệ thố ng sô ng H ồ ng c ó tổ ng lượ ng dò ng ch ảy lên
tớ i 1 1 2 tỉ m 3/năm v à lượ ng p hù sa hết sức p ho ng p hú,
kh oảng 1 20 triệu tấn/năm .
5 . Ô ng cha ta đã xây dựng m ộ t hệ thố ng đê d ài hàng
n ghìn ki-lô -m ét dọ c hai b ên b ờ sô ng từ năm 1 1 08 vào
thờ i Lý N hân Tô ng đ ể m ở rộ ng d iện tíc h sản xuất
đ ồng th ời đ ể phò ng c hố ng lũ lụt. Điều này đ ã làm cho
đ ịa hình b ề m ặt ch âu th ổ đã c ó sự th ay đ ổi.
6 . C hế độ nướ c sôn g Hồ ng tươ ng đố i đơ n g iản, tro ng
n ăm c ó m ộ t m ùa lũ v à m ột m ùa c ạn rõ rệt:
- M ùa lũ kéo dài 5 thán g (từ tháng 6 đến tháng 1 0),
c hiếm kh oảng 7 5 % lưu lượn g d ò ng c hảy c ả năm v ới
c ác đ ợt lũ lên nhanh và độ t ng ột.
- M ùa cạ n kéo d ài 7 tháng (từ tháng 11 đ ến tháng 5
n ăm sa u), c hỉ c hiếm kho ảng 2 5 % lưu lượng dò ng
c hảy cả năm , m ực n ướ c sô ng hạ th ấp rõ rệt. Trang 38 7 . N guyên nhân:
+ N guồ n c ung cấp nướ c c ho sô ng Hồ ng ch ủ yếu là
m ưa nên thời g ian m ùa lũ cũn g theo sát m ùa m ưa.
+ D o là hợ p lưu c ủa nhiều sô ng n ên khi m ưa lớ n thì lũ
lên nhanh, rút chậm , d iện tích ng ập lớ n.
* H S khác lắng nghe, b ổ sung , chỉnh sửa sản p hẩm
g iúp b ạn và sản p hẩm củ a c á nhân. Bước 4. Đánh giá:
G V đánh g iá tin h thần thái độ học tập của H S, đ ánh
g iá kết q uả hoạ t độ ng c ủa H S và chố t lại nộ i d ung
c huẩn kiến thức c ần đạt. : HS:
- T rình b ày được quá trình hình thành và p hát triển châ u th ổ sô ng C ửu Lo ng .
- M ô tả được chế độ nướ c c ủa sông C ửu Lo ng.
: Dựa vào hình 1.3, 1.4 kết hợp kênh chữ SGK tr159, 160 thảo
luận nhó m để trả lờ i c ác c âu hỏi của G V .
trả lờ i đ ượ c c ác c âu hỏ i c ủa G V. Trang 39 Hoạt động của GV và HS Nội dung ghi bài Bước 1. Giao nhiệm vụ: 2. Quá trình hình thành
* G V g ọi HS đ ọc nội du ng m ục 2 SG K . và phát triển châu thổ sông Cửu Long. Chế độ
* G V treo hình 1.3, 1 .4 lên bảng . nước của sông Cửu
* G V c hia lớ p làm 8 nhó m , m ỗi nhó m từ 4 đến6 em , Long
yêu cầ u HS, yêu cầ u HS q uan sát hình 1 .3 , 1.4 v à
thô ng tin tro ng bày, thảo luận nhó m trong 5 p hút để
trả lờ i c ác c âu h ỏi theo ph iếu học tập sau: - D iện tíc h kho ảng
1 . N hóm 1 , 2, 3 , 4 – p hiếu họ c tập số 1 40 0 00 km 2, d o sông C ửu Phần câu hỏi Phần trả lời
Lo ng (sô ng T iền và sô ng Hậu) bồ i đ ắp.
- H iện nay, d o b iến đ ổi
khí hậu, nướ c biển d âng và hàm lượ ng ph ù sa tro ng nướ c sô ng g iảm
nên nhiều nơ i ở ven b iển
của c hâu thổ b ị sạt lở.
- M ù a lũ từ tháng 7 đến
th áng 1 1 , c hiếm kho ảng 80 % lưu lượ ng dò ng
chảy cả nă m . Nướ c sô ng khá đ iều hòa, lũ lên chậm v à rút c hậm .
- M ùa cạn từ tháng 1 đến th áng 6 năm sau, ch iếm khoản g 2 0% lưu lượ ng
2 . N hóm 5 , 6, 7 , 8 – phiếu học tập số 2 dò ng c hảy cả năm . Phần câu hỏi Phần trả lời Trang 40
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ:
* HS q uan sát q uan sát hìn h 1 .3 , 1.4 v à thô ng tin tro ng
b ày, suy nghĩ, thảo luậ n nh óm để trả lờ i c âu hỏ i.
* G V q uan sát, trợ giúp HS kh i c ó yêu cầu . Đánh g iá
thá i độ và khả n ăng thực hiện n hiệm v ụ họ c tập c ủa H S.
Bước 3. Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận:
* S au khi nhó m H S c ó sản p hẩm , G V c ho các nhó m
H S trình b ày sản p hẩm c ủa m ình, đạ i d iện n hóm 2 , 6
lên th uyết trìn h c âu trả lờ i trướ c lớ p:
1 . N hóm 2 – p hiếu họ c tập số 1 Phần câu hỏi Phần trả lời
D iện tích kh oảng 4 00 0 0 km 2, do
sôn g Cửu Lo ng (sôn g Tiền và sôn g H ậu) b ồi đắp .
- H ai d ò ng c hín h là sô ng T iền và sôn g H ậu.
- C ác ô trũng lớ n bị ng ập nướ c:
Đồ ng Th áp M ườ i, Tứ g iác Long
Xuyên, bán đả o C à M au.
- Hiện nay, do biến đổ i khí hậu,
nước b iển d âng và hàm lượng
ph ù sa tro ng nướ c sô ng g iả m nên
nhiều nơ i ở v en b iển c ủa châu thổ bị sạt lở . Trang 41
2 . N hóm 6 – p hiếu họ c tập số 2 Phần câu hỏi Phần trả lời
Ng uồ n c ung c ấp nước c hủ yếu là
nước m ưa , c hia thành hai m ùa:
- M ù a lũ từ th áng 7 đến thá ng 11 ,
chiếm kho ảng 80 % lưu lượng
dò ng c hảy c ả năm . Nướ c sông
khá điều hò a, lũ lên c hậm v à rút chậ m .
- M ùa cạn từ thá ng 1 đ ến thá ng 6
năm sau, c hiếm kho ảng 2 0% lưu
lượ ng d ò ng c hảy cả năm .
- S ông co ́ d ạng hình lông c him , ơ ̉
nước ta d iện tích lưu v ực nho ̉,
cha ̉y trên d iện tíc h nho ̉ đ ồn g thời
la ̣i được nô ́i thô ng vơ ́i hô ̀ Tô nlê
Xáp . Vậy nên m ùa lũ lên c hậm , xuô ́ng c hậm .
- Sô ng c hảy ra b iển q ua 9 c ửa n ên lu ̃ tho át nhanh hơ n.
- Đ ịa hìn h sôn g c hảy q ua thấp ,
m ạng lươ ́i kênh rạch d ày đ ặc.
* HS cá c nhóm c òn lạ i lắ ng ng he, bổ sung, ch ỉnh sửa
sả n p hẩm g iúp nhó m bạ n v à sản phẩ m c ủa nhó m m ình. Bước 4. Đánh giá:
G V đánh g iá tin h thần thái độ học tập của H S, đ ánh
g iá kết q uả hoạ t độ ng c ủa H S và chố t lại nộ i d ung
c huẩn kiến thức c ần đạt. Trang 42
: HS trình bày được quá trình con người khai khẩn và cải tạo
c hâu thổ , chế ngự và thích ứng vớ i c hế độ nước sông Hồ ng và sô ng C ửu Lo ng .
: Dựa vào hình 1.5 – 1.9 kết hợp kênh chữ SGK tr161-163 suy
n ghĩ cá nhâ n đ ể trả lờ i c ác c âu hỏ i c ủa G V.
trả lờ i đượ c c ác c âu h ỏi của G V . Hoạt động của GV và HS Nội dung ghi bài Bước 1. Giao nhiệm vụ: 3. Quá trình con người
* G V g ọi HS đ ọc nội du ng m ục 3 SG K . khai khẩn và cải tạo châu thổ, chế ngự và
* G V treo hình 1.5 – 1.9 lên b ảng . thích ứng với chế độ
* G V yêu c ầu H S q uan sát hình 1 .5 – 1 .9 v à thô ng tin nước sông Hồng và
tro ng bày, lần lượ t trả lờ i c ác c âu hỏi sau: sông Cửu Long.
