TTrraanngg 11
B
À
I 8.
Đ
Ặ
C
Đ
I
Ể
M TH
Ủ
Y V
Ă
N
Phần: Địa lí, Lớp: 8, Thời lượng: dạy 3 tiết
I. M
Ụ
C TI
Ê
U
1. V
ề
ki
ế
n th
ứ
c
- Xác định được trên bản đồ lưu vực của các hệ thống sông lớn.
- Phân tích được đặc điểm mạng lưới sông và chế độ nước sông của m ột số hệ
thống sông lớn.
- Phân tích được vai trò của hồ, đầm và nước ngầm đối với sản xuất và sinh hoạt.
2. V
ề
n
ă
ng l
ự
c
- Năng lực tự học: khai thác được tài liệu phục vụ cho bài học.
- Năng lực giao tiếp và hợp tác: làm việc nhóm có hiệu quả.
- Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: biết sử dụng công cụ, phương tiện
phục vụ bài học, biết phân tích và xử lí tình huống.
- Năng lực nhận thức khoa học địa lí:
+ Xác định được trên bản đồ lưu vực của các hệ thống sông lớn.
+ Phân tích được đặc điểm mạng lưới sông và chế độ nước sông của m ột số hệ
thống sông lớn.
+ Phân tích được vai trò của hồ, đầm và nước ngầm đối với sản xuất và sinh
hoạt.
- Năng lực tìm hiểu địa lí:
+ Khai thác kênh hình và kênh chữ trong SGK từ tr119-123.
+ Sử dụng bản đồ hình 8.1 SGK tr120 để xác định các lưu vực sông chính.
+ Sử dụng bảng tr122 để xác định mùa lũ, mùa cạn trên một số hệ thống sông.
- Năng lực vận dụng tri thức địa lí giải quyết m ột số vấn đề thực tiễn: viết báo
cáo ngắn mô tả đặc điểm của sông, hồ hoặc hồ, đầm ở nước ta mà em biết.
3. V
ề
ph
ẩ
m ch
ấ
t:
ý thức học tập nghiêm túc, ý thức sử dụng tiết kiệm và bảo vệ
sự trong sạch của nguồn nước sông, hồ, đầm, nước ngầm .
II. THI
Ế
T B
Ị
D
Ạ
Y H
Ọ
C V
À
H
Ọ
C LI
Ệ
U
1. Gi
á
o vi
ê
n (GV)
- KHBD, SGK, sách giáo viên (SGV), Atlat Địa lí VN.
- Hình 8.1. Bản đồ lưu vực các hệ thống sông ở VN, hình 8.2. Sông Tiền đoạn
gần cầu M ỹ Thuận, Bảng Mùa lũ trên một số hệ thống sông ở nước ta, hình 8.3.
Suối khoáng nóng Nha Trang và các hình ảnh tương tự phóng to.
- Phiếu học tập, bảng phụ ghi câu hỏi thảo luận nhóm và bảng nhóm cho HS trả
lời.
2. H
ọ
c sinh (HS):
SGK, vở ghi, Atlat Địa lí VN.
III. TI
Ế
N TR
Ì
NH D
Ạ
Y H
Ọ
C
TTrraanngg 22
1. Ho
ạ
t đ
ộ
ng 1: Kh
ở
i đ
ộ
ng (10 ph
ú
t)
Tạo tình huống giữa cái đã biết và chưa biết nhằm tạo hứng thú
học tập cho HS.
GV cho HS chơi trò chơi “Đố em văn hóa”
:
HS giải được trò chơi “Đố em văn hóa” GV đặt ra.
Bư
ớ
c 1. Giao nhi
ệ
m v
ụ
:
* GV lần lượt đặt các câu đố về tên sông cho HS trả lời:
1. Sông gì đỏ nặng phù sa?
2. Sông gì lại được hóa ra chín rồng?
3. Làng quan họ có con sông, Hỏi dòng sông ấy là sông tên gì?
4. Sông tên xanh biết sông chi?
5. Sông gì tiếng vó ngựa phi vang trời?
6. Sông gì chẳng thể nổi lên. Bởi tên của nó gắn liền dưới sâu
7. Hai dòng sông trước sông sau. Hỏi hai dòng sông ấy ở đâu? Sông nào?
8. Sông nào nơi ấy sóng trào. Vạn quân Nam Hán ta đào mồ chôn?
Bư
ớ
c 2. HS th
ự
c hi
ệ
n nhi
ệ
m v
ụ
:
* HS nghe câu đố và sự hiểu biết của bản thân, suy nghĩa để trả lời câu hỏi.
* GV quan sát, đánh giá thái độ và khả năng thực hiện nhiệm vụ học tập của HS.
Bư
ớ
c 3: B
á
o c
á
o k
ế
t qu
ả
v
à
trao đ
ổ
i, th
ả
o lu
ậ
n
:
* Sau khi HS có sản phẩm, GV lần lượt gọi HS trình bày sản phẩm của m ình:
1. Sông Hồng
2. Sông Cửu Long.
3. Sông Cầu.
4. Sông Lam.
5. Sông Mã.
6. Sông Đáy.
7. Sông Tiền, sông Hậu.
8. Sông Bạch Đằng.
* HS khác lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa sản phẩm giúp bạn và sản phẩm của
cá nhân.
Bư
ớ
c 4. GV d
ẫ
n d
ắ
t v
à
o n
ộ
i dung b
à
i m
ớ
i
: Qua những câu đố trên phần nào đã
phản ánh được Việt Nam là m ột trong những quốc gia có hệ thống sông ngòi dày
đặc, bên cạnh đó nước ta còn có nhiều hồ, đầm và lượng nước ngầm phong phú.
Vậy sông ngòi nước ta có những đặc điểm gì? Hồ, đầm và nước ngầm ở nước ra
đóng vai trò như thế nào đối với sản xuất và sinh hoạt? Để biết được những điều
này, lớp chúng ta cùng tìm hiểu qua bài học hôm nay.
2. Ho
ạ
t đ
ộ
ng 2: H
ì
nh th
à
nh ki
ế
n th
ứ
c (105 ph
ú
t)
TTrraanngg 33
:
HS xác định được trên bản đồ lưu vực của các hệ thống sông
lớn.
:
Quan sát bản đồ hình 8.1 SGK tr120 hoặc Atlat ĐLVN, các
hình ảnh kết hợp kênh chữ SGK tr119-121, suy nghĩ cá nhân để trả lời các câu
hỏi của GV.
TTrraanngg 44
trả lời được các câu hỏi của GV.
Ho
ạ
t đ
ộ
ng c
ủ
a GV v
à
HS
N
ộ
i dung ghi b
à
i
Bư
ớ
c 1. Giao nhi
ệ
m v
ụ
:
* GV gọi HS đọc nội dung m ục 1 SGK.
* GV treo bản đồ hình 8.1 lên bảng.
* GV yêu cầu HS quan sát bản đồ hình 8.1 hoặc Atlat
ĐLVN và thông tin trong bày, lần lượt trả lời các câu
hỏi sau:
Bư
ớ
c 2. HS th
ự
c hi
ệ
n nhi
ệ
m v
ụ
:
* HS quan sát bản đồ hình 8.1 hoặc Atlat ĐLVN và
đọc kênh chữ trong SGK, suy nghĩ để trả lời câu hỏi.
* GV quan sát, trợ giúp HS khi có yêu cầu. Đánh giá
thái độ và khả năng thực hiện nhiệm vụ học tập của
HS.
Bư
ớ
c 3. B
á
o c
á
o k
ế
t qu
ả
v
à
trao đ
ổ
i, th
ả
o lu
ậ
n:
* Sau khi cá nhân HS có sản phẩm, G V lần lượt gọi HS
trình bày sản phẩm của mình:
1.
1.
Đ
ặ
c đi
ể
m s
ô
ng ng
ò
i
Nước ta có 2360 con
sông dài trên 10km, dọc
bờ biển nước ta cứ
khoảng 20km lại có 1
cửa sông.
- Tổng lượng nước lớn:
839 tỉ m
3
/năm.
- Tổng lượng phù sa rất
lớn khoảng 200 triệu
tấn/năm.
Sông chảy theo hai
hướng chính là tây bắc -
đông nam (sông Hồng,
sông Mã, sông Tiền...)và
vòng cung (sông Lô,
sông Gâm, sông Cầu...)
Mùa lũ tương ứng với
mùa m ưa và mùa cạn
tương ứng với mùa khô.
TTrraanngg 55
- Mạng lưới sông ngòi dày đặc
- Lưu lượng nước lớn, giàu phù sa.
- Phần lớn sông ngòi chảy theo 2 hướng chính.
- Chế độ nước chảy theo 2 mùa rõ rệt.
2. Nước ta có 2360 con sông dài trên 10km, m ật độ
mạng lưới sông khoảng 0,66km /km
2
, ở đồng bằng là
2-4km/km
2
, dọc bờ biển nước ta cứ khoảng 20km lại
có 1 cửa sông. Nhưng chủ yếu là sông nhỏ, ngắn, dốc.
3. HS xác định trên bản đồ 9 lưu vực của các hệ
thống sông lớn: Sông Hồng, Thái Bình, Kì Cùng –
Bằng Giang, sông M ã, Sông Cả, Thu Bồn, Đà Rằng,
Đồng Nai, Mê Công.
4. Nguyên nhân: do nước ta có lượng m ưa nhiều là
nguồn cấp nước chính cho sông, địa hình hẹp ngang,
¾ diện tích là đồi núi, núi lan ra sát biển.
5.
- Tổng lượng nước lớn: 839 tỉ m
3
/năm. Trong đó sông
Mê Công chiếm 60,4%.
- Tổng lượng phù sa rất lớn khoảng 200 triệu tấn/năm.
Trong đó sông Hồng chiếm 60%.
- Nguyên nhân: ¾ diện tích là đồi núi, dốc nên nước
sông bào mòn mạnh địa hình tạo ra phù sa.
6.
- HS xác định trên bản đồ các sông chảy theo hướng
tây bắc - đông nam: sông Hồng, sông Đà, sông Mã,
sông Cả, sông Tiền... và vòng cung: sông Lô, sông
Gâm, sông Cầu, sông Thương, sông Lục Nam.
- Nguyên nhân: Nguyên nhân: do hướng núi và hướng
nghiêng địa hình quy định hướng chảy của sông.
7.
- Mùa lũ tương ứng với m ùa mưa và m ùa cạn tương
ứng với m ùa khô.
+ M ùa lũ kéo dài từ 4-5 tháng, chiếm 70-80% tổng
TTrraanngg 66
lượng nước cả năm.
+ Mùa cạn kéo dài từ 7-8 tháng, chiếm 20-30% tổng
lượng nước cả năm.
- Nguyên nhân: do chế độ nước sông phụ thuộc vào
chế độ m ưa, khí hậu nước ta có 2 mùa: mưa, khô nên
sông ngòi có 2 m ùa: lũ, cạn tương ứng.
* HS khác lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa sản phẩm
giúp bạn và sản phẩm của cá nhân.
Bư
ớ
c 4.
Đá
nh gi
á
:
GV đánh giá tinh thần thái độ học tập của HS, đánh
giá kết quả hoạt động của HS và chốt lại nội dung
chuẩn kiến thức cần đạt.
* GV m
ở
r
ộ
ng:
Nước Sông Hồng về mùa lũ có m àu đỏ-
hồng do phù sa m à nó mang theo, đây cũng là nguồn
gốc tên gọi của nó. Lượng phù sa của Sông Hồng rất
lớn, trung bình khoảng 100 triệu tấn trên nǎm tức là
gần 1,5 kg phù sa trên một mét khối nước. Phù sa
giúp cho đồng ruộng thêm m àu mỡ, đồng thời bồi đắp
và mở rộng vùng châu thổ ở vùng duyên hải thuộc hai
tỉnh Thái Bình, Nam Định.
2.2.
:
HS phân tích được đặc điểm m ạng lưới sông và chế độ nước
sông của một số hệ thống sông lớn.
:
Quan sát hình 8.1 SGK tr120, hình 8.2 SGK tr121, bảng số liệu
tr122 hoặc Atlat ĐLVN, các hình ảnh kết hợp kênh chữ SGK tr121-122, thảo
luận nhóm để trả lời các câu hỏi của GV.
TTrraanngg 77
trả lời được các câu hỏi của GV.
Ho
ạ
t đ
ộ
ng c
ủ
a GV v
à
HS
N
ộ
i dung ghi b
à
i
Bư
ớ
c 1. Giao nhi
ệ
m v
ụ
:
* GV gọi HS đọc nội dung m ục 2 SGK.
* GV treo hình 8.1, 8.2 và bảng số liệu lên bảng.
* GV chia lớp làm 6 nhóm , mỗi nhóm từ 6 đến 8 em,
yêu cầu HS quan sát hình 8.1 hoặc Atlat ĐLVN, hình
8.2, bảng số liệu và thông tin trong bày, thảo luận
nhóm trong 10 phút để trả lời các câu hỏi theo phiếu
học tập sau:
1. Nhóm 1, 2 – phiếu học tập số 1
Ph
ầ
n c
â
u h
ỏ
i
Ph
ầ
n tr
ả
l
ờ
i
2. M
ộ
t s
ố
h
ệ
th
ố
ng s
ô
ng
l
ớ
n
ở
nư
ớ
c ta
- Chiều dài:
566km/1126km
- Nơi bắt nguồn: Vân
Nam, Trung Quốc
- Nơi đổ ra biển: cửa Ba
Lạt
- Số phụ lưu: 600
- Mùa lũ: từ tháng 6-10,
chiếm 75% tổng lượng
nước cả năm.
- Chiều dài: 205km.
- Nơi bắt nguồn: vùng núi
Trường Sơn Nam.
- Nơi đổ ra biển: cửa Đại
- Số phụ lưu: 80
- Mùa lũ: từ tháng 9-12,
TTrraanngg 88
2. Nhóm 3, 4 – phiếu học tập số 2
Ph
ầ
n c
â
u h
ỏ
i
Ph
ầ
n tr
ả
l
ờ
i
3. Nhóm 5, 6 – phiếu học tập số 3
Ph
ầ
n c
â
u h
ỏ
i
Ph
ầ
n tr
ả
l
ờ
i
chiếm 65% tổng lượng
nước cả năm.
- Chiều dài:
230km/4300km
- Nơi bắt nguồn: cao
nguyên Tây Tạng, Trung
Quốc
- Nơi đổ ra biển: 9 cửa:
Cửa Tiểu, Cửa Đại, Ba
Lai, Hàm Luông, Cổ
Chiên, Cung Hầu, Định
An, Ba Thắc, Trần Đề.
- Số phụ lưu: 600
- Mùa lũ: từ tháng 7-11,
chiếm 75% tổng lượng
nước cả năm.
TTrraanngg 99
Bư
ớ
c 2. HS th
ự
c hi
ệ
n nhi
ệ
m v
ụ
:
* HS quan sát quan sát hình 8.1 hoặc Atlat ĐLVN,
hình 8.2, bảng số liệu và thông tin trong bày, suy nghĩ,
thảo luận nhóm để trả lời câu hỏi.
* GV quan sát, trợ giúp HS khi có yêu cầu. Đánh giá
thái độ và khả năng thực hiện nhiệm vụ học tập của
HS.
Bư
ớ
c 3. B
á
o c
á
o k
ế
t qu
ả
v
à
trao đ
ổ
i, th
ả
o lu
ậ
n:
* Sau khi nhóm HS có sản phẩm, GV cho các nhóm
HS trình bày sản phẩm của mình, đại diện nhóm 2, 4,
6 lên thuyết trình câu trả lời trước lớp:
1. Nhóm 2 – phiếu học tập số 1
Ph
ầ
n c
â
u h
ỏ
i
Ph
ầ
n tr
ả
l
ờ
i
- Nằm ở phần lớn lãnh thổ phía
Bắc nước ta.
- Các sông: sông Đà, sông Chảy,
sông lô, sông Gâm, sông Đáy,
sông Trà Lý,…
- Chiều dài: 566km/1126km
- Nơi bắt nguồn: Vân Nam, Trung
Quốc
- Nơi đổ ra biển: cửa Ba Lạt
- Số phụ lưu: 600
- Mùa lũ: từ tháng 6-10, chiếm
75% tổng lượng nước cả năm .
TTrraanngg 1100
2. Nhóm 4 – phiếu học tập số 2
Ph
ầ
n c
â
u h
ỏ
i
Ph
ầ
n tr
ả
l
ờ
i
- Nằm ở Trung Trung Bộ (Quảng
Nam , Đà Nẵng, Kon Tum)
- Các sông: sông Cái, sông Tranh.
- Chiều dài: 205km.
- Nơi bắt nguồn: vùng núi Trường
Sơn Nam.
- Nơi đổ ra biển: cửa Đại
- Số phụ lưu: 80
- Mùa lũ: từ tháng 9-12, chiếm
65% tổng lượng nước cả năm .
3. Nhóm 6 – phiếu học tập số 3
Ph
ầ
n c
â
u h
ỏ
i
Ph
ầ
n tr
ả
l
ờ
i
- Nằm ở vùng Đồng bằng sông
Cửu Long.
- Các sông: sông Tiền, sông Hậu,
sông Ba Lai, sông Cổ Chiên, sông
Cái Lớn, sông Cái Bé…
- Chiều dài: 230km/4300km
- Nơi bắt nguồn: cao nguyên Tây
Tạng, Trung Q uốc
- Nơi đổ ra biển: 9 cửa: Cửa Tiểu,
Cửa Đại, Ba Lai, Hàm Luông, Cổ
Chiên, Cung Hầu, Định An, Ba
Thắc, Trần Đề.
TTrraanngg 1111
- Số phụ lưu: 600
- Mùa lũ: từ tháng 7-11, chiếm
75% tổng lượng nước cả năm .
* HS các nhóm còn lại lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa
sản phẩm giúp nhóm bạn và sản phẩm của nhóm
mình.
Bư
ớ
c 4.
Đá
nh gi
á
:
GV đánh giá tinh thần thái độ học tập của HS, đánh
giá kết quả hoạt động của HS và chốt lại nội dung
chuẩn kiến thức cần đạt.
:
HS phân tích được vai trò của hồ, đầm và nước ngầm đối với
sản xuất và sinh hoạt.
:
Quan sát hình 8.3 SGK tr123 hoặc Atlat ĐLVN và các hình ảnh
kết hợp kênh chữ SGK tr122-123, suy nghĩ cá nhân để trả lời các câu hỏi của
GV.
trả
lời được các câu hỏi
của GV.
Ho
ạ
t đ
ộ
ng c
ủ
a GV v
à
HS
N
ộ
i dung ghi b
à
i
Bư
ớ
c 1. Giao nhi
ệ
m v
ụ
:
* GV gọi HS đọc nội dung m ục 3 SGK.
* GV treo hình 8.1, 8.3 lên bảng.
* GV yêu cầu HS quan sát bản đồ hình 8.1 hoặc Atlat
3. Vai tr
ò
c
ủ
a h
ồ
, đ
ầ
m
v
à
nư
ớ
c ng
ầ
m
- Đối với sản xuất: nuôi
trồng thủy sản, du lịch,
TTrraanngg 1122
ĐLVN, hình 8.3 và thông tin trong bày, lần lượt trả lời
các câu hỏi sau:
Bư
ớ
c 2. HS th
ự
c hi
ệ
n nhi
ệ
m v
ụ
:
* HS quan sát bản đồ hình 8.1 hoặc Atlat ĐLVN, hình
8.3 và đọc kênh chữ trong SGK, suy nghĩ để trả lời câu
hỏi.
* GV quan sát, trợ giúp HS khi có yêu cầu. Đánh giá
thái độ và khả năng thực hiện nhiệm vụ học tập của
HS.
Bư
ớ
c 3. B
á
o c
á
o k
ế
t qu
ả
v
à
trao đ
ổ
i, th
ả
o lu
ậ
n:
* Sau khi cá nhân HS có sản phẩm, G V lần lượt gọi HS
trình bày sản phẩm của mình:
1. HS xác định các hồ, đầm tự nhiên: hồ Tây (Hà Nội),
hồ Lăk (Đăk Lăk), hồ Ba Bể (Bắc Kạn), đầm Thị Nại
(Bình Định), đầm Ô Loan (Phú Yên)...
2. HS xác định các hồ nhân tạo: hồ Hòa Bình (Hòa
Bình), hồ Trị An (Đồng Nai), hồ Dầu Tiếng (Tây Ninh,
Bình Dương, Bình Phước), hồ Xuân Hương (Lâm
Đồng),...
3.
- Vai trò đối với sản xuất:
+ Hồ đầm là nơi có thể nuôi trồng thủy sản.
+ Nhiều hồ đầm có phong cảnh đẹp thu hút khách du
lịch.
thủy điện, điều tiết dòng
chảy,...
- Đối với sinh hoạt: cung
cấp nước cho người dân.
- Đối với môi trường:
điều hòa khí hậu, bảo vệ
đa dạng sinh học...
- Đối với sản xuất: cung
cấp nước cho sản xuất
nông nghiệp, công
nghiệp, phát triển du lịch.
- Đối với sinh hoạt: phục
vụ sinh hoạt, sức khỏe
của người dân.
TTrraanngg 1133
+ Các hồ nước ngọt, cung cấp nước tưới tiêu cho
nông nghiệp, hoạt động công nghiệp, phát triển thủy
điện.
+ Hồ còn có vai trò điều tiết nước của các dòng chảy.
- Vai trò đối với sinh hoạt: cung cấp nước cho hoạt
động sinh hoạt của con người, đảm bảo sinh kế cho
người dân.
- Ngoài ra, hồ đầm còn có ý nghĩa đối với việc bảo vệ
môi trường:
+ Giúp điều hòa khí hậu địa phương.
+ Là môi trường sống của nhiều sinh vật dưới nước,
góp phần bảo vệ đa dạng sinh học.
4.
- Nước ngầm phân bố chủ yếu ở vùng Đồng bằng và
ven biển.
- Vai trò đối với sinh hoạt:
+ Là nguồn nước quan trọng phục vụ sinh hoạt của
người dân.
+ Nước khoáng có giá trị đối với sức khỏe con người.
5. Vai trò đối với sản xuất:
+ Nước ngầm cung cấp nước tưới cho hoạt động sản
xuất nông nghiệp, công nghiệp.
+ Các nguồn nước nóng, nước khoáng là điều kiện
thuận lợi cho phát triển du lịch nghỉ dưỡng và chữa
bệnh.
* HS khác lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa sản phẩm
giúp bạn và sản phẩm của cá nhân.
Bư
ớ
c 4.
Đá
nh gi
á
:
GV đánh giá tinh thần thái độ học tập của HS, đánh
giá kết quả hoạt động của HS và chốt lại nội dung
chuẩn kiến thức cần đạt.
* GV m
ở
r
ộ
ng:
Hồ Ba Bể cách thành phố Bắc Kạn 70km về phía Tây
TTrraanngg 1144
Bắc, nằm ở trung tâm Vườn Quốc gia Ba Bể, thuộc xã
Nam Mẫu, huyện Ba Bể; phía Đông Bắc giáp xã Cao
Trĩ và Khang Ninh; phía Đông Nam giáp xã Nam
Cường và xã Đà Vị, huyện Na Hang, tỉnh Tuyên Quang.
Đây là một trong những hồ nước ngọt tự nhiên lớn
nhất Việt Nam. Năm 1995, Hồ Ba Bể đã được Hội
nghị Hồ nước ngọt thế giới tổ chức tại M ỹ công nhận
là một trong 20 hồ nước ngọt đặc biệt của thế giới
cần được bảo vệ.
3. Ho
ạ
t đ
ộ
ng luy
ệ
n t
ậ
p (15 ph
ú
t)
Nhằm củng cố, hệ thống hóa, hoàn thiện kiến thức mới mà HS
đã được lĩnh hội ở hoạt động hình thành kiến thức.
:
GV giao nhiệm vụ cho HS và chủ yếu cho làm việc cá nhân để
hoàn thành bài tập. Trong quá trình làm việc HS có thể trao đổi với bạn.
trả lời được câu hỏi mà GV giao.
Bư
ớ
c 1. Giao nhi
ệ
m v
ụ
:
GV yêu cầu HS dựa vào kiến thức đã học, hãy trả lời các câu hỏi sau:
Bư
ớ
c 2. HS th
ự
c hi
ệ
n nhi
ệ
m v
ụ
:
* HS dựa vào kiến thức đã học, suy nghĩ, trao đổi với bạn để trả lời câu hỏi.
* GV quan sát, trợ giúp HS khi có yêu cầu. Đánh giá thái độ và khả năng thực
hiện nhiệm vụ học tập của HS.
Bư
ớ
c 3. B
á
o c
á
o k
ế
t qu
ả
v
à
trao đ
ổ
i, th
ả
o lu
ậ
n:
* Sau khi cá nhân HS có sản phẩm , GV lần lượt gọi HS trình bày sản phẩm
của mình:
TTrraanngg 1155
1.
2.
- Hồ Dầu Tiếng là hồ thủy lợi xây dựng trên sông Sài Gòn, thuộc địa phận tỉnh
Tây Ninh rộng 270 km
2
, chứa 1,5 tỉ m
3
nước.
- Vai trò:
+ Đảm bảo nước tưới vào mùa khô cho hàng trăm nghìn héc-ta đất nông
nghiệp thuộc các tỉnh: Tây Ninh, Bình Dương, Bình Phước, Long An và Thành
phố Hồ Chí M inh; góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng đất.
+ Tận dụng diện tích mặt nước và dung tích hồ để nuôi cá.
+ Phát triển du lịch.
+ Cải tạo môi trường, sinh thái.
+ Cấp nước cho nhu cầu sinh hoạt và sản xuất công nghiệp trong vùng
khoảng 100 triệu m³ m ỗi năm.
* HS còn lại lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa sản phẩm giúp bạn và sản phẩm
của cá nhân.
Bư
ớ
c 4.
Đá
nh gi
á
:
GV đánh giá tinh thần thái độ học tập của HS, đánh giá kết quả hoạt động
của HS.
4. Ho
ạ
t đ
ộ
ng v
ậ
n d
ụ
ng (5 ph
ú
t)
Vận dụng kiến thức mới mà HS đã được lĩnh hội để giải quyết
những vấn đề mới trong học tập.
:
GV hướng dẫn HS hoàn thành bài tập ở nhà.
trả lời được câu hỏi mà GV giao.
TTrraanngg 1166
Bư
ớ
c 1. Giao nhi
ệ
m v
ụ
:
GV đặt câu hỏi cho HS:
Bư
ớ
c 2. HS th
ự
c hi
ệ
n nhi
ệ
m v
ụ
:
HS dựa vào kiến thức đã học, tìm kiếm
thông tin trên Internet và thực hiện nhiệm vụ ở nhà.
Bư
ớ
c 3. B
á
o c
á
o k
ế
t qu
ả
v
à
trao đ
ổ
i, th
ả
o lu
ậ
n:
* Sau khi cá nhân HS có sản phẩm , GV lần lượt gọi HS trình bày sản phẩm
của mình vào tiết học sau:
- Sông Hồng bắt nguồn từ vùng núi thuộc huyện Ngụy Sơn, tỉnh Vân Nam,
Trung Quốc. Sông Hồng chảy vào Việt Nam từ tỉnh Lào Cai, và chảy qua các
tỉnh: Yên Bái, Phú Thọ, Vĩnh Phúc, thành phố Hà Nội, Hưng Yên, Hà Nam, Nam
Định, Thái Bình và đổ ra Biển Đông.
- Sông Hồng có tổng chiều dài dòng chính là 1126 km, trong đó, đoạn chảy
trên lãnh thổ Việt Nam có chiều dài khoảng 556 km.
- Đặc điểm chế độ nước:
+ Chế độ nước sông có hai mùa rõ rệt (mùa lũ và mùa cạn): M ùa lũ, bắt đầu
từ tháng 6 và kết thúc vào tháng 10 phù hợp với mùa mưa; lượng nước m ùa lũ
chiếm khoảng 75% tổng lượng nước cả năm . M ùa cạn, bắt đầu từ tháng 11 và
kết thúc vào tháng 5 năm sau, lượng nước m ùa cạn chỉ chiếm khoảng 25%
tổng lượng nước cả năm.
+ Khi mưa lớn, nước tập trung nhanh, dễ gây lũ lụt.
+ Các công trình thuỷ lợi trên sông Hồng có ảnh hưởng quan trọng, làm chế
độ nước sông điều hoà hơn.
- Vai trò: sông Hồng có vai trò rất quan trọng trong sự phát triển nông
nghiệp và đời sống dân cư.
* HS còn lại lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa sản phẩm giúp bạn và sản phẩm
của cá nhân.
Bư
ớ
c 4.
Đá
nh gi
á
:
GV đánh giá tinh thần thái độ học tập của HS, đánh giá kết quả hoạt động
của HS.
B
À
I 9. T
Á
C
Đ
Ộ
NG C
Ủ
A BI
Ế
N
Đ
Ổ
I KH
Í
H
Ậ
U
Đ
Ố
I V
Ớ
I KH
Í
H
Ậ
U V
À
TH
Ủ
Y V
Ă
N VI
Ệ
T
NAM
Phần: Địa lí, Lớp: 8, Thời lượng: dạy 2 tiết
I. M
Ụ
C TI
Ê
U
1. V
ề
ki
ế
n th
ứ
c
- Phân tích được tác động của biến đổi khí hậu đối với khí hậu và thủy văn Việt
Nam.
TTrraanngg 1177
- Tìm ví dụ về giải pháp ứng phó với biến đổi khí hậu.
2. V
ề
n
ă
ng l
ự
c
- Năng lực tự học: khai thác được tài liệu phục vụ cho bài học.
- Năng lực giao tiếp và hợp tác: làm việc nhóm có hiệu quả.
- Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: biết sử dụng công cụ, phương tiện
phục vụ bài học, biết phân tích và xử lí tình huống.
- Năng lực nhận thức khoa học địa lí:
+ Phân tích được tác động của biến đổi khí hậu đối với khí hậu và thủy văn Việt
Nam.
+ Tìm ví dụ về giải pháp ứng phó với biến đổi khí hậu.
- Năng lực tìm hiểu địa lí:
+ Khai thác kênh hình và kênh chữ trong SGK từ tr124-126.
+ Sử dụng bảng số liệu SGK tr124 để nhận xét m ức chênh lệch nhiệt độ trung
bình của từng giai đoạn ở VN.
- Năng lực vận dụng tri thức địa lí giải quyết một số vấn đề thực tiễn: thiết kế tờ
rơi thể hiện các hành động phù hợp để thích ứng hoặc giảm nhẹ biến đổi khí hậu.
3. V
ề
ph
ẩ
m ch
ấ
t:
ý thức học tập nghiêm túc, ý thức bảo vệ môi trường và ứng
phó với biến đổi khí hậu.
II. THI
Ế
T B
Ị
D
Ạ
Y H
Ọ
C V
À
H
Ọ
C LI
Ệ
U
1. Gi
á
o vi
ê
n (GV)
- KHBD, SGK, sách giáo viên (SGV).
- Bảng mức chênh lệch nhiệt độ trung bình của từng giai đoạn so với nhiệt độ
trung bình 60 năm (1958-2018) ở VN và các hình ảnh liên quan phóng to.
- Phiếu học tập, bảng phụ ghi câu hỏi thảo luận nhóm và bảng nhóm cho HS trả
lời.
2. H
ọ
c sinh (HS):
SGK, vở ghi.
III. TI
Ế
N TR
Ì
NH D
Ạ
Y H
Ọ
C
1. Ho
ạ
t đ
ộ
ng 1: Kh
ở
i đ
ộ
ng (10 ph
ú
t)
Tạo tình huống giữa cái đã biết và chưa biết nhằm tạo hứng thú
học tập cho HS.
GV cho HS xem video clip về hiện tượng xâm nhập mặn gay gắt
ở Đồng bằng sông Cửu Long.
:
HS trả lời được câu hỏi GV đặt ra.
Bư
ớ
c 1. Giao nhi
ệ
m v
ụ
:
* GV đặt câu hỏi cho HS:
TTrraanngg 1188
Bư
ớ
c 2. HS th
ự
c hi
ệ
n nhi
ệ
m v
ụ
:
* HS quan sát video clip và sự hiểu biết của bản thân, suy nghĩa để trả lời câu
hỏi.
* GV quan sát, đánh giá thái độ và khả năng thực hiện nhiệm vụ học tập của HS.
Bư
ớ
c 3: B
á
o c
á
o k
ế
t qu
ả
v
à
trao đ
ổ
i, th
ả
o lu
ậ
n
:
* Sau khi HS có sản phẩm , GV lần lượt gọi HS trình bày sản phẩm của mình:
Xâm nhập m ặn gay gắt ở Đ.ồng bằng sông Cửu Long
* HS khác lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa sản phẩm giúp bạn và sản phẩm của
cá nhân.
Bư
ớ
c 4. GV d
ẫ
n d
ắ
t v
à
o n
ộ
i dung b
à
i m
ớ
i
: Xâm nhập mặn gay gắt ở Đồng bằng
sông Cửu Long là một trong những tác động của biến đổi khí hậu ở nước ta. Vậy,
tác động cụ thể của biến đổi khí hậu đối với khi hậu và thuỷ văn nước ta như thế
nào? Việt Nam đã có những giải pháp gì để ứng phó với biến đổi khí hậu? Để biết
được những điều này, lớp chúng ta cùng tìm hiểu qua bài học hôm nay.
2. Ho
ạ
t đ
ộ
ng 2: H
ì
nh th
à
nh ki
ế
n th
ứ
c (65 ph
ú
t)
:
HS phân tích được tác động của biến đổi khí hậu đối với khí
hậu và thủy văn Việt Nam.
:
Dựa vào bảng số liệu SGK tr124 kết hợp kênh chữ SGK tr124,
125 suy nghĩ cá nhân để trả lời các câu hỏi của GV.
trả lời được các câu hỏi của GV.
Ho
ạ
t đ
ộ
ng c
ủ
a GV v
à
HS
N
ộ
i dung ghi b
à
i
Bư
ớ
c 1. Giao nhi
ệ
m v
ụ
:
* GV gọi HS đọc nội dung m ục 1 SGK.
* GV treo bảng số liệu tr124 lên bảng.
* GV yêu cầu HS quan sát bảng số liệu, thông tin
trong bày và sự hiểu biết của bản thân, lần lượt trả lời
1. T
á
c đ
ộ
ng c
ủ
a bi
ế
n
đ
ổ
i kh
í
h
ậ
u đ
ố
i v
ớ
i kh
í
h
ậ
u v
à
th
ủ
y v
ă
n.
- Thay đổi về nhiệt độ:
TTrraanngg 1199
các câu hỏi sau:
Bư
ớ
c 2. HS th
ự
c hi
ệ
n nhi
ệ
m v
ụ
:
* HS quan sát bảng số liệu, đọc kênh chữ trong SGK
và sự hiểu biết của bản thân, suy nghĩ để trả lời câu
hỏi.
* GV quan sát, trợ giúp HS khi có yêu cầu. Đánh giá
thái độ và khả năng thực hiện nhiệm vụ học tập của
HS.
Bư
ớ
c 3. B
á
o c
á
o k
ế
t qu
ả
v
à
trao đ
ổ
i, th
ả
o lu
ậ
n:
* Sau khi cá nhân HS có sản phẩm, G V lần lượt gọi HS
trình bày sản phẩm của mình:
1.
- Biến đổi khí hậu là sự thay đổi trạng thái của khí hậu
so với trung bình nhiều năm.