- T ừ xa xưa, ng ườ i V iệt
đã biết d ẫn nước vào
ru ộng , ho ặc tiêu nước , phân lũ v ề m ùa m ưa; Trang 43
đồn g thờ i c ũng sớ m p hải
tổ c hức đắp đê, trị thuỷ
để p hát triển sản xuấ t v à bảo vệ c uộ c số ng .
- Từ thế kỉ X I, d ưới th ời
Lý đã ch o đắp đê d ọc th eo hầu h ết c ác co n sông lớ n.
- Tớ i thờ i T rần, triều đình đã ch o g ia c ố c ho các đoạ n đê xung yếu, chuyên trá ch trô ng c oi
việc b ồ i đắp v à b ảo vệ
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ: hệ thố ng đê điều,...
* HS q uan sát hình 1 .5 – 1 .9 v à đọc kênh c hữ tro ng - San g thế kỉ X V, nhà Lê
S G K, suy nghĩ để trả lờ i c âu hỏi.
bắt đầ u tiến hành q uai
* G V q uan sát, trợ giúp HS kh i c ó yêu cầu . Đánh g iá đê lấn b iển để kh ai thác
thá i độ và khả n ăng thực hiện n hiệm v ụ họ c tập c ủa bãi bồ i vùng cửa sô ng. H S. - C hính q uyền pho ng
Bước 3. Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận: kiến n hà N g uyễn rất quan tâm đến vấn đề
* Sau khi cá nhân H S có sản ph ẩm , G V lần lượt g ọ i H S
đắp đê, tuy nh iên, triều
trình b ày sả n p hẩm c ủa m ìn h: đìn h đang lâm và o thế 1 . Va i trò :
bố i rố i, c ân nhắc lợ i - hại
của việc nên tiếp tục đắp
- H ết sức q uan trọ ng tro ng c uộ c số ng c ủa ngườ i V iệt đê hay bỏ đê.
c ổ ở m iền Bắc . Đó là nơ i cu ng c ấp thức ăn, là đ ườ ng
g iao thô ng liên kết giữa các vùng . - N gay từ th ời v ươ ng
- H ình ản h v ề cuộ c số ng sô ng nướ c, cũn g như d ựa quố c Phù Nam (kho ảng
v ào kha i thác các sản p hẩm tự nhiên từ sông nước th ế kỉ I đến đ ầu thế kỉ
đ ượ c in đậm trên các d i vật, hoặ c v ẫn đ ượ c lưu giữ VII), vùng châu thổ sô ng
tro ng các tầ ng v ăn h oá khảo cổ họ c.
Cửu Lo ng đã đượ c co n
ngườ i kha i p há và trở
2 . Từ xa xưa, đ ể khai thác ng uồ n nước giàu p hù sa th ành m ột trung tâm
c ủa hệ thố ng sô ng Hồ ng , ng ườ i Việt đã biết tạ o nên nông nghiệp lúa nước.
n hữn g hệ thố ng kênh (sông đào ) d ẫn nước vào ruộn g, - Đến thế kỉ IV, ở Nam Bộ
h oặc tiêu n ướ c , p hân lũ v ề m ùa m ưa; đồ ng thờ i c ũng xuất hiện tình trạng biển Trang 44
sớ m p hải tổ c hức đắp đê, trị thuỷ để ph át triển sản tiến c ục b ộ, nướ c m ặn
xuất và b ảo v ệ c uộc sống .
dần d âng c ao ảnh hưởng 3 .
nghiêm trọ ng đ ến n ghề
trồ ng lúa. C ho đến thế kỉ
- Từ th ế kỉ XI, d ưới thờ i Lý, Nh à nướ c Đại Việt đ ã cho XIII, Nam Bộ vẫn còn là
đ ắp đê dọ c theo hầ u h ết các co n sô ng lớn . vùng đấ t tương đ ối
- Tớ i thờ i Trần, triều đình đã ch o g ia c ố cho c ác đo ạn hoan g vu .
đ ê xung yếu ở hai b ên b ờ sô ng Hồ ng từ đầu ngu ồn tới - Quá trình khai hoang,
b iển (đ ê q uai v ạc ) v à đặ t ra c hức qua n H à đê sứ phục hoá đồng ruộng
c huyên trác h trôn g c oi việc bồ i đ ắp v à b ảo vệ hệ bắt đầu được đẩy m ạnh thố ng đê điều,...
từ kho ảng thế kỉ XV II v ới 4 . nhiều dò ng kênh lớ n
- S ang thế kỉ XV , n hà Lê b ắt đầu tiến hành q uai đ ê lấn được đào v à đưa vào
b iển để kha i thác b ãi b ồi vùng c ửa sô ng . C ông việc khai thác .
n ày đ ượ c đẩy m ạnh v ào thờ i Ng uyễn ở c ác vùng ven - C hợ nổi, nhà nổi,... là
b iển Th ái Bình, N am Định và N in h B ình. những c ách thích ứng
- C hính q uyền ph ong kiến n hà Ng uyễn rất qu an tâm vớ i m ô i trườ ng sô ng
đ ến vấn đề đắp đ ê p hò ng lụt ở v ùng c hâu thổ sô ng nướ c c ủa c ư d ân đồ ng
H ồ ng. Tuy nhiên, triều đ ình đang lâm vào thế b ối rố i, bằng sô ng C ửu Lo ng .
c ân nhắc lợ i - hại của v iệc nên tiếp tục đắ p đê hay bỏ đ ê. 5 .
- N gay từ th ời v ươ ng q uố c P hù N am (kho ảng thế kỉ I
đ ến đầu thế kỉ VII), v ùng c hâu thổ sô ng C ửu Lo ng đã
đ ượ c c o n ngườ i kha i p há và trở th ành m ột trung tâm
n ông ng hiệp lúa nướ c.
- Đến thế kỉ IV, ở N am Bộ xuất hiện tình trạ ng b iển tiến
c ục bộ , nướ c m ặn d ần d âng cao . Q u á trình n ày đã
làm cho to àn b ộ vùng đ ất thấp b ị ngập m ặ n, g ây ra
h ậu q uả lâ u d ài v à ả nh hưở ng ng hiêm trọ ng đến n ghề
trồ ng lúa. C h o đ ến th ế kỉ X III, Nam Bộ vẫ n cò n là vùng
đ ất tươ ng đ ối ho ang v u.
6 . Việc kh ai khẩn đồ ng bằ ng sôn g C ửu Long g ắn liền
v ớ i q uá trình c on ng ườ i thích ứng vớ i tự nhiên.
- Q uá trình kh ai ho ang , p hục ho á đồ ng ruộ ng b ắt đ ầu Trang 45
đ ượ c đẩy m ạnh từ khoả ng thế kỉ X VII vớ i nhiều dò ng
kênh lớn đượ c đà o và đưa v ào khai thác . Cá c cộ ng
đ ồng cư dâ n đ ến từ p hía bắ c, cùn g vớ i n hữn g nhó m
c ư d ân c ó m ặt từ trướ c đã sá t cánh bên nh au khai
p há trên q uy m ô lớn, phát triển vù ng đ ất N am Bộ d ần
thà nh m ột trung tâm kinh tế c ủa đất nướ c.
- C uộ c sốn g trên sôn g nước , g ần sông nướ c v à những
ứng xử th ườ ng xuyên v ới m ô i trườ ng đã tạ o nên m ộ t
n ền v ăn ho á đậm chất sô ng nướ c. C hợ n ổi, nhà nổi,...
là những các h th íc h ứng v ới m ôi trườ ng sô ng nước
c ủa cư d ân đồ ng b ằng sô ng C ửu Lon g.
- D o tác đ ộng lớ n củ a m ô i trườ ng sôn g n ướ c m à
“nướ c” thành q uan niệm c ủa n gườ i Việt về T ổ qu ốc từ xưa đ ến nay.
* H S khác lắng nghe, b ổ sung , chỉnh sửa sản p hẩm
g iúp b ạn và sản p hẩm củ a c á nhân. Bước 4. Đánh giá:
G V đánh g iá tin h thần thái độ học tập của H S, đ ánh
g iá kết q uả hoạ t độ ng c ủa H S và chố t lại nộ i d ung
c huẩn kiến thức c ần đạt.