- Chủ yếu do tác động của con người đốt nhiên liệu
như than, dầu m ỏ, khí đốt tạo ra khí giữ nhiệt.
2.
- Nhiệt độ trung bình năm tăng 0,89
0
C (giai đoạn
1958 – 2018).
- Giai đoạn 1991-2000, 2001-2010, 2011-2018 cao
hơn trung bình 60 năm lần lượt là 0,1
0
C, 0,2
0
C và
+ Nhiệt độ trung bình
năm tăng 0,89
0
C (giai
đoạn 1958 – 2018).
+ Số ngày nắng nóng
tăng từ 3-5 ngày/thập kỉ.
- Thay đổi về lượng mưa:
+ Lượng mưa trung bình
năm có nhiều biến động.
+ Thời gian mùa mưa và
mùa khô có sự thay đổi.
- Gia tăng các hiện
tượng thời tiết cực đoan:
bão, hạn hán, lũ lụt, rét
đậm, rét hại,…
- Tác động đến sông
ngòi: tác động đến thủy
chế của sông ngòi và
làm cho chế độ nước
sông thay đổi thất
thường.
- Tác động tới hồ đầm và
nước ngầm : m ực nước ở
các hồ đầm xuống thấp,
mực nước ngầm thấp
hơn so với trung bình
nhiều năm .
TTrraanngg 2200
0,4
0
C.
- Số ngày nắng nóng tăng từ 3-5 ngày/thập kỉ.
3. Biến đổi khí hậu làm thay đổi về lượng mưa:
- Lượng m ưa trung bình năm có nhiều biến động.
- Thời gian mùa mưa và m ùa khô cũng có sự thay đổi.
- Các đợt mưa lớn xảy ra bất thường hơn về tần suất
và cường độ.
4. Biến đổi khí hậu làm gia tăng các hiện tượng thời
tiết cực đoan gây ảnh hưởng đến đời sống và sản
xuất:
- Số cơn bão có xu hướng tăng, diễn biến bất thường
(ví dụ năm 2020).
- Hạn hán, lũ lụt xuất hiện nhiều và khắc nghiệt hơn.
- Rét đậm, rét hại xuất hiện thường xuyên hơn.
5. Hậu quả: nhiều địa phương cho học sinh nghỉ học,
thiệt hại về gia súc và hoa m àu.
6.
- Chế độ nước sông thay đổi thất thường.
- Vào mùa lũ, lượng nước tăng nhanh, gây sạt lở lớn
hai bên bờ sông và ngập úng trên diện rộng (ví dụ trên
sông Hồng).
- Vào m ùa cạn, lượng nước giảm từ 3 – 10% , m ực
nước sông giảm mạnh, gây xâm nhập mặn sâu và
thời gian kéo dài (ví dụ tại Đồng bằng sông Cửu Long).
7. Biến đổi khí hậu tác động tới hồ, đầm và nước
ngầm : sự gia tăng của số ngày hạn hán đã làm cho:
- Mực nước của các hồ đầm xuống thấp (ví dụ hồ Trị
An).
- Mực nước ngầm cũng hạ thấp hơn nhiều so với
trung bình nhiều năm (ví dụ ở miền Trung).
* HS khác lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa sản phẩm
giúp bạn và sản phẩm của cá nhân.
Bư
ớ
c 4.
Đá
nh gi
á
:
TTrraanngg 2211
GV đánh giá tinh thần thái độ học tập của HS, đánh
giá kết quả hoạt động của HS và chốt lại nội dung
chuẩn kiến thức cần đạt.
* GV m
ở
r
ộ
ng:
Trong tháng 10 - 11/2020, 7 cơn bão
liên tiếp đổ bộ vào khu vực miền Trung gây ra m ưa
lớn chưa từng có làm ngập lụt trên diện rộng, làm 249
người chết, m ất tích; khoảng 50.000 ha lúa, hoa màu
bị thiệt hại; nhiều cơ sở hạ tầng và công trình dân sinh
bị hư hỏng. Đặc biệt, lũ dữ, sạt lở kinh hoàng tại Thủy
điện Rào Trăng 3 (Thừa Thiên - Huế); Nam Trà My và
Phước Sơn (Quảng Nam), Hướng Hóa (Quảng Trị)
khiến nhiều người chết, mất tích, gây thiệt hại nặng nề
cho các địa phương này.
2.2.
:
HS tìm được ví dụ về giải pháp ứng phó với biến đổi khí hậu.
:
Dựa vào các hình ảnh và kênh chữ SGK tr125-126 suy nghĩ,
thảo luận nhóm để trả lời các câu hỏi của GV.
trả lời được các câu hỏi của GV.
Ho
ạ
t đ
ộ
ng c
ủ
a GV v
à
HS
N
ộ
i dung ghi b
à
i
Bư
ớ
c 1. Giao nhi
ệ
m v
ụ
:
* GV gọi HS đọc nội dung m ục 2 SGK.
* GV chia lớp làm 8 nhóm , mỗi nhóm từ 4 đến 6 em,
yêu cầu HS, yêu cầu HS quan sát các hình ảnh và
thông tin trong bày, thảo luận nhóm trong 5 phút để
trả lời các câu hỏi theo phiếu học tập sau:
1. Nhóm 1, 2, 3 và 4 – phiếu học tập số 1
Ph
ầ
n c
â
u h
ỏ
i
Ph
ầ
n tr
ả
l
ờ
i
2. Gi
ả
i ph
á
p
ứ
ng ph
ó
v
ớ
i
bi
ế
n đ
ổ
i kh
í
h
ậ
u
- Các giải pháp giảm nhẹ
biến đổi khí hậu:
+ Kiểm soát và giảm
thiểu lượng khí thải nhà
kính.
+ Khai thác hợp lí và bảo
vệ tự nhiên.
+ Sử dụng tiết kiệm năng
lượng.
- Các giải pháp thích ứng
với biến đổi khí hậu như
chống nắng cho người
và vật nuôi, trồng và bảo
TTrraanngg 2222
2. Nhóm 5, 6, 7 và 8 – phiếu học tập số 2
Ph
ầ
n c
â
u h
ỏ
i
Ph
ầ
n tr
ả
l
ờ
i
Bư
ớ
c 2. HS th
ự
c hi
ệ
n nhi
ệ
m v
ụ
:
* HS quan sát các hình ảnh và đọc kênh chữ SGK
tr125, 126, suy nghĩ, thảo luận nhóm để trả lời câu hỏi.
* GV quan sát, trợ giúp HS khi có yêu cầu. Đánh giá
thái độ và khả năng thực hiện nhiệm vụ học tập của
HS.
Bư
ớ
c 3. B
á
o c
á
o k
ế
t qu
ả
v
à
trao đ
ổ
i, th
ả
o lu
ậ
n:
* Sau khi nhóm HS có sản phẩm, GV cho các nhóm
HS trình bày sản phẩm của mình, đại diện nhóm 1 và
5 lên thuyết trình câu trả lời trước lớp:
1. Nhóm 1 – phiếu học tập số 1
Ph
ầ
n c
â
u h
ỏ
i
Ph
ầ
n tr
ả
l
ờ
i
Giảm nhẹ biến đổi khí hậu là ngăn
chặn sự nóng lên toàn cầu thông
qua việc giảm phát thải khí nhà
kính.
vệ rừng, nâng cao nhận
thức của người dân,…
TTrraanngg 2233
- Một số giải pháp:
+ Kiểm soát và giảm thiểu lượng
khí thải nhà kính từ các hoạt động
sản xuất và sinh hoạt.
+ Khai thác hợp lí và bảo vệ tự
nhiên.
+ Sử dụng tiết kiệm năng lượng
và nguồn năng lượng tái tạo.
- Ví dụ:
+ Sử dụng điện gió, điện M ặt Trời
ở Ninh Thuận.
+ Trồng mới 538 ha rừng ở Thuận
Châu, Sơn La.
2. Nhóm 5, 6, 7 và 8 – phiếu học tập số 2
Ph
ầ
n c
â
u h
ỏ
i
Ph
ầ
n tr
ả
l
ờ
i
Thích ứng với biến đổi khí hậu là
những hoạt động của con người
được điều chỉnh để thích nghi,
tăng cường khả năng chống chịu
trước tác động của biến đổi khí
hậu và khai thác những mặt thuận
lợi của nó.
- Một số giải pháp:
+ Bảo vệ, trồng rừng, chuyển đổi
tập quán canh tác,...
+ Trồng cây phù hợp, nâng cao
nhận thức người dân về biến đổi
TTrraanngg 2244
khí hậu,...
+ Xây dựng kè biển, kênh m ương
để hạn chế xâm nhập mặn và
thoát lũ,...
- Ví dụ:
+ Xây kênh nước ngọt ở Ba Tri,
Bến Tre.
+ Sử dụng giống lúa TBR97 cho
năng suất cao ở Quảng Ngãi.
* HS các nhóm còn lại lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa
sản phẩm giúp nhóm bạn và sản phẩm của nhóm
mình.
Bư
ớ
c 4.
Đá
nh gi
á
:
GV đánh giá tinh thần thái độ học tập của HS, đánh
giá kết quả hoạt động của HS và chốt lại nội dung
chuẩn kiến thức cần đạt.
3. Ho
ạ
t đ
ộ
ng luy
ệ
n t
ậ
p (10 ph
ú
t)
Nhằm củng cố, hệ thống hóa, hoàn thiện kiến thức mới mà HS
đã được lĩnh hội ở hoạt động hình thành kiến thức.
:
GV giao nhiệm vụ cho HS và chủ yếu cho làm việc cá nhân để
hoàn thành bài tập. Trong quá trình làm việc HS có thể trao đổi với bạn.
trả lời được câu hỏi mà GV giao.
Bư
ớ
c 1. Giao nhi
ệ
m v
ụ
:
GV yêu cầu HS dựa vào kiến thức đã học, hãy trả lời các câu hỏi sau:
Bư
ớ
c 2. HS th
ự
c hi
ệ
n nhi
ệ
m v
ụ
:
* HS dựa vào kiến thức đã học, suy nghĩ, trao đổi với bạn để trả lời câu hỏi.
TTrraanngg 2255
* GV quan sát, trợ giúp HS khi có yêu cầu. Đánh giá thái độ và khả năng thực
hiện nhiệm vụ học tập của HS.
Bư
ớ
c 3. B
á
o c
á
o k
ế
t qu
ả
v
à
trao đ
ổ
i, th
ả
o lu
ậ
n:
* Sau khi cá nhân HS có sản phẩm , GV lần lượt gọi HS trình bày sản phẩm
của mình:
1.
Đ
ố
i tư
ợ
ng
T
á
c đ
ộ
ng c
ủ
a bi
ế
n đ
ổ
i kh
í
h
ậ
u
Kh
í
h
ậ
u
- Thay đổi về nhiệt độ:
+ Nhiệt độ trung bình năm có tăng 0,89
0
C (giai đoạn 1958 –
2018).
+ Số ngày nắng nóng tăng từ 3-5 ngày/ thập kỉ.
- Thay đổi về lượng mưa:
+ Lượng mưa trung bình năm có nhiều biến động.
+ Thời gian mùa mưa và mùa khô cũng có sự thay đổi.
- Gia tăng các hiện tượng thời tiết cực đoan (bão, hạn hán, lũ
lụt, rét đậm, rét hại,…) gây ảnh hưởng đến đời sống và sản
xuất.
Th
ủ
y v
ă
n
- Tác động đến sông ngòi: tác động đến thủy chế của sông
ngòi và làm cho chế độ nước sông thay đổi thất thường.
- Tác động tới hồ đầm và nước ngầm: mực nước ở các hồ
đầm xuống thấp, mực nước ngầm thấp hơn so với trung bình
nhiều năm.
2.
- Trồng và bảo vệ cây xanh.
- Tăng cường sử dụng phương tiện công cộng (ví dụ chạy xe đạp)
- Tắt các thiết bị điện khi không sử dụng.
- Sử dụng điều hòa ở m ức nhiệt độ hợp lí, tiết kiệm điện.
- Sử dụng nước tiết kiệm.
- Hạn chế tối đa việc sử dụng túi ni lông.
* HS còn lại lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa sản phẩm giúp bạn và sản phẩm
của cá nhân.
TTrraanngg 2266
Bư
ớ
c 4.
Đá
nh gi
á
:
GV đánh giá tinh thần thái độ học tập của HS, đánh giá kết quả hoạt động
của HS.
4. Ho
ạ
t đ
ộ
ng v
ậ
n d
ụ
ng (5 ph
ú
t)
Vận dụng kiến thức mới mà HS đã được lĩnh hội để giải quyết
những vấn đề mới trong học tập.
:
GV hướng dẫn HS hoàn thành bài tập ở nhà.
trả lời được câu hỏi mà GV giao.
Bư
ớ
c 1. Giao nhi
ệ
m v
ụ
:
GV đặt câu hỏi cho HS:
Bư
ớ
c 2. HS th
ự
c hi
ệ
n nhi
ệ
m v
ụ
:
HS tìm kiếm thông tin trên Internet và thực
hiện nhiệm vụ ở nhà.
Bư
ớ
c 3. B
á
o c
á
o k
ế
t qu
ả
v
à
trao đ
ổ
i, th
ả
o lu
ậ
n:
* Sau khi cá nhân HS có sản phẩm , GV lần lượt gọi HS trình bày sản phẩm
của mình vào tiết học sau: (ví dụ)
* HS còn lại lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa sản phẩm giúp bạn và sản phẩm
của cá nhân.
Bư
ớ
c 4.
Đá
nh gi
á
:
GV đánh giá tinh thần thái độ học tập của HS, đánh giá kết quả hoạt động
của HS.
B
À
I 10. VAI TR
Ò
C
Ủ
A T
À
I NGUY
Ê
N KH
Í
H
Ậ
U V
À
T
À
I NGUY
Ê
N NƯ
Ớ
C
Phần: Địa lí, Lớp: 8, Thời lượng: dạy 3 tiết
I. M
Ụ
C TI
Ê
U
1. V
ề
ki
ế
n th
ứ
c
- Phân tích được ảnh hưởng của khí hậu đối với sản xuất nông nghiệp.
TTrraanngg 2277
- Phân tích được ảnh hưởng của khí hậu đối với sự phát triển du lịch ở m ột số
điểm du lịch nổi tiếng của nước ta.
- Lấy ví dụ chứng minh được tầm quan trọng của việc sử dụng tổng hợp tài
nguyên nước ở một lưu vực sông.
2. V
ề
n
ă
ng l
ự
c
- Năng lực tự học: khai thác được tài liệu phục vụ cho bài học.
- Năng lực giao tiếp và hợp tác: làm việc nhóm có hiệu quả.
- Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: biết sử dụng công cụ, phương tiện
phục vụ bài học, biết phân tích và xử lí tình huống.
- Năng lực nhận thức khoa học địa lí:
+ Phân tích được ảnh hưởng của khí hậu đối với sản xuất nông nghiệp.
+ Phân tích được ảnh hưởng của khí hậu đối với sự phát triển du lịch ở một số
điểm du lịch nổi tiếng của nước ta.
+ Lấy ví dụ chứng minh được tầm quan trọng của việc sử dụng tổng hợp tài
nguyên nước ở một lưu vực sông.
- Năng lực tìm hiểu địa lí:
+ Khai thác kênh hình và kênh chữ trong SGK từ tr127-130.
+ Sử dụng sơ đồ hình 10.4 SGK để mục đích của việc sử dụng tổng hợp tài
nguyên nước ở lưu vực sông.
- Năng lực vận dụng tri thức địa lí giải quyết m ột số vấn đề thực tiễn: đóng vai
hướng dẫn viên du lịch, giới thiệu về đặc trưng khí hậu tại m ột địa điểm du lịch mà
em biết.
3. V
ề
ph
ẩ
m ch
ấ
t:
Ý thức học tập nghiêm túc, ý thức sử dụng hợp lí và bảo vệ
nguồn tài nguyên khí hậu và tài nguyên nước.
II. THI
Ế
T B
Ị
D
Ạ
Y H
Ọ
C V
À
H
Ọ
C LI
Ệ
U
1. Gi
á
o vi
ê
n (GV)
- KHBD, SGK, sách giáo viên (SGV).
- Hình 10.1. Vườn cao su ở huyện Bù Đăng, hình 10.2. Đồi chè M ộc Châu, hình
10.3. Đặc điểm khí hậu của một số địa điểm du lịch nước ta, hình 10.4. Sơ đồ tổng
hợp tài nguyên nước ở lưu vực sông phóng to.
- Phiếu học tập, bảng phụ ghi câu hỏi thảo luận nhóm và bảng nhóm cho HS trả
lời.
2. H
ọ
c sinh (HS):
SGK, vở ghi.
III. TI
Ế
N TR
Ì
NH D
Ạ
Y H
Ọ
C
1. Ho
ạ
t đ
ộ
ng 1: Kh
ở
i đ
ộ
ng (10 ph
ú
t)
Tạo tình huống giữa cái đã biết và chưa biết nhằm tạo hứng thú
học tập cho HS.
TTrraanngg 2288
GV cho HS xem video clip về du lịch Sa Pa.
:
HS trả lời được câu hỏi GV đặt ra.
Bư
ớ
c 1. Giao nhi
ệ
m v
ụ
:
* GV đặt câu hỏi cho HS:
Bư
ớ
c 2. HS th
ự
c hi
ệ
n nhi
ệ
m v
ụ
:
* HS quan sát video clip và sự hiểu biết của bản thân, suy nghĩa để trả lời câu
hỏi.
* GV quan sát, đánh giá thái độ và khả năng thực hiện nhiệm vụ học tập của HS.
Bư
ớ
c 3: B
á
o c
á
o k
ế
t qu
ả
v
à
trao đ
ổ
i, th
ả
o lu
ậ
n
:
* Sau khi HS có sản phẩm, GV lần lượt gọi HS trình bày sản phẩm của mình: du
lịch Sa Pa đẹp nhất từ tháng 5 đến hết tháng 9
* HS khác lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa sản phẩm giúp bạn và sản phẩm của
cá nhân.
Bư
ớ
c 4. GV d
ẫ
n d
ắ
t v
à
o n
ộ
i dung b
à
i m
ớ
i
: Khí hậu Sa Pa mang sắc thái khí hậu
á ôn đới và cận nhiệt đới nên mát mẻ quanh năm, nhiệt độ không khí trung bình
năm là 15ºC. M ùa hè không nóng gắt như vùng đồng bằng ven biển, nhiệt độ
khoảng 13ºC - 15°C (ban đêm) và 20ºC - 25°C (ban ngày). Mùa đông thường có
mây m ù bao phủ và rất lạnh, nhiệt độ có khi xuống dưới 0°C, thỉnh thoảng có tuyết
rơi. Khí hậu Sa Pa nói riêng và nước ta nói chung có ảnh hưỡng như thế nào đối với
sự phát triển du lịch? Để biết được điều này, lớp chúng ta cùng tìm hiểu qua bài
học hôm nay.
2. Ho
ạ
t đ
ộ
ng 2: H
ì
nh th
à
nh ki
ế
n th
ứ
c (100 ph
ú
t)
2.2.
:
- HS phân tích được ảnh hưởng của khí hậu đối với sản xuất nông nghiệp.
- HS phân tích được ảnh hưởng của khí hậu đối với sự phát triển du lịch ở
một số điểm du lịch nổi tiếng của nước ta.
:
Quan sát hình 10.1-10.3 kết hợp kênh chữ SGK tr27-129 suy
nghĩ, thảo luận nhóm để trả lời các câu hỏi của GV.
TTrraanngg 2299
trả lời được các câu hỏi của GV.
Ho
ạ
t đ
ộ
ng c
ủ
a GV v
à
HS
N
ộ
i dung ghi b
à
i
Bư
ớ
c 1. Giao nhi
ệ
m v
ụ
:
* GV gọi HS đọc nội dung m ục 1 SGK.
* GV treo hình 10.1, 10.2, 10.3 lên bảng.
* GV yêu cầu HS quan sát các hình ảnh, thông tin
trong bày và sự hiểu biết của bản thân, lần lượt trả lời
các câu hỏi sau:
1. Vai tr
ò
c
ủ
a kh
í
h
ậ
u
a.
- Tích cực:
+ Phát triển nông nghiệp
nhiệt đới gồm các cây
trồng và vật nuôi có giá
trị kinh tế và năng suất
cao như lúa, ngô, cao su,
hồ tiêu…
+ Tạo nên sự đa dạng về
sản phẩm nông nghiệp:
TTrraanngg 3300
* GV chia lớp làm 8 nhóm , mỗi nhóm từ 4 đến 6 em,
yêu cầu HS, yêu cầu HS quan sát hình 10.1, 10.2, 10.3
và thông tin trong bày, thảo luận nhóm trong 10 phút
để trả lời các câu hỏi theo phiếu học tập sau:
1. Nhóm 1, 2, 3 và 4 – phiếu học tập số 1
Ph
ầ
n c
â
u h
ỏ
i
Ph
ầ
n tr
ả
l
ờ
i
2. Nhóm 5, 6, 7 và 8 – phiếu học tập số 2
Ph
ầ
n c
â
u h
ỏ
i
Ph
ầ
n tr
ả
l
ờ
i
Bư
ớ
c 2. HS th
ự
c hi
ệ
n nhi
ệ
m v
ụ
:
* HS quan sát hình 10.1, 10.2, 10.3 và thông tin trong
bày, suy nghĩ, thảo luận nhóm để trả lời câu hỏi.
* GV quan sát, trợ giúp HS khi có yêu cầu. Đánh giá
thái độ và khả năng thực hiện nhiệm vụ học tập của
HS.
Bư
ớ
c 3. B
á
o c
á
o k
ế
t qu
ả
v
à
trao đ
ổ
i, th
ả
o lu
ậ
n:
* Sau khi nhóm HS có sản phẩm , GV cho HS trình bày
sản phẩm của mình:
1.
- Các cây trồng và vật nuôi có giá trị kinh tế và năng
nhiệt đới, cận nhiệt và ôn
đới thúc đẩy hình thành
các vùng chuyên canh
nông nghiệp.
- Hạn chế:
+ Nhiều thiên tai gây
thiệt hại cho sản xuất
nông nghiệp.
+ Khí hậu nóng ẩm tạo
điều kiện cho sâu bệnh,
dịch bệnh, nấm mốc
phát triển gây hại cho
cây trồng, vật nuôi.
- Ảnh hưởng đến tổ chức
và thực hiện các hoạt
động du lịch.
- Hình thành các điểm du
lịch hấp dẫn như Sa Pa,
Đà Lạt, Nha Trang,…
- Tạo nên tính mùa vụ
trong du lịch.
TTrraanngg 3311
suất cao.
- Hoạt động trồng trọt diễn ra quanh năm (từ 2 – 3
vụ/năm ) với nhiều hình thức canh tác như: xen canh,
luân canh, gối vụ,...
2.
- Tạo nên sự đa dạng về sản phẩm nông nghiệp.
- Trồng cây nhiệt đới như lúa, ngô, cao su, hồ tiêu, sầu
riêng,…
- Trồng cây cận nhiệt và ôn đới như chè, quế, hồi, đào,
mận, m ơ,…
3.
- Trung du và miền núi Bắc Bộ: chè, quế, hồi,…
- Đông Nam Bộ, Tây Nguyên: cao su, cà phê, điều,…
- ĐB. Sông Hồng, ĐB. Sông Cửu Long: cây lúa.
4.
- Nhiều thiên tai thường xuyên xảy ra: bão, lũ lụt, hạn
hán, sương muối,…gây thiệt hại cho sản xuất nông
nghiệp.
- Khí hậu nóng ẩm tạo điều kiện cho sâu bệnh gây hại
cho cây trồng, vật nuôi.
* Sau khi nhóm HS có sản phẩm, GV cho các nhóm
HS trình bày sản phẩm của mình, đại diện nhóm 3 và
7 lên thuyết trình câu trả lời trước lớp:
1. Nhóm 3 – phiếu học tập số 1
Ph
ầ
n c
â
u h
ỏ
i
Ph
ầ
n tr
ả
l
ờ
i
- Ảnh hưởng đến tổ chức và thực
hiện các hoạt động du lịch. Các
điều kiện thuận lợi về nhiệt độ, độ
ẩm, ánh sáng, độ trong lành của
không khí thuận lợi phát triển du
lịch nghỉ dưỡng.
- Hình thành các điểm du lịch hấp
TTrraanngg 3322
dẫn như Sa Pa, Đà Lạt, Nha
Trang,…
- Tạo nên tính mùa vụ trong du
lịch. Mùa hè là mùa du lịch quan
trọng ở nước ta và có thể phát
triển du lịch ở nhiều địa phương.
2. Nhóm 7 – phiếu học tập số 2
Ph
ầ
n c
â
u h
ỏ
i
Ph
ầ
n tr
ả
l
ờ
i
Khí hậu Sa Pa ôn hòa, m át m ẻ
quanh năm, nhiệt độ trung bình
năm 15,3
0
C, số giờ nắng trên
1400 giờ/năm. M ùa hè m át m ẻ,
mùa đông có nhiều ngày rét đậm,
có thể có tuyết rơi.
Khí hậu Tam Đảo trong lành, mát
mẻ, nhiệt độ trung bình năm
18,2
0
C, số giờ nắng trên 1200
giờ/năm. M ùa hạ là mùa du lịch
đẹp nhất trong năm, thời tiết thay
đổi có thể đem lại cảm giác đủ 4
mùa trong ngày.
Khí hậu Đà Lạt ôn hòa, quanh
năm dịu mát với ngưỡng nhiệt
trung bình khoảng 18
0
C đến 19
0
C;
không khí trong lành, mát mẻ, số
giờ nắng trên 2100 giờ/năm .
* HS các nhóm còn lại lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa
sản phẩm giúp nhóm bạn và sản phẩm của nhóm
mình.
Bư
ớ
c 4.
Đá
nh gi
á
:
TTrraanngg 3333
GV đánh giá tinh thần thái độ học tập của HS, đánh
giá kết quả hoạt động của HS và chốt lại nội dung
chuẩn kiến thức cần đạt.
* GV m
ở
r
ộ
ng:
Mùa du lịch của thành phố biển Đà
Nẵng là vào m ùa khô. Thời tiết mùa này ít biến động,
không khí có độ ẩn thấp, do ảnh hưởng trực tiếp từ
gió Lào nên có cảm giác nóng bức, lượng m ưa của
mùa khô rất ít, khô ráo phù hợp cho các hoạt động
tắm biển, vãn cảnh, leo núi. Tuy nhiên để tham gia
các hoạt động ngoài trời bạn cần phải có biện pháp
chống nắng, giảm thiểu những tác hại của nắng nóng.
:
HS lấy ví dụ chứng minh được tầm quan trọng của việc sử
dụng tổng hợp tài nguyên nước ở một lưu vực sông.
:
Quan sát sơ đồ hình 10.4 kết hợp kênh chữ SGK tr 129-130
suy nghĩ cá nhân để trả lời các câu hỏi của GV.
trả lời được các câu hỏi của GV.
Ho
ạ
t đ
ộ
ng c
ủ
a GV v
à
HS
N
ộ
i dung ghi b
à
i
Bư
ớ
c 1. Giao nhi
ệ
m v
ụ
:
* GV gọi HS đọc nội dung m ục 2 SGK.
* GV treo sơ đồ hình 10.4 lên bảng.
2. T
ầ
m quan tr
ọ
ng c
ủ
a
vi
ệ
c s
ử
d
ụ
ng t
ổ
ng h
ợ
p
t
à
i nguy
ê
n nư
ớ
c
ở
lưu
v
ự
c s
ô
ng
TTrraanngg 3344
* GV yêu cầu HS quan sát sơ đồ hình 10.4 và thông
tin trong bày, lần lượt trả lời các câu hỏi sau:
Bư
ớ
c 2. HS th
ự
c hi
ệ
n nhi
ệ
m v
ụ
:
* HS quan sát quan sát sơ đồ hình 10.4 và đọc kênh
chữ trong SGK, suy nghĩ để trả lời câu hỏi.
* GV quan sát, trợ giúp HS khi có yêu cầu. Đánh giá
thái độ và khả năng thực hiện nhiệm vụ học tập của
HS.
Bư
ớ
c 3. B
á
o c
á
o k
ế
t qu
ả
v
à
trao đ
ổ
i, th
ả
o lu
ậ
n:
* Sau khi cá nhân HS có sản phẩm, G V lần lượt gọi HS
trình bày sản phẩm của mình:
1. Phát triển thuỷ điện, du lịch, cung cấp nước sinh
hoạt, cho sản xuất công nghiệp, nông nghiệp, phát
triển giao thông đường thủy, nuôi trồng thủy sản.
2.
- Đảm bảo sử dụng hợp lí nguồn nước, tránh gây ô
nhiễm môi trường.
- Đáp ứng được nhu cầu phát triển kinh tế, gắn kết,
hợp tác giữa các địa phương trong lưu vực về việc sử
dụng tài nguyên nước.
3. Ở lưu vực sông Hồng có hồ Hòa Bình xây dựng với
nhiều mục đích: phát triển thuỷ điện, tham quan du
lịch bằng thuyền, du lịch và nuôi cá lồng trên hồ thủy
điện.
* HS khác lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa sản phẩm
giúp bạn và sản phẩm của cá nhân.
Bư
ớ
c 4.
Đá
nh gi
á
:
- Đảm bảo sử dụng hợp lí
nguồn nước, tránh gây ô
nhiễm môi trường.
- Đáp ứng được nhu cầu
phát triển kinh tế, gắn
kết, hợp tác giữa các địa
phương trong lưu vực về
việc sử dụng tài nguyên
nước.
TTrraanngg 3355
GV đánh giá tinh thần thái độ học tập của HS, đánh
giá kết quả hoạt động của HS và chốt lại nội dung
chuẩn kiến thức cần đạt.
3. Ho
ạ
t đ
ộ
ng luy
ệ
n t
ậ
p (20 ph
ú
t)
Nhằm củng cố, hệ thống hóa, hoàn thiện kiến thức mới mà HS
đã được lĩnh hội ở hoạt động hình thành kiến thức.
:
GV giao nhiệm vụ cho HS và chủ yếu cho làm việc cá nhân để
hoàn thành bài tập. Trong quá trình làm việc HS có thể trao đổi với bạn.
trả lời được câu hỏi mà GV giao.
Bư
ớ
c 1. Giao nhi
ệ
m v
ụ
:
GV yêu cầu HS dựa vào kiến thức đã học, hãy trả lời các câu hỏi sau:
Bư
ớ
c 2. HS th
ự
c hi
ệ
n nhi
ệ
m v
ụ
:
* HS dựa vào hình 1.2 và kiến thức đã học, suy nghĩ, trao đổi với bạn để trả
lời câu hỏi.
* GV quan sát, trợ giúp HS khi có yêu cầu. Đánh giá thái độ và khả năng thực
hiện nhiệm vụ học tập của HS.
Bư
ớ
c 3. B
á
o c
á
o k
ế
t qu
ả
v
à
trao đ
ổ
i, th
ả
o lu
ậ
n:
* Sau khi cá nhân HS có sản phẩm , GV lần lượt gọi HS trình bày sản phẩm
của mình:
1.
Báo cáo m ới nhất của Bộ Nông nghiệp cho thấy, năm 2015 do ảnh hưởng
của hiện tượng El Nino nên mùa m ưa đến trễ và kết thúc sớm. Tổng lượng m ưa
trên lưu vực thiếu hụt 20-50% trung bình nhiều năm. Mực nước thượng nguồn
sông Me Kong tiếp tục xuống nhanh và thấp nhất trong vòng 90 năm qua. M ùa
khô năm nay do thiếu nước ngọt, m ặn xuất hiện sớm 2 tháng và nhiều khả năng
kết thúc muộn. Hiện, trên các hệ thống sông chính ở miền Tây, mặn xâm nhập
sâu 40-93 km, tăng 10-15 km so với các năm trước. Gần 340.000 ha trong tổng
số 1,55 triệu ha lúa đông xuân đang sản xuất tại miền Tây có nguy cơ bị xâm
nhập mặn và hạn. Trong đó, 104.000 ha lúa bị thiệt hại nặng nề, hàng chục
nghìn ha bị chết.
2.
TTrraanngg 3366
* HS còn lại lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa sản phẩm giúp bạn và sản phẩm
của cá nhân.
Bư
ớ
c 4.
Đá
nh gi
á
:
GV đánh giá tinh thần thái độ học tập của HS, đánh giá kết quả hoạt động
của HS.
4. Ho
ạ
t đ
ộ
ng v
ậ
n d
ụ
ng (5 ph
ú
t)
Vận dụng kiến thức mới mà HS đã được lĩnh hội để giải quyết
những vấn đề mới trong học tập.
:
GV hướng dẫn HS hoàn thành bài tập ở nhà.
trả lời được câu hỏi mà GV giao.
Bư
ớ
c 1. Giao nhi
ệ
m v
ụ
:
GV đặt câu hỏi cho HS: thực hiện 1 trong 2 nhiệm vụ
sau:
Bư
ớ
c 2. HS th
ự
c hi
ệ
n nhi
ệ
m v
ụ
:
HS tìm kiếm thông tin trên Internet và thực
hiện nhiệm vụ ở nhà.
Bư
ớ
c 3. B
á
o c
á
o k
ế
t qu
ả
v
à
trao đ
ổ
i, th
ả
o lu
ậ
n:
* Sau khi cá nhân HS có sản phẩm , GV lần lượt gọi HS trình bày sản phẩm
của mình vào tiết học sau: (chọn nhiệm vụ 1)
Nha Trang có khí hậu nhiệt đới xavan chịu ảnh hưởng của khí hậu đại
dương. Khí hậu Nha Trang tương đối ôn hòa, nhiệt độ trung bình năm là 26,3⁰C.
Có mùa đông ít lạnh và m ùa mưa kéo dài. M ùa m ưa lệch về mùa đông bắt đầu
từ tháng 9 và kết thúc vào tháng 12 dương lịch, lượng mưa chiếm gần 80%
TTrraanngg 3377
lượng m ưa cả năm (1.025 mm). Khoảng 10 đến 20% số năm mùa mưa bắt đầu
từ tháng 7, 8 và kết thúc sớm vào tháng 11.
* HS còn lại lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa sản phẩm giúp bạn và sản phẩm
của cá nhân.
Bư
ớ
c 4.
Đá
nh gi
á
:
GV đánh giá tinh thần thái độ học tập của HS, đánh giá kết quả hoạt động
của HS.
CHƯƠNG 3.
Đ
Ặ
C
Đ
I
Ể
M TH
Ổ
NHƯ
Ỡ
NG V
À
SINH V
Ậ
T VI
Ệ
T NAM
B
À
I 11.
Đ
Ặ
C
Đ
I
Ể
M CHUNG V
À
S
Ự
PH
Â
N B
Ố
C
Ủ
A L
Ớ
P PH
Ủ
TH
Ổ
NHƯ
Ỡ
NG
Phần: Địa lí, Lớp: 8, Thời lượng: dạy 2 tiết
I. M
Ụ
C TI
Ê
U
1. V
ề
ki
ế
n th
ứ
c
- Chứng minh được tính chất nhiệt đới gió mùa của lớp phủ thổ nhưỡng.
- Trình bày được đặc điểm phân bố của 3 nhóm đất chính.
2. V
ề
n
ă
ng l
ự
c
- Năng lực tự học: khai thác được tài liệu phục vụ cho bài học.
- Năng lực giao tiếp và hợp tác: làm việc nhóm có hiệu quả.
- Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: biết sử dụng công cụ, phương tiện
phục vụ bài học, biết phân tích và xử lí tình huống.
- Năng lực nhận thức khoa học địa lí:
+ Chứng minh được tính chất nhiệt đới gió mùa của lớp phủ thổ nhưỡng.
+Trình bày được đặc điểm phân bố của 3 nhóm đất chính.
TTrraanngg 3388
- Năng lực tìm hiểu địa lí:
+ Khai thác kênh hình và kênh chữ trong SGK từ tr131-133.
+ Sử dụng bản đồ hình 11.2 tr132 để nhận xét đặc điểm phân bố của 3 nhóm
đất chính.
- Năng lực vận dụng tri thức địa lí giải quyết m ột số vấn đề thực tiễn: Địa
phương em có nhóm đất nào? Em hãy thu thập thông tin về đặc điểm của nhóm
đất đó.
3. V
ề
ph
ẩ
m ch
ấ
t:
ý thức học tập nghiêm túc, ý thức bảo vệ tài nguyên đất.
II. THI
Ế
T B
Ị
D
Ạ
Y H
Ọ
C V
À
H
Ọ
C LI
Ệ
U
1. Gi
á
o vi
ê
n (GV)
- KHBD, SGK, sách giáo viên (SGV), Atlat Địa lí VN.
- Hình 11.1. M ột phẩu diện đất feralit, hình 11.2. Bản đồ các nhóm đất chính ở
VN và các hình ảnh liên quan phóng to.
- Phiếu học tập, bảng phụ ghi câu hỏi thảo luận nhóm và bảng nhóm cho HS trả
lời.
2. H
ọ
c sinh (HS):
SGK, vở ghi, Atlat Địa lí VN.
III. TI
Ế
N TR
Ì
NH D
Ạ
Y H
Ọ
C
1. Ho
ạ
t đ
ộ
ng 1: Kh
ở
i đ
ộ
ng (10 ph
ú
t)
Tạo tình huống giữa cái đã biết và chưa biết nhằm tạo hứng thú
học tập cho HS.
GV tổ chức trò chơi “Vượt chướng ngại vật” cho HS.
:
HS giải mã được “Chướng ngại vật” G V đặt ra.
Bư
ớ
c 1. Giao nhi
ệ
m v
ụ
:
* GV treo bảng phụ trò chơi “Vượt chướng ngại vật” lên bảng:
* GV phổ biến luật chơi:
1
2
3
4
TTrraanngg 3399
- “Chướng ngại vật” là tên hình ảnh ẩn sau 4 mảnh ghép được đánh số từ 1 đến
4 tương ứng với 4 câu hỏi.
- Các em dựa vào kiến thức đã học để trả lời, các em có quyền lựa chọn thứ tự
câu hỏi để trả lời, m ỗi câu hỏi có 1 lượt trả lời.
- Em nào trả lời đúng sẽ nhận được 1 phần quà nhỏ (ví dụ 1 cây bút) và mảng
ghép sẽ biến m ất để hiện ra m ột góc của hình ảnh tương ứng, trả lời sai mảnh
ghép sẽ bị khóa lại, trong quá trình trả lời, em nào trả lời đúng “Chướng ngại vật” thì
sẽ nhận được phần quà lớn hơn (ví dụ 3 cây bút).
* Hệ thống câu hỏi:
C
â
u 1.
Kể tên các cây công nghiệp lâu năm ở nước ta.
C
â
u 2.
Kể tên các vùng chuyên canh cây lúa ở nước ta.
C
â
u 3.
Những điều kiện khí hậu nào thuận lợi cho phát triển du lịch nghỉ
dưỡng?
C
â
u 4.
Nêu tầm quan trọng của việc sử dụng tổng hợp nước sông, hồ ở nước
ta.
Bư
ớ
c 2. HS th
ự
c hi
ệ
n nhi
ệ
m v
ụ
:
* HS dựa vào kiến thức đã học, suy nghĩa để trả lời câu hỏi.
* GV quan sát, đánh giá thái độ và khả năng thực hiện nhiệm vụ học tập của HS.
Bư
ớ
c 3: B
á
o c
á
o k
ế
t qu
ả
v
à
trao đ
ổ
i, th
ả
o lu
ậ
n
:
* Sau khi HS có sản phẩm, GV lần lượt gọi HS trình bày sản phẩm của m ình:
C
â
u 1:
Cao su, cà phê, hồ tiêu, điều, chè.
C
â
u 2:
Đồng bằng sông Hồng và đồng bằng sông Cửu Long.
C
â
u 3:
Nhiệt độ, độ ẩm, ánh sáng, độ trong lành của không khí.
C
â
u 4:
-
Đảm bảo sử dụng hợp lí nguồn nước, tránh gây ô nhiễm môi trường.
- Đáp ứng được nhu cầu phát triển kinh tế, gắn kết, hợp tác giữa các địa phương
trong lưu vực về việc sử dụng tài nguyên nước.
TTrraanngg 4400
L
Ớ
P
Đ
Ấ
T (TH
Ổ
NHƯ
Ỡ
NG)
* HS khác lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa sản phẩm giúp bạn và sản phẩm của
cá nhân.
Bư
ớ
c 4. GV d
ẫ
n d
ắ
t v
à
o n
ộ
i dung b
à
i m
ớ
i
: Nước ta có khí hậu nhiệt đới ẩm gió
mùa, đặc điểm này tác động mạnh mẽ đến quá trình hình thành thổ nhưỡng. Bên
cạnh đó, sự đa dạng của các nhân tố hình thành đất đã khiến cho nước ta có nhiều
loại đất khác nhau. Vậy đặc điểm chung và sự phân bố đất ở nước ta được thể
hiện như thế nào? Để biết được những điều này, lớp chúng ta cùng tìm hiểu qua bài
học hôm nay.
2. Ho
ạ
t đ
ộ
ng 2: H
ì
nh th
à
nh ki
ế
n th
ứ
c (65 ph
ú
t)
:
HS chứng minh được tính chất nhiệt đới gió mùa của lớp phủ
thổ nhưỡng.
:
Dựa vào hình 11.1, các hình ảnh liên quan kết hợp kênh chữ
SGK tr31 suy nghĩ cá nhân để trả lời các câu hỏi của GV.
được các câu hỏi của
Ho
ạ
t đ
ộ
ng c
ủ
a GV v
à
HS
N
ộ
i dung ghi b
à
i
Bư
ớ
c 1. Giao nhi
ệ
m v
ụ
:
* GV gọi HS đọc nội dung m ục 1 SGK.
* GV treo hình 11.1 lên bảng.
1. T
í
nh ch
ấ
t nhi
ệ
t đ
ớ
i
gi
ó
m
ù
a c
ủ
a l
ớ
p ph
ủ
th
ổ
như
ỡ
ng.
- Lớp thổ nhưỡng dày.
TTrraanngg 4411
* GV yêu cầu HS quan sát bảng số liệu, thông tin
trong bày và sự hiểu biết của bản thân, lần lượt trả lời
các câu hỏi sau:
Bư
ớ
c 2. HS th
ự
c hi
ệ
n nhi
ệ
m v
ụ
:
* HS quan sát hình 11.1, đọc kênh chữ trong SGK và
sự hiểu biết của bản thân, suy nghĩ để trả lời câu hỏi.
* GV quan sát, trợ giúp HS khi có yêu cầu. Đánh giá
thái độ và khả năng thực hiện nhiệm vụ học tập của
HS.
Bư
ớ
c 3. B
á
o c
á
o k
ế
t qu
ả
v
à
trao đ
ổ
i, th
ả
o lu
ậ
n:
* Sau khi cá nhân HS có sản phẩm, G V lần lượt gọi HS
trình bày sản phẩm của mình:
1. Thổ nhưỡng là lớp vật chất mỏng, vụn bở, bao phủ
trên bề m ặt các lục địa và đảo, được đặc trưng bởi độ
phì.
2. Các nhân tố hình thành đất ở nước ta: đá m ẹ, khí
hậu, sinh vật, địa hình, thời gian, con người.
3. Nguyên nhân:
- Ở khu vực nhiệt đới ẩm gió m ùa, quá trình phong
hoá diễn ra với cường độ mạnh.
- Lượng mưa tập trung theo mùa rửa trôi các chất dễ
tan đồng thời tích tụ oxit sắt và oxit nhôm .
- Một số nơi m ất đi lớp phủ thực vật.
4. Biểu hiện:
- Lớp thổ nhưỡng dày.
- Quá trình feralit là quá
trình hình thành đất đặc
trưng của nước ta, đất
có m àu đỏ vàng.
- Đất feralit thường bị
rửa trôi, xói mòn mạnh.
TTrraanngg 4422
- Quá trình feralit là quá trình hình thành đất đặc trưng
của nước ta, đất có màu đỏ vàng.
- Đất feralit thường bị rửa trôi, xói mòn mạnh.
5. Nước ta có 3 nhóm đất chính: nhóm đất feralit, đất
phù sa và đất mùn núi cao.
* HS khác lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa sản phẩm
giúp bạn và sản phẩm của cá nhân.
Bư
ớ
c 4.
Đá
nh gi
á
:
GV đánh giá tinh thần thái độ học tập của HS, đánh
giá kết quả hoạt động của HS và chốt lại nội dung
chuẩn kiến thức cần đạt.
* GV m
ở
r
ộ
ng:
- Đá mẹ là nguồn gốc cung cấp vật chất vô cơ cho đất.
Đá m ẹ có ảnh hưởng đến màu sắc và tính chất của
đất.
- Khí hậu, đặc biệt là nhiệt độ và lượng mưa, quyết
định m ức độ rửa trôi, thúc đẩy quá trình hòa tan, tích
tụ hữu cơ.
- Sinh vật đóng vai trò quan trọng trong quá trình hình
thành đất. Thực vât cung cấp vật chất hữu cơ, vi sinh
vật phân giải xác súc vật tạo mùn, động vật làm đất
tơi xốp hơn.
2.2.
:
HS trình bày được đặc điểm phân bố của 3 nhóm đất chính.
:
Dựa vào hình 11.2 SGK tr132 hoặc Atlat ĐLVN và kênh chữ
SGK tr133 suy nghĩ, thảo luận nhóm để trả lời các câu hỏi của GV.
TTrraanngg 4433
trả lời được các câu hỏi của GV.
TTrraanngg 4444
Ho
ạ
t đ
ộ
ng c
ủ
a GV v
à
HS
N
ộ
i dung ghi b
à
i
Bư
ớ
c 1. Giao nhi
ệ
m v
ụ
:
* GV gọi HS đọc nội dung m ục 2 SGK.
* GV treo bản đồ các nhóm đất chính ở VN lên bảng.
* GV chia lớp làm 6 nhóm , mỗi nhóm từ 6 đến 8 em,
yêu cầu HS, yêu cầu HS thông tin trong bày, thảo luận
nhóm trong 10 phút để trả lời các câu hỏi theo phiếu
học tập sau:
1. Nhóm 1, 2 – phiếu học tập số 1
Ph
ầ
n c
â
u h
ỏ
i
Ph
ầ
n tr
ả
l
ờ
i
2. Nhóm 3, 4 – phiếu học tập số 2
Ph
ầ
n c
â
u h
ỏ
i
Ph
ầ
n tr
ả
l
ờ
i
2. Ph
â
n b
ố
c
á
c nh
ó
m
đ
ấ
t ch
í
nh
ở
nư
ớ
c ta
- Chiếm tới 65% diện tích
đất tự nhiên.
- Phân bố ở các khu vực
đồi núi, trong đó:
+ Đất feralit hình thành
trên đá badan: phân bố
tập trung ở Tây Nguyên,
Đông Nam Bộ.
+ Đất feralit hình thành
trên đá vôi: phân bố chủ
yếu ở khu vực Đông Bắc,
Bắc Trung Bộ, Tây Bắc.
+ Đất feralit hình thành
trên các loại đá khác:
phân bố rộng khắp ở
nhiều vùng đồi núi thấp.
- Chiếm khoảng 24%
diện tích đất tự nhiên.
- Phân bố chủ yếu ở
đồng bằng sông Hồng,
đồng bằng sông Cửu
Long và các đồng bằng
ven biển miền Trung.
- Chiếm khoảng 11%
diện tích đất tự nhiên.
- Phân bố rải rác ở các
khu vực núi có độ cao từ
1600 - 1700 m trở lên.
TTrraanngg 4455
2. Nhóm 5, 6 – phiếu học tập số 3
Ph
ầ
n c
â
u h
ỏ
i
Ph
ầ
n tr
ả
l
ờ
i
Bư
ớ
c 2. HS th
ự
c hi
ệ
n nhi
ệ
m v
ụ
:
* HS quan sát hình 11.2 hoặc Atlat ĐLVN và đọc kênh
chữ SGK tr133, suy nghĩ, thảo luận nhóm để trả lời
câu hỏi.
* GV quan sát, trợ giúp HS khi có yêu cầu. Đánh giá
thái độ và khả năng thực hiện nhiệm vụ học tập của
HS.
Bư
ớ
c 3. B
á
o c
á
o k
ế
t qu
ả
v
à
trao đ
ổ
i, th
ả
o lu
ậ
n:
* Sau khi nhóm HS có sản phẩm, GV cho các nhóm
HS trình bày sản phẩm của mình, đại diện nhóm 2, 5,
và 8 lên thuyết trình và câu trả lời và xác định trên bản
đồ trước lớp:
1. Nhóm 2 – phiếu học tập số 1
Ph
ầ
n c
â
u h
ỏ
i
Ph
ầ
n tr
ả
l
ờ
i
Chiếm tới 65% diện tích đất tự
nhiên.
TTrraanngg 4466
- Đất feralit hình thành trên đá
badan.
- Đất feralit hình thành trên đá vôi.
- Đất feralit hình thành trên các
loại đá khác.
- Phân bố ở các khu vực đồi núi,
trong đó:
+ Đất feralit hình thành trên đá
badan: phân bố tập trung ở Tây
Nguyên, Đông Nam Bộ và rải rác
ở Bắc Trung Bộ, Tây Bắc,..
+ Đất feralit hình thành trên đá vôi:
phân bố chủ yếu ở khu vực Đông
Bắc, Bắc Trung Bộ, Tây Bắc.
+ Đất feralit hình thành trên các
loại đá khác: phân bố rộng khắp ở
nhiều vùng đồi núi thấp.
2. Nhóm 4 – phiếu học tập số 2
Ph
ầ
n c
â
u h
ỏ
i
Ph
ầ
n tr
ả
l
ờ
i
Chiếm khoảng 24% diện tích đất
tự nhiên.
Đất phù sa sông, đất phèn, đất
mặn, đất cát biển, đất xám trên
phù sa cổ.
- Phân bố chủ yếu ở đồng bằng
sông Hồng, đồng bằng sông Cửu
TTrraanngg 4477
Long và các đồng bằng ven biển
miền Trung.
- Đất xám trên phù sa cổ ở Đông
Nam Bộ, đất cát ven biển ở Duyên
hải miền Trung.
2. Nhóm 6 – phiếu học tập số 2
Ph
ầ
n c
â
u h
ỏ
i
Ph
ầ
n tr
ả
l
ờ
i
Chiếm khoảng 11% diện tích đất
tự nhiên.
Phân bố rải rác ở các khu vực núi
có độ cao từ 1600 - 1700 m trở
lên dưới thảm rừng cận nhiệt
hoặc ôn đới trên núi.
* HS các nhóm còn lại lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa
sản phẩm giúp nhóm bạn và sản phẩm của nhóm
mình.
Bư
ớ
c 4.
Đá
nh gi
á
:
GV đánh giá tinh thần thái độ học tập của HS, đánh
giá kết quả hoạt động của HS và chốt lại nội dung
chuẩn kiến thức cần đạt.
3. Ho
ạ
t đ
ộ
ng luy
ệ
n t
ậ
p (10 ph
ú
t)
Nhằm củng cố, hệ thống hóa, hoàn thiện kiến thức mới mà HS
đã được lĩnh hội ở hoạt động hình thành kiến thức.
:
GV giao nhiệm vụ cho HS và chủ yếu cho làm việc cá nhân để
hoàn thành bài tập. Trong quá trình làm việc HS có thể trao đổi với bạn.
trả lời được câu hỏi mà GV giao.
Bư
ớ
c 1. Giao nhi
ệ
m v
ụ
:
TTrraanngg 4488
GV yêu cầu HS dựa vào kiến thức đã học, hãy trả lời các câu hỏi sau:
Bư
ớ
c 2. HS th
ự
c hi
ệ
n nhi
ệ
m v
ụ
:
* HS dựa vào kiến thức đã học, suy nghĩ, trao đổi với bạn để trả lời câu hỏi.
* GV quan sát, trợ giúp HS khi có yêu cầu. Đánh giá thái độ và khả năng thực
hiện nhiệm vụ học tập của HS.
Bư
ớ
c 3. B
á
o c
á
o k
ế
t qu
ả
v
à
trao đ
ổ
i, th
ả
o lu
ậ
n:
* Sau khi cá nhân HS có sản phẩm , GV lần lượt gọi HS trình bày sản phẩm
của mình:
1. Quá trình feralit là quá trình hình thành đất đặc trưng của nước ta, vì:
- Ở nước ta, khí hậu nhiệt đới gió mùa với: nền nhiệt, ẩm cao; lượng mưa lớn
và mưa tập trung theo mùa đã làm cho quá trình rửa trôi các chất badơ dễ hòa
tan diễn ra mạnh, dẫn đến tích lũy các oxit sắt và oxit nhôm , tạo nên đất feralit
có màu chủ đạo là đỏ vàng.
- Quá trình feralit diễn ra mạnh ở vùng đồi núi thấp trên đá mẹ axit; trong khi
đó, địa hình nước ta chủ yếu là đồi núi thấp, vì thế đất feralit là loại đất chính ở
vùng đồi núi Việt Nam.
2.
TTrraanngg 4499
TTrraanngg 5500
* HS còn lại lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa sản phẩm giúp bạn và sản phẩm
của cá nhân.
Bư
ớ
c 4.
Đá
nh gi
á
:
GV đánh giá tinh thần thái độ học tập của HS, đánh giá kết quả hoạt động
của HS.
4. Ho
ạ
t đ
ộ
ng v
ậ
n d
ụ
ng (5 ph
ú
t)
Vận dụng kiến thức mới mà HS đã được lĩnh hội để giải quyết
những vấn đề mới trong học tập.
:
GV hướng dẫn HS hoàn thành bài tập ở nhà.
trả lời được câu hỏi mà GV giao.
Bư
ớ
c 1. Giao nhi
ệ
m v
ụ
:
GV đặt câu hỏi cho HS:
Bư
ớ
c 2. HS th
ự
c hi
ệ
n nhi
ệ
m v
ụ
:
HS tìm kiếm thông tin trên Internet và thực
hiện nhiệm vụ ở nhà.
Bư
ớ
c 3. B
á
o c
á
o k
ế
t qu
ả
v
à
trao đ
ổ
i, th
ả
o lu
ậ
n:
* Sau khi cá nhân HS có sản phẩm , GV lần lượt gọi HS trình bày sản phẩm
của mình vào tiết học sau:
- TPHCM có nhóm đất phù sa. Trong đó:
+ Đất xám với hơn 45 ngàn hecta, tức khoảng 23,4% diện tích thành phố, đất
xám ở TPHCM có ba loại: đất xám cao, đất xám có tầng loang lổ đỏ vàng và
hiếm hơn là đất xám gley.
+ Đất phù sa biển với 15.100 ha.
+ Đất phèn với 40.800 ha và đất phèn mặn với 45.500 ha.
* HS còn lại lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa sản phẩm giúp bạn và sản phẩm
của cá nhân.
Bư
ớ
c 4.
Đá
nh gi
á
:
GV đánh giá tinh thần thái độ học tập của HS, đánh giá kết quả hoạt động
của HS.
B
À
I 12. S
Ử
D
Ụ
NG H
Ợ
P L
Í
T
À
I NGUY
Ê
N
Đ
Ấ
T
Phần: Địa lí, Lớp: 8, Thời lượng: dạy 3 tiết
I. M
Ụ
C TI
Ê
U
1. V
ề
ki
ế
n th
ứ
c
- Phân tích được đặc điểm của đất feralit và giá trị sử dụng đất feralit trong sản
xuất nông, lâm nghiệp.
TTrraanngg 5511
- Phân tích được đặc điểm của đất phù sa và giá trị sử dụng đất phù sa trong
sản xuất nông nghiệp, thủy sản..
- Chứng minh tính cấp thiết của vấn đề chống thoái hóa đất.
2. V
ề
n
ă
ng l
ự
c
- Năng lực tự học: khai thác được tài liệu phục vụ cho bài học.
- Năng lực giao tiếp và hợp tác: làm việc nhóm có hiệu quả.
- Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: biết sử dụng công cụ, phương tiện
phục vụ bài học, biết phân tích và xử lí tình huống.
- Năng lực nhận thức khoa học địa lí:
+ Phân tích được đặc điểm của đất feralit và giá trị sử dụng đất feralit trong sản
xuất nông, lâm nghiệp.
+ Phân tích được đặc điểm của đất phù sa và giá trị sử dụng đất phù sa trong
sản xuất nông nghiệp, thủy sản..
+ Chứng minh tính cấp thiết của vấn đề chống thoái hóa đất.
- Năng lực tìm hiểu địa lí: Khai thác kênh hình và kênh chữ trong SGK từ
tr134-137.
- Năng lực vận dụng tri thức địa lí giải quyết m ột số vấn đề thực tiễn: liệt kê các
hành động mà em có thể làm được để góp phần bảo vệ tài nguyên đất.
3. V
ề
ph
ẩ
m ch
ấ
t:
ý thức học tập nghiêm túc, ý thức sử dụng hợp lívà bảo vệ tài
nguyên đất.
II. THI
Ế
T B
Ị
D
Ạ
Y H
Ọ
C V
À
H
Ọ
C LI
Ệ
U
1. Gi
á
o vi
ê
n (GV)
- KHBD, SGK, sách giáo viên (SGV).
- Hình 12.1. Cây cà phê trồng trên đất badan huyện Krông Búk, hình 12.2. Cánh
đồng lúa trên đất phù ở huyện Châu Thành, hình 12.3. M ô hình nông – lâm kết hợp
ở huyện Quỳnh Nhai, hình 12.4. Rừng ngập mặn ở huyện Tiên Yên và các hình ảnh
tương tự phóng to.
- Phiếu học tập, bảng phụ ghi câu hỏi thảo luận nhóm và bảng nhóm cho HS trả
lời.
2. H
ọ
c sinh (HS):
SGK, vở ghi.
III. TI
Ế
N TR
Ì
NH D
Ạ
Y H
Ọ
C
1. Ho
ạ
t đ
ộ
ng 1: Kh
ở
i đ
ộ
ng (10 ph
ú
t)
Tạo tình huống giữa cái đã biết và chưa biết nhằm tạo hứng thú
học tập cho HS.
GV cho HS nghe lời bài hát “Hành trình trên đất phù sa” do nhạc
sĩ Thanh Sơn sáng tác.
TTrraanngg 5522
:
HS đoán được tên bài hát “Hành trình trên đất phù sa” và vùng,
miền được nói đến do GV đặt ra.
Bư
ớ
c 1. Giao nhi
ệ
m v
ụ
:
* G V cho HS nghe lời bài hát bài hát “Hành trình trên đất phù sa” do nhạc sĩ
Thanh Sơn sáng tác.
“Chim tung bay hót vang trong bình minh
Chân cô đơn, áo phong sương hành trình
Từ Long An, Mộc Hoá, M ỹ Tho xuôi về Gò Công
Tiền Giang ngút ngàn như một tấm thảm lúa vàng
Thương em tôi áo đơn sơ bà ba
Trên lưng trâu nước da nâu m ặn m à
Hò hò ơi, cây lúa tốt tươi, thêm m ùi phù sa
Đẹp duyên Tháp M ười, quên đời tảo tần vui cười
Quýt Cái Bè nổi tiếng ngọt ngay
Ai ăn rồi nhớ mãi miền Tây
Ngồ ngộ ghê, gái miền Tây m á hây hây
Với các cô đời bao thế hệ
Phù sa ơi đậm tình hương quê
Qua Long Xuyên đến Vĩnh Long, Trà Vinh
Sông quê tôi thắm trong tim đậm tình
Phù sa ơi, ngây ngất bước chân, tôi về không nỡ
Ở cũng chẳng đành, quê miền đất ngọt an lành
Quê hương tôi vẫn bên sông Cửu Long
Dân quê tôi sống quanh năm bên ruộng đồng
Từ ngàn xưa, cây lúa đã nuôi dân mình no ấm
Phù sa mát ngọt như dòng sữa m ẹ m uôn đời
Đêm trăng thanh chiếu trên sông Cần Thơ
Vang xa xa thoáng câu ca hò lờ
Về Tây Đô nhớ ghé Sóc Trăng nghe điệu lâm thôn
Dù kê hát đình nhưng tình cảm gần như mình
Nắng sớm về trái chín thật mau
Cơn mưa chiều tưới mát ruộng sâu
Phù sa ơi, bốn m ùa cây trái đơm bông
Gái bên trai tình quê thắm nồng
Điệu dân ca ngọt ngào mênh mông
Sông quê ơi, nắng mưa bao ngàn xưa
Tôi không quên lũy tre xanh hàng dừa
TTrraanngg 5533
Về Bạc Liêu nghe hát cải lương sau đờn vọng cổ
Cà M au cuối nẻo đôi lời gửi lại chữ tình”
* Sau khi HS nghe bài hát, GV yêu cầu HS cho biết tên bài hát và bài hát nói đến
vùng, miền nào của nước ta?
Bư
ớ
c 2. HS th
ự
c hi
ệ
n nhi
ệ
m v
ụ
:
* HS nghe lời bài hát và sự hiểu biết của bản thân, suy nghĩa để trả lời câu hỏi.
* GV quan sát, đánh giá thái độ và khả năng thực hiện nhiệm vụ học tập của HS.
Bư
ớ
c 3: B
á
o c
á
o k
ế
t qu
ả
v
à
trao đ
ổ
i, th
ả
o lu
ậ
n
:
* Sau khi HS có sản phẩm , GV lần lượt gọi HS trình bày sản phẩm của mình: tên
bài hát: “Hành trình trên đất phù sa” và vùng, miền được nói đến là vùng Đồng
bằng sông Cửu Long hay m iền Tây.
* HS khác lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa sản phẩm giúp bạn và sản phẩm của
cá nhân.
Bư
ớ
c 4. GV d
ẫ
n d
ắ
t v
à
o n
ộ
i dung b
à
i m
ớ
i
: qua lời bài hát “Hành trình trên đất
phù sa” do nhạc sĩ Thanh Sơn sáng tác phần nào cho các em giá trị m à đất phù sa
mang lại đó là vựa lúa, vựa cây ăn trái cho Đồng bằng sông Cửu Long. Bên cạnh
đó, đất phù sa cũng như đất feralit còn giá trị sử dụng nào khác? Để biết được
những điều này, lớp chúng ta cùng tìm hiểu qua bài học hôm nay.
2. Ho
ạ
t đ
ộ
ng 2: H
ì
nh th
à
nh ki
ế
n th
ứ
c (105 ph
ú
t)
:
HS Phân tích được đặc điểm của đất feralit và giá trị sử dụng
đất feralit trong sản xuất nông, lâm nghiệp.
:
Quan sát hình 12.1, các hình ảnh kết hợp kênh chữ SGK tr134,
suy nghĩ cá nhân để trả lời các câu hỏi của GV.
trả lời được các câu hỏi của GV.
Ho
ạ
t đ
ộ
ng c
ủ
a GV v
à
HS
N
ộ
i dung ghi b
à
i
Bư
ớ
c 1. Giao nhi
ệ
m v
ụ
:
1.
Đ
ặ
c đi
ể
m đ
ấ
t feralit
TTrraanngg 5544
* GV gọi HS đọc nội dung m ục 1 SGK.
* GV treo hình 12.1 lên bảng.
* GV yêu cầu HS quan sát bản đồ hình 12.1 và thông
tin trong bày, lần lượt trả lời các câu hỏi sau:
Bư
ớ
c 2. HS th
ự
c hi
ệ
n nhi
ệ
m v
ụ
:
* HS quan sát hình 12.1 và đọc kênh chữ trong SG K,
suy nghĩ để trả lời câu hỏi.
* GV quan sát, trợ giúp HS khi có yêu cầu. Đánh giá
thái độ và khả năng thực hiện nhiệm vụ học tập của
HS.
Bư
ớ
c 3. B
á
o c
á
o k
ế
t qu
ả
v
à
trao đ
ổ
i, th
ả
o lu
ậ
n:
* Sau khi cá nhân HS có sản phẩm, G V lần lượt gọi HS
trình bày sản phẩm của mình:
1.
- Có lớp vỏ phong hoá dày, thoáng khí, dễ thoát nước.
- Đất thường có m àu đỏ vàng.
- Phần lớn đất feralit có đặc điểm chua, nghèo các
chất badơ và mùn.
2.
- Đất feralit có m àu đỏ vàng do có nhiều hợp chất sắt,
v
à
gi
á
tr
ị
s
ử
d
ụ
ng
- Có lớp vỏ phong hoá
dày, thoáng khí, dễ thoát
nước.
- Đất thường có màu đỏ
vàng.
- Phần lớn đất feralit có
đặc điểm chua, nghèo
các chất badơ và mùn.
- Đối với nông nghiệp:
thích hợp trồng cây công
nghiệp lâu năm, cây ăn
quả, phát triển đồng cỏ
để chăn nuôi gia súc lớn,.
..
- Đối với lâm nghiệp:
thích hợp để phát triển
rừng sản xuất.
TTrraanngg 5555
nhôm.
- Đất có đặc tính chua do các badơ đã bị rửa trôi
trong mùa m ưa.
3. Đất feralit hình thành trên đá badan giàu chất dinh
dưỡng và tơi xốp.
4. Do bị rửa trôi mạnh nên các hợp chất oxit sắt và
oxit nhôm thường tích tụ thành kết von hoặc đá ong,
nằm cách mặt đất khoảng 0,5 - 1 m . Khi bị mất lớp
phủ thực vật và lộ ra bề m ặt, lớp đá ong này sẽ cứng
lại, đất trở nên xấu và không thể trồng trọt.
5. Đối với nông nghiệp:
- Thích hợp trồng cây công nghiệp lâu năm, cây ăn
quả, phát triển đồng cỏ để chăn nuôi gia súc lớn,...
- Ở những nơi có độ dốc nhỏ, có thể kết hợp trồng cây
công nghiệp hàng năm, cây thực phẩm và cây lương
thực.
6. Các cây trồng thích hợp: cao su, cà phê, hồ tiêu,
điều, chè...
7. Đối với lâm nghiệp: thích hợp để phát triển rừng
sản xuất với các loại cây như thông, keo, bạch đàn và
các loại cây gỗ khác.
* HS khác lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa sản phẩm
giúp bạn và sản phẩm của cá nhân.
Bư
ớ
c 4.
Đá
nh gi
á
:
GV đánh giá tinh thần thái độ học tập của HS, đánh
giá kết quả hoạt động của HS và chốt lại nội dung
chuẩn kiến thức cần đạt.
* GV m
ở
r
ộ
ng:
Đất feralit trên đá badan hay đất đỏ
badan có thể trồng được nhiều loại cây trồng quan
trọng và có giá trị kinh tế cao. Đất rất lý tưởng để
trồng các loại cây lấy củ như gừng, khoai tây, khoai
lang; các loại rau như cải, súp lơ, xà lách, rau thơm;
các loại cây ăn trái như mít, ổi, chanh, mận; các loại
cây công nghiệp như cao su, hồ tiêu, cà phê, hạt điều;
và các loại cây dược liệu như đinh lăng, sâm bố chính,
TTrraanngg 5566
hoa đậu biết, sâm đương quy.
:
HS phân tích được đặc điểm của đất phù sa và giá trị sử dụng
đất phù sa trong sản xuất nông, thủy sản.
:
Quan sát hình 12.1, các hình ảnh kết hợp kênh chữ SGK tr135,
suy nghĩ cá nhân để trả lời các câu hỏi của GV.
trả lời được các câu hỏi của GV.
Ho
ạ
t đ
ộ
ng c
ủ
a GV v
à
HS
N
ộ
i dung ghi b
à
i
Bư
ớ
c 1. Giao nhi
ệ
m v
ụ
:
* GV gọi HS đọc nội dung m ục 2 SGK.
* GV treo hình 12.2 lên bảng.
* GV yêu cầu HS quan sát bản đồ hình 12.2 và thông
tin trong bày, lần lượt trả lời các câu hỏi sau:
2.
Đ
ặ
c đi
ể
m c
ủ
a đ
ấ
t ph
ù
sa v
à
gi
á
tr
ị
s
ử
d
ụ
ng
- Được hình thành do
quá trình bồi tụ của các
hệ thống sông.
- Đặc điểm chung: tầng
đất dày và phì nhiêu.
- Đối với nông nghiệp:
thích hợp trồng cây
lương thực, rau, hoa màu
TTrraanngg 5577
Bư
ớ
c 2. HS th
ự
c hi
ệ
n nhi
ệ
m v
ụ
:
* HS quan sát hình 12.2 và đọc kênh chữ trong SG K,
suy nghĩ để trả lời câu hỏi.
* GV quan sát, trợ giúp HS khi có yêu cầu. Đánh giá
thái độ và khả năng thực hiện nhiệm vụ học tập của
HS.
Bư
ớ
c 3. B
á
o c
á
o k
ế
t qu
ả
v
à
trao đ
ổ
i, th
ả
o lu
ậ
n:
* Sau khi cá nhân HS có sản phẩm, G V lần lượt gọi HS
trình bày sản phẩm của mình:
1. Được hình thành do quá trình bồi tụ của các hệ
thống sông nên có đặc điểm chung là tầng đất dày và
phì nhiêu.
2. Đất phù sa sông (điển hình là đất phù sa của sông
Hồng và sông Cửu Long) là loại đất phù sa trung tính,
ít chua; đất có màu nâu, tơi xốp, giàu chất dinh dưỡng.
3. Đất phèn là loại đất hình thành ở những vùng trũng
nước lâu ngày; đất bị chua, nghèo dinh dưỡng.
4. Đất mặn là loại đất được hình thành ở các vùng
cửa sông, ven biển.
5. Đối với nông nghiệp: thích hợp trồng cây lương
thực, rau, hoa màu và cây công nghiệp hằng năm.
6. Các cây trồng thích hợp: lúa, ngô, khoai, sắn, rau...
7. Đối với với thuỷ sản: thuận lợi cho khai thác và nuôi
trồng thuỷ sản.
* HS khác lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa sản phẩm
giúp bạn và sản phẩm của cá nhân.
Bư
ớ
c 4.
Đá
nh gi
á
:
GV đánh giá tinh thần thái độ học tập của HS, đánh
giá kết quả hoạt động của HS và chốt lại nội dung
chuẩn kiến thức cần đạt.
và cây công nghiệp hằng
năm.
- Đối với thuỷ sản: thuận
lợi cho khai thác và nuôi
trồng thuỷ sản.
2.3.
TTrraanngg 5588
:
HS chứng m inh được tính cấp thiết của vấn đề chống thoái
hóa đất.
:
Quan sát hình 12.3, 12.4 kết hợp kênh chữ SGK tr136, 137,
thảo luận nhóm để trả lời các câu hỏi của GV.
trả lời được các câu hỏi của
GV.
Ho
ạ
t đ
ộ
ng c
ủ
a GV v
à
HS
N
ộ
i dung ghi b
à
i
Bư
ớ
c 1. Giao nhi
ệ
m v
ụ
:
* GV gọi HS đọc nội dung m ục 3 SGK.
* GV treo hình 12.3, 12.4 lên bảng.
* GV chia lớp làm 8 nhóm , mỗi nhóm từ 4 đến 6 em,
yêu cầu HS quan sát hình 12.3, 12.4 và thông tin
trong bày, thảo luận nhóm trong 5 phút để trả lời các
câu hỏi theo phiếu học tập sau:
1. Nhóm 1, 2, 3, 4 – phiếu học tập số 1
Ph
ầ
n c
â
u h
ỏ
i
Ph
ầ
n tr
ả
l
ờ
i
3. T
í
nh c
ấ
p thi
ế
t c
ủ
a v
ấ
n
đ
ề
ch
ố
ng tho
á
i h
ó
a đ
ấ
t
ở
nư
ớ
c ta
Thực trạng:
+ Đất bị rửa trôi, xói mòn
chiếm diện tích lớn ở các
vùng đồi núi.
+ Đất canh tác, nhất là
đất trồng trọt bị suy
giảm độ phì, bạc màu.
+ Nguy cơ đất bị hoang
mạc hoá xảy ra ở một số
nơi khô hạn; mặn hoá.
- Biện pháp:
+ Thực hiện nghiêm luật
đất đai.
+ Trồng rừng.
+ Canh tác hợp lí, mô
hình nông lâm kết hợp.
TTrraanngg 5599
2. Nhóm 5, 6, 7, 8 – phiếu học tập số 2
Ph
ầ
n c
â
u h
ỏ
i
Ph
ầ
n tr
ả
l
ờ
i
Bư
ớ
c 2. HS th
ự
c hi
ệ
n nhi
ệ
m v
ụ
:
* HS quan sát quan sát bản đồ hình 12.3, 12.4 và
thông tin trong bày, suy nghĩ, thảo luận nhóm để trả
lời câu hỏi.
* GV quan sát, trợ giúp HS khi có yêu cầu. Đánh giá
thái độ và khả năng thực hiện nhiệm vụ học tập của
HS.
Bư
ớ
c 3. B
á
o c
á
o k
ế
t qu
ả
v
à
trao đ
ổ
i, th
ả
o lu
ậ
n:
* Sau khi nhóm HS có sản phẩm, GV cho các nhóm
HS trình bày sản phẩm của mình, đại diện nhóm 3, 7
lên thuyết trình câu trả lời trước lớp:
1. Nhóm 3 – phiếu học tập số 1
Ph
ầ
n c
â
u h
ỏ
i
Ph
ầ
n tr
ả
l
ờ
i
- Đất bị rửa trôi, xói mòn chiếm
diện tích lớn ở các vùng đồi núi.
- Đất canh tác, nhất là đất trồng
trọt bị suy giảm độ phì, bạc màu.
- Nguy cơ đất bị hoang mạc hoá
xảy ra ở một số nơi khô hạn; mặn
hoá.
+ Xây dựng công trình
thủy lợi.
+ Sử dụng phân bón và
thuốc trừ sâu vi sinh.
+ Kiểm soát và xử lí
nước thải.
TTrraanngg 6600
- Do phá rừng.
- Do nước biển xâm nhập ở vùng
ven biển;...
- Do khai thác quá mức; đất còn bị
ô nhiễm do sử dụng nhiều phân
hoá học, thuốc trừ sâu và ảnh
hưởng của chất thải công nghiệp,
chất thải sinh hoạt chưa qua xử lí,.
..
2. Nhóm 7 – phiếu học tập số 2
Ph
ầ
n c
â
u h
ỏ
i
Ph
ầ
n tr
ả
l
ờ
i
Thoái hóa đất dẫn đến độ phì của
đất giảm, mất chất dinh dưỡng,
khiến năng suất cây trồng bị ảnh
hưởng, thậm chí nhiều nơi đất bị
thoái hóa nặng không thể sử
dụng cho trồng trọt.
- Thực hiện nghiêm luật đất đai.
- Trồng rừng.
- Canh tác hợp lí, mô hình nông
lâm kết hợp.
- Xây dựng công trình thủy lợi.
- Sử dụng phân bón và thuốc trừ
sâu vi sinh.
- Kiểm soát và xử lí nước thải.
* HS các nhóm còn lại lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa
sản phẩm giúp nhóm bạn và sản phẩm của nhóm
mình.
Bư
ớ
c 4.
Đá
nh gi
á
:
TTrraanngg 6611
GV đánh giá tinh thần thái độ học tập của HS, đánh
giá kết quả hoạt động của HS và chốt lại nội dung
chuẩn kiến thức cần đạt.
3. Ho
ạ
t đ
ộ
ng luy
ệ
n t
ậ
p (15 ph
ú
t)
Nhằm củng cố, hệ thống hóa, hoàn thiện kiến thức mới mà HS
đã được lĩnh hội ở hoạt động hình thành kiến thức.
:
GV giao nhiệm vụ cho HS và chủ yếu cho làm việc cá nhân để
hoàn thành bài tập. Trong quá trình làm việc HS có thể trao đổi với bạn.
trả lời được câu hỏi mà GV giao.
Bư
ớ
c 1. Giao nhi
ệ
m v
ụ
:
GV yêu cầu HS dựa vào kiến thức đã học, hãy trả lời các câu hỏi sau:
Bư
ớ
c 2. HS th
ự
c hi
ệ
n nhi
ệ
m v
ụ
:
* HS dựa vào kiến thức đã học, suy nghĩ, trao đổi với bạn để trả lời câu hỏi.
* GV quan sát, trợ giúp HS khi có yêu cầu. Đánh giá thái độ và khả năng thực
hiện nhiệm vụ học tập của HS.
Bư
ớ
c 3. B
á
o c
á
o k
ế
t qu
ả
v
à
trao đ
ổ
i, th
ả
o lu
ậ
n:
* Sau khi cá nhân HS có sản phẩm , GV lần lượt gọi HS trình bày sản phẩm
của mình:
1.
Nh
ó
m đ
ấ
t
Đ
ấ
t Feralit
Đ
ấ
t ph
ù
sa
Đặc điểm
- Có lớp vỏ phong hoá dày, thoáng
khí, dễ thoát nước.
- Đất thường có màu đỏ vàng.
- Phần lớn đất Feralit có đặc điểm
chua, nghèo các chất badơ và mùn.
- Được hình thành do quá trình
bồi tụ của các hệ thống sông.
- Đặc điểm chung: tầng đất
dày và phì nhiêu.
Giá trị sử
dụng
thích hợp
trồng cây công nghiệp lâu năm,
cây ăn quả, phát triển đồng cỏ để
chăn nuôi gia súc lớn,...
thích hợp để
phát triển rừng sản xuất.
thích hợp
trồng cây lương thực, rau, hoa
màu và cây công nghiệp hằng
năm.
thuận lợi cho
khai thác và nuôi trồng thuỷ
sản.
TTrraanngg 6622
2.
- Ví dụ 1: Nhiều diện tích đất feralit ở khu vực trung du và miền núi của Việt
Nam đã bị rửa trôi, xói mòn bạc màu, trở nên khô cằn, nghèo dinh dưỡng.
- Ví dụ 2: Đất phù sa ở vùng cửa sông ven biển bị suy thoái do nhiễm mặn
nhiễm phèn, ngập úng.
* HS còn lại lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa sản phẩm giúp bạn và sản phẩm
của cá nhân.
Bư
ớ
c 4.
Đá
nh gi
á
:
GV đánh giá tinh thần thái độ học tập của HS, đánh giá kết quả hoạt động
của HS.
4. Ho
ạ
t đ
ộ
ng v
ậ
n d
ụ
ng (5 ph
ú
t)
Vận dụng kiến thức mới mà HS đã được lĩnh hội để giải quyết
những vấn đề mới trong học tập.
:
GV giao nhiệm vụ cho HS và chủ yếu cho làm việc cá nhân để
hoàn thành bài tập. Trong quá trình làm việc HS có thể trao đổi với bạn.
trả lời được câu hỏi mà GV giao.
Bư
ớ
c 1. Giao nhi
ệ
m v
ụ
:
GV đặt câu hỏi cho HS:
Bư
ớ
c 2. HS th
ự
c hi
ệ
n nhi
ệ
m v
ụ
:
HS dựa vào hiểu biết của bản thân, suy nghĩ,
trao đổi với bạn để trả lời câu hỏi.
Bư
ớ
c 3. B
á
o c
á
o k
ế
t qu
ả
v
à
trao đ
ổ
i, th
ả
o lu
ậ
n:
* Sau khi cá nhân HS có sản phẩm , GV lần lượt gọi HS trình bày sản phẩm
của mình:
- Dọn dẹp, vệ sinh lớp học, khuôn viên nhà ở.
- Vứt rác đúng nơi quy định, hạn chế sử dụng rác thải nhựa.
- Trồng cây xanh.
- Tích cực tham gia các hoạt động bảo vệ môi trường.
- Vận động người thân và mọi người xung quanh tăng cường sử dụng các
sản phẩm phân bón sinh học; hạn chế sử dụng các loại phân bón hóa học,
thuốc bảo vệ thực vật.
- Phê phán các hành vi gây ô nhiễm m ôi trường đất (ví dụ: sử dụng quá
mức thuốc bảo vệ thực vật, chặt phá rừng,…).
* HS còn lại lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa sản phẩm giúp bạn và sản phẩm
của cá nhân.
Bư
ớ
c 4.
Đá
nh gi
á
:
TTrraanngg 6633
GV đánh giá tinh thần thái độ học tập của HS, đánh giá kết quả hoạt động
của HS.
B
À
I 13.
Đ
Ặ
C
Đ
I
Ể
M SINH V
Ậ
T V
À
V
Ấ
N
Đ
Ề
B
Ả
O T
Ồ
N
Đ
A D
Ạ
NG SINH H
Ọ
C
Phần: Địa lí, Lớp: 8, Thời lượng: dạy 3 tiết
I. M
Ụ
C TI
Ê
U
1. V
ề
ki
ế
n th
ứ
c
- Chứng minh được sự đa dạng của sinh vật VN.
- Chứng minh được tính cấp thiết của vấn đề bảo tồn đa dạng sinh học ở VN.
2. V
ề
n
ă
ng l
ự
c
- Năng lực tự học: khai thác được tài liệu phục vụ cho bài học.
- Năng lực giao tiếp và hợp tác: làm việc nhóm có hiệu quả.
- Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: biết sử dụng công cụ, phương tiện
phục vụ bài học, biết phân tích và xử lí tình huống.
- Năng lực nhận thức khoa học địa lí:
+ Chứng minh được sự đa dạng của sinh vật VN.
+ Chứng minh được tính cấp thiết của vấn đề bảo tồn đa dạng sinh học ở VN.
- Năng lực tìm hiểu địa lí:
+ Khai thác kênh hình và kênh chữ trong SGK từ tr138-141.
+ Sử dụng bản đồ hình 13.2 SGK tr139 để xác định các thảm thực vật và các
loài động vật ở nước ta.
- Năng lực vận dụng tri thức địa lí giải quyết một số vấn đề thực tiễn: hãy lên kế
hoạch chăm sóc, bảo vệ cây xanh, giữ gìn m ôi trường xanh - sạch - đẹp ở trường
học hoặc khu dân cư. Em hãy cùng các bạn và người thân thực hiện kế hoạch đó.
3. V
ề
ph
ẩ
m ch
ấ
t:
Ý thức học tập nghiêm túc, ý thức bảo tồn đa dạng sinh học VN.
II. THI
Ế
T B
Ị
D
Ạ
Y H
Ọ
C V
À
H
Ọ
C LI
Ệ
U
1. Gi
á
o vi
ê
n (GV)
- KHBD, SGK, sách giáo viên (SGV), Atlat Địa lí Việt Nam (ĐLVN)
- Hình 13.1. Rừng kín thường xanh ở huyện Tân Phú, hình 13.2. Bản đồ phân bố
động vật và thực vật của VN, hình 13.3. Di sản thiên nhiên thế giới Vườn quốc gia
Phong Nha – Kẻ Bàng và các hình ảnh tương tự phóng to.
- Phiếu học tập, bảng phụ ghi câu hỏi thảo luận nhóm và bảng nhóm cho HS trả
lời.
2. H
ọ
c sinh (HS):
SGK, vở ghi, Atlat ĐLVN.
III. TI
Ế
N TR
Ì
NH D
Ạ
Y H
Ọ
C
1. Ho
ạ
t đ
ộ
ng 1: Kh
ở
i đ
ộ
ng (10 ph
ú
t)
TTrraanngg 6644
Tạo tình huống giữa cái đã biết và chưa biết nhằm tạo hứng thú
học tập cho HS.
GV tổ chức trò chơi “Đuổi hình bắt chữ” cho HS.
:
HS giải được trò chơi “Đuổi hình bắt chữ” GV đặt ra.
Bư
ớ
c 1. Giao nhi
ệ
m v
ụ
:
* GV treo bảng phụ trò chơi “Đuổi hình bắt chữ” lên bảng:
1
2
3
4 5
6
* GV lần lượt cho HS quan
sát các hình trên theo thứ tự
từ 1 đến 6, yêu cầu HS cho biết tên động vật tương ứng với m ỗi hình trên. GV khen
thưởng cho HS trả lời đúng.
Bư
ớ
c 2. HS th
ự
c hi
ệ
n nhi
ệ
m v
ụ
:
* HS quan sát lần lượt các hình với sự hiểu biết của bản thân, suy nghĩa để trả
lời câu hỏi.
* GV quan sát, đánh giá thái độ và khả năng thực hiện nhiệm vụ học tập của HS.
Bư
ớ
c 3: B
á
o c
á
o k
ế
t qu
ả
v
à
trao đ
ổ
i, th
ả
o lu
ậ
n
:
* Sau khi HS có sản phẩm, GV lần lượt gọi HS trình bày sản phẩm của m ình:
1. B
á
o đ
ố
m
2. Sư t
ử
3. Con voi
4. T
ê
gi
á
c
5. H
à
m
ã
6. Con c
á
o
* HS khác lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa sản phẩm giúp bạn và sản phẩm của
cá nhân.
Bư
ớ
c 4. GV d
ẫ
n d
ắ
t v
à
o n
ộ
i dung b
à
i m
ớ
i
: Việt Nam được đánh giá là quốc gia
có sự đa dạng sinh học cao trên thế giới với nhiều loài động, thực vật khác nhau.
TTrraanngg 6655
Tuy nhiên, trong những năm gần đây, tài nguyên sinh vật của nước ta đang bị suy
giảm đáng kể. Vậy nguyên nhân nào gây suy giảm đa dạng sinh học ở nước ta và
chúng ta cần làm gì để bảo vệ đa dạng sinh học? Để biết được những điều này,
lớp chúng ta cùng tìm hiểu qua bài học hôm nay.
2. Ho
ạ
t đ
ộ
ng 2: H
ì
nh th
à
nh ki
ế
n th
ứ
c (105 ph
ú
t)
:
HS chứng minh được sự đa dạng của sinh vật VN.
:
Quan sát hình 13.1, 13.2, các hình ảnh kết hợp kênh chữ SGK
tr138-140, suy nghĩ cá nhân để trả lời các câu hỏi của G V.
trả lời được các câu hỏi của GV.
TTrraanngg 6666
Ho
ạ
t đ
ộ
ng c
ủ
a GV v
à
HS
N
ộ
i dung ghi b
à
i
Bư
ớ
c 1. Giao nhi
ệ
m v
ụ
:
* GV gọi HS đọc nội dung m ục 1 SGK.
* GV treo hình 13.1, 13.2 lên bảng.
* GV yêu cầu HS quan sát bản đồ hình 13.1, hình 13.2
hoặc Atlat ĐLVN và thông tin trong bày, lần lượt trả lời
các câu hỏi sau:
Bư
ớ
c 2. HS th
ự
c hi
ệ
n nhi
ệ
m v
ụ
:
* HS quan sát quan sát bản đồ hình 13.1 hoặc Atlat
ĐLVN, hình 13.2 và đọc kênh chữ trong SGK, suy nghĩ
để trả lời câu hỏi.
* GV quan sát, trợ giúp HS khi có yêu cầu. Đánh giá
thái độ và khả năng thực hiện nhiệm vụ học tập của
HS.
Bư
ớ
c 3. B
á
o c
á
o k
ế
t qu
ả
v
à
trao đ
ổ
i, th
ả
o lu
ậ
n:
* Sau khi cá nhân HS có sản phẩm, G V lần lượt gọi HS
trình bày sản phẩm của mình:
1. Ở nước ta đã phát hiện hơn 50.000 loài sinh vật,
trong đó có khoảng 20.000 loài thực vật, 10.500 loài
động vật trên cạn. Ngoài ra, còn có rất nhiều loài
động vật biển, vi sinh vật,…
2. HS kể tên và xác định:
1.
Đ
a d
ạ
ng sinh v
ậ
t VN
* Đa dạng về thành phần
loài: Ở nước ta đã phát
hiện hơn 50.000 loài
sinh vật, trong đó có
khoảng 20.000 loài thực
vật, 10.500 loài động vật
trên cạn. Ngoài ra, còn
có rất nhiều loài động
vật biển, vi sinh vật,…
* Đa dạng về nguồn gen
di truyền: Trong mỗi loài
lại có số lượng cá thể rất
lớn, tạo nên sự đa dạng
của nguồn gen di truyền.
* Đa dạng về hệ sinh thái:
- Hệ sinh thái tự nhiên
trên cạn như rừng kín
thường xanh, rừng thưa,
rừng tre nứa, rừng trên
núi đá vôi,...
- Hệ sinh thái tự nhiên
dưới nước: nước mặn,
nước ngọt.
- Các hệ sinh thái nông
nghiệp: sản xuất nông
nghiệp, lâm nghiệp và
thuỷ sản của con người.
TTrraanngg 6677
- Các loài động vật: khỉ, vượn, voọc, gấu, hươu, sao la,
voi, hổ, yến, tôm,...
- Các thảm thực vật: rừng kín thường xanh, rừng thưa,
rừng tre nứa, rừng ngập m ặn, rừng trên núi đá vôi,
rừng trồng, thảm cỏ, cây bụi....
3. Trong mỗi loài lại có số lượng cá thể rất lớn, tạo
nên sự đa dạng của nguồn gen di truyền.
4.
- Hệ sinh thái tự nhiên trên cạn như rừng kín thường
xanh, rừng thưa, rừng tre nứa, rừng trên núi đá vôi,...
- Hệ sinh thái tự nhiên dưới nước: nước mặn, nước
ngọt: sông, hồ, đầm ,…
- Các hệ sinh thái nông nghiệp: sản xuất nông nghiệp,
lâm nghiệp và thuỷ sản của con người.
5.
- Các vườn quốc gia: Ba Bể, Hoàn Liên, Cúc Phương,
Phong Nha – Kẻ Bàng, Bạch M ã, Yok Đôn, Cát Tiên,
Phú Quốc,…
- Các khu dự trữ sinh quyển: Cát Bà, Tây Nghệ An, Cù
lao Chàm, Cà Mau,…
6. Nguyên nhân:
- Vị trí địa lí nằm trên đường di cư, di lưu của nhiều
loài động vật.
- Môi trường sống thuận lợi: ánh sáng dồi dào, nhiệt
độ cao, đủ nước, tầng đất sâu dày, vụn bỡ,…
* HS khác lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa sản phẩm
giúp bạn và sản phẩm của cá nhân.
Bư
ớ
c 4.
Đá
nh gi
á
:
GV đánh giá tinh thần thái độ học tập của HS, đánh
giá kết quả hoạt động của HS và chốt lại nội dung
chuẩn kiến thức cần đạt.
* GV m
ở
r
ộ
ng:
Sao la là loài thú mới được phát hiện
lần đầu tiên trên thế giới tại Việt Nam. Năm 1992, khi
TTrraanngg 6688
đang nghiên cứu Vườn Quốc gia Vũ Q uang, Hà Tình,
nằm gần biên giới Việt - Lào, các nhà khoa học thuộc
Bộ Lâm nghiệp Việt Nam cũ (nay là Bộ Nông nghiệp
và Phát triển Nông thôn) và Quỹ Quốc tế Bảo vệ Thiên
nhiên (W W F) đã phát hiện loài thú quý hiếm này.
2.2.
:
HS chứng m inh được tính cấp thiết của vấn đề bảo tồn đa
dạng sinh học ở VN.
:
Quan sát hình 13.3, các hình ảnh kết hợp kênh chữ SGK
tr140-141 suy nghĩ, thảo luận nhóm để trả lời các câu hỏi của GV.
trả lời được các câu hỏi của GV.
Ho
ạ
t đ
ộ
ng c
ủ
a GV v
à
HS
N
ộ
i dung ghi b
à
i
Bư
ớ
c 1. Giao nhi
ệ
m v
ụ
:
* GV gọi HS đọc nội dung m ục 2 SGK.
* GV treo hình 13.3 lên bảng.
* GV chia lớp làm 8 nhóm , mỗi nhóm từ 4 đến 6 em,
yêu cầu HS, yêu cầu HS quan sát hình 13.3 và thông
tin trong bày, thảo luận nhóm trong 10 phút để trả lời
các câu hỏi theo phiếu học tập sau:
1. Nhóm 1, 2, 3 và 4 – phiếu học tập số 1
Ph
ầ
n c
â
u h
ỏ
i
Ph
ầ
n tr
ả
l
ờ
i
2. B
ả
o t
ồ
n đa d
ạ
ng sinh
h
ọ
c
ở
VN
- Suy giảm về hệ sinh
thái.
- Suy giảm số lượng cá
thể, loài sinh vật.
- Suy giảm về nguồn gen
quý hiếm.
TTrraanngg 6699
2. Nhóm 5, 6, 7 và 8 – phiếu học tập số 2
Ph
ầ
n c
â
u h
ỏ
i
Ph
ầ
n tr
ả
l
ờ
i
Bư
ớ
c 2. HS th
ự
c hi
ệ
n nhi
ệ
m v
ụ
:
* HS quan sát hình 13.3 và thông tin trong bày, suy
nghĩ, thảo luận nhóm để trả lời câu hỏi.
* GV quan sát, trợ giúp HS khi có yêu cầu. Đánh giá
- Các yếu tố tự nhiên:
bão, lũ lụt, hạn hán, cháy
rừng…
- Con người: khai thác
rừng, phá rừng, đốt rừng,
chiến tranh, săn bắt
động vật hoang dã…
Đa dạng sinh học là yếu
tố quyết định tính ổn
định của các hệ sinh thái
tự nhiên, là cơ sở sinh
tồn của sự sống trong
môi trường. Vì vậy việc
bảo vệ đa dạng sinh học
chính là bảo vệ m ôi
trường sống của chúng
ta.
- Thực hiện nghiêm Luật
bảo vệ môi trường và đa
dạng sinh học.
- Tuyên truyền nâng cao
ý thức người dân.
- Trồng và bảo vệ rừng,
xây dựng các khu bảo
tồn thiên nhiên.
- Xử lí chất thải nhằm
giảm ô nhiễm m ôi
trường.
TTrraanngg 7700
thái độ và khả năng thực hiện nhiệm vụ học tập của
HS.
Bư
ớ
c 3. B
á
o c
á
o k
ế
t qu
ả
v
à
trao đ
ổ
i, th
ả
o lu
ậ
n:
* Sau khi nhóm HS có sản phẩm, GV cho các nhóm
HS trình bày sản phẩm của mình, đại diện nhóm 1 và
5 lên thuyết trình câu trả lời trước lớp:
1. Nhóm 1 – phiếu học tập số 1
Ph
ầ
n c
â
u h
ỏ
i
Ph
ầ
n tr
ả
l
ờ
i
- Suy giảm về hệ sinh thái: về diện
tích, số lượng và chất lượng.
- Suy giảm số lượng cá thể, loài
sinh vật: nhiều loài động, thực vật
có nguy cơ bị tuyệt chủng.
- Sự suy giảm các hệ sinh thái đã
làm giảm số lượng loài, số lượng
cá thể => suy giảm các nguồn
gen quý hiếm trong tự nhiên.
- Diện tích rừng từ 1943-1983
giảm 7,1 triệu ha.
- Các loài thực vật có nguy cơ cạn
kiệt như đinh, lim, sến, táo…
- Các loài động vật có nguy cơ bị
tuyệt chủng như tê giác, voi, hổ,
sếu đầu đỏ…
- Các yếu tố tự nhiên: bão, lũ lụt,
hạn hán, cháy rừng…
- Con người: khai thác rừng, phá
rừng, đốt rừng, chiến tranh, săn
bắt động vật hoang dã…
TTrraanngg 7711
2. Nhóm 5 – phiếu học tập số 2
Ph
ầ
n c
â
u h
ỏ
i
Ph
ầ
n tr
ả
l
ờ
i
- M ất cân bằng sinh thái, ảnh
hưởng trực tiếp đến môi trường
sống của con người.
- Ảnh hưởng đến an ninh lương
thực, suy giảm nguồn gen và đặc
biệt là biến đổi khí hậu.
Đa dạng sinh học là yếu tố quyết
định tính ổn định của các hệ sinh
thái tự nhiên, là cơ sở sinh tồn của
sự sống trong môi trường. Vì vậy
việc bảo vệ đa dạng sinh học
chính là bảo vệ m ôi trường sống
của chúng ta.
- Thực hiện nghiêm Luật bảo vệ
môi trường và đa dạng sinh học.
- Tuyên truyền nâng cao ý thức
người dân.
- Trồng và bảo vệ rừng, xây dựng
các khu bảo tồn thiên nhiên.
- Xử lí chất thải nhằm giảm ô
nhiễm môi trường.
* HS các nhóm còn lại lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa
sản phẩm giúp nhóm bạn và sản phẩm của nhóm
mình.
Bư
ớ
c 4.
Đá
nh gi
á
:
GV đánh giá tinh thần thái độ học tập của HS, đánh
giá kết quả hoạt động của HS và chốt lại nội dung
chuẩn kiến thức cần đạt.
TTrraanngg 7722
3. Ho
ạ
t đ
ộ
ng luy
ệ
n t
ậ
p (15 ph
ú
t)
Nhằm củng cố, hệ thống hóa, hoàn thiện kiến thức mới mà HS
đã được lĩnh hội ở hoạt động hình thành kiến thức.
:
GV giao nhiệm vụ cho HS và chủ yếu cho làm việc cá nhân để
hoàn thành bài tập. Trong quá trình làm việc HS có thể trao đổi với bạn.
trả lời được câu hỏi mà GV giao.
Bư
ớ
c 1. Giao nhi
ệ
m v
ụ
:
GV yêu cầu HS dựa vào bảng số liệu SGK tr141 và kiến thức đã học, hãy trả
lời câu hỏi sau:
Bư
ớ
c 2. HS th
ự
c hi
ệ
n nhi
ệ
m v
ụ
:
* HS dựa vào bảng số liệu SGK và kiến thức đã học, suy nghĩ, trao đổi với
bạn để trả lời câu hỏi.
* GV quan sát, trợ giúp HS khi có yêu cầu. Đánh giá thái độ và khả năng thực
hiện nhiệm vụ học tập của HS.
Bư
ớ
c 3. B
á
o c
á
o k
ế
t qu
ả
v
à
trao đ
ổ
i, th
ả
o lu
ậ
n:
* Sau khi cá nhân HS có sản phẩm , GV lần lượt gọi HS trình bày sản phẩm
của mình:
- Nhận xét:
+ Giai đoạn 1943 - 1983, diện tích rừng giảm 7,1 triệu ha. Trong đó, rừng tự
nhiên giảm 7,5 triệu ha, rừng trồng tăng 0,4 triệu ha.
+ Giai đoạn 1983 - 2021, diện tích rừng tăng 7,6 triệu ha. Trong đó, rừng tự
nhiên tăng 3,4 triệu ha, rừng trồng tăng 3,2 triệu ha.
- Nguyên nhân
+ Diện tích rừng giảm, do: chiến tranh, phá rừng, đốt rừng, cháy rừng,…
+ Diện tích rừng tăng, do: chính sách bảo vệ, trồng và phát triển rừng của
nhà nước, ý thức của người dân được nâng cao.
* HS còn lại lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa sản phẩm giúp bạn và sản phẩm
của cá nhân.
Bư
ớ
c 4.
Đá
nh gi
á
:
TTrraanngg 7733
GV đánh giá tinh thần thái độ học tập của HS, đánh giá kết quả hoạt động
của HS.
4. Ho
ạ
t đ
ộ
ng v
ậ
n d
ụ
ng (5 ph
ú
t)
Vận dụng kiến thức mới mà HS đã được lĩnh hội để giải quyết
những vấn đề mới trong học tập.
:
GV hướng dẫn HS thực hiện nhiệm vụ ở nhà.
trả lời được câu hỏi mà GV giao.
Bư
ớ
c 1. Giao nhi
ệ
m v
ụ
:
GV đặt câu hỏi cho HS:
GV hướng dẫn HS kế hoạch gồm có các nội dung: mục đích, yêu cầu, thời
gian, đối tượng tham gia, nội dung thực hiện và kinh phí thực hiện.
Bư
ớ
c 2. HS th
ự
c hi
ệ
n nhi
ệ
m v
ụ
:
HS dựa vào hướng dẫn của GV và thực hiện
nhiệm vụ ở nhà.
Bư
ớ
c 3. B
á
o c
á
o k
ế
t qu
ả
v
à
trao đ
ổ
i, th
ả
o lu
ậ
n:
* Sau khi cá nhân HS có sản phẩm , GV lần lượt gọi HS trình bày sản phẩm
của mình vào tiết học sau:
K
Ế
HO
Ạ
CH TR
Ồ
NG V
À
CH
Ă
M S
Ó
C C
Â
Y XANH
TRONG KHU
Ô
N VI
Ê
N TRƯ
Ờ
NG THCS L
Ý
THƯ
Ờ
NG KI
Ệ
T
1. M
ụ
c đ
í
ch:
- Tổ chức, thực hiện trồng cây xanh, sạch đẹp nhằm tạo môi trường cảnh
quan xanh, bóng m át xung quanh ngôi trường mình đang học tập.
- Tuyên truyền, vận động, nâng cao ý thức trách nhiệm của các bạn học
sinh, các vị phụ huynh, giáo viên và nhân viên trường học,… trong việc trồng,
chăm sóc bảo vệ cây xanh, cải thiện m ôi trường và cảnh quan sư phạm ; bảo
vệ môi trường sinh thái, góp phần giảm nhẹ thiên tai và thích ứng với biến đổi
khí hậu.
2. Y
ê
u c
ầ
u
Cây trồng trong trường học phải lựa chọn kỹ về loại cây, đảm bảo tiêu
chuẩn cây giống tốt, có giá trị nhiều mặt, vừa tạo bóng mát vừa có giá trị về
kinh tế phải trồng, chăm sóc, quản lý và bảo vệ cây tốt.
3. Th
ờ
i gian
- Trồng cây: bắt đầu thực hiện từ ngày 6/9/2023.
- Chăm sóc cây: thực hiện liên tục từ sau khi trồng cây.
TTrraanngg 7744
4.
Đ
ố
i tư
ợ
ng tham gia
- Học sinh, cán bộ, giáo viên và nhân viên trong trường học.
- Đại diện Hội phụ huynh học sinh của từng chi đội.
5. N
ộ
i dung th
ự
c hi
ệ
n
5.1 Tr
ồ
ng c
â
y:
- Mỗi chi đội thực hiện trồng 4 cây, tại 4 vị trí: trong sân trường; khu vực
sát tường rào; vườn trường và bồn hoa.
- Loại cây trồng:
+ Trong sân trường: Trồng các loại cây có bộ rễ chắc - khoẻ, tán rộng - to -
cao - cho bóng mát tốt (Xà cừ, Phượng vĩ,…).
+ Khu vực vườn trường: có thể trồng xen lẫn các loại cây, như: cây xanh
cho bóng mát, cây cảnh, cây hoa, cây ăn trái, cây thuốc nam, … vừa tạo cảnh
quan, vừa có thể phục vụ cho các môn học theo khối lớp.
+ Khu vực bồn hoa: trồng các loại cây tạo cảnh quan đẹp, như: M ắt nai lá
tím , chuỗi ngọc, hoa ngũ sắc; cúc mặt trời,…
5.2 Ch
ă
m s
ó
c c
â
y
- Hàng tuần các chi đội cử các thành viên chăm sóc cây sau khi trồng
(tưới nước, bón phân…)
- Nhà trường phân công các cá nhân hỗ trợ việc chăm sóc cho các chi đội
6. Kinh ph
í
th
ự
c hi
ệ
n
Nguồn huy động sự đóng góp của các cá nhân học sinh, phụ huynh, giáo
viên, nhân viên trường học và phong trào “kế hoạch nhỏ”, thu gom phế liệu
(giấy vụn, rác thải nhựa,…)
* HS còn lại lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa sản phẩm giúp bạn và sản phẩm
của cá nhân.
Bư
ớ
c 4.
Đá
nh gi
á
:
GV đánh giá tinh thần thái độ học tập của HS, đánh giá kết quả hoạt động
của HS.
TTrraanngg 7755
CHƯƠNG 4. BI
Ể
N V
À Đ
Ả
O VI
Ệ
T NAM
B
À
I 14. V
Ị
TR
Í Đ
Ị
A L
Í
BI
Ể
N
ĐÔ
NG, C
Á
C V
Ù
NG BI
Ể
N C
Ủ
A VI
Ệ
T NAM
Phần: Địa lí, Lớp: 8, Thời lượng: dạy 3 tiết
I. M
Ụ
C TI
Ê
U
1. V
ề
ki
ế
n th
ứ
c
- Xác định được trên bản đồ phạm vi Biển Đông, các nước và vùng lãnh thổ có
chung Biển Đông với Việt Nam .
- Xác định được trên bản đồ các mốc xác định đường cơ sở, đường phân chia
vịnh Bắc Bộ giữa Việt Nam và Trung Quốc.
- Trình bày được khái niệm vùng nội thủy, lãnh hải, tiếp giáp lãnh hải, vùng đặc
quyền kinh tế, thềm lục địa của Việt Nam (theo Luật Biển Việt Nam ).
2. V
ề
n
ă
ng l
ự
c
- Năng lực tự học: khai thác được tài liệu phục vụ cho bài học.
- Năng lực giao tiếp và hợp tác: làm việc nhóm có hiệu quả.
- Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: biết sử dụng công cụ, phương tiện
phục vụ bài học, biết phân tích và xử lí tình huống.
- Năng lực nhận thức khoa học địa lí:
+ Xác định được trên bản đồ phạm vi Biển Đông, các nước và vùng lãnh thổ có
chung Biển Đông với Việt Nam .
+ Xác định được trên bản đồ các m ốc xác định đường cơ sở, đường phân chia
vịnh Bắc Bộ giữa Việt Nam và Trung Quốc.
+ Trình bày được khái niệm vùng nội thủy, lãnh hải, tiếp giáp lãnh hải, vùng đặc
quyền kinh tế, thềm lục địa của Việt Nam (theo Luật Biển Việt Nam ).
- Năng lực tìm hiểu địa lí:
+ Khai thác kênh hình và kênh chữ trong SGK từ tr142-147.
+ Quan sát bản đồ hình 14.1 SGK tr143 để xác định phạm vị và các nước, vùng
lãnh thổ có chung Biển Đông với VN.