3. Hoạt động luyện tập (15 phút)
N hằm củ ng c ố , h ệ thố ng h óa, ho àn thiện kiến thức m ớ i m à H S
đ ã đ ược lĩnh hộ i ở hoạt độ ng hìn h thà nh kiến thức.
: GV giao nhiệm vụ cho HS và chủ yếu cho làm việc cá nhân để
h oàn thành b ài tập. T rong qu á trình làm việc HS c ó thể tra o đổ i v ới b ạn.
trả lờ i đ ượ c c âu hỏ i m à G V g iao. Bước 1. Giao nhiệm vụ:
G V yêu cầu H S d ựa v ào kiến thức đ ã học , hãy trả lờ i c ác c âu hỏi sau:
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ:
* HS d ựa vào kiến thức đã họ c, suy ng hĩ, trao đổ i v ới bạn đ ể trả lờ i c âu hỏ i. Trang 46
* G V quan sát, trợ g iúp H S khi c ó yêu cầ u. Đá nh giá thái độ v à khả năng thực
h iện nhiệm vụ họ c tập của H S.
Bước 3. Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận:
* Sau khi c á nhân H S c ó sản phẩm , G V lần lượ t g ọi HS trình bày sản p hẩm c ủa m ình: 1 . Chế độ nước Sông Hồng Sông Cửu Long M ù a lũ
- K éo d ài 5 tháng (từ th áng - Kéo d ài 5 tháng (từ tháng 7 đến
6 đ ến th áng 1 0 ), c hiếm tháng 1 1), chiếm kho ảng 80 % kho ảng 75 % lưu
lượ ng lưu lượ ng d ò ng c hảy c ả năm . dò ng chảy c ả n ăm .
- Lũ lên và khi rút đ ều diễn ra
- C ác đ ợt lũ lên nhanh và c hậm . độ t ng ộ t M ù a c ạn
- K éo d ài 7 tháng (từ th áng - Kéo d ài 7 tháng (từ tháng 1 2
11 đ ến tháng 5 năm sau), đến tháng 6 năm sa u), c hiếm chiếm kho ảng 25 %
lưu kho ảng 20 % lưu lượ ng d ò ng
lượ ng d ò ng c hảy cả năm . c hảy cả năm 2 . - G iố ng nh au:
+ H oạ t độ ng khai thác của c o n ng ười ở vùn g c hâu th ổ sô ng H ồng v à sô ng
C ửu Long đều d iễn ra từ rấ t sớ m .
+ H oạt đ ộng khai thác d iễn ra n hằm m ục đ íc h c hủ yếu là: phá t triển nô ng
n ghiệp. Bên c ạnh đó, co n n gườ i cũ ng thực h iện c ác ho ạt độ ng khác , nh ư: kha i
thá c ngu ồn lợi th ủy sản từ sô ng nướ c; sử dụng sông ngò i, kênh rạch,… làm
đ ườ ng giao thông kết nố i g iữa c ác v ùng ,… - K hác nh au:
+ Q uá trình kh ai kh ẩn ch âu thổ sôn g H ồ ng ở m iền Bắc g ắn liền vớ i việc đ ắp đ ê trị thủy.
+ Q uá trình khai khẩn ch âu thổ sô ng C ửu Lo ng ở m iền N am là q uá trình c on
n gườ i thích ứng vớ i tự nhiên.
* HS c ò n lại lắng ng he, b ổ su ng, c hỉnh sửa sản p hẩm g iúp bạ n v à sản phẩ m c ủa cá nh ân. Bước 4. Đánh giá:
G V đánh giá tinh thần thái độ học tập củ a HS , đánh g iá kết quả hoạ t độ ng c ủa H S. Trang 47
4. Hoạt động vận dụng (5 phút)
V ận d ụng kiến thức m ớ i m à HS đã đ ượ c lĩnh hộ i để giải q uyết
n hữn g vấ n đ ề m ớ i tro ng họ c tập .
: GV GV hướng dẫn HS thực hiện nhiệm vụ ở nhà.
trả lờ i đ ượ c c âu hỏ i m à G V g iao.
Bước 1. Giao nhiệm vụ: GV đặt câu hỏi cho HS:
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ: HS tìm kiếm thông tin trên Internet và thực h iện nhiệm vụ ở nhà.
Bước 3. Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận:
* Sau khi c á nhân H S c ó sản phẩm , G V lần lượ t g ọi HS trình bày sản p hẩm
c ủa m ình vào tiết học sau: (ch ọn nhiệm v ụ 1)
Địa hình, sông ngòi châu thổ sông Hồng Địa hình, sông ngòi châu thổ sông Cửu Long
* H S cò n lại lắn g ng he, bổ sung , ch ỉnh sửa sả n phẩ m giúp bạ n và sản p hẩm c ủa cá nh ân. Bước 4. Đánh giá:
G V đánh giá tinh thần thái độ học tập củ a HS , đánh g iá kết quả hoạ t độ ng c ủa H S.
CHỦ ĐỀ 2. BẢO VỆ CHỦ QUYỀN, CÁC QUYỀN VÀ LỢI ÍCH HỢP PHÁP
CỦA VIỆT NAM Ở BIỂN ĐÔNG Phần: Địa lí, Lớ p : 8 ,
T hời lượ ng : d ạy 3 tiết Trang 48 I. MỤC TIÊU 1. Về kiến thức
- X ác định đượ c v ị trí, p hạm v i c ủa v ùng biển v à hải đ ảo VN (theo luật Biển V N).
- Trình bà y đ ượ c những nét ch ính v ề m ôi trường , tài ng uyên thiên nhiên; ph ân
tíc h được những thuận lợ i v à kh ó khăn đố i vớ i p hát triển kin h tế và b ảo v ệ c hủ
q uyền, các qu yền và lợ i ích hợ p p háp của v iệt nam ở Biển Đ ô ng.
- T rình b ày được quá trình xác lậ p c hủ quyền biển đ ảo c ủa VN tro ng lịch sử. 2. Về năng lực
- N ăng lực tự họ c: khai thá c đượ c tài liệu p hục v ụ cho bà i họ c.
- N ăng lực g iao tiếp và hợ p tá c: làm v iệc nhó m có hiệu q uả.
- N ăng lực giải q uyết vấ n đề v à sán g tạo: biết sử d ụng c ô ng cụ, p hương tiện
p hục vụ b ài họ c, b iết p hân tíc h và xử lí tình huố ng.
- N ăng lực n hận thức kho a h ọc lịc h sử và địa lí:
+ Xác định đ ược v ị trí, ph ạm v i c ủa vùn g b iển và hải đảo V N (theo lu ật B iển VN ).
+ T rình b ày đượ c những nét chính về m ô i trường , tà i nguyên thiên nhiên; ph ân
tíc h được những thuận lợ i v à kh ó khăn đố i vớ i p hát triển kin h tế và b ảo v ệ c hủ
q uyền, các q uyền và lợi íc h hợ p p háp c ủa việt nam ở Biển Đ ông .
+ Trình bày đượ c q uá trình xác lập c hủ q uyền b iển đảo của VN trong lịc h sử.
- N ăng lực tìm hiểu lịc sử v à địa lí:
+ Khai thác kênh hình và kên h c hữ trong SG K từ tr16 4 -1 70 .
+ Q uan sát bả n đồ hình 1 1.1 S G K tr1 46 để xác định v ị trí, p hạm v i vùng b iển v à h ải đảo VN .
+ Q ua n sát sơ đồ hình 2 .2 SG K tr16 8 để trình bày quá trình xác lập chủ q uyền
b iển đả o thế kỉ X – X V
- Năn g lực v ận d ụng tri thức địa lí g iải q uyết m ột số vấ n đề th ực tiễn: sưu tầm tư
liệu từ sách , b áo và internet, em hãy viết m ộ t b ản tin (khoản g 7 - 1 0 câu) tuyên
truyền về c hủ q uyền b iển đảo của Việt N am q ua tư liệu tìm đ ượ c .
3. Về phẩm chất: ý thức học tập nghiêm túc, ý thức giữ gìn và bảo vệ chủ quyền b iển – đảo VN .
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU 1. Giáo viên (GV)
- K HB D , S G K, sách g iáo v iên (S G V).
- Hình 1 1 .1 . B ản đồ c ác nướ c có c hung Biển Đô ng , hình 2 .1 . Tàu th uyền đ ánh c á
ở M ũi N é, Bình T huận, hình 2 .2 . Sơ đồ qu á trình xác lập c hủ qu yền b iển đả o thế kỉ X
– XV , hình 2 .3. T ượ ng đ ài Đ ội H o àng Sa kiêm q uản Bắc H ải tại Lý Sơ n, hình 2 .4 .
M ộ t bản khắc triều N g uyễn khẳng đ ịn h c hủ quyền đối vớ i q uần đảo T rườ ng S a v à H o àng S a p hó ng to . Trang 49
- Phiếu họ c tập , bả ng p hụ gh i c âu h ỏi thảo luận nhó m và b ảng n hóm c ho H S trả lờ i.
2. Học sinh (HS): SGK, vở ghi. III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. Hoạt động 1: Khởi động (10 phút)
Tạ o tìn h huố ng g iữa c ái đã biết và ch ưa b iết nh ằm tạo hứng th ú h ọc tậ p c ho H S.
G V tổ ch ức trò c hơi “V ượ t ch ướ ng ngại vật” cho HS .
: HS giải m ã được “Chướng ngại vật” G V đặt ra. Bước 1. Giao nhiệm vụ:
* G V treo b ảng p hụ trò c hơ i “V ượt c hướ ng ngạ i vậ t” lên b ảng : 1 2 3 4
* G V p hổ b iến luật chơ i:
- “C hướn g ng ại v ật” là tên hình ảnh ẩn sau 4 m ản h g hép đượ c đá nh số từ 1 đến
4 tương ứng v ới 4 c âu hỏi.
- C ác em d ựa và o kiến thức đ ã họ c đ ể trả lờ i, các em có q uyền lựa c họ n thứ tự
c âu hỏ i để trả lờ i, m ỗ i câu hỏ i c ó 1 lượ t trả lờ i.
- Em nào trả lờ i đúng sẽ nhận đ ượ c 1 p hần qu à n hỏ (ví dụ 1 câ y b út) v à m ảng
g hép sẽ b iến m ất để hiện ra m ộ t g ó c c ủa h ình ảnh tươ ng ứng , trả lời sai m ản h
g hép sẽ b ị khóa lại, tro ng quá trình trả lờ i, em nào trả lờ i đún g “Ch ướ ng ngại vật” thì
sẽ nhận đượ c p hần quà lớ n hơn (ví dụ 3 c ây bú t). * Hệ thố ng c âu hỏi:
Câu 1. Châu thổ sông Hồng có diện tích bao nhiêu? Do sông nào bồi đắp?
Câu 2. M ùa lũ trên sông Hồng có đặc điểm gì? Trang 50
Câu 3. Châu thổ sông Cửu Long có diện tích bao nhiêu? Do sông nào bồi đ ắp?
Câu 4. M ùa lũ trên sông Cửu Long có đặc điểm gì?
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ:
* HS d ựa vào kiến thức đã họ c, suy ng hĩa đ ể trả lờ i câu hỏ i.
* G V q uan sát, đánh g iá thái độ v à khả năng th ực hiện nhiệm v ụ h ọc tậ p c ủa HS.
Bước 3: Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận:
* Sau khi HS c ó sản p hẩm , G V lần lượ t gọ i H S trình bày sản p hẩm của m ình:
Câu 1: Diện tích khoảng 15000km 2, do sông Hồng và sông Thái Bình bồi đắp. Câu 2:
- K éo dà i 5 thá ng (từ tháng 6 đến tháng 1 0 ), c hiếm kho ảng 7 5 % lưu lượ ng dò ng c hảy cả năm .
- C ác đợ t lũ lên nhanh v à độ t ng ộ t
Câu 3: Diện tích khoảng 40000km 2, do sông Cửu Long (sông Tiền và sông Hậu) b ồ i đắ p. Câu 4:
- K éo dà i 5 thá ng (từ tháng 7 đến tháng 11 ), c hiếm kho ảng 8 0 % lưu lượng dò ng c hảy cả năm .
- Lũ lên và khi rút đều d iễn ra chậ m .
CỘT MỐC CHỦ QUYỀN TRÊN ĐẢO TRƯỜNG SA
* HS khác lắ ng ng he, b ổ sung , chỉnh sửa sả n p hẩm g iúp bạ n v à sả n p hẩm củ a c á nhân.
Bước 4. GV dẫn dắt vào nội dung bài mới: Cột m ốc chủ quyền trên đảo Trường
S a khô ng chỉ là c ông trình đá nh d ấu c hủ q uyền, m à cò n đượ c co i như m ộ t biểu
tượ ng , thể hiện sự trân trọn g, lòng biết ơ n đố i vớ i c ác thế hệ đi trướ c đã hy sinh để Trang 51
b ảo v ệ ch ủ q uyền b iển đảo c ủa T ổ qu ốc . Vậy quá trình xác lập c hủ q uyền b iển đảo
c ủa V iệt N am tro ng lịc h sử d iễn ra như thế nào ? Để b iết đượ c điều n ày, lớp c húng
ta c ùng tìm hiểu q ua bà i họ c hô m nay.
2. Hoạt động 2: Hình thành kiến thức (105 phút)
: HS xác định được vị trí, phạm vi của vùng biển và hải đảo VN (theo luật Biển VN ).
: Dựa vào hình 11.1 SGK tr146, bảng số liệu kết hợp kênh chữ
S G K tr16 4 , 1 6 5 suy ng hĩ c á nhân để trả lờ i c ác c âu hỏi của G V . Trang 52
trả lờ i đ ượ c c ác c âu hỏ i c ủa G V. Hoạt động của GV và HS Nội dung ghi bài Bước 1. Giao nhiệm vụ: 1. Các vùng biển và hải
* G V g ọi HS đ ọc nội du ng m ục 1 SG K . đảo Việt Nam
* G V treo hình 11 .1 , bả ng số liệu S G K lên bả ng.
- Vùng b iển V iệt Na m có
diện tích kho ảng 1 triệu
* G V yêu cầu HS q uan sát hình 11 .1 , b ảng số liệu S G K km2, là một bộ phận của
v à thôn g tin tro ng bày, lần lượ t trả lờ i c ác c âu hỏi sau: Biển Đô ng . - Vùng biển Việt N am
bao g ồm nộ i thủy, lãnh
hải, v ùng tiếp giáp lãnh
hải, vùng đ ặc q uyền kinh
tế v à thềm lụ c đ ịa th uộc
chủ q uyền, qu yền c hủ
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ:
quyền v à q uyền tài p hán
* HS q uan sát bả n đ ồ hình 11 .1 , bản g số liệu SG K v à quốc gia của Việt N am .
đ ọc kênh c hữ tro ng S G K, suy nghĩ để trả lờ i c âu hỏi.
- C ả nước có 1 2 huyện
* G V q uan sát, trợ giúp HS kh i c ó yêu cầu . Đánh g iá đảo: B ạch Long Vĩ (H ải
thá i độ và khả n ăng thực hiện n hiệm v ụ họ c tập c ủa Phòng); Cát H ải (H ải H S. Phò ng); C ô Tô (Q uảng
Bước 3. Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận:
Ninh); Cô n Đảo (Bà Rịa - Vũng Tà u); C ồ n C ỏ
* Sau khi cá nhân H S có sản ph ẩm , G V lần lượt g ọ i H S (Q uảng Trị); H oàng Sa
trình b ày sả n p hẩm c ủa m ìn h: (Đ à N ẵng ); K iên H ải
1 . Vùng b iển V iệt N am c ó diện tích kho ảng 1 triệu (Kiên G iang); Lý Sơn Trang 53
km 2, là m ộ t b ộ p hận của Biển Đ ông . Biển nướ c ta tiếp (Q uảng N gãi); P hú Q uý
g iáp vớ i v ùng b iển của các n ướ c Trung Q uốc , (Bình Thuận); Phú Q uốc P hi-lip -p in, In-đô -nê-xia, B ờ-ru -nây,
M a-lay-xia, (Kiên G iang ); Trường Sa
X in g-ga-po , Thái Lan, C am -pu-chia. (Kh ánh H òa); Vân Đồ n
2 . V ùng b iển V iệt N am bao g ồm n ội thủy, lãnh hải, (Q uảng Ninh).
v ùng tiếp g iáp lãnh h ải, vùng đặc q uyền kinh tế v à
thềm lục địa thuộ c c hủ quyền, quyền chủ q uyền v à
q uyền tà i p hán qu ốc gia của V iệt Nam .