+ Quan sát bản đồ hình 14.2 để xác định các mốc đường cơ sở và đường phân
chia vịnh Bắc Bộ giữa VN và Trung Quốc.
TTrraanngg 7766
+ Quan sát sơ đồ hình 14.4 để xác đinh phạm vi các vùng biển của VN.
- Năng lực vận dụng tri thức địa lí giải quyết một số vấn đề thực tiễn: thu thập
thông tin về chế độ pháp lí các vùng biển nước ta theo Luật biển năm 1982.
3. V
ề
ph
ẩ
m ch
ấ
t:
ý thức học tập nghiêm túc, yêu nước, yêu biển – đảo Việt Nam ,
ý thức bảo vệ chủ quyền biển – đảo của VN.
II. THI
Ế
T B
Ị
D
Ạ
Y H
Ọ
C V
À
H
Ọ
C LI
Ệ
U
1. Gi
á
o vi
ê
n (GV)
- KHBD, SGK, sách giáo viên (SGV), Atlat ĐLVN.
- Hình 14.1. Bản đồ vị trí và phạm vi của Biển Đông, hình 13.2. Bản đồ các m ốc
xác định đường cơ sở, đường phân chia vịnh Bắc Bộ giữa VN và Trung Quốc, hình
14.3. Đảo Cồn Cỏ, hình 14.4. Sơ đồ m ặt cắt khái quát các vùng biển VN, các hình
ảnh m inh họa phóng to.
- Phiếu học tập, bảng phụ ghi câu hỏi thảo luận nhóm và bảng nhóm cho HS trả
lời.
2. H
ọ
c sinh (HS):
SGK, vở ghi, Atlat ĐLVN.
III. TI
Ế
N TR
Ì
NH D
Ạ
Y H
Ọ
C
1. Ho
ạ
t đ
ộ
ng 1: Kh
ở
i đ
ộ
ng (10 ph
ú
t)
Tạo tình huống giữa cái đã biết và chưa biết nhằm tạo hứng thú
học tập cho HS.
GV tổ chức trò chơi “Vượt chướng ngại vật” cho HS.
:
HS giải mã được “Chướng ngại vật” G V đặt ra.
Bư
ớ
c 1. Giao nhi
ệ
m v
ụ
:
* GV treo bảng phụ trò chơi “Vượt chướng ngại vật” lên bảng:
* GV phổ biến luật chơi:
1
2
3
4
TTrraanngg 7777
- “Chướng ngại vật” là tên hình ảnh ẩn sau 4 mảnh ghép được đánh số từ 1 đến
4 tương ứng với 4 câu hỏi.
- Các em dựa vào Atlat ĐLVN và kiến thức đã học để trả lời, các em có quyền
lựa chọn thứ tự câu hỏi để trả lời, mỗi câu hỏi có 1 lượt trả lời.
- Em nào trả lời đúng sẽ nhận được 1 phần quà nhỏ (ví dụ 1 cây bút) và mảng
ghép sẽ biến m ất để hiện ra m ột góc của hình ảnh tương ứng, trả lời sai mảnh
ghép sẽ bị khóa lại, trong quá trình trả lời, em nào trả lời đúng “Chướng ngại vật” thì
sẽ nhận được phần quà lớn hơn (ví dụ 3 cây bút).
* Hệ thống câu hỏi:
C
â
u 1:
Kể tên 5 loài động vật của nước ta.
C
â
u 2:
Kể tên 5 loài thảm thực vật của nước ta.
C
â
u 3:
Kể tên 5 vườn quốc gia của nước ta.
C
â
u 4:
Kể tên 5 khu dự trữ sinh quyển của nước ta.
Bư
ớ
c 2. HS th
ự
c hi
ệ
n nhi
ệ
m v
ụ
:
* HS dựa vào Atlat ĐLVN và kiến thức đã học, suy nghĩa để trả lời câu hỏi.
* GV quan sát, đánh giá thái độ và khả năng thực hiện nhiệm vụ học tập của HS.
Bư
ớ
c 3: B
á
o c
á
o k
ế
t qu
ả
v
à
trao đ
ổ
i, th
ả
o lu
ậ
n
:
* Sau khi HS có sản phẩm, GV lần lượt gọi HS trình bày sản phẩm của m ình:
C
â
u 1:
Khỉ, vượn, hươu, voi, hổ,…
C
â
u 2:
Rừng kín thường xanh, rừng thưa, rừng tre nứa, rừng ngập mặn, rừng trên
núi đá vôi,…
C
â
u 3:
Ba Bể, Cúc Phương, Bạch Mã, Cát Tiên, Phú Quốc,…
C
â
u 4:
Cát Bà, Cù lao Chàm, Cần Giờ, Kiên Giang, Cà Mau,…
TTrraanngg 7788
BI
Ể
N
ĐÔ
NG
* HS khác lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa sản phẩm giúp bạn và sản phẩm của
cá nhân.
Bư
ớ
c 4. GV d
ẫ
n d
ắ
t v
à
o n
ộ
i dung b
à
i m
ớ
i
: Biển Đông là một biển lớn, có vai trò
quan trọng cả về mặt tự nhiên và kinh tế - chính trị - xã hội đối với khu vực nói riêng
và trên thế giới nói chung. Vậy, Biển Đông nói chung và vùng biển Việt Nam thuộc
Biển Đông có vị trí và phạm vi như thế nào? Để biết được những điều này, lớp
chúng ta cùng tìm hiểu qua bài học hôm nay.
2. Ho
ạ
t đ
ộ
ng 2: H
ì
nh th
à
nh ki
ế
n th
ứ
c (105 ph
ú
t)
:
HS xác định được trên bản đồ phạm vi Biển Đông, các nước và
vùng lãnh thổ có chung Biển Đông với Việt Nam.
:
Q uan sát hình 14.1 kết hợp kênh chữ SGK tr143, suy nghĩ cá
nhân để trả lời các câu hỏi của GV.
trả lời được các câu hỏi của GV.
Ho
ạ
t đ
ộ
ng c
ủ
a GV v
à
HS
N
ộ
i dung ghi b
à
i
Bư
ớ
c 1. Giao nhi
ệ
m v
ụ
:
* GV gọi HS đọc nội dung m ục 1 SGK.
* GV treo hình 14.1 lên bảng.
1. V
ị
tr
í
đ
ị
a l
í
v
à
ph
ạ
m vi
c
ủ
a Bi
ể
n
Đ
ô
ng
- Biển Đông thuộc Thái
TTrraanngg 7799
* GV yêu cầu HS quan sát hình 12.1 hoặc Atlat ĐLVN
và thông tin trong bày, lần lượt trả lời các câu hỏi sau:
Bư
ớ
c 2. HS th
ự
c hi
ệ
n nhi
ệ
m v
ụ
:
* HS quan sát hình 12.1 và đọc kênh chữ trong SG K,
suy nghĩ để trả lời câu hỏi.
* GV quan sát, trợ giúp HS khi có yêu cầu. Đánh giá
thái độ và khả năng thực hiện nhiệm vụ học tập của
HS.
Bư
ớ
c 3. B
á
o c
á
o k
ế
t qu
ả
v
à
trao đ
ổ
i, th
ả
o lu
ậ
n:
* Sau khi cá nhân HS có sản phẩm, G V lần lượt gọi HS
trình bày sản phẩm của mình:
1. Biển Đông có diện tích khoảng 3447 nghìn km
2
, là
biển lớn thứ 3 trong các biển trên thế giới.
2. Biển Đông thuộc Thái Bình Dương, trải rộng từ vĩ độ
3
0
N đến vĩ độ 26
0
B và từ kinh độ 100
0
đến 121
0
Đ.
3.
- Các nước có chung Biển Đông với Việt Nam là:
Trung Quốc, Phi-lip-pin, In-đô-nê-xia, Bờ-ru-nây,
Ma-lay-xia, Xing-ga-po, Thái Lan, Cam -pu-chia.
- Vùng lãnh thổ có chung Biển Đông với Việt Nam là:
Đài Loan.
4. HS xác định được hai vịnh lớn là vịnh Bắc Bộ và
vịnh Thái Lan.
5. Vùng biển VN là m ột phần của Biển Đông, có diện
Bình Dương, có diện tích
khoảng 3447 nghìn km
2
,
trải rộng từ vĩ độ 3
0
N
đến vĩ độ 26
0
B và từ kinh
độ 100
0
đến 121
0
Đ.
- Các nước có chung
Biển Đông với Việt Nam
là: Trung Q uốc,
Phi-lip-pin, In-đô-nê-xia,
Bờ-ru-nây, Ma-lay-xia,
Xing-ga-po, Thái Lan,
Cam-pu-chia.
- Vùng biển VN là một
phần của Biển Đông, có
diện tích khoàng 1 triệu
km
2
.
TTrraanngg 8800
tích khoàng 1 triệu km
2
.
* HS khác lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa sản phẩm
giúp bạn và sản phẩm của cá nhân.
Bư
ớ
c 4.
Đá
nh gi
á
:
GV đánh giá tinh thần thái độ học tập của HS, đánh
giá kết quả hoạt động của HS và chốt lại nội dung
chuẩn kiến thức cần đạt.
* GV m
ở
r
ộ
ng:
Diện tích Biển Đông gấp ba lần diện
tích đất liền: 1 triệu km
2
/331212km
2
). Tính trung bình
tỷ lệ diện tích theo số km bờ biển thì cứ 100km
2
có
1km bờ biển (so với trung bình của thế giới là 600km
2
đất liền trên 1km bờ biển).
:
HS xác định được trên bản đồ các mốc xác định đường cơ sở,
đường phân chia vịnh Bắc Bộ giữa Việt Nam và Trung Quốc.
:
Quan sát hình 14.2, 14.3 kết hợp kênh chữ SGK tr144-146, suy
nghĩ cá nhân
để trả
lời các câu
hỏi
của GV.
TTrraanngg 8811
trả lời được các câu hỏi của GV.
Ho
ạ
t đ
ộ
ng c
ủ
a GV v
à
HS
N
ộ
i dung ghi b
à
i
Bư
ớ
c 1. Giao nhi
ệ
m v
ụ
:
* GV gọi HS đọc nội dung m ục 2 SGK.
* GV treo hình 14.2, 14.3 lên bảng.
* GV yêu cầu HS quan sát hình 14.2, 14.3 và thông tin
trong bày, lần lượt trả lời các câu hỏi sau:
Bư
ớ
c 2. HS th
ự
c hi
ệ
n nhi
ệ
m v
ụ
:
* HS quan sát hình 12.2 và đọc kênh chữ trong SG K,
suy nghĩ để trả lời câu hỏi.
2. V
ù
ng bi
ể
n Vi
ệ
t Nam
ở
Bi
ể
n
Đ
ô
ng
- Đường cơ sở trên biển
dùng để tính chiều rộng
lãnh hải của lục địa nước
ta là đường thẳng gãy
khúc, nối liền 12 điểm có
tọa độ xác định.
- Đường phân định vịnh
Bắc Bộ giữa Việt Nam và
Trung Q uốc được xác
định bằng 21 điểm có
tọa độ xác định, nối tuần
tự với nhau bằng các
đoạn thẳng.
TTrraanngg 8822
* GV quan sát, trợ giúp HS khi có yêu cầu. Đánh giá
thái độ và khả năng thực hiện nhiệm vụ học tập của
HS.
Bư
ớ
c 3. B
á
o c
á
o k
ế
t qu
ả
v
à
trao đ
ổ
i, th
ả
o lu
ậ
n:
* Sau khi cá nhân HS có sản phẩm, G V lần lượt gọi HS
trình bày sản phẩm của mình:
1. Đường cơ sở là đường thẳng gãy khúc, nối liền 12
điểm có tọa độ xác định.
2. Chính phủ nước ta công bố đường cơ sở vào ngày
12/11/1982. Đường cơ sở trên biển dùng để tính
chiều rộng lãnh hải của lục địa nước ta.
3. HS xác định trên bản đồ:
- Mốc 0 - nằm trên ranh giới phía Tây Nam của vùng
nước lịch sử của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt
Nam và Cộng hòa nhân dân Cam puchia.
- Mốc A1 - tại hòn Nhạn, quần đảo Thổ Chu, tỉnh Kiên
Giang.
- Mốc A2 - tại hòn Đá Lẻ ở Đông Nam Hòn Khoai, tỉnh
Cà M au.
- Mốc A3 - tại hòn Tài Lớn, Côn Đảo.
- Mốc A4 - tại hòn Bông Lang, Côn Đảo.
- Mốc A 5 - tại hòn Bảy Cạnh, Côn Đảo.
- M ốc A6 - hòn Hải (nhóm đảo Phú Quý), tỉnh Bình
Thuận.
- Mốc A7 - hòn Đôi, tỉnh Khánh Hòa.
- Mốc A8 - mũi Đại Lãnh, tỉnh Phú Yên.
- Mốc A9 - hòn Ông Căn, tỉnh Bình Định.
- Mốc A10 - đảo Lý Sơn, tỉnh Quảng Ngãi.
- Mốc A11 - đảo Cồn Cỏ, tỉnh Quảng Trị.
4. Ngày 25/12/2000, Hiệp định về phân định lãnh hải,
vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của VN và
Trung Quốc trong vịnh Bắc Bộ đã được kí kết.
TTrraanngg 8833
5. HS xác định: Đường phân định vịnh Bắc Bộ giữa
Việt Nam và Trung Quốc được xác định bằng 21 điểm
có tọa độ xác định, nối tuần tự với nhau bằng các
đoạn thẳng.
* HS khác lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa sản phẩm
giúp bạn và sản phẩm của cá nhân.
Bư
ớ
c 4.
Đá
nh gi
á
:
GV đánh giá tinh thần thái độ học tập của HS, đánh
giá kết quả hoạt động của HS và chốt lại nội dung
chuẩn kiến thức cần đạt.
2.3.
:
HS trình bày được khái niệm vùng nội thủy, lãnh hải, tiếp giáp
lãnh hải, vùng đặc quyền kinh tế, thềm lục địa của Việt Nam (theo Luật Biển
Việt Nam )
:
Quan sát hình 14.4 kết hợp kênh chữ SGK tr146, 147, thảo
luận nhóm để trả lời các câu hỏi của GV.
trả lời được các câu hỏi của GV.
Ho
ạ
t đ
ộ
ng c
ủ
a GV v
à
HS
N
ộ
i dung ghi b
à
i
Bư
ớ
c 1. Giao nhi
ệ
m v
ụ
:
* GV gọi HS đọc nội dung m ục 3 SGK.
* GV treo hình 14.4 lên bảng.
* GV chia lớp làm 8 nhóm , mỗi nhóm từ 4 đến 6 em,
yêu cầu HS quan sát hình 14.4 và thông tin trong bày,
thảo luận nhóm trong 10 phút để trả lời các câu hỏi
theo phiếu học tập sau:
3. C
á
c v
ù
ng bi
ể
n c
ủ
a
Vi
ệ
t Nam
ở
Bi
ể
n
Đ
ô
ng
- Nội thuỷ là vùng nước
tiếp giáp với bờ biển, ở
phía trong đường cơ sở
và là bộ phận lãnh thổ
của Việt Nam .
TTrraanngg 8844
1. Nhóm 1, 2, 3, 4 – phiếu học tập số 1
Ph
ầ
n c
â
u h
ỏ
i
Ph
ầ
n tr
ả
l
ờ
i
2. Nhóm 5, 6, 7, 8 – phiếu học tập số 2
Ph
ầ
n c
â
u h
ỏ
i
Ph
ầ
n tr
ả
l
ờ
i
- Lãnh hải là vùng biển
có chiều rộng 12 hải lí
tính từ đường cơ sở ra
phía biển. Ranh giới
ngoài của lãnh hải là
biên giới quốc gia trên
biển của Việt Nam.
- Vùng tiếp giáp lãnh hải
là vùng biển tiếp liền và
nằm ngoài lãnh hải Việt
Nam, có chiều rộng 12
hải lí tính từ ranh giới
ngoài của lãnh hải.
- Vùng đặc quyền kinh tế
là vùng biển tiếp liền và
nằm ngoài lãnh hải Việt
Nam, hợp với lãnh hải
thành một vùng biển có
chiều rộng 200 hải lí tính
từ đường cơ sở.
- Thềm lục địa Việt Nam
là đáy biển và lòng đất
dưới đáy biển, tiếp liền
và nằm ngoài lãnh hải
Việt Nam, trên toàn bộ
phần kéo dài tự nhiên
của lãnh thổ đất liền, các
đảo và quần đảo của
Việt Nam cho đến m ép
ngoài của rìa lục địa.
TTrraanngg 8855
Bư
ớ
c 2. HS th
ự
c hi
ệ
n nhi
ệ
m v
ụ
:
* HS quan sát quan sát bản đồ hình 14.4 và thông tin
trong bày, suy nghĩ, thảo luận nhóm để trả lời câu hỏi.
* GV quan sát, trợ giúp HS khi có yêu cầu. Đánh giá
thái độ và khả năng thực hiện nhiệm vụ học tập của
HS.
Bư
ớ
c 3. B
á
o c
á
o k
ế
t qu
ả
v
à
trao đ
ổ
i, th
ả
o lu
ậ
n:
* Sau khi nhóm HS có sản phẩm, GV cho các nhóm
HS trình bày sản phẩm của mình, đại diện nhóm 1, 5
lên thuyết trình câu trả lời trước lớp:
1. Nhóm 1 – phiếu học tập số 1
Ph
ầ
n c
â
u h
ỏ
i
Ph
ầ
n tr
ả
l
ờ
i
Vùng biển nước ta bao gồm nội
thủy, lãnh hải, vùng tiếp giáp lãnh
hải, vùng đặc quyền kinh tế và
thềm lục địa.
Căn cứ theo Pháp luật VN, điều
ước quốc tế về biên giới lãnh thổ
mà nước ta là thành viên và Công
ước của Liên hợp quốc về Luật
biển năm 1982.
- Nội thuỷ là vùng nước tiếp giáp
với bờ biển, ở phía trong đường cơ
sở và là bộ phận lãnh thổ của Việt
Nam .
- Lãnh hải là vùng biển có chiều
rộng 12 hải lí tính từ đường cơ sở
ra phía biển. Ranh giới ngoài của
lãnh hải là biên giới quốc gia trên
biển của Việt Nam .
TTrraanngg 8866
2. Nhóm 5 – phiếu học tập số 2
Ph
ầ
n c
â
u h
ỏ
i
Ph
ầ
n tr
ả
l
ờ
i
- Vùng tiếp giáp lãnh hải là vùng
biển tiếp liền và nằm ngoài lãnh
hải Việt Nam, có chiều rộng 12
hải lí tính từ ranh giới ngoài của
lãnh hải.
- Vùng đặc quyền kinh tế là vùng
biển tiếp liền và nằm ngoài lãnh
hải Việt Nam, hợp với lãnh hải
thành một vùng biển có chiều
rộng 200 hải lí tính từ đường cơ
sở.
Thềm lục địa Việt Nam là đáy
biển và lòng đất dưới đáy biển,
tiếp liền và nằm ngoài lãnh hải
Việt Nam, trên toàn bộ phần kéo
dài tự nhiên của lãnh thổ đất liền,
các đảo và quần đảo của Việt
Nam cho đến mép ngoài của rìa
lục địa.
- Trường hợp mép ngoài của rìa
lục địa này cách đường cơ sở
chưa đủ 200 hải lí: thì thềm lục
địa nơi đó được kéo dài đến 200
hải lí tính từ đường cơ sở.
TTrraanngg 8877
- Trường hợp mép ngoài của rìa
lục địa này vượt quá 200 hải lí
tính từ đường cơ sở: thì thềm lục
địa nơi đó được kéo dài không
quá 350 hải lí tính từ đường cơ sở
hoặc không quá 100 hải lí tính từ
đường đẳng sâu 2500 m.
* HS các nhóm còn lại lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa
sản phẩm giúp nhóm bạn và sản phẩm của nhóm
mình.
Bư
ớ
c 4.
Đá
nh gi
á
:
GV đánh giá tinh thần thái độ học tập của HS, đánh
giá kết quả hoạt động của HS và chốt lại nội dung
chuẩn kiến thức cần đạt.
3. Ho
ạ
t đ
ộ
ng luy
ệ
n t
ậ
p (15 ph
ú
t)
Nhằm củng cố, hệ thống hóa, hoàn thiện kiến thức mới mà HS
đã được lĩnh hội ở hoạt động hình thành kiến thức.
:
GV giao nhiệm vụ cho HS và chủ yếu cho làm việc cá nhân để
hoàn thành bài tập. Trong quá trình làm việc HS có thể trao đổi với bạn.
trả lời được câu hỏi mà GV giao.
Bư
ớ
c 1. Giao nhi
ệ
m v
ụ
:
GV yêu cầu HS dựa vào kiến thức đã học, hãy trả lời các câu hỏi sau:
Bư
ớ
c 2. HS th
ự
c hi
ệ
n nhi
ệ
m v
ụ
:
* HS dựa vào hình 14.1 và kiến thức đã học, suy nghĩ, trao đổi với bạn để trả
lời câu hỏi.
* GV quan sát, trợ giúp HS khi có yêu cầu. Đánh giá thái độ và khả năng thực
hiện nhiệm vụ học tập của HS.
Bư
ớ
c 3. B
á
o c
á
o k
ế
t qu
ả
v
à
trao đ
ổ
i, th
ả
o lu
ậ
n:
* Sau khi cá nhân HS có sản phẩm , GV lần lượt gọi HS trình bày sản phẩm
của mình:
1. Biển Đông là biển tương đối kín vì:
TTrraanngg 8888
- Biển Đông được bao bọc bởi lục địa châu Á (ở phía bắc và phía tây) và các
quần đảo Philippin, Malaixia và Inđônêxia (ở phía đông và đông nam)
- Biển Đông chỉ thông ra Thái Bình Dương và các biển lân cận qua những eo
biển hẹp.
2.
C
á
c b
ộ
ph
ậ
n v
ù
ng
bi
ể
n Vi
ệ
t Nam
Ph
ạ
m vi
Nội thủy
Là vùng nước tiếp giáp với bờ biển ở trong đường cơ sở
và là bộ phận lãnh thổ của Việt Nam.
Lãnh hải
- Vùng biển có chiều rộng 12 hải lý tính từ đường cơ sở
ra phía biển.
- Ranh giới của lãnh hải là biên giới quốc gia trên biển
của Việt Nam .
Vùng tiếp giáp lãnh
hải
- Là vùng biển tiếp liền và nằm ngoài lãnh hải Việt Nam
có chiều rộng 12 hải lý tính từ ranh giới ngoài của lãnh
hải.
Vùng quyền kinh tế
- Vùng biển tiếp liền và nằm ngoài lãnh hải hợp với lãnh
hải thành một vùng có chiều rộng 200 hải lý tính từ
đường cơ sở.
Thềm lục địa
- Là đáy biển và lòng đất dưới đáy biển, tiếp liền và
nằm ngoài lãnh hải Việt Nam , trên toàn bộ phần kéo
dài tự nhiên của lãnh thổ đất liền, các đảo và quần đảo
của Việt Nam cho đến mép ngoài của rìa lục địa.
* HS còn lại lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa sản phẩm giúp bạn và sản phẩm
của cá nhân.
Bư
ớ
c 4.
Đá
nh gi
á
:
GV đánh giá tinh thần thái độ học tập của HS, đánh giá kết quả hoạt động
của HS.
4. Ho
ạ
t đ
ộ
ng v
ậ
n d
ụ
ng (5 ph
ú
t)
Vận dụng kiến thức mới mà HS đã được lĩnh hội để giải quyết
những vấn đề mới trong học tập.
:
GV hướng dẫn HS thực hiện nhiệm vụ ở nhà.
trả lời được câu hỏi mà GV giao.
TTrraanngg 8899
Bư
ớ
c 1. Giao nhi
ệ
m v
ụ
:
GV đặt câu hỏi cho HS:
Bư
ớ
c 2. HS th
ự
c hi
ệ
n nhi
ệ
m v
ụ
:
HS tìm kiếm thông tin trên Internet và thực
hiện nhiệm vụ ở nhà.
Bư
ớ
c 3. B
á
o c
á
o k
ế
t qu
ả
v
à
trao đ
ổ
i, th
ả
o lu
ậ
n:
* Sau khi cá nhân HS có sản phẩm , GV lần lượt gọi HS trình bày sản phẩm
của mình vào tiết học sau:
Theo Công ước Liên Hợp quốc về Luật biển 1982, các quốc gia ven biển có
5 vùng biển (nội thủy, lãnh hải, tiếp giáp lãnh hải, vùng đặc quyền kinh tế và
thềm lục địa) với phạm vi, chế độ pháp lý khác nhau. Việt Nam là quốc gia ven
biển và có đặc điểm địa lý phù hợp cho việc yêu sách cả 5 vùng biển nêu trên:
- Tại vùng nội thủy: Việt Nam có chủ quyền hoàn toàn và tuyệt đối như đối
với lãnh thổ đất liền của mình.
- Tại vùng lãnh hải:
+ Lãnh hải của nước Cộng hòa XHCN Việt Nam rộng 12 hải lý ở phía ngoài
đường cơ sở nối liền các điểm nhô ra nhất của bờ biển và các điểm ngoài cùng
của các đảo ven bờ của Việt Nam.
+ Nước Cộng hòa XHCN Việt Nam thực hiện chủ quyền đầy đủ và toàn vẹn
đối với Lãnh hải của m ình cũng như đối với vùng trời, đáy biển và lòng đất dưới
đáy biển của Lãnh hải.
- Tại vùng tiếp giáp lãnh hải:
+ Vùng tiếp giáp Lãnh hải của nước Cộng hòa XHCN Việt Nam là vùng biển
tiếp liền phía ngoài Lãnh hải có chiều rộng là 12 hải lý hợp với Lãnh hải Việt
Nam thành vùng biển rộng 24 hải lý kể từ đường cơ sở để tính chiều rộng Lãnh
hải Việt Nam.
+ Chính phủ nước Cộng hòa XHCN Việt Nam thực hiện sự kiểm soát cần
thiết trong Vùng tiếp giáp Lãnh hải của m ình, nhằm bảo vệ an ninh, các quyền
và lợi ích về hải quan, thuế khóa; đảm bảo sự tôn trọng các quy định về y tế, di
cư, nhập cư trên lãnh thổ hoặc trong Lãnh hải Việt Nam.
- Tại vùng đặc quyền kinh tế:
+ Vùng đặc quyền kinh tế của nước Cộng hòa XHCN Việt Nam tiếp liền
Lãnh hải Việt Nam và hợp với Lãnh hải Việt Nam thành một vùng biển rộng 200
hải lý kể từ đường cơ sở dùng để tính chiều rộng Lãnh hải Việt Nam.
+ Nước Cộng hòa XHCN Việt Nam có quyền chủ quyền về việc: thăm dò,
khai thác, bảo vệ và quản lý tất cả các tài nguyên thiên nhiên, sinh vật và không
sinh vật ở vùng nước, ở đáy biển và trong lòng đất dưới đáy biển của vùng đặc
TTrraanngg 9900
quyền kinh tế của Việt Nam ; có quyền và thẩm quyền riêng biệt về các hoạt
động khác phục vụ cho việc thăm dò và khai thác vùng đặc quyền kinh tế nhằm
mục đích kinh tế; có thẩm quyền riêng biệt về nghiên cứu khoa học trong vùng
đặc quyền kinh tế của Việt Nam .
+ Nước Cộng hòa XHCN Việt Nam có thẩm quyền bảo vệ môi trường, chống
ô nhiễm trong vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam.
- Tại vùng Thềm lục địa:
+ Thềm lục địa của nước Cộng hòa XHCN Việt Nam bao gồm đáy biển và
lòng đất dưới đáy biển thuộc phần kéo dài tự nhiên của lục địa Việt Nam mở
rộng ra ngoài Lãnh hải Việt Nam cho đến bờ ngoài của rìa lục địa; nơi nào bờ
ngoài của rìa lục địa cách đường cơ sở dùng để tính chiều rộng Lãnh hải Việt
Nam không đến 200 hải lý thì thềm lục địa nơi ấy mở rộng ra 200 hải lý kể từ
đường cơ sở đó.
+ Nước Cộng hòa XHCN Việt Nam có quyền chủ quyền hoàn toàn về thăm
dò, khai thác, bảo vệ và quản lý tất cả các tài nguyên thiên nhiên ở Thềm lục
địa Việt Nam, bao gồm tài nguyên khoáng sản, tài nguyên không sinh vật và tài
nguyên sinh vật thuộc loại định cư ở thềm lục địa Việt Nam .
* HS còn lại lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa sản phẩm giúp bạn và sản
phẩm của cá nhân.
Bư
ớ
c 4.
Đá
nh gi
á
:
GV đánh giá tinh thần thái độ học tập của HS, đánh giá kết quả hoạt động
của HS.
B
À
I 15.
Đ
Ặ
C
Đ
I
Ể
M T
Ự
NHI
Ê
N, M
Ô
I TRƯ
Ờ
NG V
À
T
À
I NGUY
Ê
N
V
Ù
NG BI
Ể
N
Đ
Ả
O VI
Ệ
T NAM
Phần: Địa lí, Lớp: 8, Thời lượng: dạy 5 tiết
I. M
Ụ
C TI
Ê
U
1. V
ề
ki
ế
n th
ứ
c
- Trình bày được đặc điểm tự nhiên vùng biển – đảo Việt Nam.
- Nêu được đặc điểm môi trường biển đảo và vấn đề bảo vệ m ôi trường biển
đảo Việt Nam.
- Trình bày được các tài nguyên biển và thềm lục địa Việt Nam .
2. V
ề
n
ă
ng l
ự
c
- Năng lực tự học: khai thác được tài liệu phục vụ cho bài học.
- Năng lực giao tiếp và hợp tác: làm việc nhóm có hiệu quả.
- Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: biết sử dụng công cụ, phương tiện
phục vụ bài học, biết phân tích và xử lí tình huống.
TTrraanngg 9911
- Năng lực nhận thức khoa học địa lí:
+ Trình bày được đặc điểm tự nhiên vùng biển – đảo Việt Nam .
+ Nêu được đặc điểm môi trường biển đảo và vấn đề bảo vệ môi trường biển
đảo Việt Nam.
+ Trình bày được các tài nguyên biển và thềm lục địa Việt Nam .
- Năng lực tìm hiểu địa lí:
+ Khai thác kênh hình và kênh chữ trong SGK từ tr148-155.
+ Quan sát bản đồ hình 15.1 SGK tr149, biểu đồ hình 15.2 SGK tr150 để nêu đặc
điểm khí hậu của vùng biển nước ta, nhận xét nhiệt độ và lượng m ưa ở một số
trạm khí tượng trên các đảo nước ta.
+ Quan sát bản đồ hình 15.3 SGK tr151 để xác định hướng chảy của dòng biển
trong vùng biển nước ta.
+ Quan sát bản đồ hình 15.4 SGK tr153 để xác định một số tài nguyên biển Việt
Nam.
- Năng lực vận dụng tri thức địa lí giải quyết một số vấn đề thực tiễn: Viết một
đoạn văn (khoảng 150 chữ) để tuyên truyền bảo vệ m ôi trường và tài nguyên vùng
biển đảo Việt Nam.
3. V
ề
ph
ẩ
m ch
ấ
t:
Ý thức học tập nghiêm túc, có tinh thần yêu nước, yêu biển –
đảo Việt Nam, ý thức bảo vệ tài nguyên và môi trường biển – đảo VN.
II. THI
Ế
T B
Ị
D
Ạ
Y H
Ọ
C V
À
H
Ọ
C LI
Ệ
U
1. Gi
á
o vi
ê
n (GV)
- KHBD, SGK, sách giáo viên (SGV).
- Hình 15.1. Bản đồ tự nhiên vùng biển đảo VN, hình 15.2. Biểu đồ nhiệt độ và
lượng mưa tại các trạm khí tượng, hình 1.3. Lược đồ dòng biển theo mùa trên Biển
Đông, hình 15.4. Bản đồ một số tài nguyên biển VN, hình 15.5. Cánh đồng m uối Sa
Huỳnh, hình 15.6. Du lịch vịnh Hạ Long và các hình ảnh tương tự.
- Phiếu học tập, bảng phụ ghi câu hỏi thảo luận nhóm và bảng nhóm cho HS trả
lời.
2. H
ọ
c sinh (HS):
SGK, vở ghi.
III. TI
Ế
N TR
Ì
NH D
Ạ
Y H
Ọ
C
1. Ho
ạ
t đ
ộ
ng 1: Kh
ở
i đ
ộ
ng (10 ph
ú
t)
Tạo tình huống giữa cái đã biết và chưa biết nhằm tạo hứng thú
học tập cho HS.
GV tổ chức trò chơi “Xem hình đoán tên bãi biển” cho HS.
:
HS giải được trò chơi “Xem hình đoán tên bãi biển” GV đặt ra.
Bư
ớ
c 1. Giao nhi
ệ
m v
ụ
:
* GV treo bảng phụ trò chơi “Xem hình đón tên bãi biển” lên bảng:
TTrraanngg 9922
1 2 3
4
5
6
*
G
V
lần lượt cho HS quan sát các quốc kì trên theo thứ tự từ 1 đến 6, yêu cầu HS cho
biết tên quốc gia tương ứng với m ỗi quốc kì trên. GV khen thưởng cho HS trả lời
đúng.
Bư
ớ
c 2. HS th
ự
c hi
ệ
n nhi
ệ
m v
ụ
:
* HS quan sát các quốc kì kết hợp với sự hiểu biết của bản thân, suy nghĩa để trả
lời câu hỏi.
* GV quan sát, đánh giá thái độ và khả năng thực hiện nhiệm vụ học tập của HS.
Bư
ớ
c 3: B
á
o c
á
o k
ế
t qu
ả
v
à
trao đ
ổ
i, th
ả
o lu
ậ
n
:
* Sau khi HS có sản phẩm, GV lần lượt gọi HS trình bày sản phẩm của m ình:
1. Nha Trang
2. V
ũ
ng T
à
u
3. V
ị
nh H
ạ
Long
4. Ph
ú
Qu
ố
c
5.
Đà
N
ẵ
ng
6. Phan Thi
ế
t
* HS khác lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa sản phẩm giúp bạn và sản phẩm của
cá nhân.
Bư
ớ
c 4. GV d
ẫ
n d
ắ
t v
à
o n
ộ
i dung b
à
i m
ớ
i
: Thiên nhiên vùng biển đảo Việt Nam
có sự phân hoá đa dạng và giàu tiềm năng, nổi bật với hàng trăm bãi tắm đẹp thu
TTrraanngg 9933
hút nhiều du khách trong và ngoài nước, có thể giúp nước ta thực hiện được mục
tiêu “trở thành quốc gia mạnh về biển”. Tuy nhiên, môi trường biến đảo rất nhạy
cảm trước những tác động của con người, cần được quan tâm bảo vệ nhằm đảm
bảo cho sự phát triển kinh tế biền một cách bền vững. Hãy nêu những điểm nồi bật
về tự nhiên, môi trường và tài nguyên vùng biển đảo nước ta. Để biết được những
điều này, lớp chúng ta cùng tìm hiểu qua bài học hôm nay.
2. Ho
ạ
t đ
ộ
ng 2: H
ì
nh th
à
nh ki
ế
n th
ứ
c (190 ph
ú
t)
:
HS trình bày được đặc điểm tự nhiên vùng biển đảo VN.