3 . H S nêu tên và xác đ ịnh c ác huyện đ ảo của V iệt N am :
- H uyện đ ảo B ạch Long Vĩ (H ải P hòn g);
- H uyện đ ảo C át Hả i (Hải Phò ng );
- H uyện đ ảo C ô T ô (Q uảng N inh);
- H uyện đ ảo C ô n Đảo (Bà Rịa - Vũng Tàu);
- H uyện đ ảo C ồ n C ỏ (Q u ảng Trị);
- H uyện đ ảo H oà ng Sa (Đà N ẵng );
- H uyện đ ảo K iên Hải (K iên G iang);
- H uyện đ ảo Lý S ơn (Q uảng N g ãi);
- P hú Q uý (Bình Thu ận);
- P hú Q uố c (K iên G iang );
- T rườ ng Sa (K hánh Hò a);
- V ân Đồ n (Q uả ng N inh ).
* H S khác lắng nghe, b ổ sung , chỉnh sửa sản p hẩm
g iúp b ạn và sản p hẩm củ a c á nhân. Bước 4. Đánh giá:
G V đánh g iá tin h thần thái độ học tập của H S, đ ánh
g iá kết q uả hoạ t độ ng c ủa H S và chố t lại nộ i d ung
c huẩn kiến thức c ần đạt.
: HS trình bày được những nét chính về m ôi trường, tài nguyên thiên nhiên. Trang 54
: Quan sát hình 2.1 kênh chữ SGK tr165, 166 suy nghĩ cá nhân
đ ể trả lờ i các c âu hỏ i c ủa G V.
trả lờ i đ ượ c c ác c âu hỏ i c ủa G V. Hoạt động của GV và HS Nội dung ghi bài Bước 1. Giao nhiệm vụ:
2. Đặc điểm môi trường
* G V g ọi HS đ ọc nội du ng m ục 2 SG K .
và tài nguyên biển, đảo VN
* G V yêu c ầu HS d ựa vào thôn g tin tro ng bày, lần lượ t
trả lờ i c ác c âu h ỏi sau:
- C hấ t lượng m ôi trườ ng
nướ c b iển (ven b ờ và xa
bờ , v en các đảo v à c ụm
đảo ) đều c ò n khá tố t.
- Tu y nhiên m ột số n ơi
vẫn cò n bị ô nhiễm v à
các hệ sinh thái b iển có xu hướn g suy thoá i.
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ:
* HS đọ c kên h c hữ tro ng SG K , suy ngh ĩ để trả lờ i c âu khá p hon g p hú v à h ỏi. đa dạn g.
* G V q uan sát, trợ giúp HS kh i c ó yêu cầu . Đánh g iá - Nhiều loài thuỷ sản cho
thá i độ và khả n ăng thực hiện n hiệm v ụ họ c tập c ủa giá trị kinh tế cao. Nhiều H S.
vũng vịnh, đầm p há rất
Bước 3. Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận:
th uận lợ i để n uôi trồ ng
* Sau khi cá nhân H S có sản ph ẩm , G V lần lượt g ọ i H S th uỷ sản .
trình b ày sả n p hẩm c ủa m ìn h: - Là ng uồ n cu ng cấp
1 . N hìn c hung , c hất lượ ng m ô i trườ ng nướ c biển (ven m uối vô tận. C ác kho áng
b ờ v à xa b ờ, v en c ác đảo và c ụm đ ảo ) đều c ò n kh á tố t, sản c ó trữ lượ ng tươ ng
hầ u hết c ác c hỉ số đặ c trưng đ ều nằ m tro ng g iớ i hạn đối lớ n như: d ầu m ỏ, khí
c ho p hép c ủa Tiêu chu ẩn m ô i trườ ng Việt N am h iện tự nhiên, cát thuỷ tinh, h ành. ti-ta n,... 2 . - N g uồn tài ng uyên d u
lịc h biển đặc sắ c v à đa
- Tuy nhiên, c hất lượ ng m ô i trườ ng b iển đ ảo có xu dạng: các bãi biển đẹp,
h ướ ng suy tho ái: lượng rác thải, chất thả i trên b iển các vịnh biển, các khu Trang 55
tăn g, nhiều vùn g biển v en b ờ bị ô nhiễm , số lượ ng bảo tồ n, khu d ự trữ sinh
n hiều lo ài hải sản g iả m , m ộ t số hệ sinh thái (nhất là quyển biển v à hải đ ảo,..
rạn san hô , cỏ biển,...) b ị suy tho ái,...
- N g uyên nhân: sự g ia tăng các ngu ồn thải từ đất liền,
tình trạng xả thải ra b iển chưa qua xử lí; c ác hệ sinh
thá i b iển đ ang bị khai thác qu á m ức, thiếu tính bền
v ững d ẫn đến tình trạng suy g iảm đa dạ ng sinh họ c,...
3 . Hậu q uả: Phá ho ại m ô i trườ ng số ng củ a sinh v ật,
làm tuyệt ch ủng m ộ t số lo ại h ản sản , sinh vật gầ n b ờ .
G â y m ất m ỹ qu an, ảnh hưởng lớ n đến ngà nh d u lịc h.
4 . Biện phá p: trồ ng và bả o vệ rừng ngậ p m ặn, b ảo vệ
rạn san hô , cả i thiện tình trạng ô nhiễm v en b ờ,...
5 . Vùng b iển và hải đảo nướ c ta có ng uồ n tài n guyên
kh á p ho ng p hú và đ a d ạng .
- V ùng b iển V iệt Nam c ó nhiều lo ài thu ỷ sản c ho g iá trị
kinh tế c ao . D ọc ven biển có nhiều v ũng v ịn h, đ ầm
p há rất thuận lợi để nu ôi trồng thuỷ sản.
- Biển V iệt N am là ngu ồn c ung cấp m uố i vô tận. C ác
kh oáng sả n có trữ lượ ng tươ ng đố i lớ n như: d ầu m ỏ ,
kh í tự nhiên, c át thuỷ tinh, ti-tan ,... tạo thuận lợi p hát
triển c ác n gành c ô ng ng hiệp .
- Việt N am c ó ngu ồn tà i n guyên d u lịc h b iển đặ c sắc
v à đa dạng . G ồ m c ác b ãi b iển đẹp , c ác vịnh b iển có
p ho ng c ảnh độ c đá o, c ác khu b ảo tồ n, khu dự trữ sinh
q uyển b iển v à hải đảo ,.. thu hút kh ách du lịc h tron g v à n go ài n ướ c .
* H S khác lắng nghe, b ổ sung , chỉnh sửa sản p hẩm
g iúp b ạn và sản p hẩm củ a c á nhân. Bước 4. Đánh giá:
G V đánh g iá tin h thần thái độ học tập của H S, đ ánh
g iá kết q uả hoạ t độ ng c ủa H S và chố t lại nộ i d ung
c huẩn kiến thức c ần đạt. Trang 56
: HS phân tích được những thuận lợi và khó khăn đối với phát
triển kinh tế v à bảo vệ chủ q uyền, c ác q uyền v à lợ i íc h h ợp phá p c ủa Việt Na m ở B iển Đô ng .
: Dựa vào kênh chữ SGK tr166, 167 suy nghĩ, thảo luận nhóm
đ ể trả lờ i các c âu hỏ i c ủa G V.
trả lờ i đ ượ c c ác c âu hỏ i c ủa G V. Hoạt động của GV và HS Nội dung ghi bài Bước 1. Giao nhiệm vụ: 3. Những thuận lợi và
* G V g ọi HS đ ọc nội du ng m ục 3 SG K . khó khăn đối với phát
triển kinh tế và bảo vệ
* G V chia lớ p làm 8 nhó m , m ỗ i nhó m từ 4 đến 6 em , chủ quyền biển đảo
yêu c ầu H S, yêu cầ u dựa vào thô ng tin trong b ày, thảo
luận nhó m tro ng 5 p hút để trả lờ i c ác câu hỏ i theo p hiếu họ c tập sau:
1 . N hóm 1 , 2, 3 , 4 – p hiếu họ c tập số 1
- Th uận lợ i: Phát triển
tổ ng hợ p kinh tế b iển: Phần câu hỏi Phần trả lời
khai thác nu ôi trồ ng v à
chế b iến hải sản , giao
th ông vận tả i b iển, d u
lịc h biển đảo , khai thác khoán g sản b iển.
- Khó kh ăn: thiên tai: bão ,
nướ c d âng , só ng lớ n, sạt
lở b ờ b iển , cơ sở hạ tầng
chưa đầy đủ và đồ ng bộ . - Thuận lợi:
+ C ô ng ướ c của Liên hợ p
quố c về Luật B iển 1 9 82
là c ơ sở pháp lí để các
quố c gia khẳng định v à
2 . N hóm 5 , 6, 7 , 8 – p hiếu họ c tập số 2
bảo vệ c hủ quyền, các Trang 57 Phần câu hỏi Phần trả lời
quyền v à lợ i íc h h ợp pháp trên b iển. + N ước ta đã b an h ành Luật b iển V iệt N am , th am g ia xây dựng v à
th ực thi Bộ q uy tắc ứng xử B iển Đô ng . + Tình h ình an ninh,
chính trị của c ác nước Đô ng N am Á ng ày c àng ổn định. - Khó khăn: tình trạng chồ ng lấn g iữa vùng
biển đảo c ủa nhiều q uốc
gia đ ã d ẫn đến những
tra nh c hấp , ảnh hưở ng đến tình h ình an ninh trên Biển Đ ôn g.
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ:
* HS đ ọc kênh c hữ S G K tr16 6 , 1 6 7, suy ng hĩ, thả o luận
n hóm để trả lờ i c âu hỏ i.
* G V q uan sát, trợ giúp HS kh i c ó yêu cầu . Đánh g iá
thá i độ và khả n ăng thực hiện n hiệm v ụ họ c tập c ủa H S.
Bước 3. Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận:
* S au khi nhó m H S c ó sản p hẩm , G V c ho các nhó m
H S trình b ày sản p hẩm c ủa m ình, đạ i d iện n hóm 1 , 5
lên th uyết trìn h c âu trả lờ i trướ c lớ p:
1 . N hóm 1 – p hiếu họ c tập số 1 Phần câu hỏi Phần trả lời
- Đánh b ắt và nuô i trồ ng hải sản.
- Khai thác tài ng uyên kho áng sả n
(d ầu m ỏ v à khí tự nhiên,… ) Trang 58
- Phát triển ng hề sản xuất m uối.
- Phát triển ho ạt độ ng d u lịc h b iển .
- Xây dựng các cản g nướ c sâu.
- Kh ai thá c năn g lượn g đ iện g ió , điện thủy triều.
- Tài nguyên biển (sinh vật,
kho áng sản ,...) đa d ạng , p hong
ph ú tạo điều kiện để phá t triển
nhiều ngà nh kinh tế b iển, nh ư:
khai thác v à nu ôi trồ ng thu ỷ sản,
là m m u ối, khai thá c d ầu khí,...
- V ị trí nằm g ần các tuyến hàng
hải q uố c tế trên B iển Đô ng , d ọ c
bờ b iển có nhiều v ịnh b iển kín đ ể
xây d ựng c ác cảng n ướ c sâu,... là
điều kiện để p hát triển g iao thông
vận tải biển, là c ửa ngõ để Việt
Nam g iao thươ ng v ớ i thị trường qu ốc tế.
- N hiều b ãi b iển đ ẹp , n ướ c b iển
ấm , c han ho à ánh nắn g, n hiều
vườ n q uố c g ia, khu d ự trữ sinh
qu yển ven b iển và trên c ác đả o,...
tạo điều kiện để p hát triển d u lịc h biển đảo .
- Vùng biển nhiệt đớ i nướ c ta
nhiều thiên tai, đặc biệt là b ão .
Những nă m g ần đ ây, b iến đ ổi khí
hậu đã tác độn g lớ n tớ i thiên
nhiên vùng b iển đả o, g ây khó
khăn c ho p hát triển kinh tế b iển đảo .
- C ơ sở hạ tầng c ác v ùng b iển và Trang 59
hải đả o nhìn chung cò n chưa đầy
đủ và đồ ng bộ , khô ng tươ ng xứng
vớ i tiềm năng v à thế m ạn h b iển đảo .
2 . N hóm 5 – p hiếu họ c tập số 2 Phần câu hỏi Phần trả lời
- C ô ng ước c ủa Liên hợ p q uốc v ề
Luậ t B iển 19 8 2 là cơ sở p háp lí để
các q uố c gia khẳng định và bảo
vệ c hủ q uyền, c ác q uyền v à lợ i íc h
hợ p p háp trên b iển. Việt Nam đã
kí kết Cô ng ướ c này và được sự
ủng hộ c ủa nh iều q uố c gia trên
thế giớ i tron g quá trìn h đấu tranh
nhằm thực thi C ô ng ướ c trên B iển Đô ng .
- V iệt N am đã xây d ựng đượ c h ệ
thốn g luật v à ph áp luật làm c ơ sở
để b ảo vệ c hủ q uyền, c ác qu yền
và lợ i ích hợp p háp c ủa đ ất nướ c
trên Biển Đô ng , như: Luật B iển
Việt N am n ăm 2 0 1 2, Lu ật B iên
giớ i Q uố c g ia năm 20 0 3,...
- Việt Na m tích c ực tham gia xây
dựng Bộ Q uy tắc ứng xử trên B iển
Đô ng (C O C ), kí m ộ t số tho ả thuận
và hiệp đ ịn h về ph ân định và hợp
tác trên b iển vớ i c ác nước láng
giềng, nh ư: Hiệp định p hân định
ranh giớ i thềm lụ c địa vớ i In -đô -nê-
xi-a năm 2 0 03 , T hoả thuận hợp
tác khai thác c hung th ềm lục địa
chồ ng lấn vớ i M a -lai-xi-a năm Trang 60 19 9 2,...
- T ình hình an nin h, c hín h trị khu
vực Đ ô ng N am Á ng ày cà ng ổ n
định, các n ướ c A SE A N ng ày càng
đồ ng thuận tro ng các h ứng xử
của c ác b ên trên Biển Đ ông .
Tình trạng c hồng lấn g iữa vùng
biển đảo c ủa nhiều quố c g ia đã
dẫ n đến những tranh c hấp , ảnh
hưởng đ ến tìn h hình a n ninh trên Biển Đ ông .
* HS cá c nhóm c òn lạ i lắ ng ng he, bổ sung, ch ỉnh sửa
sả n p hẩm g iúp nhó m bạ n v à sản phẩ m c ủa nhó m m ình. Bước 4. Đánh giá:
G V đánh g iá tin h thần thái độ học tập của H S, đ ánh
g iá kết q uả hoạ t độ ng c ủa H S và chố t lại nộ i d ung
c huẩn kiến thức c ần đạt.
: HS trình bày được qúa trình xác lập chủ quyền biển đảo trong lịch sử Việt N am .
: Dựa vào bảng 2.2, hình 2.3, hình 2.4 và kênh chữ SGK
tr1 6 6-16 9 su y ng hĩ c á nhân để trả lờ i c ác c âu hỏi củ a G V . Trang 61
trả lờ i đ ượ c c ác c âu hỏ i c ủa G V. Hoạt động của GV và HS Nội dung ghi bài Bước 1. Giao nhiệm vụ:
4. Qúa trình xác lập chủ
* G V g ọi HS đ ọc nội du ng m ục 4 SG K . quyền biển đảo trong lịch sử Việt Nam
* G V yêu c ầu HS qua n sát hình 2 .2, 2.3 , 2 .4 và thô ng
tin tro ng b ày, lần lượt trả lời các câu hỏ i sau :
- T hời tiền sử: Nh iều bộ
lạc đã sinh số ng ở các
hang độn g v en b iển H ải Phò ng, Q uảng N inh,
Ng hệ A n, H à T ĩn h, Q u ảng Bình... Trang 62
- Thế kỉ VII TC N đ ến thế kỉ X + H o a vă n hình thuyền tra ng trí trên các thạp
đồn g, trống đ ồng th uộc văn ho á Đô ng Sơ n. + H oạt độ ng ngo ại
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ:
th ươ ng c ủa vươ ng q uốc Ch ăm pa v à Phù Na m .
* H S q uan sát hình 2 .2 , 2 .3 , 2.4 và đ ọc kên h ch ữ tro ng
S G K, suy nghĩ để trả lờ i c âu hỏi.