:
Q uan sát hình 15.1, 15.2, 15.3, kết hợp kênh chữ SGK
tr148-151 suy nghĩ cá nhân để trả lời các câu hỏi của GV.
TTrraanngg 9944
trả lời được các câu hỏi của GV.
Ho
ạ
t đ
ộ
ng c
ủ
a GV v
à
HS
N
ộ
i dung ghi b
à
i
Bư
ớ
c 1. Giao nhi
ệ
m v
ụ
:
* GV gọi HS đọc nội dung m ục 1 SGK.
* GV treo hình 15.1, 15.2, 15.3 lên bảng.
* GV yêu cầu HS quan sát hình 15.1, 15.2, 15.3 và
thông tin trong bày, lần lượt trả lời các câu hỏi sau:
1.
Đ
ặ
c đi
ể
m t
ự
nhi
ê
n
v
ù
ng bi
ể
n đ
ả
o
- Địa hình ven biển rất đa
dạng, bao gồm: các
dạng bờ biển bồi tụ, bờ
biển mài mòn, vịnh cửa
sông, bãi cát phẳng,
đầm, phá, đảo ven bờ,...
TTrraanngg 9955
Bư
ớ
c 2. HS th
ự
c hi
ệ
n nhi
ệ
m v
ụ
:
* HS quan sát quan sát hình 1.51, 15.2, 15.3 và đọc
kênh chữ trong SG K, suy nghĩ để trả lời câu hỏi.
* GV quan sát, trợ giúp HS khi có yêu cầu. Đánh giá
thái độ và khả năng thực hiện nhiệm vụ học tập của
HS.
Bư
ớ
c 3. B
á
o c
á
o k
ế
t qu
ả
v
à
trao đ
ổ
i, th
ả
o lu
ậ
n:
* Sau khi cá nhân HS có sản phẩm, G V lần lượt gọi HS
trình bày sản phẩm của mình:
1. Địa hình ven biển rất đa dạng, bao gồm: các dạng
bờ biển bồi tụ, bờ biển mài mòn, vịnh cửa sông, bãi
cát phẳng, đầm, phá, đảo ven bờ,...
2. Địa hình thềm lục địa có sự tiếp nối với địa hình
trên đất liền. Vùng thềm lục địa rộng, bằng phẳng ở
phía bắc và phía nam, hẹp và sâu ở miền Trung.
3.
- Tên một số đảo: đảo Cát Bà (Hải Phòng), đảo Bạch
Long Vĩ (Hải Phòng), đảo Lý Sơn (Quảng Ngãi), đảo
Phú Quốc (Kiên Giang), đảo Phú Quý (Bình Thuận ),…
- Vùng thềm lục địa rộng,
bằng phẳng ở phía bắc
và phía nam, hẹp và sâu
ở miền Trung.
- Có nhiểu đảo và quần
đảo, trong đó có 2 quần
đảo xa bờ là Hoàng Sa
và Trường Sa.
- Nhiệt độ: khá cao,
khoảng 26°C.
- Lượng m ưa: trung bình
trên biển từ 1100 đến
1300 mm/năm.
- Gió trên Biển: m ạnh
hơn trên đất liền. Tốc độ
trung bình đạt 5 - 6 m/s.
- Bão: Trung bình m ỗi
năm có 9 - 10 cơn bão
xuất hiện ở Biển Đông.
- Dòng biển: dòng biển
lạnh theo gió mùa đông
và dòng biển nóng theo
gió mùa hạ.
- Nhiệt độ nước biển
trung bình trên 23°C.
- Độ m uối bình quân là
30 - 33%
0.
- Chế độ thủy triều: nhật
triểu và bán nhật triều.
TTrraanngg 9966
- Tên m ột số quần đảo: Hoàng Sa (Đà Nẵng), Trường
Sa (Khánh Hòa),…
- Các đảo và quần đảo đóng vai trò rất quan trọng về
kinh tế - chính trị và an ninh quốc phòng.
4.
- Về nhiệt độ: cả 3 trạm khí tượng đều có nhiệt độ khá
cao trên 200C: Cô Tô: 22,7
0
C, Hoàng Sa: 26,9
0
C, Phú
Quốc: 27,2
0
C.
- Về lượng m ưa: cả 3 trạm khí tượng đều có lượng
mưa khá lớn trên 1200mm: Cô Tô: 1746mm, Hoàng
Sa: 1266mm, Phú Quốc: 3098mm.
5.
- Từ tháng 10 đến tháng 4 năm sau: gió mùa đông
thổi theo hướng đông bắc chiếm ưu thế.
- Các tháng còn lại: ưu thế thuộc về gió m ùa hạ thổi
theo hướng tây nam (riêng ở vịnh Bắc Bộ chủ yếu là
hướng đông nam).
6.
- Trung bình mỗi năm có 9 - 10 cơn bão xuất hiện ở
Biển Đông, trong đó có 3 - 4 cơn bão trực tiếp đổ bộ
vào đất liền Việt Nam.
- Tần suất bão lớn nhất là vào tháng 9. Đổ bộ vào
vùng Bắc Trung Bộ.
7.
- Hướng chảy của dòng biển ven bờ ở nước ta thay đổi
theo m ùa:
+ M ùa đông, dòng biển có hướng: đông bắc - tây nam .
+ M ùa hạ, dòng biển chảy theo hướng tây nam - đông
bắc.
- Nguyên nhân: do hoạt động của gió m ùa.
8.
- Nhiệt độ nước biển trung bình trên 23°C, có xu
hướng tăng dần từ Bắc vào Nam và từ ven bờ ra
TTrraanngg 9977
ngoài khơi.
- Độ muối bình quân của Biển Đông là 30 - 33%
0
; thay
đổi theo khu vực, theo mùa và theo độ sâu.
9. Chế độ thủy triều: Vùng biển ven bờ nước ta có
nhiều chế độ thuỷ triều khác nhau:
- Ở khu vực phía bắc, chế độ nhật triều được coi là
điển hình nhất.
- Ở khu vực phía nam , chế độ bán nhật triều xen kẽ với
chế độ nhật triều.
* HS khác lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa sản phẩm
giúp bạn và sản phẩm của cá nhân.
Bư
ớ
c 4.
Đá
nh gi
á
:
GV đánh giá tinh thần thái độ học tập của HS, đánh
giá kết quả hoạt động của HS và chốt lại nội dung
chuẩn kiến thức cần đạt.
* GV m
ở
r
ộ
ng:
Thuỷ triều Việt Nam diễn biến khá đa
dạng: với chiều dài 3260km bờ biển có đủ các chế độ
thuỷ triều của thế giới như nhật triều, nhật triều không
đều, bán nhật triều và bán nhật triều không đều phân
bố xen kẽ, kế tiếp nhau. Đặc biệt, nhật triều ở đảo Hòn
Dấu (Đồ Sơn) là điển hình trên thế giới.
1. Vùng bờ biển Bắc Bộ và Thanh Hoá: nhật triều. Hòn
Gai, Hải Phòng thuộc nhật triều rất thuần nhất với số
ngày nhật triều hầu hết trong tháng. Độ lớn triều
khoảng 3,6 - 2,6 m. Ở phía nam Thanh Hoá có 18 - 22
ngày nhật triều.
2. Vùng bờ biển Trung Bộ từ Nghệ An đến Cửa Gianh:
nhật triều không đều, số ngày nhật triều chiếm hơn
nửa tháng. Độ lớn triều khoảng 2,5 - 1,2 m.
3. Vùng biển phía nam Cửa Gianh đến cửa Thuận An:
bán nhật triều không đều. Độ lớn triều khoảng 1,0 - 0,6
m.
4. Vùng biển Thuận An và lân cận: bán nhật triều.
5. Nam Thuận An đến bắc Quảng Nam: bán nhật triều
không đều, độ lớn triều khoảng 1,2 - 0,8 m.
TTrraanngg 9988
6. Giữa Quảng Nam đến Bình Thuận: nhật triều không
đều. Độ lớn triều khoảng 2,0 - 1,2 m.
7. Từ Hàm Tân đến gần m ũi Cà Mau: bán nhật triều
không đều. Độ lớn khoảng 3,5 - 2,0 m .
8. Từ mũi Cà M au đến Hà Tiên: nhật triều không đều.
Độ lớn triều khoảng trên duới 1 m.
:
HS nêu được đặc điểm môi trường biển đảo và vấn đề bảo vệ
môi trường biển đảo Việt Nam.
:
Dựa vào kênh chữ SGK tr151, 152 suy nghĩ cá nhân để trả lời
các câu hỏi của GV.
trả lời được các câu hỏi của GV.
Ho
ạ
t đ
ộ
ng c
ủ
a GV v
à
HS
N
ộ
i dung ghi b
à
i
Bư
ớ
c 1. Giao nhi
ệ
m v
ụ
:
* GV gọi HS đọc nội dung m ục 1 SGK.
* GV treo hình 15.1, 15.2, 15.3 lên bảng.
* GV yêu cầu HS quan sát hình 15.1, 15.2, 15.3 và
thông tin trong bày, lần lượt trả lời các câu hỏi sau:
Bư
ớ
c 2. HS th
ự
c hi
ệ
n nhi
ệ
m v
ụ
:
* HS đọc kênh chữ trong SGK, suy nghĩ để trả lời câu
2. M
ô
i trư
ờ
ng bi
ể
n đ
ả
o
Vi
ệ
t Nam
- Môi trường nước biển:
chất lượng nước biển
ven bờ còn khá tốt, m ôi
trường nước xa bờ, chất
lượng nước biển tương
đối ổn định.
- M ôi trường bờ biển, bãi
biển: có nhiều dạng địa
hình tạo nên những cảnh
quan đẹp và phân hoá
đa dạng.
- M ôi trường các đảo,
cụm đảo: chưa bị tác
động mạnh, chất lượng
môi trường nước xung
quanh đảo khá tốt.
TTrraanngg 9999
hỏi.
* GV quan sát, trợ giúp HS khi có yêu cầu. Đánh giá
thái độ và khả năng thực hiện nhiệm vụ học tập của
HS.
Bư
ớ
c 3. B
á
o c
á
o k
ế
t qu
ả
v
à
trao đ
ổ
i, th
ả
o lu
ậ
n:
* Sau khi cá nhân HS có sản phẩm, G V lần lượt gọi HS
trình bày sản phẩm của mình:
1.
- Môi trường biển là một bộ phận quan trọng trong
môi trường sống của chúng ta.
- Môi trường biển ở nước ta bao gồm: các yếu tố tự
nhiên (ví dụ đa dạng sinh học biển) và các yếu tố vật
chất nhân tạo (ví dụ giàn khoan dầu khí).
2. M ôi trường nước biển:
- Chất lượng nước biển ven bờ còn khá tốt với hầu hết
các chỉ số đặc trưng đều nằm trong giới hạn cho
phép.
- Đối với môi trường nước xa bờ, chất lượng nước biển
tương đối ổn định và ít biến động qua các năm.
3. M ôi trường bờ biển, bãi biển:
- Vùng bờ biển nước ta có nhiều dạng địa hình tiêu
biểu như: các vịnh cửa sông, các tam giác châu có
bãi triều rộng, các bãi cát phẳng, cồn cát, đầm phá,...
tạo nên những cảnh quan đẹp và phân hoá đa dạng.
- Các hệ sinh thái vùng bờ biển cũng rất phong phú,
nhất là rừng ngập mặn và hệ sinh thái vùng triều có
tính đa dạng sinh học cao.
4. M ôi trường các đảo, cụm đảo:
- M ôi trường trên các đảo chưa bị tác động m ạnh,
nhiều đảo còn bảo tồn những khu rừng nguyên sinh.
- Chất lượng môi trường nước xung quanh đảo khá tốt,
phần lớn các chỉ số môi trường nằm trong giới hạn
cho phép.
5.
- Môi trường biển đang
có xu hướng suy giảm về
chất lượng.
- Tuyên truyền nâng cao
nhận thức của cộng
đồng.
- Tham gia các hoạt
động làm sạch bờ biển,
làm đẹp cảnh quan, m ôi
trường biển đảo…
- Tham gia các hoạt
động khắc phục và làm
giảm nhẹ các thiệt hại
do thiên tai gây ra.
- Tổ chức học tập và
thực hành các kĩ năng
sống thích ứng với
những thay đổi của tự
nhiên vùng biển đảo…
TTrraanngg 110000
- M ôi trường biển đang có xu hướng suy giảm về chất
lượng: nhiều vùng cửa sông ven biển đã bị ô nhiễm.
- Nguyên nhân: sự gia tăng các nguồn thải từ đất liền,
tình trạng xả thải ra biển chưa qua xử lí; các hệ sinh
thái biển đang bị khai thác quá mức, thiếu tính bền
vững dẫn đến tình trạng suy giảm đa dạng sinh học,...
6. Hậu quả: Phá hoại môi trường sống của sinh vật,
làm tuyệt chủng một số loại hản sản, sinh vật gần bờ.
Gây mất mỹ quan, ảnh hưởng lớn đến ngành du lịch.
7.
- Tham gia vào việc tuyên truyền nâng cao nhận thức
của cộng đồng địa phương về bảo vệ môi trường biển,
đảo.
- Thường xuyên và tích cực tham gia các hoạt động
làm sạch bờbiển, làm đẹp cảnh quan, môi trường biển
đảo…
-Tích cực tham gia các hoạt động khắc phục và làm
giảm nhẹ các thiệt hại do thiên tai gây ra tại địa
phương.
- Tổ chức học tập và thực hành các kĩ năng sống
thích ứng với những thay đổi của tự nhiên vùng biển
đảo…
* HS khác lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa sản phẩm
giúp bạn và sản phẩm của cá nhân.
Bư
ớ
c 4.
Đá
nh gi
á
:
GV đánh giá tinh thần thái độ học tập của HS, đánh
giá kết quả hoạt động của HS và chốt lại nội dung
chuẩn kiến thức cần đạt.
2.3.
:
HS trình bày được các tài nguyên biển và thềm lục địa Việt
Nam.
:
Quan sát hình 15.4, 1.5.5, 15.6 kết hợp kênh chữ SGK
tr152-155 suy nghĩ và thảo luận nhóm để trả lời các câu hỏi của GV.
TTrraanngg 110011
trả lời được các câu hỏi của GV.
Ho
ạ
t đ
ộ
ng c
ủ
a GV v
à
HS
N
ộ
i dung ghi b
à
i
Bư
ớ
c 1. Giao nhi
ệ
m v
ụ
:
* GV gọi HS đọc nội dung m ục 3 SGK.
* GV treo hình 15.4, 15.5, 15.6 lên bảng.
3. T
à
i nguy
ê
n bi
ể
n v
à
th
ề
m l
ụ
c đ
ị
a
- Tài nguyên sinh vật
TTrraanngg 110022
* GV chia lớp làm 8 nhóm , mỗi nhóm từ 4 đến 6 em,
yêu cầu HS, yêu cầu HS quan sát hình 15.4, 15.5, 15.6
và thông tin trong bày, thảo luận nhóm trong 10 phút
để trả lời các câu hỏi theo phiếu học tập sau:
1. Nhóm 1, 2, 3 và 4 – phiếu học tập số 1
Ph
ầ
n c
â
u h
ỏ
i
Ph
ầ
n tr
ả
l
ờ
i
2. Nhóm 5, 6, 7 và 8 – phiếu học tập số 2
Ph
ầ
n c
â
u h
ỏ
i
Ph
ầ
n tr
ả
l
ờ
i
biển nước ta phong phú
và đa dạng.
- Thực vật: trên 600 loài
rong biển, 400 loài tảo
biển.
- Động vật: hơn 2000 loài
cá, hàng nghìn loài giáp
xác, nhuyễn thể, hàng
trăm loài chin biển.
- Dầu mỏ và khí tự nhiên:
khoảng vài tỉ tấn dầu và
hàng trăm tỉ m
3
khí ở
thềm lục địa phía nam .
- Muối: phân bố chủ yếu
ở các tỉnh ven biển Nam
Trung Bộ và Nam Bộ.
- Các tài nguyên khác:
titan, cát thủy tinh, phốt
pho, băng cháy, đồng,
chì, kẽm...
- Dọc bờ biển nước ta có
khoảng hơn 120 bãi biển,
bãi cát phẳng, nhiều bãi
tắm đẹp.
- Các đảo và quần đảo
của nước ta cũng có giá
trị du lịch rất lớn, như:
vịnh Hạ Long, đảo Phú
Quốc,…
TTrraanngg 110033
Bư
ớ
c 2. HS th
ự
c hi
ệ
n nhi
ệ
m v
ụ
:
* HS quan sát hình 15.4, 15.5, 15.6 và thông tin trong
bày, suy nghĩ, thảo luận nhóm để trả lời câu hỏi.
* GV quan sát, trợ giúp HS khi có yêu cầu. Đánh giá
thái độ và khả năng thực hiện nhiệm vụ học tập của
HS.
Bư
ớ
c 3. B
á
o c
á
o k
ế
t qu
ả
v
à
trao đ
ổ
i, th
ả
o lu
ậ
n:
* Sau khi nhóm HS có sản phẩm, GV cho các nhóm
HS trình bày sản phẩm của mình, đại diện nhóm 4 và
8 lên thuyết trình câu trả lời trước lớp:
1. Nhóm 4 – phiếu học tập số 1
Ph
ầ
n c
â
u h
ỏ
i
Ph
ầ
n tr
ả
l
ờ
i
- Tài nguyên sinh vật biển nước ta
phong phú và đa dạng.
- Năng lượng gió: tốc độ
trên 6m/s, có nơi trên
10m/s.
- Năng lượng thủy tiều: 2
khu vực có tiềm năng
lớn là M óng Cái đến
Thanh Hóa, M ũi Ba Kiệm
đến Cà Mau.
- Nhiều khu vực nước
sâu thuận lợi xây dựng
cảng biển.
TTrraanngg 110044
- Thực vật: trên 600 loài rong biển,
400 loài tảo biển.
- Động vật: hơn 2000 loài cá, hàng
nghìn loài giáp xác, nhuyễn thể,
hàng trăm loài chin biển..
Do nhiệt độ cao nên sinh vật nhiệt
đới phát triển mạnh, đồng thời
các dòng biển hoạt động theo
mùa m ang theo các luồng sinh
vật di cư tới.
- Dầu mỏ và khí tự nhiên: khoảng
vài tỉ tấn dầu và hàng trăm tỉ m
3
khí ở thềm lục địa phía nam .
- Muối: phân bố chủ yếu ở các
tỉnh ven biển Nam Trung Bộ và
Nam Bộ.
- Các tài nguyên khác: titan, cát
thủy tinh, phốt pho, băng cháy,
đồng, chì, kẽm...
Do có đường bờ biển dài, biển có
độ m uối trung bình cao, nền nhiệt
độ cao và nhiều nắng.
2. Nhóm 8 – phiếu học tập số 2
Ph
ầ
n c
â
u h
ỏ
i
Ph
ầ
n tr
ả
l
ờ
i
- Dọc bờ biển nước ta có khoảng
hơn 120 bãi biển.
TTrraanngg 110055
- Các bãi biển đẹp: Nha Trang,
Vũng Tàu, Đà Nẵng, Phan Thiết,
Phú Quốc, Sầm Sơn, Lăng Cô,…
- Vịnh Hạ Long là di sản thiên
nhiên thế giới với khoàng 2000
hòn đảo lớn nhỏ cùng giá trị đa
dạng sinh học cao.
- Phú Quốc là đảo lớn nhất nước
ta với vị trí thuận lợi và nhiều cảnh
quan đẹp, hệ thống rừng ngập
mặn ven biển.
- Năng lượng gió: tốc độ trên
6m/s, có nơi trên 10m/s.
- Năng lượng thủy tiều: 2 khu vực
có tiềm năng lớn là Móng Cái đến
Thanh Hóa, Mũi Ba Kiệm đến Cà
Mau.
- Nhiều khu vực nước sâu thuận
lợi xây dựng cảng biển.
- Biển ấm quanh năm .
- Gần nhiều tuyến đường biển
quốc tế.
- Bờ biển khúc khuỷu, có nhiều
vũng vịnh sâu kín gió thuận lợi để
xây dựng cảng.
* HS các nhóm còn lại lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa
sản phẩm giúp nhóm bạn và sản phẩm của nhóm
mình.
Bư
ớ
c 4.
Đá
nh gi
á
:
GV đánh giá tinh thần thái độ học tập của HS, đánh
giá kết quả hoạt động của HS và chốt lại nội dung
TTrraanngg 110066
chuẩn kiến thức cần đạt.
3. Ho
ạ
t đ
ộ
ng luy
ệ
n t
ậ
p (20 ph
ú
t)
Nhằm củng cố, hệ thống hóa, hoàn thiện kiến thức mới mà HS
đã được lĩnh hội ở hoạt động hình thành kiến thức.
:
GV giao nhiệm vụ cho HS và chủ yếu cho làm việc cá nhân để
hoàn thành bài tập. Trong quá trình làm việc HS có thể trao đổi với bạn.
trả lời được câu hỏi mà GV giao.
Bư
ớ
c 1. Giao nhi
ệ
m v
ụ
:
GV yêu cầu HS dựa vào hình 1.2 và kiến thức đã học, hãy trả lời các câu hỏi
sau:
Bư
ớ
c 2. HS th
ự
c hi
ệ
n nhi
ệ
m v
ụ
:
* HS dựa vào hình 1.2 và kiến thức đã học, suy nghĩ, trao đổi với bạn để trả
lời câu hỏi.
* GV quan sát, trợ giúp HS khi có yêu cầu. Đánh giá thái độ và khả năng thực
hiện nhiệm vụ học tập của HS.
Bư
ớ
c 3. B
á
o c
á
o k
ế
t qu
ả
v
à
trao đ
ổ
i, th
ả
o lu
ậ
n:
* Sau khi cá nhân HS có sản phẩm , GV lần lượt gọi HS trình bày sản phẩm
của mình:
1.
TTrraanngg 110077
TTrraanngg 110088
2.
- Ví dụ 1 Du lịch biển Nha Trang: Nha Trang được mệnh danh là điểm du lịch
biển hấp dẫn nhất thế giới. Bãi biển Nha Trang có chiều dài gần 10km, khung
cảnh thiên nhiên bát ngát say đắm lòng người. Đến với biển Nha Trang, bạn sẽ
được khám phá những bãi tắm Nha Trang đẹp mê li, chìm đắm cùng làn nước
biển trong vắt. Những rặng dừa rì rào hòa cùng tiếng sóng biển như m ột bản
tình ca lay động bao tâm hồn du khách. Hơn hết, ở đây còn có rất nhiều hoạt
động vui chơi như: lướt sóng, nhảy dù biển, bơi lội, khám phá san hô và hoạt
động team building vô cùng thú vị.
- Ví dụ 2 Du lịch đảo Phú Quốc: Quần đảo Phú Quốc nằm trong vịnh Thái Lan,
cách TP HCM khoảng 400 km về hướng tây. Nơi đây thu hút du khách trong và
ngoài nước bởi các loại hình du lịch đa dạng, với tài nguyên biển, đảo phong
phú; hệ sinh thái rừng, biển đa dạng. Bãi Sao là một trong những bãi biển đẹp
nhất Phú Quốc, nơi đây có làn nước trong xanh, nổi bật trên dải cát m àu trắng
mịn dài hơn 7 km. Tới đây, du khách có thể thong dong trên những bờ cát, lắng
nghe tiếng sóng rì rào vào bình minh hay tắm biển, lưu lại những bức ảnh đẹp.
Ngoài ra, nơi này nước lặng, sóng êm nên có nhiều hoạt động thể thao dưới
nước, nổi bật là chèo thuyền kayak.
TTrraanngg 110099
* HS còn lại lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa sản phẩm giúp bạn và sản phẩm
của cá nhân.
Bư
ớ
c 4.
Đá
nh gi
á
:
GV đánh giá tinh thần thái độ học tập của HS, đánh giá kết quả hoạt động
của HS.
4. Ho
ạ
t đ
ộ
ng v
ậ
n d
ụ
ng (5 ph
ú
t)
Vận dụng kiến thức mới mà HS đã được lĩnh hội để giải quyết
những vấn đề mới trong học tập.
:
GV GV hướng dẫn HS thực hiện nhiệm vụ ở nhà.
trả lời được câu hỏi mà GV giao.
Bư
ớ
c 1. Giao nhi
ệ
m v
ụ
:
GV đặt câu hỏi cho HS:
Bư
ớ
c 2. HS th
ự
c hi
ệ
n nhi
ệ
m v
ụ
:
HS tìm kiếm thông tin trên Internet và thực
hiện nhiệm vụ ở nhà.
Bư
ớ
c 3. B
á
o c
á
o k
ế
t qu
ả
v
à
trao đ
ổ
i, th
ả
o lu
ậ
n:
* Sau khi cá nhân HS có sản phẩm , GV lần lượt gọi HS trình bày sản phẩm
của mình vào tiết học sau:
Vùng biển Việt Nam là một phần của Biển Đông, có diện tích khoảng 1 triệu
km
2
. Thiên nhiên vùng biển đảo Việt Nam có sự phân hóa đa dạng và giàu tiềm
năng, có thể giúp nước ta hiện thực được m ục tiêu “trở thành quốc gia mạnh về
biển”. Tuy nhiên, trong những năm qua, môi trường biển Việt Nam đang có xu
hướng suy giảm về chất lượng: nhiều vùng cửa sông ven biển đã bị ô nhiễm;
vẫn còn tình trạng xả thải ra biển chưa qua xử lí; các hệ sinh thái biển đang bị
khai thác quá mức, thiếu tính bền vững dẫn đến tình trạng suy giảm đa dạng
sinh học,... Nguyên nhân chính dẫn đến ô nhiễm biển là do: hoạt động khai thác,
phát triển kinh tế - xã hội của con người; thể chế, chính sách của nhà nước
trong việc bảo vệ môi trường biển còn tồn tại một số bất cập và ý thức của một
bộ phận người dân chưa cao. Ô nhiễm môi trường biển dẫn đến những hậu quả
rất nghiêm trọng, nó gây hại trực tiếp đến sức khỏe con người và dần làm m ất
đi những nguồn lợi từ biển như hải sản, du lịch biển. Môi trường biển bị ô nhiễm
giảm đi sức hút với khách du lịch. Tràn dầu ảnh hưởng nghiêm trọng đến hệ
sinh thái, đặc biệt hệ sinh thái rừng ngập mặn, cổ biển, vùng bãi cát, đầm phá
và các rạn san hô. Bảo vệ môi trường biển là trách nhiệm của mỗi người dân
trong cộng đồng. M ỗi địa phương cùng đồng hành với cả nước tích cực tham
gia vào công cuộc bảo vệ m ôi trường biển đảo bằng những hành động cụ thể,
như: tham gia vào việc tuyên truyền nâng cao nhận thức của cộng đồng địa
phương về bảo vệ môi trường biển, đảo; thường xuyên và tích cực tham gia các
TTrraanngg 111100
hoạt động làm sạch bờ biển, làm đẹp cảnh quan, môi trường biển đảo; tích cực
tham gia các hoạt động khắc phục và làm giảm nhẹ các thiệt hại do thiên tai
gây ra tại địa phương…
* HS còn lại lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa sản phẩm giúp bạn và sản phẩm
của cá nhân.
Bư
ớ
c 4.
Đá
nh gi
á
:
GV đánh giá tinh thần thái độ học tập của HS, đánh giá kết quả hoạt động
của HS.
CH
Ủ
Đ
Ề
1. V
Ă
N MINH CH
Â
U TH
Ổ
S
Ô
NG H
Ồ
NG V
À
S
Ô
NG C
Ử
U LONG
Phần: Địa lí, Lớp: 8, Thời lượng: dạy 3 tiết
I. M
Ụ
C TI
Ê
U
1. V
ề
ki
ế
n th
ứ
c
TTrraanngg 111111
- Trình bày được quá trình hình thành và phát triển châu thổ sông Hồng và châu
thổ sông Cửu Long.
- Mô tả được chế độ nước của các dòng sông chính.
- Trình bày được quá trình con người khai khẩn và cải tạo châu thổ, chế ngự và
thích ứng với chế độ nước sông Hồng và sông Cửu Long.
2. V
ề
n
ă
ng l
ự
c
- Năng lực tự học: khai thác được tài liệu phục vụ cho bài học.
- Năng lực giao tiếp và hợp tác: làm việc nhóm có hiệu quả.
- Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: biết sử dụng công cụ, phương tiện
phục vụ bài học, biết phân tích và xử lí tình huống.
- Năng lực nhận thức khoa học lịch sử và địa lí:
+ Trình bày được quá trình hình thành và phát triển châu thổ sông Hồng và châu
thổ sông Cửu Long.
+ M ô tả được chế độ nước của các dòng sông chính.
+ Trình bày được quá trình con người khai khẩn và cải tạo châu thổ, chế ngự và
thích ứng với chế độ nước sông Hồng và sông Cửu Long.
- Năng lực tìm hiểu lịc sử và địa lí:
+ Khai thác kênh hình và kênh chữ trong SGK từ tr156-161.
+ Quan sát lược đồ hình 1.1 SGK tr157, hình 1.3 SG K tr159 để trình bày quá trình
hình thành và phát triển châu thổ sông Hồng và châu thổ sông Cửu Long.
+ Quan sát biểu đồ hình 1.2 SGK tr158 và hình 1.4 SGK tr160 để mô tả chế độ
nước sông Hồng và sông Cửu Long.
- Năng lực vận dụng tri thức địa lí giải quyết m ột số vấn đề thực tiễn: sưu tầm tài
liệu và viết một đoạn văn ngắn mô tả m ùa lũ và mùa cạn của m ột dòng sông ở
nước ta.
3. V
ề
ph
ẩ
m ch
ấ
t:
ý thức học tập nghiêm túc, ý thức giữ gìn và phát triển nền văn
minh châu thổ sông Hồng và châu thổ sông Cửu Long.
II. THI
Ế
T B
Ị
D
Ạ
Y H
Ọ
C V
À
H
Ọ
C LI
Ệ
U
1. Gi
á
o vi
ê
n (GV)
- KHBD, SGK, sách giáo viên (SGV), Atlat ĐLVN.
- Hình 1.1. Lược đồ đồng bằng sông Hồng, hình 1.2. Lưu lượng nước trung bình
tháng của sông Hồng, Hình 1.3. Lược đồ đồng bằng sông Cửu Long, hình 1.4. Lưu
lượng nước trung bình tháng của sông Cửu Long và các hình ảnh liên quan phóng
to.
- Phiếu học tập, bảng phụ ghi câu hỏi thảo luận nhóm và bảng nhóm cho HS trả
lời.
2. H
ọ
c sinh (HS):
SGK, vở ghi, Atlat ĐLVN.
TTrraanngg 111122
III. TI
Ế
N TR
Ì
NH D
Ạ
Y H
Ọ
C
1. Ho
ạ
t đ
ộ
ng 1: Kh
ở
i đ
ộ
ng (10 ph
ú
t)
Tạo tình huống giữa cái đã biết và chưa biết nhằm tạo hứng thú
học tập cho HS.
GV tổ chức trò chơi “Ô chữ” cho HS.
:
HS giải mã được trò chơi “Ô chữ” do GV đặt ra.
Bư
ớ
c 1. Giao nhi
ệ
m v
ụ
:
* GV treo bảng phụ trò chơi ô chữ lên bảng:
* GV phổ biến luật chơi:
- Trò chơi ô chữ gồm 7 chữ cái được đánh số từ 1 đến 7 sẽ tương ứng với 7 câu
hỏi.
- Các em dựa vào kiến thức đã học để trả lời, các em có quyền lựa chọn thứ tự
câu hỏi để trả lời, m ỗi câu hỏi có 2 lượt trả lời.
- Em nào trả lời đúng sẽ nhận được 1 phần quà nhỏ (ví dụ 1 cây bút) và ô chữ sẽ
hiện ra chữ cái tương ứng, trả lời sai ô chữ sẽ bị khóa lại, trong quá trình trả lời, em
nào trả lời đúng tên ô chữ thì sẽ nhận được phần quà lớn hơn (ví dụ 3 cây bút).
* Hệ thống câu hỏi:
A. Phú Quốc B. Cát Bà
C. Bạch Long Vĩ D. Cái Bầu
A. 24
0
C B. 25
0
C C. 26
0
C D. 27
0
C
A. 1100-1200m m B. 1100-1300mm
C. 1200-1400mm D. 1400-1500mm
A. 30-33%
0
B. 30-35%
0
C. 30-34%
0
D. 30-36%
0
A. 2500 B. 2000 C. 1500 D. 1000
A. TPHCM B. Hà Nội C. Quảng Ngãi D. Cà Mau
A. Đà Nẵng B. Nha Trang
C. Vũng Tàu D. Vịnh Hạ Long
Bư
ớ
c 2. HS th
ự
c hi
ệ
n nhi
ệ
m v
ụ
:
1
2
3
4
5
6
7
TTrraanngg 111133
- HS dựa vào kiến thức đã học, suy nghĩa để trả lời câu hỏi.
- GV quan sát, đánh giá thái độ và khả năng thực hiện nhiệm vụ học tập của HS.
Bư
ớ
c 3: B
á
o c
á
o k
ế
t qu
ả
v
à
trao đ
ổ
i, th
ả
o lu
ậ
n:
- Sau khi cá nhân HS có sản phẩm, GV lần lượt gọi HS trình bày sản phẩm của
mình:
C
â
u 1
: A
C
â
u 2
: C
C
â
u 3
: B
C
â
u 4
: A
C
â
u 5:
B
C
â
u 6:
C
C
â
u 7
. D
* HS khác lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa sản phẩm giúp bạn và sản phẩm của
cá nhân.
Bư
ớ
c 4. GV d
ẫ
n d
ắ
t v
à
o n
ộ
i dung b
à
i m
ớ
i
: Châu thổ là một địa m ạo cấu tạo khi
một dòng sông chảy vào một vụng nước, nhỏ là hồ, đầm phá, lớn là vịnh, biển hay
đại dương khiến dòng nước bị cản chậm lại. Chất phù sa cuốn theo dòng nước khi
tốc độ nước không đủ mạnh sẽ phải lắng đọng xuống, bồi lên lòng sông và hai bên
bờ. Ở nước ta có 2 châu thổ là châu thổ sông Hồng và châu thổ sông Cửu Long,
đây là nơi tập trung đông dân cư đồng thời là hai vùng kinh tế quan trọng của nước
ta. Vậy, hai châu thổ này được hình thành và phát triển như thế nào? Chế độ nước
của các dòng sông chính và quá trình con người chinh phục châu thổ ra sao? Để
biết được những điều này, lớp chúng ta cùng tìm hiểu qua bài học hôm nay.
2. Ho
ạ
t đ
ộ
ng 2: H
ì
nh th
à
nh ki
ế
n th
ứ
c (105 ph
ú
t)
:
HS:
- Trình bày được quá trình hình thành và phát triển châu thổ sông Hồng.
- Mô tả được chế độ nước của sông Hồng.
- Trình bày được quá trình con người khai khẩn và cải tạo châu thổ, chế ngự
và thích ứng với chế độ nước sông Hồng.
:
Dựa vào hình 1.1, 1.2, Atlat ĐLVN kết hợp kênh chữ SGK tr157,
158 suy nghĩ cá nhân để trả lời các câu hỏi của GV.
C
H
Â
U
T
H
Ổ
TTrraanngg 111144
trả lời được các câu hỏi của GV.
Ho
ạ
t đ
ộ
ng c
ủ
a GV v
à
HS
N
ộ
i dung ghi b
à
i
Bư
ớ
c 1. Giao nhi
ệ
m v
ụ
:
* GV gọi HS đọc nội dung m ục 1 SGK.