- Thế kỉ X đến thế kỉ XV
* G V q uan sát, trợ giúp HS kh i c ó yêu cầu . Đánh g iá + C ư dâ n ven biển tiếp
thá i độ và khả n ăng thực hiện n hiệm v ụ họ c tập c ủa tụ c khai thá c biển, lập H S. nghiệp
Bước 3. Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận:
+ N hiều c uộ c đấ u tranh chố ng ngo ại xâm c ủa
* Sau khi cá nhân H S có sản ph ẩm , G V lần lượt g ọ i H S
ngườ i Việt g ắn liền v ới
trình b ày sả n p hẩm c ủa m ìn h:
Biển (v í d ụ: 3 trận ch iến 1 . Thờ i tiền sử: tạ i c ửa b iển Bạc h Đằng ,…)
- N hiều b ộ lạc đã sinh sốn g ở c ác hang đ ộng v en b iển + Hoạt động ngoại
H ải Phò ng , Q uảng N inh , Ng hệ A n, Hà Tĩnh, Q uảng thương diễn ra sôi nổi tại B ìn h,...
các hải cả ng, n hư: V ân
- C ác b ằng c hứng khảo c ổ họ c cho thấy c ư d ân V iệt Đồn, Hội Thống, H ội
c ổ đ ã c ó n hữn g ho ạt độn g đánh b ắt hải sả n c ũng như
Triều, Đại C h iêm , T ân
g iao lưu kinh tế, văn hoá giữa c ác v ùng và tro ng khu Châu… v ực.
- T hế kỉ X VI đến cuố i thế
2 . Từ khoản g thế kỉ V II trước C ô ng n guyên đ ến thế kỉ kỉ XIX X
+ C ác c ảng thị, đô thị cổ
- H o a văn hình thuyền trang trí trên các thạp đồ ng , ở cả Đàng N goài và
trố ng đồ ng thuộ c văn ho á Đô ng Sơ n đ ã c hứng tỏ cư Đàng Trong đều hướng
d ân Việt c ổ tiếp tục sinh số ng v à kh ai thác biển. ra b iển.
- T rong khoả ng hơ n m ột ng hìn năm B ắc thuộ c, ng ười + Chính quyền chúa
V iệt ở phía bắ c vừa đ ấu tran h g iành đ ộc lập , v ừa d uy Nguyễn, nhà Tây Sơn,
trì và thực thi chủ q uyền thô ng qua khai thác b iển đả o. nhà N guyễn có nhiều
- Vớ i vị trí ven b iển, thuận lợ i cho g iao thươ ng nên hoạt độ ng khai th ác, xác
V ương q uố c C hăm -pa đã sớ m trở thà nh nơ i th u hút lập và thực thi chủ q uyền Trang 63
n hiều thươ ng n hân n ướ c ng o ài đến b uô n b án. C ò n Ó c tạ i quần đảo H oà ng Sa
E o (A n G iang ) c ũng là m ộ t th ươ ng cảng nổ i tiếng c ủa và qu ần đảo T rườ ng Sa.
V ương q uốc Phù N am tro ng g iao thươ ng vớ i thươ ng - Cuối XIX đến nay: Các n hân nước n go ài. hoạt độ ng kh ai thác ,
3 . Từ thế kỉ X đ ến thế kỉ XV: Biển trở thành tuyến th ực thi và bảo v ệ c hủ
đ ườ ng giao thô ng thuỷ q uan trọn g, kết n ối Đại Việt v à quyền tiếp tục đượ c tiến c ác nướ c xung q uanh. hành.
- Thế kỉ X: cư d ân ven biển tiếp tụ c khai thác b iển, lập
n ghiệp và g ó p p hần tron g cu ộc đấu tranh chố ng - Khai phá, xác lập và n go ại xâm . th ực thi q uyền, c hủ - T hế kỉ X I - XIV : quyền b iển đảo n ói
+ C ảng b iển V ân Đồ n (Q uảng Ninh) thuộ c v ùng q uần chung v à đố i vớ i q uần
đ ảo p hía đ ông bắc , đã trở thành thương cản g qu ốc tế đảo Ho àng Sa, T rườ ng
q uan trọ ng từ thời Lý - Trần, c ác vua Trần c ử các Sa nói riêng .
tướ ng lĩnh tin c ậy trấ n th ủ.
- Là cơ sở lịc h sử vững
+ Cá c cửa b iển khác như: H ộ i Triều (T hanh Ho á), H ội chắc cho ho ạt độ ng đ ấu
T hốn g (Hà Tĩnh) cũn g trở thành n hữn g trung tâm tra nh b ảo vệ chủ quyền
b uô n bá n lớ n vớ i ng ười nước ng oài.
biển đảo của Việt N am hiện nay. - Thế kỉ X V:
+ Triều Lê sơ tiếp tục m ở rộng khai p há vùng đ ất p hía
n am , du y trì việc bu ôn b án v ới thươ ng nh ân nước
n go ài q ua c ác thương c ảng và g iữ v ững chủ quyền c ả
trên đất liền, vùng biển, các đảo lớ n.
+ Vươ ng triều Vi-g iay-a (V ươ ng qu ốc C hăm -p a) c ũng
tiếp tục ph át triển thương m ại đườn g biển thô ng q ua
c ác thươ ng cản g như Đạ i C hiêm , H ải K hẩu (Q uảng
N am ), T ân C hâu (B ình Đ ịn h),...
4 . Từ thế kỉ XVI đ ến c uối thế kỉ XIX :
- C ác cả ng thị, đô thị c ổ ở cả Đàn g Ng oà i và Đàng
T rong đ ều hướ ng ra biển , thúc đẩy v iệc m ở rộ ng giao
thươ ng khô ng chỉ v ới c ác nước tro ng khu vực m à c ả
v ớ i c ác nướ c châ u  u.
- N ửa đầ u thế kỉ XVI, c hính q uyền c húa Ng uyễn ở
Đ àng T rong khuyến khích q uan lại, địa c hủ m ộ d ân
p hiêu tán và o kha i khẩ n, lập xã thô n ở vùng đồ ng Trang 64
b ằng sông C ửu Long . Vì vậy, các đ ảo như: C ô n Lô n
(Bà Rịa - V ũng Tàu ), Phú Q uốc (Kiên G iang ),... đ ều có
d ân c ư đến khai p há, lập ng hiệp.
- Bên cạ nh việc tổ c hức khai p há đất đ ai, các c húa
N g uyễn cò n xây d ựn g th ành trì, đắp lũy trên đấ t liền,
b ố trí việc phò ng th ủ ở ven b iển, thành lập c ác đ ội
q uân c anh giữ biển đảo .
- Thế kỉ XVIII, tiếp nố i các c húa N gu yễn, triều Tây Sơ n
c ũng luô n q uan tâm đ ến v iệc d uy trì, tổ c hức việc khai
thá c q uần đảo Ho àng Sa, thực hiện c hủ q uyền c ủa
m ình đố i vớ i b iển đảo .
- Từ nă m 1 80 2 - 18 8 4: C ác v ua triều Ng uyễn ra sức
c ủng cố c hủ q uyền b iển đảo q ua việc tổ c hức khảo
sá t, thăm dò , kh ai thác , đo đ ạc thủy trình, v ẽ bản đồ
v à cắm cờ trên q uần đ ảo H oàn g Sa để khẳng định
c hủ q uyền c ủa Việt Na m .
5 . Từ cu ối thế kỉ X IX - hiện h ay:
- Từ năm 1 8 84 - 1 94 5 : Sau khi kí H iệp ướ c P a-tơ -nố t
v ớ i triều Ng uyễn, P háp đại diện q uyền lợ i tro ng q uan
h ệ đối ngo ại v à việc b ảo v ệ chủ q uyền, to àn v ẹn lãnh
thổ c ủa Việt N am , tiếp tục thực th i chủ quyền trên
B iển Đô ng , q uần đảo H o àng Sa v à q uần đảo T rườ ng S a.
- Từ năm 19 4 5 đến na y: Nhà nướ c Việt N am q ua các
thờ i kì lịc h sử tiếp tục có ho ạt độ ng đấu tranh kiên
q uyết nhằm thực th i c hủ q uyền b iển đ ảo c ũng như
c hủ qu yền ở q uần đảo T rườ ng S a v à q uần đảo Ho àng S a. 6 . Ý ngh ĩa:
- Khai p há, xác lập và thực th i q uyền, chủ q uyền b iển
đ ảo nó i chun g và đ ối vớ i q uần đ ảo H oà ng Sa , T rườ ng S a n ói riêng .
- Là cơ sở lịc h sử vững chắc cho hoạ t độ ng đấu tranh
b ảo vệ c hủ q uyền b iển đảo c ủa Việt N am hiện nay.