* GV treo hình 1.1, 1.2 lên bảng.
* GV yêu cầu HS quan sát hình 1.1, 1.2, Atlat ĐLVN và
thông tin trong bày, lần lượt trả lời các câu hỏi sau:
1. Ch
â
u th
ổ
s
ô
ng H
ồ
ng
- Diện tích khoảng
15000km
2
, do sông
Hồng và sông Thái Bình
bồi đắp.
- Trong 2000 năm gần
đây, châu thổ sông Hồng
có nhiều thay đổi do
hoạt động đắp đê, lấn
biển ở vùng châu thổ và
sự xuất hiện các công
trình thuỷ lợi - thuỷ điện ở
vùng thượng nguồn.
- Mùa lũ từ tháng 6 đến
tháng 10, chiếm khoảng
TTrraanngg 111155
Bư
ớ
c 2. HS th
ự
c hi
ệ
n nhi
ệ
m v
ụ
:
* HS quan sát hình 1.1, 1.2, Atlat ĐLVN và đọc kênh
chữ trong SGK, suy nghĩ để trả lời câu hỏi.
* GV quan sát, trợ giúp HS khi có yêu cầu. Đánh giá
thái độ và khả năng thực hiện nhiệm vụ học tập của
HS.
Bư
ớ
c 3. B
á
o c
á
o k
ế
t qu
ả
v
à
trao đ
ổ
i, th
ả
o lu
ậ
n:
* Sau khi cá nhân HS có sản phẩm, G V lần lượt gọi HS
trình bày sản phẩm của mình:
1. Diện tích khoảng 15000km
2
, do sông Hồng và sông
Thái Bình bồi đắp.
2. HS xác định:
- Phụ lưu: sông Đà, sông Lô,...
- Chi lưu: sông Luộc, sông Đáy,...
3. HS xác định:
- Phụ lưu: sông Cầu, sông Thương,...
- Chi lưu: sông Kinh Thầy, sông Bạch Đằng,...
4. Trong 2000 năm gần đây, châu thổ sông Hồng có
nhiều thay đổi do hoạt động đắp đê, lấn biển ở vùng
châu thổ và sự xuất hiện các công trình thuỷ lợi - thuỷ
điện ở vùng thượng nguồn.
5. Chế độ nước sông Hồng tương đối đơn giản, trong
năm có một mùa lũ và m ột mùa cạn rõ rệt:
- Mùa lũ kéo dài 5 tháng (từ tháng 6 đến tháng 10),
chiếm khoảng 75% lưu lượng dòng chảy cả năm với
các đợt lũ lên nhanh và đột ngột.
- Mùa cạn kéo dài 7 tháng (từ tháng 11 đến tháng 5
năm sau), chỉ chiếm khoảng 25% lưu lượng dòng
chảy cả năm , mực nước sông hạ thấp rõ rệt.
75% lưu lượng dòng
chảy cả năm với các đợt
lũ lên nhanh và đột ngột.
- Mùa cạn từ tháng 11
đến tháng 5 năm sau,
chỉ chiếm khoảng 25%
lưu lượng dòng chảy cả
năm, m ực nước sông hạ
thấp rõ rệt.
- Vào thiên niên kỉ thứ
nhất, dân di cư sang
phía đông, sang thiên
niên kỉ thứ hai, họ di cư
vào các vùng trũng và
duyên hải phía đông,
đông nam.
- Giai đoạn từ thế kỉ X
đến thế kỉ XIII, lúa chiêm
đem đến sự thịnh vượng
cho Đại Việt, dẫn đến sự
gia tăng dân số nhanh
chóng.
- Cuối thế kỉ XIII, công
trình đê lớn đầu tiên
được bắt đầu vào năm
1248 (thời nhà Trần).
Đến cuối thế kỉ XIV, đê
điều cơ bản được hoàn
thành và vẫn tiếp tục ở
các thế kỉ sau.
- Vào đầu thế kỉ XX, hệ
thống đê có độ dài 4000
km và tiếp tục được nối
dài thêm ở những giai
TTrraanngg 111166
6. Nguyên nhân:
+ Nguồn cung cấp nước cho sông Hồng chủ yếu là
mưa nên thời gian mùa lũ cũng theo sát mùa mưa.
+ Do là hợp lưu của nhiều sông nên khi mưa lớn thì lũ
lên nhanh, rút chậm , diện tích ngập lớn.
7.
- Vào thiên niên kỉ thứ nhất, dân di cư sang phía đông,
sang thiên niên kỉ thứ hai, họ di cư vào các vùng trũng
và duyên hải phía đông, đông nam.
- Giai đoạn từ thế kỉ X đến thế kỉ XIII, lúa chiêm đem
đến sự thịnh vượng cho Đại Việt, dẫn đến sự gia tăng
dân số nhanh chóng.
8.
- Cuối thế kỉ XIII, công trình đê lớn đầu tiên được bắt
đầu vào năm 1248 (thời nhà Trần). Đến cuối thế kỉ
XIV, đê điều cơ bản được hoàn thành và vẫn tiếp tục ở
các thế kỉ sau.
- Vào đầu thế kỉ XX, hệ thống đê có độ dài 4000 km và
tiếp tục được nối dài thêm ở những giai đoạn sau.
* HS khác lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa sản phẩm
giúp bạn và sản phẩm của cá nhân.
Bư
ớ
c 4.
Đá
nh gi
á
:
GV đánh giá tinh thần thái độ học tập của HS, đánh
giá kết quả hoạt động của HS và chốt lại nội dung
chuẩn kiến thức cần đạt.
đoạn sau.
:
HS:
- Trình bày được quá trình hình thành và phát triển châu thổ sông Cửu Long.
- Mô tả được chế độ nước của sông Cửu Long.
- Trình bày được quá trình con người khai khẩn và cải tạo châu thổ, chế ngự
và thích ứng với chế độ nước sông Cửu Long.
:
Dựa vào hình 1.3, 1.4 và các hình ảnh liên quan kết hợp kênh
chữ SGK tr159, 161 thảo luận nhóm để trả lời các câu hỏi của GV.
TTrraanngg 111177
trả lời được các câu hỏi của GV.
Ho
ạ
t đ
ộ
ng c
ủ
a GV v
à
HS
N
ộ
i dung ghi b
à
i
Bư
ớ
c 1. Giao nhi
ệ
m v
ụ
:
* GV gọi HS đọc nội dung m ục 2 SGK.
* GV treo hình 1.3, 1.4 lên bảng.
* GV chia lớp làm 6 nhóm , mỗi nhóm từ 6 đến 8 em,
yêu cầu HS, yêu cầu HS quan sát hình 1.3, 1.4 và
thông tin trong bày, thảo luận nhóm trong 10 phút để
trả lời các câu hỏi theo phiếu học tập sau:
1. Nhóm 1, 2 – phiếu học tập số 1
Ph
ầ
n c
â
u h
ỏ
i
Ph
ầ
n tr
ả
l
ờ
i
2. Ch
â
u th
ổ
s
ô
ng C
ử
u
Long
- Diện tích khoảng
40000km
2
, do sông Cửu
Long (sông Tiền và sông
Hậu) bồi đắp.
- Có nhiều ô trũng lớn
chưa được phù sa bồi
đắp bị ngập nước vào
mùa lũ. Rừng ngập mặn
phát triển.
- Mùa lũ từ tháng 7 đến
tháng 11, chiếm khoảng
75% lưu lượng dòng
chảy cả năm. Nước sông
khá điều hòa, lũ lên
chậm và rút chậm.
TTrraanngg 111188
2. Nhóm 3, 4 – phiếu học tập số 2
Ph
ầ
n c
â
u h
ỏ
i
Ph
ầ
n tr
ả
l
ờ
i
3. Nhóm 5, 6 – phiếu học tập số 3
Ph
ầ
n c
â
u h
ỏ
i
Ph
ầ
n tr
ả
l
ờ
i
Bư
ớ
c 2. HS th
ự
c hi
ệ
n nhi
ệ
m v
ụ
:
- Mùa cạn từ tháng 1 đến
tháng 6 năm sau, chiếm
khoảng 25% lưu lượng
dòng chảy cả năm .
- Từ thế kỉ I, cư dân Phù
Nam đã sinh sống và
khai khẩn.
- Vào thế kỉ VII, Chân Lạp
thôn tính nhưng không
khai khẩn nơi đây khiến
vùng đất bị bỏ hoang
đến thế kỉ XVI.
- Từ cuối thế kỉ XVI đến
đầu thế kỉ XVII: lưu dân
người Việt tự tiến hành
khai phá, trồng trọt.
- Từ cuối thế kỉ XVII đến
đầu thế kỉ XVIII: công
cuộc khai phá được tiến
hành có tổ chức với
những chính sách và
biện pháp của các chúa
Nguyễn: khai hoang và
xây dựng các công trình
thủy lợi, như: kênh Vĩnh
Tế, kênh Thoại Hà, kênh
Tháp M ười, Chợ Gạo,...
TTrraanngg 111199
* HS quan sát quan sát hình 1.3, 1.4 và thông tin trong
bày, suy nghĩ, thảo luận nhóm để trả lời câu hỏi.
* GV quan sát, trợ giúp HS khi có yêu cầu. Đánh giá
thái độ và khả năng thực hiện nhiệm vụ học tập của
HS.
Bư
ớ
c 3. B
á
o c
á
o k
ế
t qu
ả
v
à
trao đ
ổ
i, th
ả
o lu
ậ
n:
* Sau khi nhóm HS có sản phẩm, GV cho các nhóm
HS trình bày sản phẩm của mình, đại diện nhóm 1, 3,
5 lên thuyết trình câu trả lời trước lớp:
1. Nhóm 1 – phiếu học tập số 1
Ph
ầ
n c
â
u h
ỏ
i
Ph
ầ
n tr
ả
l
ờ
i
Diện tích khoảng 40000km
2
, do
sông Cửu Long (sông Tiền và
sông Hậu) bồi đắp.
- Hai dòng chính là sông Tiền và
sông Hậu.
- Các ô trũng lớn: Đồng Tháp
Mười, Tứ giác Long Xuyên, bán
đảo Cà M au.
- Rừng ngập mặn phát triển trên
bán đảo Cà Mau.
2. Nhóm 3 – phiếu học tập số 2
Ph
ầ
n c
â
u h
ỏ
i
Ph
ầ
n tr
ả
l
ờ
i
Nguồn cung cấp nước chủ yếu là
nước m ưa, chia thành hai m ùa:
- M ùa lũ từ tháng 7 đến tháng 11,
chiếm khoảng 75% lưu lượng
dòng chảy cả năm . Nước sông
TTrraanngg 112200
khá điều hòa, lũ lên chậm và rút
chậm.
- M ùa cạn từ tháng 1 đến tháng 6
năm sau, chiếm khoảng 25% lưu
lượng dòng chảy cả năm.
- Sông co dang hinh lông chim lai
được nôi thông vơi hô Tônlê Xap.
Vây nên mua lu lên châm , xuông
châm.
- Sông chay ra biên qua 9 cưa nên
lu thoat nhanh hơn.
- Đia hinh sông chay qua thâp,
mang lươi kênh rach day đăc.
3. Nhóm 5 – phiếu học tập số 3
Ph
ầ
n c
â
u h
ỏ
i
Ph
ầ
n tr
ả
l
ờ
i
- Từ thế kỉ I, những cư dân đầu
tiên là người Phù Nam đã sinh
sống và thích ứng với chế độ
nước sông lên xuống theo mùa
trong năm, họ làm ruộng và làm
nhà bên bờ kênh rạch, ven sông,
đi lại bằng ghe, thuyền.
- Vào thế kỉ VII, Phù Nam suy yếu
và sau đó bị Chân Lạp thôn
tính.Tuy vậy, người Chân Lạp lại
không thích nghi với điều kiện
sống ở đây nên đã rút về khu vực
Biển Hồ, khiến cho vùng đất Nam
Bộ bị bỏ hoang cho đến cuối thế
kỉ XVI.
- Từ cuối thế kỉ XVI đến đầu thế kỉ
TTrraanngg 112211
XVII: lưu dân người Việt tự tiến
hành khai phá, trồng trọt trên
những diện tích nhỏ, khai thác
nguồn lợi tự nhiên sẵn có, hiệu
quả không cao vì thiếu thốn
phương tiện.
- Từ cuối thế kỉ XVII đến đầu thế kỉ
XVIII: công cuộc khai phá được
tiến hành có tổ chức với những
chính sách và biện pháp của các
chúa Nguyễn, trong đó đáng kể là
những chính sách: khai hoang và
xây dựng các công trình thủy lợi,
như: kênh Vĩnh Tế, kênh Thoại Hà,
kênh Tháp Mười, Chợ Gạo,...
* HS các nhóm còn lại lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa
sản phẩm giúp nhóm bạn và sản phẩm của nhóm
mình.
Bư
ớ
c 4.
Đá
nh gi
á
:
GV đánh giá tinh thần thái độ học tập của HS, đánh
giá kết quả hoạt động của HS và chốt lại nội dung
chuẩn kiến thức cần đạt.
3. Ho
ạ
t đ
ộ
ng luy
ệ
n t
ậ
p (15 ph
ú
t)
Nhằm củng cố, hệ thống hóa, hoàn thiện kiến thức mới mà HS
đã được lĩnh hội ở hoạt động hình thành kiến thức.
:
GV giao nhiệm vụ cho HS và chủ yếu cho làm việc cá nhân để
hoàn thành bài tập. Trong quá trình làm việc HS có thể trao đổi với bạn.
trả lời được câu hỏi mà GV giao.
Bư
ớ
c 1. Giao nhi
ệ
m v
ụ
:
GV yêu cầu HS dựa vào kiến thức đã học, hãy trả lời các câu hỏi sau:
TTrraanngg 112222
Bư
ớ
c 2. HS th
ự
c hi
ệ
n nhi
ệ
m v
ụ
:
* HS dựa vào kiến thức đã học, suy nghĩ, trao đổi với bạn để trả lời câu hỏi.
* GV quan sát, trợ giúp HS khi có yêu cầu. Đánh giá thái độ và khả năng thực
hiện nhiệm vụ học tập của HS.
Bư
ớ
c 3. B
á
o c
á
o k
ế
t qu
ả
v
à
trao đ
ổ
i, th
ả
o lu
ậ
n:
* Sau khi cá nhân HS có sản phẩm , GV lần lượt gọi HS trình bày sản phẩm
của mình:
1. Lựa chọn: Lập sơ đồ quá trình khai khẩn đồng bằng sông Cửu Long:
2.
Ch
ế
đ
ộ
nư
ớ
c c
ủ
a s
ô
ng H
ồ
ng
Ch
ế
đ
ộ
nư
ớ
c c
ủ
a s
ô
ng C
ử
u Long
- Mùa lũ từ tháng 6 đến tháng 10,
chiếm khoảng 75% lưu lượng dòng
chảy cả năm với các đợt lũ lên nhanh
và đột ngột.
- Mùa cạn từ tháng 11 đến tháng 5
năm sau, chỉ chiếm khoảng 25% lưu
lượng dòng chảy cả năm, m ực nước
sông hạ thấp rõ rệt.
- Mùa lũ từ tháng 7 đến tháng 11,
chiếm khoảng 75% lưu lượng dòng
chảy cả năm. Nước sông khá điều hòa,
lũ lên chậm và rút chậm.
- M ùa cạn từ tháng 1 đến tháng 6 năm
sau, chiếm khoảng 25% lưu lượng
dòng chảy cả năm.
* HS còn lại lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa sản phẩm giúp bạn và sản phẩm
của cá nhân.
Bư
ớ
c 4.
Đá
nh gi
á
:
GV đánh giá tinh thần thái độ học tập của HS, đánh giá kết quả hoạt động
của HS.
4. Ho
ạ
t đ
ộ
ng v
ậ
n d
ụ
ng (5 ph
ú
t)
Vận dụng kiến thức mới mà HS đã được lĩnh hội để giải quyết
những vấn đề mới trong học tập.
TTrraanngg 112233
:
GV GV hướng dẫn HS thực hiện nhiệm vụ ở nhà.
trả lời được câu hỏi mà GV giao.
Bư
ớ
c 1. Giao nhi
ệ
m v
ụ
:
GV đặt câu hỏi cho HS:
Bư
ớ
c 2. HS th
ự
c hi
ệ
n nhi
ệ
m v
ụ
:
HS tìm kiếm thông tin trên Internet và thực
hiện nhiệm vụ ở nhà.
Bư
ớ
c 3. B
á
o c
á
o k
ế
t qu
ả
v
à
trao đ
ổ
i, th
ả
o lu
ậ
n:
* Sau khi cá nhân HS có sản phẩm , GV lần lượt gọi HS trình bày sản phẩm
của mình vào tiết học sau:
Chế độ nước của dòng chảy sông Đà hoàn toàn phụ thuộc vào chế độ mưa
và phân bổ lượng mưa trên lưu vực chia làm hai mùa rõ rệt: M ùa lũ kéo dài từ
tháng 6 đến tháng 10, chậm hơn m ùa mưa 1 tháng, trùng với thời kỳ hoạt động
của gió mùa tây nam. Lượng dòng chảy lớn nhất vào tháng 7,8, trung bình mỗi
tháng chiếm 23% tổng lượng m ưa cả năm. Mùa kiệt trên sông Đà kéo dài từ
tháng 11 đến tháng 5 năm sau. Tổng lượng dòng chảy của 7 tháng mùa cạn
chiếm 22% lượng m ưa cả năm .
* HS còn lại lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa sản phẩm giúp bạn và sản phẩm
của cá nhân.
Bư
ớ
c 4.
Đá
nh gi
á
:
GV đánh giá tinh thần thái độ học tập của HS, đánh giá kết quả hoạt động
của HS.
CH
Ủ
Đ
Ề
2. B
Ả
O V
Ệ
CH
Ủ
QUY
Ề
N, C
Á
C QUY
Ề
N V
À
L
Ợ
I
Í
CH H
Ợ
P PH
Á
P
C
Ủ
A VI
Ệ
T NAM
Ở
BI
Ể
N
ĐÔ
NG
Phần: Địa lí, Lớp: 8, Thời lượng: dạy 3 tiết
I. M
Ụ
C TI
Ê
U
1. V
ề
ki
ế
n th
ứ
c
- Xác định được vị trí, phạm vi của vùng biển và hải đảo VN (theo luật Biển VN).
- Trình bày được những nét chính về m ôi trường, tài nguyên thiên nhiên; phân
tích được những thuận lợi và khó khăn đối với phát triển kinh tế và bảo vệ chủ
quyền, các quyền và lợi ích hợp pháp của việt nam ở Biển Đông.
- Trình bày được quá trình xác lập chủ quyền biển đảo của VN trong lịch sử.
2. V
ề
n
ă
ng l
ự
c
- Năng lực tự học: khai thác được tài liệu phục vụ cho bài học.
- Năng lực giao tiếp và hợp tác: làm việc nhóm có hiệu quả.
- Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: biết sử dụng công cụ, phương tiện
phục vụ bài học, biết phân tích và xử lí tình huống.
TTrraanngg 112244
- Năng lực nhận thức khoa học lịch sử và địa lí:
+ Xác định được vị trí, phạm vi của vùng biển và hải đảo VN (theo luật Biển VN).
+ Trình bày được những nét chính về môi trường, tài nguyên thiên nhiên; phân
tích được những thuận lợi và khó khăn đối với phát triển kinh tế và bảo vệ chủ
quyền, các quyền và lợi ích hợp pháp của việt nam ở Biển Đông.
+ Trình bày được quá trình xác lập chủ quyền biển đảo của VN trong lịch sử.
- Năng lực tìm hiểu lịc sử và địa lí:
+ Khai thác kênh hình và kênh chữ trong SGK từ tr162-169.
+ Quan sát lược đồ hình 2.1 SGK tr163 để xác định vị trí, phạm vi vùng biển và
hải đảo VN.
- Năng lực vận dụng tri thức địa lí giải quyết m ột số vấn đề thực tiễn: sưu tầm và
viết bài giới thiệu (khoảng 150 chữ) về một tuyên bố khẳng định chủ quyền biển
đảo của Chính phủ nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
3. V
ề
ph
ẩ
m ch
ấ
t:
ý thức học tập nghiêm túc, ý thức giữ gìn và bảo vệ chủ quyền
biển – đảo VN.
II. THI
Ế
T B
Ị
D
Ạ
Y H
Ọ
C V
À
H
Ọ
C LI
Ệ
U
1. Gi
á
o vi
ê
n (GV)
- KHBD, SGK, sách giáo viên (SGV).
- Hình 2.1. Vị trí, phạm vi vùng biển và hải đảo VN, bảng 2.1. Các huyện đảo của
nước ta, hình 2.2. M ột số hoạt động khai thác tài nguyên biển đảo ở VN, bảng 2.2.
Qúa trình nhà nước phong kiến VN xác lập chủ quyền đối với quần đảo Hoàng Sa
và Trường Sa, hình 2.3. Hải đăng trên đảo đá mây, hình 2.4. Tuyên bố của Bộ ngoại
giao VN và các hình ảnh minh họa.
- Phiếu học tập, bảng phụ ghi câu hỏi thảo luận nhóm và bảng nhóm cho HS trả
lời.
2. H
ọ
c sinh (HS):
SGK, vở ghi.
III. TI
Ế
N TR
Ì
NH D
Ạ
Y H
Ọ
C
1. Ho
ạ
t đ
ộ
ng 1: Kh
ở
i đ
ộ
ng (10 ph
ú
t)
Tạo tình huống giữa cái đã biết và chưa biết nhằm tạo hứng thú
học tập cho HS.
GV cho HS nghe lời bài hát “Hành trình trên đất phù sa” do nhạc
sĩ Thanh Sơn sáng tác.
:
HS đoán được tên bài hát “Hành trình trên đất phù sa” và vùng,
miền được nói đến do GV đặt ra.
Bư
ớ
c 1. Giao nhi
ệ
m v
ụ
:
* GV cho HS nghe lời bài hát bài hát “Nơi đảo xa” do nhạc sĩ Thế Song sáng tác.
“Nơi anh đến là biển xa
TTrraanngg 112255
Nơi anh tới ngoài đảo xa
Từ mảnh đất quê ta
Giữa đại dươ‑ng
M ang tình thươ‑ng quê nhà
Đây Trường Sa kia Hoàng Sa
Ngàn bão tố phong ba
Ta vượt qua vượt qua
Lướt sóng con tàu
Mang tín hiệu trong đất liền
Mắt em nhìn theo con tàu đi xa m ãi
Giữa nơi biển khơi
Đang nở rộ ngàn bông hoa san hô
Cánh hoa đỏ thắm
Bao hy vọng anh gửi về tặng em
Ơi ánh mắt em yêu như‑ biển xanh
Như‑ trời xanh trong nắng mới
Nhớ cả dáng hình em
Mùa gặt nặng đôi vai
Sóng ru mối tình
Đời thủy thủ càng thêm vui
Đây con tàu xa khơi
Đây con tàu xa khơi
Vầng trăng sáng trên biển xa
Vầng trăng sáng ngoài đảo xa
Vẳng nghe tiếng ngân nga
Ru lòng ta bao lời ca quê nhà
Đây Trường Sa kia Hoàng Sa
Quần đảo tím hiên ngang
Thiên hùng ca ngời sáng
Tháng năm con tàu
Quen sóng cả quen gió biển
TTrraanngg 112266
Nước da m àu nắng
Tươi giòn thêm ánh thép
Cánh chim hải âu bốn m ùa
Về cùng anh vui ra khơi
Cánh hoa biển trắng
Là kỷ niệm anh gửi về tặng em
Đây súng khoác trên vai
Trăng đầu núi soi hình anh đang đứng đó
Nhắn về đất liền
Cánh buồm chở đầy tin yêu
Sóng ru mối tình
Đời thủy thủ càng thêm yêu
Đây con tàu xa khơi
Đây con tàu xa khơi
Ơi ánh mắt em yêu như‑ biển xanh
Như‑ trời xanh trong nắng mới
Nhớ cả dáng hình em
Mùa gặt nặng đôi vai
Sóng ru mối tình
Đời thủy thủ càng thêm vui
Đây con tàu xa khơi
Đây con tàu xa khơi
Đây con tàu xa khơi”
Đây con tàu xa khơi
* Sau khi HS nghe bài hát, GV yêu cầu HS cho biết tên bài hát?
Bư
ớ
c 2. HS th
ự
c hi
ệ
n nhi
ệ
m v
ụ
:
* HS nghe lời bài hát và sự hiểu biết của bản thân, suy nghĩa để trả lời câu hỏi.
* GV quan sát, đánh giá thái độ và khả năng thực hiện nhiệm vụ học tập của HS.
Bư
ớ
c 3: B
á
o c
á
o k
ế
t qu
ả
v
à
trao đ
ổ
i, th
ả
o lu
ậ
n
:
* Sau khi HS có sản phẩm , GV lần lượt gọi HS trình bày sản phẩm của mình: tên
bài hát: “Nơi đảo xa”
* HS khác lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa sản phẩm giúp bạn và sản phẩm của
cá nhân.
TTrraanngg 112277
Bư
ớ
c 4. GV d
ẫ
n d
ắ
t v
à
o n
ộ
i dung b
à
i m
ớ
i
: Lời bài hát “Nơi đảo xa” không chỉ thể
hiện chủ quyền thiêng liêng đối với 2 quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa của Tổ
quốc mà còn như một biểu tượng, thể hiện sự trân trọng, lòng biết ơn đối với các
thế hệ đi trước đã hy sinh để bảo vệ chủ quyền biển đảo của Tổ quốc. Vậy quá trình
xác lập chủ quyền biển đảo của Việt Nam trong lịch sử diễn ra như thế nào? Để
biết được điều này, lớp chúng ta cùng tìm hiểu qua bài học hôm nay.
2. Ho
ạ
t đ
ộ
ng 2: H
ì
nh th
à
nh ki
ế
n th
ứ
c (105 ph
ú
t)
:
HS xác định được vị trí, phạm vi của vùng biển và hải đảo VN
(theo luật Biển VN).
:
Dựa vào hình 2.1, bảng 2.1 kết hợp kênh chữ SGK tr163, 164
suy nghĩ cá nhân để trả lời các câu hỏi của GV.
TTrraanngg 112288
trả lời được các câu hỏi của GV.
Ho
ạ
t đ
ộ
ng c
ủ
a GV v
à
HS
N
ộ
i dung ghi b
à
i
Bư
ớ
c 1. Giao nhi
ệ
m v
ụ
:
* GV gọi HS đọc nội dung m ục 1 SGK.
* GV treo hình 2.1, bảng 2.1 lên bảng.
* GV yêu cầu HS quan sát bản đồ hình 2.1, bảng 2.1
và thông tin trong bày, lần lượt trả lời các câu hỏi sau:
Bư
ớ
c 2. HS th
ự
c hi
ệ
n nhi
ệ
m v
ụ
:
* HS quan sát bản đồ hình 2.1, bảng 2.1 và đọc kênh
chữ trong SGK, suy nghĩ để trả lời câu hỏi.
* GV quan sát, trợ giúp HS khi có yêu cầu. Đánh giá
thái độ và khả năng thực hiện nhiệm vụ học tập của
HS.
1. C
á
c v
ù
ng bi
ể
n v
à
h
ả
i
đ
ả
o Vi
ệ
t Nam
- Vùng biển Việt Nam có
diện tích khoảng 1 triệu
km
2
, là một bộ phận của
Biển Đông.
- Vùng biển Việt Nam
bao gồm nội thủy, lãnh
hải, vùng tiếp giáp lãnh
hải, vùng đặc quyền kinh
tế và thềm lục địa thuộc
chủ quyền, quyền chủ
quyền và quyền tài phán
quốc gia của Việt Nam.
- Cả nước có 12 huyện
đảo: Bạch Long Vĩ (Hải
Phòng), Cát Hải (Hải
Phòng), Cô Tô (Quảng
Ninh), Côn Đảo (Bà Rịa -
Vũng Tàu), Cồn Cỏ
(Quảng Trị), Hoàng Sa
(Đà Nẵng), Kiên Hải
(Kiên Giang), Lý Sơn
(Quảng Ngãi), Phú Quý
TTrraanngg 112299
Bư
ớ
c 3. B
á
o c
á
o k
ế
t qu
ả
v
à
trao đ
ổ
i, th
ả
o lu
ậ
n:
* Sau khi cá nhân HS có sản phẩm, G V lần lượt gọi HS
trình bày sản phẩm của mình:
1. Vùng biển nước ta là 1 bộ phận của Biển Đông.
Biển nước ta tiếp giáp với vùng biển của các nước
Trung Quốc, Phi-lip-pin, In-đô-nê-xia, Bờ-ru-nây,
Ma-lay-xia, Xing-ga-po, Thái Lan, Cam -pu-chia.
2. Vùng biển Việt Nam có diện tích khoảng 1 triệu
km
2
, bao gồm nội thủy, lãnh hải, vùng tiếp giáp lãnh
hải, vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa thuộc chủ
quyền, quyền chủ quyền và quyền tài phán quốc gia
của Việt Nam.
3. HS xác định: Đường phân định vịnh Bắc Bộ giữa
Việt Nam và Trung Quốc được xác định bằng 21 điểm
có tọa độ xác định, nối tuần tự với nhau bằng các
đoạn thẳng.
4.
- Vùng biển m iền Trung mở rộng ra Biển Đông, bao
gồm nhiều đỏ, quần đảo ven bờ và 2 quần đảo xa bờ
là Hoàng Sa và Trường Sa.
- Vùng biển Nam Bộ bao gồm 1 phần vịnh Thái Lan,
có nhiều đảo và quần đảo như Phú Quốc, Côn Sơn,…
5. HS nêu tên và xác định các huyện đảo của Việt
Nam:
- Huyện đảo Bạch Long Vĩ (Hải Phòng).
- Huyện đảo Cát Hải (Hải Phòng).
- Huyện đảo Cô Tô (Quảng Ninh).
- Huyện đảo Côn Đảo (Bà Rịa - Vũng Tàu).
- Huyện đảo Cồn Cỏ (Quảng Trị).
- Huyện đảo Hoàng Sa (Đà Nẵng).
- Huyện đảo Kiên Hải (Kiên Giang).
- Huyện đảo Lý Sơn (Quảng Ngãi).
- Phú Quý (Bình Thuận).
(Bình Thuận), Phú Quốc
(Kiên G iang), Trường Sa
(Khánh Hòa), Vân Đồn
(Quảng Ninh).
TTrraanngg 113300
- Phú Quốc (Kiên Giang).
- Trường Sa (Khánh Hòa).
- Vân Đồn (Quảng Ninh).
* HS khác lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa sản phẩm
giúp bạn và sản phẩm của cá nhân.
Bư
ớ
c 4.
Đá
nh gi
á
:
GV đánh giá tinh thần thái độ học tập của HS, đánh
giá kết quả hoạt động của HS và chốt lại nội dung
chuẩn kiến thức cần đạt.
:
HS trình bày được những nét chính về môi trường, tài nguyên
thiên nhiên.
:
Dựa vào kênh chữ SGK tr164 và các hình ảnh, suy nghĩ cá
nhân để trả lời các câu hỏi của GV.
trả lời được các câu hỏi của GV.
Ho
ạ
t đ
ộ
ng c
ủ
a GV v
à
HS
N
ộ
i dung ghi b
à
i
Bư
ớ
c 1. Giao nhi
ệ
m v
ụ
:
* GV gọi HS đọc nội dung m ục 2 SGK.
* GV yêu cầu HS dựa vào thông tin trong bày, lần lượt
trả lời các câu hỏi sau:
Bư
ớ
c 2. HS th
ự
c hi
ệ
n nhi
ệ
m v
ụ
:
* HS đọc kênh chữ trong SGK, suy nghĩ để trả lời câu
hỏi.
* GV quan sát, trợ giúp HS khi có yêu cầu. Đánh giá
2.
Đ
ặ
c đi
ể
m m
ô
i trư
ờ
ng
v
à
t
à
i nguy
ê
n bi
ể
n, đ
ả
o
- Môi trường biển: chất
lượng môi trường nước
biển (ven bờ và xa bờ,
ven các đảo và cụm
đảo) đều còn khá tốt, tuy
nhiên một số nơi vẫn
còn bị ô nhiễm và các hệ
sinh thái biển có xu
hướng suy thoái.
- Tài nguyên biển: hàng
nghìn loài hải sản, trong
đó có rất nhiều loài có
giá trị kinh tế cao; tài
nguyên khoáng sản cũng
vô cùng phong phú với
TTrraanngg 113311
thái độ và khả năng thực hiện nhiệm vụ học tập của
HS.
Bư
ớ
c 3. B
á
o c
á
o k
ế
t qu
ả
v
à
trao đ
ổ
i, th
ả
o lu
ậ
n:
* Sau khi cá nhân HS có sản phẩm, G V lần lượt gọi HS
trình bày sản phẩm của mình:
1. Nhìn chung, chất lượng môi trường nước biển (ven
bờ và xa bờ, ven các đảo và cụm đảo) đều còn khá tốt,
hầu hết các chỉ số đặc trưng đều nằm trong giới hạn
cho phép của Tiêu chuẩn m ôi trường Việt Nam hiện
hành.
2.
- Tuy nhiên, chất lượng môi trường biển đảo có xu
hướng suy thoái: lượng rác thải, chất thải trên biển
tăng, nhiều vùng biển ven bờ bị ô nhiễm, số lượng
nhiều loài hải sản giảm, một số hệ sinh thái (nhất là
rạn san hô, cỏ biển,...) bị suy thoái,...
- Nguyên nhân: sự gia tăng các nguồn thải từ đất liền,
tình trạng xả thải ra biển chưa qua xử lí; các hệ sinh
thái biển đang bị khai thác quá mức, thiếu tính bền
vững dẫn đến tình trạng suy giảm đa dạng sinh học,...
3. Hậu quả: Phá hoại môi trường sống của sinh vật,
làm tuyệt chủng một số loại hản sản, sinh vật gần bờ.
Gây mất mỹ quan, ảnh hưởng lớn đến ngành du lịch.
4. Biện pháp:
- Tham gia vào việc tuyên truyền nâng cao nhận thức
của cộng đồng địa phương về bảo vệ môi trường biển,
đảo.
- Thường xuyên và tích cực tham gia các hoạt động
làm sạch bờbiển, làm đẹp cảnh quan, môi trường biển
đảo…
-Tích cực tham gia các hoạt động khắc phục và làm
giảm nhẹ các thiệt hại do thiên tai gây ra tại địa
phương.
- Tổ chức học tập và thực hành các kĩ năng sống
thích ứng với những thay đổi của tự nhiên vùng biển
trữ lượng lớn dầu mỏ, khí
tự nhiên, titan, cát trắng,
muối biển,...; Bờ biển dài
với nhiều bãi cát, vịnh,
hang động tự nhiên đẹp,..
.
TTrraanngg 113322
đảo…
5. Tài nguyên vùng biển, đảo nước ta có tiềm năng rất
lớn với hàng nghìn loài hải sản, trong đó có rất nhiều
loài có giá trị kinh tế cao; Tài nguyên khoáng sản
cũng vô cùng phong phú với trữ lượng lớn dầu mỏ, khí
tự nhiên, titan, cát trắng, muối biển,...; Bờ biển dài với
nhiều bãi cát, vịnh, hang động tự nhiên đẹp,...