* H S khác lắng nghe, b ổ sung , chỉnh sửa sản p hẩm
g iúp b ạn và sản p hẩm củ a c á nhân. Trang 65 Bước 4. Đánh giá:
G V đánh g iá tin h thần thái độ học tập của H S, đ ánh
g iá kết q uả hoạ t độ ng c ủa H S và chố t lại nộ i d ung
c huẩn kiến thức c ần đạt.
3. Hoạt động luyện tập (15 phút)
N hằm củ ng c ố , h ệ thố ng h óa, ho àn thiện kiến thức m ớ i m à H S
đ ã đ ược lĩnh hộ i ở hoạt độ ng hìn h thà nh kiến thức.
: GV giao nhiệm vụ cho HS và chủ yếu cho làm việc cá nhân để
h oàn thành b ài tập. T rong qu á trình làm việc HS c ó thể tra o đổ i v ới b ạn.
trả lờ i đ ượ c c âu hỏ i m à G V g iao. Bước 1. Giao nhiệm vụ:
G V yêu cầu HS d ựa v ào kiến thức đ ã họ c , hãy trả lờ i c ác c âu h ỏi sau:
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ:
* HS dựa vào h ình 2 .1 và kiến thức đ ã họ c , suy ng hĩ, trao đổi vớ i bạ n để trả lờ i c âu hỏ i.
* G V quan sát, trợ g iúp H S khi c ó yêu cầ u. Đá nh giá thái độ v à khả năng thực
h iện nhiệm vụ họ c tập của H S.
Bước 3. Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận:
* Sau khi c á nhân H S c ó sản phẩm , G V lần lượ t g ọi HS trình bày sản p hẩm c ủa m ình: Thời gian Biểu hiện/ bằng chứng Ý nghĩa T hời tiền sử
- Nh iều bộ lạ c đã sinh - Khai p há, xác lập và
số ng ở c ác ha ng độ ng thực thi quyền, chủ ven biển Hải Phò ng , q uyền b iển đ ảo nó i
Q uảng Ninh, N ghệ A n, Hà c hung và đố i vớ i q uần Tĩnh, Q uảng Bình...
đ ảo H o àng Sa, Trườ ng S a n ói riêng .
T hế kỉ V II đến thế kỉ X - H oa v ăn hình thuyền
trang trí trên các thạp - Là c ơ sở lịch sử v ững
đồ ng , trốn g đ ồn g thu ộc c hắc c ho ho ạt độ ng đấu văn ho á Đô ng Sơ n.
tran h b ảo vệ c hủ q uyền
b iển đảo củ a Việt Nam - Ho ạt đ ộng ngo ại hiện nay.
thươn g của vươ ng qu ốc Trang 66 C hăm p a và Phù N am
T hế kỉ X đến thế kỉ XV
- C ư d ân ven b iển tiếp
tục khai thác b iển, lập ng hiệp
- Nh iều cuộ c đ ấu tra nh ch ống ng oại xâm c ủa
ng ười Việt gắ n liền vớ i
Biển (v í dụ : 3 trận chiến
tại c ửa biển B ạch Đ ằng ,… ) - Ho ạt đ ộng ngo ại
thươn g d iễn ra sôi nổ i tại
cá c hải cảng , như: V ân Đồ n, Hộ i T hốn g, Hộ i
Triều , Đại Ch iêm , T ân C hâu…
T hế kỉ X VI đến cu ối thế kỉ - C ác c ảng th ị, đô thị c ổ ở X IX
cả Đ àng Ng oà i v à Đ àng
Tro ng đ ều hướ ng ra b iển. - C hính q uyền ch úa N guyễn, nh à Tây Sơ n, nhà N gu yễn c ó nhiều
ho ạt độ ng khai thác , xác
lập v à th ực thi c hủ quyền
tại quần đ ảo H o àng S a
và q uần đảo Trườn g Sa. C uố i XIX đ ến nay - C ác hoạt đ ộng khai
thác , th ực thi v à bảo vệ
ch ủ q uyền tiếp tục được tiến hành.
* HS c ò n lại lắng ng he, b ổ su ng, c hỉnh sửa sản p hẩm g iúp bạ n v à sản phẩ m c ủa cá nh ân. Bước 4. Đánh giá: Trang 67
G V đánh giá tinh thần thái độ học tập củ a HS , đánh g iá kết quả hoạ t độ ng c ủa H S.
4. Hoạt động vận dụng (5 phút)
V ận d ụng kiến thức m ớ i m à HS đã đ ượ c lĩnh hộ i để giải q uyết
n hữn g vấ n đ ề m ớ i tro ng họ c tập .
: GV hướng dẫn HS làm bài tập ở nhà.
trả lờ i đ ượ c c âu hỏ i m à G V g iao.
Bước 1. Giao nhiệm vụ: GV đặt câu hỏi cho HS:
H o ạt độ ng n ày nếu c ò n thờ i g ian G V hướ ng dẫ n HS làm v iệc ở lớ p, nếu
kh ông cò n thờ i g ia n thì hướn g d ẫn học sin h làm việc ở n hà.
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ: HS tìm kiếm thông tin trên Internet và thực h iện nhiệm vụ ở nhà.
Bước 3. Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận:
* Sau khi c á nhân H S c ó sản phẩm , G V lần lượ t g ọi HS trình bày sản p hẩm
c ủa m ình vào tiết học sau: (ch ọn nhiệm v ụ 2)
Biển đả o là m ộ t p hần m á u thịt thiên g liêng của Tổ q uố c Việt Nam . Q uá
trình khai thác v à xác lập q uyền , c hủ q uyền b iển đảo đ ã đượ c c ha ô ng ta nố i
tiếp nh au thực hiện qua h àng ng àn nă m lịc h sử. Việc b ảo v ệ c hủ q uyền b iển
đ ảo luô n là trách nhiệm lớn lao tro ng c ôn g cu ộc d ựng nướ c và g iữ nước của d ân tộ c ta.
Trải qua hàng ng àn năm d ựng nướ c v à g iữ nướ c, b iết ba o nhiêu ngườ i c on
đ ất V iệt đã ng ã xuố ng để giữ vững b iển trờ i, g iữ m àu xanh yêu thươ ng c ủa biển.
K hô ng chỉ là c ác chiến sỹ hải q uân m à c ả ng ư d ân, những c on ng ườ i lao độ ng
b ình d ị ấy c ũng là những tấm g ươ ng sáng v ề tinh thần d ân tộc . H ọ đã dũ ng
c ảm v ươ n khơ i b ám biển, b ám trụ vớ i các ng ư trườ ng truyền thống c ha ô ng để
làm ăn và c ũng đ ể b ảo v ệ ch ủ q uyền vùng biển thiêng liêng của T ổ Q uố c.
Tro ng bố i c ảnh hiện nay, khó khăn lớ n nhất m à ch úng ta đang p hải đố i m ặt
là tìn h trạng chồ ng lấn g iữa vùng biển đả o củ a nhiều q uố c g ia đã d ẫn đ ến
n hữn g tranh c hấp , ảnh hưở ng đến tình h ình a n ninh trên B iển Đ ông . T hực tiễn Trang 68
đ ó đò i hỏi c húng ta cần bình tĩnh , khô n khéo để g iải q uyết cá c tran h c hấp bằ ng b iện p háp hòa b ình.
M ỗ i n gườ i d ân Việt h ãy luô n tự h ào, hã y luô n cố gắ ng g ìn giữ và b ảo v ệ
c hủ q uyền biển đảo b ằng những v iệc là m thiết thực, phù hợp , v í d ụ như: c ách
h ọc tập tố t, lao độ ng tố t, trở th ành m ộ t ngườ i cô ng dân tốt để c ống hiến tà i,
đ ức của m ình g óp ph ần xây dựng cho đất nước ngà y c àng g iàu, m ạnh hơ n. Hã y
c ùng c hung tay ủ ng hộ sức ngườ i sức của, hướng triệu trái tim v ề biển đảo để
lắng ng he: “Tổ Q uố c g ọi tên m ình”.
* H S cò n lại lắn g ng he, bổ sung , ch ỉnh sửa sả n phẩ m giúp bạ n và sản p hẩm c ủa cá nh ân. Bước 4. Đánh giá:
G V đánh giá tinh thần thái độ học tập củ a HS , đánh g iá kết quả hoạ t độ ng c ủa H S. HẾT Trang 69