* HS khác lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa sản phẩm
giúp bạn và sản phẩm của cá nhân.
Bư
ớ
c 4.
Đá
nh gi
á
:
GV đánh giá tinh thần thái độ học tập của HS, đánh
giá kết quả hoạt động của HS và chốt lại nội dung
chuẩn kiến thức cần đạt.
:
HS phân tích được những thuận lợi và khó khăn đối với phát
triển kinh tế và bảo vệ chủ quyền, các quyền và lợi ích hợp pháp của Việt Nam ở
Biển Đông.
:
Dựa vào hình 2.2 kết hợp kênh chữ SGK tr165, 166 suy nghĩ,
thảo luận nhóm để trả lời các câu hỏi của GV.
trả lời được các
câu hỏi của GV.
Ho
ạ
t đ
ộ
ng c
ủ
a GV v
à
HS
N
ộ
i dung ghi b
à
i
Bư
ớ
c 1. Giao nhi
ệ
m v
ụ
:
* GV gọi HS đọc nội dung m ục 3SGK.
3. Nh
ữ
ng thu
ậ
n l
ợ
i v
à
kh
ó
kh
ă
n đ
ố
i v
ớ
i ph
á
t
tri
ể
n kinh t
ế
v
à
b
ả
o v
ệ
TTrraanngg 113333
* GV treo hình 2.2 lên bảng.
* GV chia lớp làm 8 nhóm , mỗi nhóm từ 4 đến 6 em,
yêu cầu HS, yêu cầu HS quan sát hình 2.2 và thông tin
trong bày, thảo luận nhóm trong 10 phút để trả lời các
câu hỏi theo phiếu học tập sau:
1. Nhóm 1, 2, 3, 4 – phiếu học tập số 1
Ph
ầ
n c
â
u h
ỏ
i
Ph
ầ
n tr
ả
l
ờ
i
2. Nhóm 5, 6, 7, 8 – phiếu học tập số 2
Ph
ầ
n c
â
u h
ỏ
i
Ph
ầ
n tr
ả
l
ờ
i
ch
ủ
quy
ề
n, c
á
c quy
ề
n v
à
l
ợ
i
í
ch h
ợ
p ph
á
p c
ủ
a
Vi
ệ
t Nam
ở
Bi
ể
n
Đ
ô
ng
- Thuận lợi:
+ Phát triển tổng hợp
kinh tế biển: khai thác
nuôi trồng và chế biến
hải sản, giao thông vận
tải biển, du lịch biển đảo,
khai thác khoáng sản
biển.
+ Góp phần phát triển
kinh tế và nâng cao chất
lượng cuộc sống người
dân.
- Khó khăn: thiên tai: bão,
nước dâng, sóng lớn, xói
lở bờ biển,... tài nguyên
thiên nhiên có dấu hiệu
suy giảm .
- Thuận lợi:
+ Luật biển quốc tế đã
được thừa nhận rộng rãi.
+ Nước ta đã ban hành
Luật biển Việt Nam ,
tham gia xây dựng và
thực thi Bộ quy tắc ứng
xử Biển Đông.
+ Tình hình kinh tế -
TTrraanngg 113344
Bư
ớ
c 2. HS th
ự
c hi
ệ
n nhi
ệ
m v
ụ
:
* HS quan sát quan sát hình 2.2 và thông tin trong bày,
suy nghĩ, thảo luận nhóm để trả lời câu hỏi.
* GV quan sát, trợ giúp HS khi có yêu cầu. Đánh giá
thái độ và khả năng thực hiện nhiệm vụ học tập của
HS.
Bư
ớ
c 3. B
á
o c
á
o k
ế
t qu
ả
v
à
trao đ
ổ
i, th
ả
o lu
ậ
n:
* Sau khi nhóm HS có sản phẩm, GV cho các nhóm
HS trình bày sản phẩm của mình, đại diện nhóm 1, 5
lên thuyết trình câu trả lời trước lớp:
1. Nhóm 1 – phiếu học tập số 1
Ph
ầ
n c
â
u h
ỏ
i
Ph
ầ
n tr
ả
l
ờ
i
- Đánh bắt và nuôi trồng hải sản.
- Khai thác tài nguyên khoáng sản
(dầu mỏ và khí tự nhiên,…)
- Phát triển nghề sản xuất muối.
- Phát triển hoạt động du lịch biển.
- Xây dựng các cảng nước sâu.
chính trị - xã hội của các
nước Đông Nam Á khá
ổn định.
- Khó khăn:
+ Còn tồn tại việc tranh
chấp chủ quyền lãnh thổ
biển, đảo và thềm lục địa
của m ột số quốc gia có
chung Biển Đông.
+ Các vấn đề an ninh phi
truyền thống như tranh
chấp ngư trường, khai
thác tài nguyên biển...
TTrraanngg 113355
- Khai thác năng lượng điện gió,
điện thủy triều.
Các hoạt động kinh tế biển góp
phần quan trọng cung cấp thực
phẩm, năng lượng và nguyên liệu
cho sản xuất trong nước và xuất
khẩu, góp phần phát triển kinh tế
và nâng cao chất lượng cuộc
sống người dân.
- Vùng biển nước ta có nhiều thiên
tai và hiện tượng thời tiết bất lợi:
bão, nước dâng, sóng lớn, xói lở
bờ biển,... gây thiệt hại về người
và tài sản, nhất là với cư dân sống
ở vùng ven biển.
- Ở một số nơi, tài nguyên thiên
nhiên có dấu hiệu suy giảm, ảnh
hưởng đến môi trường và phát
triển bền vững.
2. Nhóm 5 – phiếu học tập số 2
Ph
ầ
n c
â
u h
ỏ
i
Ph
ầ
n tr
ả
l
ờ
i
- Luật biển quốc tế đã được thừa
nhận rộng rãi là căn cứ quan
trọng trong hoạt động quản lí, sử
dụng, khai thác và bảo vệ môi
trường biển; giúp tạo ra một trật
tự pháp lí trên biển, đảm bảo tính
công bằng và quyền lợi cho các
nước.
- Nước ta đã ban hành Luật biển
Việt Nam phù hợp với Luật biển
quốc tế và tình hình cụ thể của
TTrraanngg 113366
đất nước. Việt Nam cũng đã tham
gia xây dựng và thực thi Bộ quy
tắc ứng xử Biển Đông, đóng góp
hiệu quả hơn cho hoà bình, an
ninh và ổn định ở Biển Đông.
- Tình hình kinh tế - chính trị - xã
hội của các nước Đông Nam Á
khá ổn định, trong nhiều năm qua
các nước đã cùng nhau xây dựng
nền hoà bình và tôn trọng lẫn
nhau.
- Còn tồn tại việc tranh chấp chủ
quyền lãnh thổ biển, đảo và thềm
lục địa của m ột số quốc gia có
chung Biển Đông.
- Các vấn đề an ninh phi truyền
thống như tranh chấp ngư trường,
khai thác tài nguyên biển gây ô
nhiễm môi trường cũng có những
diễn biến phức tạp;...
* HS các nhóm còn lại lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa
sản phẩm giúp nhóm bạn và sản phẩm của nhóm
mình.
Bư
ớ
c 4.
Đá
nh gi
á
:
GV đánh giá tinh thần thái độ học tập của HS, đánh
giá kết quả hoạt động của HS và chốt lại nội dung
chuẩn kiến thức cần đạt.
:
HS trình bày được qúa trình xác lập chủ quyền biển đảo trong
lịch sử Việt Nam .
TTrraanngg 113377
:
Dựa vào bảng 2.2, hình 2.3, hình 2.4 và kênh chữ SGK
tr166-169 suy nghĩ cá nhân để trả lời các câu hỏi của GV.
trả lời được các câu hỏi của GV.
Ho
ạ
t đ
ộ
ng c
ủ
a GV v
à
HS
N
ộ
i dung ghi b
à
i
Bư
ớ
c 1. Giao nhi
ệ
m v
ụ
:
* GV gọi HS đọc nội dung m ục 4 SGK.
* GV yêu cầu HS dựa vào bảng 2.2, hình 2.3, hình 2.4
thông tin trong bày, lần lượt trả lời các câu hỏi sau:
4. Q
ú
a tr
ì
nh x
á
c l
ậ
p ch
ủ
quy
ề
n bi
ể
n đ
ả
o trong
l
ị
ch s
ử
Vi
ệ
t Nam
- Trong thời phong kiến,
nhà nước Việt Nam đã
xác lập chủ quyền quản
TTrraanngg 113388
Bư
ớ
c 2. HS th
ự
c hi
ệ
n nhi
ệ
m v
ụ
:
* HS quan sát bảng 2.2, hình 2.3, hình 2.4 và đọc kênh
chữ trong SGK, suy nghĩ để trả lời câu hỏi.
* GV quan sát, trợ giúp HS khi có yêu cầu. Đánh giá
thái độ và khả năng thực hiện nhiệm vụ học tập của
HS.
Bư
ớ
c 3. B
á
o c
á
o k
ế
t qu
ả
v
à
trao đ
ổ
i, th
ả
o lu
ậ
n:
* Sau khi cá nhân HS có sản phẩm, G V lần lượt gọi HS
trình bày sản phẩm của mình:
1.
- Thế kỉ XV - XVI: quần đảo Hoàng Sa và quần đảo
Trường Sa thuộc phủ Tư Nghĩa (Quảng Ngãi) của
thừa tuyên Quảng Nam, sau là phủ Quảng Ngãi rồi
tỉnh Quảng Ngãi.
- Thời Pháp thuộc, năm 1933, Pháp đã sáp nhập quần
đảo Trường Sa vào tỉnh Bà Rịa (Nam Kỳ) và năm
1938 đã thành lập đơn vị hành chính ở Hoàng Sa
thuộc tỉnh Thừa Thiên.
- Năm 1956, Chính quyền Sài Gòn quyết định quần
đảo Trường Sa thuộc tỉnh Phước Tuy và năm 1961,
chuyển quần đảo Hoàng Sa từ tỉnh Thừa Thiên vào
tỉnh Quảng Nam.
- Sau khi nước Việt Nam thống nhất, năm 1982, chính
phủ Việt Nam thành lập Huyện đảo Hoàng Sa (trực
thuộc tỉnh Quảng Nam - Đà Nẵng) và huyện đảo
Trường Sa (trực thuộc tỉnh Đồng Nai).
- Hiện nay, huyện đảo Hoàng Sa thuộc thành phố Đà
lí và khai thác quần đảo
Hoàng Sa và Trường Sa.
- Năm 1956, quân đội
viễn chinh Pháp rút khỏi
Đông Dương, quân đội
Quốc gia Việt Nam, về
sau là Việt Nam Cộng
hoà, đã tiếp quản và
khẳng định quần đảo
Hoàng Sa, quần đảo
Trường Sa thuộc chủ
quyền Việt Nam .
- Sau khi nước Việt Nam
thống nhất (1975), Nhà
nước Cộng hoà xã hội
chủ nghĩa Việt Nam
quản lí toàn bộ lãnh thổ
đất nước, trong đó, bao
gồm cả quần đảo Hoàng
Sa và quần đảo Trường
Sa.
- Hiện nay, huyện đảo
Hoàng Sa thuộc thành
phố Đà Nẵng, huyện đảo
Trường Sa thuộc tỉnh
Khánh Hòa.
TTrraanngg 113399
Nẵng, huyện đảo Trường Sa thuộc tỉnh Khánh Hòa.
2.
- Thế kỉ XV - XVI: quần đảo Hoàng Sa và quần đảo
Trường Sa thuộc phủ Tư Nghĩa (Quảng Ngãi) của
thừa tuyên Quảng Nam, sau là phủ Quảng Ngãi rồi
tỉnh Quảng Ngãi.
- Năm 1635, Chúa Nguyễn thành lập hải đội Hoàng Sa
và Bắc Hải để khai thác Hoàng Sa, Trường Sa và các
đảo thuộc Biển Đông.
- Năm 1786, triều Tây Sơn tiếp tục duy trì đội Hoàng
Sa, sai Hội Đức Hầu chỉ huy đội Hoàng Sa dẫn 4
thuyền ra Hoàng Sa khảo sát và khai thác m ang về
kinh đô dâng nộp theo lệ.
- Năm 1815, vua G ia Long cử Phạm Quang Ảnh dẫn
đội Hoàng Sa đi thuyền ra Hoàng Sa để khảo sát và
đo đạc đường biển.
- Năm 1816, vua Gia Long lệnh cho thuỷ quân cùng
đội Hoàng Sa ra Hoàng Sa để khảo sát và đo đạc
đường biển.
- Năm 1833, vua Minh M ạng chỉ thị cho bộ Công dựng
miếu, lập bia, trồng nhiều cây cối trên quần đảo
Hoàng Sa.
-Năm 1834, vua M inh M ạng cử đội trưởng giám thành
Trương Phúc Sĩ cùng thuỷ quân hơn 20 người ra
Hoàng Sa vẽ bản đồ.
- Năm 1835, vua M inh M ạng sai cai đội thuỷ quân
Phạm Văn Nguyên đem lính và thợ giám thành cùng
phu thuyền hai tỉnh Quảng Nghĩa, Bình Định, chuyên
chở vật liệu đến Hoàng Sa dựng miếu. Bên trái m iếu
dựng bia đá, phía trước miếu xây bình phong.
- Năm 1836, chuẩn y lời tâu của bộ Công, vua Minh
Mạng sai suất đội thuỷ quân Phạm Hữu Nhật đưa
binh thuyền ra Hoàng Sa đo đạc, vẽ bản đồ.
3.
- Khi thiết lập chế độ bảo hộ đối với Việt Nam (1884),
TTrraanngg 114400
chính quyền thực dân Pháp đã tiếp tục thực thi chủ
quyền đối với quần đảo Hoàng Sa, quần đảo Trường
Sa.
- Năm 1956, quân đội viễn chinh Pháp rút khỏi Đông
Dương, quân đội Quốc gia Việt Nam , về sau là Việt
Nam Cộng hoà, đã tiếp quản và khẳng định quần đảo
Hoàng Sa, quần đảo Trường Sa thuộc chủ quyền Việt
Nam.
- Sau khi nước Việt Nam thống nhất (1975), Nhà nước
Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam quản lí toàn bộ
lãnh thổ đất nước, trong đó, bao gồm cả quần đảo
Hoàng Sa và quần đảo Trường Sa. Chính phủ Việt
Nam thành lập huyện đảo Hoàng Sa (trực thuộc tỉnh
Quảng Nam - Đà Nẵng) và huyện đảo Trường Sa (trực
thuộc tỉnh Đồng Nai).
- Hiện nay, huyện đảo Hoàng Sa thuộc thành phố Đà
Nẵng, huyện đảo Trường Sa thuộc tỉnh Khánh Hòa.
Năm 2007, thị trấn Trường Sa cùng hai xã đảo Song
Tử Tây và Sinh Tồn được thành lập, trực thuộc huyện
đảo Trường Sa.
* HS khác lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa sản phẩm
giúp bạn và sản phẩm của cá nhân.
Bư
ớ
c 4.
Đá
nh gi
á
:
GV đánh giá tinh thần thái độ học tập của HS, đánh
giá kết quả hoạt động của HS và chốt lại nội dung
chuẩn kiến thức cần đạt.
3. Ho
ạ
t đ
ộ
ng luy
ệ
n t
ậ
p (15 ph
ú
t)
Nhằm củng cố, hệ thống hóa, hoàn thiện kiến thức mới mà HS
đã được lĩnh hội ở hoạt động hình thành kiến thức.
:
GV giao nhiệm vụ cho HS và chủ yếu cho làm việc cá nhân để
hoàn thành bài tập. Trong quá trình làm việc HS có thể trao đổi với bạn.
trả lời được câu hỏi mà GV giao.
Bư
ớ
c 1. Giao nhi
ệ
m v
ụ
:
GV yêu cầu HS dựa vào kiến thức đã học, hãy trả lời các câu hỏi sau:
TTrraanngg 114411
Bư
ớ
c 2. HS th
ự
c hi
ệ
n nhi
ệ
m v
ụ
:
* HS dựa vào hình 2.1 và kiến thức đã học, suy nghĩ, trao đổi với bạn để trả
lời câu hỏi.
* GV quan sát, trợ giúp HS khi có yêu cầu. Đánh giá thái độ và khả năng thực
hiện nhiệm vụ học tập của HS.
Bư
ớ
c 3. B
á
o c
á
o k
ế
t qu
ả
v
à
trao đ
ổ
i, th
ả
o lu
ậ
n:
* Sau khi cá nhân HS có sản phẩm , GV lần lượt gọi HS trình bày sản phẩm
của mình:
1.
-
Hai huyện đảo xa bờ nhất của Việt Nam hiện nay là:
+ Huyện đảo Hoàng Sa (trực thuộc thành phố Đà Nẵng)
+ Huyện đảo Trường Sa (trực thuộc thành phố Khánh Hòa).
-
Huyện đảo có diện tích lớn nhất trong vịnh Bắc Bộ và vịnh Thái Lan là:
+ Huyện đảo có diện tích lớn nhất trong Vịnh Bắc Bộ là: Vân Đồn (551,3 km
2
).
+ Huyện đảo có diện tích lớn nhất trong Vịnh Thái Lan là: Phú Quốc (589,23
km
2
).
2.
3.
TTrraanngg 114422
* HS còn lại lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa sản phẩm giúp bạn và sản phẩm
của cá nhân.
Bư
ớ
c 4.
Đá
nh gi
á
:
GV đánh giá tinh thần thái độ học tập của HS, đánh giá kết quả hoạt động
của HS.
4. Ho
ạ
t đ
ộ
ng v
ậ
n d
ụ
ng (5 ph
ú
t)
Vận dụng kiến thức mới mà HS đã được lĩnh hội để giải quyết
những vấn đề mới trong học tập.
:
GV hướng dẫn HS làm bài tập ở nhà.
trả lời được câu hỏi mà GV giao.
Bư
ớ
c 1. Giao nhi
ệ
m v
ụ
:
GV đặt câu hỏi cho HS:
Hoạt động này nếu còn thời gian GV hướng dẫn HS làm việc ở lớp, nếu
không còn thời gian thì hướng dẫn học sinh làm việc ở nhà.
Bư
ớ
c 2. HS th
ự
c hi
ệ
n nhi
ệ
m v
ụ
:
HS tìm kiếm thông tin trên Internet và thực
hiện nhiệm vụ ở nhà.
Bư
ớ
c 3. B
á
o c
á
o k
ế
t qu
ả
v
à
trao đ
ổ
i, th
ả
o lu
ậ
n:
* Sau khi cá nhân HS có sản phẩm , GV lần lượt gọi HS trình bày sản phẩm
của mình vào tiết học sau:
TTrraanngg 114433
Tuy
ê
n b
ố
c
ủ
a B
ộ
ngo
ạ
i giao nư
ớ
c C
ộ
ng h
ò
a x
ã
h
ộ
i ch
ủ
ngh
ĩ
a Vi
ệ
t Nam ng
à
y
14/3/1988 (đ
ă
ng tr
ê
n B
á
o Nh
â
n d
â
n s
ố
ra ng
à
y 15/3/1988)
Sáng ngày 14/3/1988, các tàu chiến của Trung Quốc đang hoạt động trái
phép trên vùng biển quần đảo Trường Sa đã ngang nhiên nổ súng vào hai tàu
vận tải của Việt Nam đang hoạt động bình thường ở bãi đá ngầm Gạc ma
thuộc khu đảo Sinh Tồn. Tàu của ta đã buộc phải nổ súng để tự vệ. Trong khi
đó họ lại đổi trắng thay đen vu cáo tàu của Việt Nam khiêu khích vũ trang tàu
chiến của Trung Quốc.
Mọi người đều biết từ tháng 1/1988 đến nay, Trung Quốc đã không ngừng
cho nhiều tàu chiến xâm nhập và khiêu khích quân sự ở các bãi đá ngầm Chữ
Thập, Châu Viên và một số bãi đá ngầm khác ở khu vực đảo Sinh Tồn trong
quần đảo Trường Sa của Việt Nam . Bất chấp sự phản đối của Chính phủ Cộng
hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam và sự lo ngại của dư luận trên thế giới, trước hết
là của các nước Đông Nam Á, hành động trắng trợn nói trên bộc lộ rõ dã tâm
của nhà cầm quyền Trung Quốc xâm phạm chủ quyền lãnh thổ của Việt Nam,
đe dọa nghiêm trọng an ninh của Việt Nam, phá hoại hòa bình ổn định và xu thế
đối thoại ở Đông Nam Á, thực hiện mưu đồ bành trướng ở Biển Đông.
Nhân dân và chính phủ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam vô cùng
phẫn nộ và kiên quyết lên án hành động khiêu khích quân sự của
nhà cầm quyền Trung Quốc. Chính phủ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt
Nam một lần nữa khẳng định chủ quyền của m ình đối với quần đảo Trường Sa
và Hoàng Sa. Nhà cầm quyền Trung Quốc phải chấm dứt ngay các hành động
khiêu khích quân sự, rút ngay các tàu chiến của họ ra khỏi vùng biển thuộc
quần đảo Trường Sa của Việt Nam. Họ phải chịu trách nhiệm về mọi hậu quả
do hành động khiêu khích quân sự của họ gây ra.
* HS còn lại lắng nghe, bổ sung, chỉnh sửa sản phẩm giúp bạn và sản phẩm
của cá nhân.
Bư
ớ
c 4.
Đá
nh gi
á
:
GV đánh giá tinh thần thái độ học tập của HS, đánh giá kết quả hoạt động
của HS.
H
Ế
T

Preview text:

BÀI 8. ĐẶC ĐIỂM THỦY VĂN Phần: Địa lí, Lớ p : 8 ,
T hời lượ ng : d ạy 3 tiết I. MỤC TIÊU 1. Về kiến thức
- X ác định đượ c trên b ản đồ lưu vực của c ác hệ th ống sôn g lớn.
- P hân tíc h được đặc điểm m ạ ng lướ i sô ng và chế độ nướ c sô ng c ủa m ột số hệ thố ng sông lớn.
- P hân tích đượ c vai trò c ủa hồ , đ ầm v à nước ngầ m đ ối vớ i sản xuất và sinh hoạt. 2. Về năng lực
- N ăng lực tự họ c: khai thá c đượ c tài liệu p hục v ụ cho bà i họ c.
- N ăng lực g iao tiếp và hợ p tá c: làm v iệc nhó m có hiệu q uả.
- N ăng lực giải q uyết vấ n đề v à sán g tạo: biết sử d ụng c ô ng cụ, p hương tiện
p hục vụ b ài họ c, b iết p hân tíc h và xử lí tình huố ng.
- N ăng lực n hận thức kho a h ọc địa lí:
+ Xác định đ ược trên bả n đ ồ lưu v ực c ủa c ác h ệ thố ng sô ng lớ n.
+ P hân tích được đặc điểm m ạng lướ i sô ng và c hế độ nước sô ng của m ột số hệ thố ng sông lớn.
+ Phâ n tíc h đượ c v ai trò củ a hồ, đ ầm và nướ c ng ầm đ ối vớ i sản xuất v à sinh h oạt.
- N ăng lực tìm hiểu địa lí:
+ Khai thác kênh hình và kên h c hữ trong SG K từ tr11 9 -1 23 .
+ Sử dụng b ản đồ hình 8 .1 S G K tr12 0 đ ể xác định các lưu vực sô ng chính.
+ Sử dụng b ảng tr1 22 để xác định m ùa lũ, m ùa cạ n trên m ột số hệ thố ng sô ng .
- Năn g lực v ận d ụng tri th ức địa lí g iải qu yết m ộ t số v ấn đề thực tiễn: viết b áo
c áo n gắn m ô tả đặc điểm c ủa sô ng, hồ ho ặc hồ , đầm ở nướ c ta m à em b iết.
3. Về phẩm chất: ý thức học tập nghiêm túc, ý thức sử dụng tiết kiệm và bảo vệ
sự tro ng sạc h của ng uồ n nướ c sô ng , hồ, đầ m , n ướ c ng ầm .
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU 1. Giáo viên (GV)
- K HB D , S G K, sách g iáo v iên (S G V), A tlat Địa lí VN .
- H ình 8 .1 . Bản đồ lưu v ực các hệ thống sông ở VN , hình 8 .2 . S ông Tiền đo ạn
g ần c ầu M ỹ T huận, Bảng M ùa lũ trên m ộ t số hệ thố ng sông ở nướ c ta, hình 8 .3 .
S uối kho áng nó ng Nha Tra ng và c ác hình ảnh tươ ng tự phó ng to.
- Phiếu h ọc tậ p, b ảng p hụ g hi c âu hỏ i thảo luậ n n hóm v à b ảng nhó m c ho HS trả lờ i.
2. Học sinh (HS): SGK, vở ghi, Atlat Địa lí VN. III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC Trang 1
1. Hoạt động 1: Khởi động (10 phút)
Tạ o tìn h huố ng g iữa c ái đã biết và ch ưa b iết nh ằm tạo hứng th ú h ọc tậ p c ho H S.
G V cho HS c hơ i trò c hơ i “Đố em văn hó a”
: HS giải được trò chơi “Đố em văn hóa” GV đặt ra. Bước 1. Giao nhiệm vụ:
* G V lần lượ t đặt các câu đố về tên sôn g c ho H S trả lờ i:
1 . Sô ng gì đỏ nặ ng p hù sa?
2 . Sô ng gì lại đượ c hó a ra c hín rồng ?
3 . Làng q uan họ có co n sông , Hỏ i dò ng sô ng ấy là sô ng tên g ì?
4 . Sô ng tên xan h b iết sô ng c hi?
5 . Sô ng gì tiếng v ó ng ựa phi van g trờ i?
6 . Sô ng gì chẳn g thể nổ i lên. Bở i tên của nó g ắn liền d ưới sâu
7 . H ai d ò ng sô ng trướ c sô ng sau. H ỏ i hai d òng sôn g ấy ở đâu ? Sô ng nào?
8 . Sô ng nào nơ i ấ y só ng trào . Vạ n q uân N am Hán ta đào m ồ c hô n?
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ:
* HS n ghe câu đố và sự hiểu b iết c ủa b ản thân, suy n ghĩa để trả lờ i c âu hỏi.
* G V q uan sát, đánh g iá thái độ v à khả năng th ực hiện nhiệm v ụ h ọc tậ p c ủa HS.
Bước 3: Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận:
* Sau khi HS c ó sản p hẩm , G V lần lượ t gọ i H S trình bày sản p hẩm của m ình: 1 . Sô ng Hồ ng 2 . Sô ng Cửu Long . 3 . Sô ng Cầ u. 4 . Sô ng Lam . 5 . Sô ng M ã. 6 . Sô ng Đáy.
7 . Sô ng Tiền, sô ng H ậu. 8 . Sô ng Bạc h Đ ằng .
* HS khác lắ ng ng he, b ổ sung , chỉnh sửa sả n p hẩm g iúp bạ n v à sả n p hẩm củ a c á nhân.
Bước 4. GV dẫn dắt vào nội dung bài mới: Qua những câu đố trên phần nào đã
p hản ánh đượ c Việt N am là m ột tro ng những q uốc g ia có hệ thố ng sô ng ngò i d ày
đ ặc, b ên cạ nh đ ó nước ta c òn c ó nhiều hồ , đầm và lượ ng nướ c ng ầm pho ng phú.
V ậy sông ng ò i nướ c ta c ó n hững đặ c điểm gì? Hồ , đầm v à nướ c ng ầm ở nướ c ra
đ óng va i trò như thế nà o đố i vớ i sả n xuất v à sin h hoạ t? Đ ể b iết đượ c nh ững điều
n ày, lớ p c húng ta c ùng tìm hiểu q ua bà i họ c hô m nay.
2. Hoạt động 2: Hình thành kiến thức (105 phút) Trang 2
: HS xác định được trên bản đồ lưu vực của các hệ thống sông lớ n.
: Quan sát bản đồ hình 8.1 SGK tr120 hoặc Atlat ĐLVN, các
h ình ảnh kết h ợp kênh c hữ SG K tr1 19 -1 2 1, suy ng hĩ c á nhân để trả lờ i cá c câu h ỏi của G V . Trang 3
trả lờ i đ ượ c c ác c âu hỏ i c ủa G V. Hoạt động của GV và HS Nội dung ghi bài Bước 1. Giao nhiệm vụ: 1. Đặc điểm sông ngòi
* G V g ọi HS đ ọc nội du ng m ục 1 SG K .
* G V treo b ản đồ hình 8 .1 lên b ảng .
* G V yêu cầu HS qu an sát b ản đ ồ h ình 8.1 hoặc A tlat Nướ c ta có 2 36 0 co n
Đ LV N và thô ng tin tro ng b ày, lần lượ t trả lờ i c ác c âu sông dài trên 1 0km , d ọc h ỏi sau: bờ biển nước ta cứ khoản g 20 km lại có 1 cửa sôn g.
- T ổng lượ ng nướ c lớ n: 83 9 tỉ m 3/năm .
- Tổ ng lượng p hù sa rất lớ n kho ảng 20 0 triệu tấ n/năm . Sôn g c hảy theo hai
hướ ng c hính là tây bắ c - đôn g nam (sô ng Hồ ng ,
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ:
sông M ã, sô ng T iền...)v à vò ng cung (sô ng Lô ,
* H S q uan sát b ản đồ hình 8.1 hoặc A tlat Đ LV N v à sông Gâm, sông Cầu...)
đ ọc kênh c hữ tro ng S G K, suy nghĩ để trả lờ i c âu hỏi.
* G V q uan sát, trợ giúp HS kh i c ó yêu cầu . Đánh g iá
thá i độ và khả n ăng thực hiện n hiệm v ụ họ c tập c ủa H S.
M ùa lũ tươn g ứng v ới m ùa m ưa và m ùa c ạn
Bước 3. Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận:
tươ ng ứng vớ i m ù a kh ô.
* Sau khi cá nhân H S có sản ph ẩm , G V lần lượt g ọ i H S
trình b ày sả n p hẩm c ủa m ìn h: 1 . Trang 4
- M ạ ng lưới sôn g ng òi d ày đ ặc
- Lưu lượ ng nướ c lớ n, g iàu p hù sa .
- P hần lớn sô ng ng ò i c hảy theo 2 hướ ng c hính.
- C hế độ nướ c c hảy theo 2 m ùa rõ rệt.
2 . Nướ c ta c ó 2 36 0 c on sôn g dài trên 10 km , m ật độ
m ạ ng lưới sô ng kh oảng 0 ,66 km /km 2, ở đồ ng bằn g là
2 -4 km /km 2, d ọ c bờ biển n ướ c ta c ứ kho ảng 2 0 km lại
c ó 1 cửa sô ng. N hưng c hủ yếu là sô ng nhỏ , ng ắn, dố c.
3 . H S xác định trên bản đồ 9 lưu v ực c ủa cá c hệ
thố ng sô ng lớn: S ông H ồ ng, Thái Bình, Kì C ùng –
B ằng G iang, sông M ã, Sôn g C ả, Thu B ồn, Đ à Rằng , Đ ồ ng N ai, M ê C ông .
4 . N g uyên nh ân: do nướ c ta c ó lượ ng m ưa n hiều là
n guồ n cấp n ướ c c hính c ho sô ng , địa hình hẹp ng ang ,
¾ d iện tích là đồ i núi, núi lan ra sát b iển. 5 .
- Tổ ng lượn g nước lớ n: 8 39 tỉ m 3/năm . Tro ng đó sô ng M ê C ông ch iếm 60 ,4 % .
- T ổng lượ ng phù sa rất lớn kho ảng 2 0 0 triệu tấn/năm .
Tro ng đó sô ng H ồ ng c hiếm 6 0% .
- N guyên nh ân: ¾ diện tích là đồ i núi, d ố c nên nước
sô ng bào m ò n m ạ nh địa hình tạo ra p hù sa. 6 .
- H S xác định trên b ản đ ồ c ác sô ng c hảy th eo hướ ng
tây b ắc - đô ng n am : sô ng H ồ ng, sô ng Đ à, sông M ã,
sô ng C ả, sô ng Tiền... và vò ng cun g: sô ng Lô , sô ng
G â m , sô ng C ầu, sông Thươ ng, sô ng Lục N am .
- N guyên nhâ n: Ng uyên nhân: d o hướn g núi và hướ ng
n ghiêng địa hình qu y định hướ ng c hảy của sô ng . 7 .
- M ù a lũ tương ứn g vớ i m ùa m ưa và m ùa c ạn tươ ng ứng vớ i m ùa khô .
+ M ùa lũ kéo d ài từ 4 -5 tháng , ch iếm 7 0 -80 % tổ ng Trang 5
lượ ng nướ c c ả n ăm .
+ M ùa c ạn kéo d ài từ 7 -8 tháng , chiếm 2 0 -3 0% tổ ng
lượ ng nướ c c ả n ăm .
- Ng uyên nh ân: d o chế độ nướ c sô ng phụ thu ộc vào
c hế đ ộ m ưa, khí hậu nước ta c ó 2 m ùa: m ưa, khô nên
sô ng ngò i có 2 m ùa: lũ, c ạn tương ứng.
* H S khác lắng nghe, b ổ sung , chỉnh sửa sản p hẩm
g iúp b ạn và sản p hẩm củ a c á nhân. Bước 4. Đánh giá:
G V đánh g iá tin h thần thái độ học tập của H S, đ ánh
g iá kết q uả hoạ t độ ng c ủa H S và chố t lại nộ i d ung
c huẩn kiến thức c ần đạt.
* GV mở rộng: Nước Sông Hồng về m ùa lũ có m àu đỏ-
h ồng do ph ù sa m à nó m ang theo , đ ây c ũng là ng uồ n
g ố c tên g ọ i của nó . Lượ ng p hù sa của Sô ng Hồ ng rất
lớ n, trung b ìn h kho ảng 10 0 triệu tấn trên nǎm tức là
g ần 1 ,5 kg p hù sa trên m ộ t m ét khối nước . Phù sa
g iúp c ho đ ồng ruộ ng thêm m àu m ỡ, đồ ng thời bồ i đắp
v à m ở rộ ng v ùng c hâu thổ ở v ùng d uyên hải thuộ c hai
tỉnh Thá i Bình, N am Định. 2.2.
: HS phân tích được đặc điểm m ạng lưới sông và chế độ nước
sô ng của m ộ t số hệ thố ng sông lớn.
: Quan sát hình 8.1 SGK tr120, hình 8.2 SGK tr121, bảng số liệu
tr1 2 2 ho ặc A tla t ĐLVN , các hình ảnh kết hợ p kênh c hữ S G K tr1 21 -1 2 2, th ảo
luận nhó m để trả lờ i c ác c âu hỏi của G V . Trang 6
trả lờ i đ ượ c c ác c âu hỏ i c ủa G V. Hoạt động của GV và HS Nội dung ghi bài Bước 1. Giao nhiệm vụ:
2. Một số hệ thống sông
* G V g ọi HS đ ọc nội du ng m ục 2 SG K . lớn ở nước ta
* G V treo hình 8.1, 8 .2 v à bả ng số liệu lên b ảng .
* G V chia lớ p làm 6 nhó m , m ỗ i nhó m từ 6 đến 8 em , - Ch iều dài:
yêu cầu H S qu an sát hình 8 .1 h oặc A tlat Đ LVN , hình 56 6 km /1 12 6 km
8 .2 , b ảng số liệu v à thô ng tin trong bà y, thảo luận - Nơ i b ắt ng uồn : V ân
n hóm tro ng 1 0 ph út để trả lời các c âu hỏ i theo ph iếu Nam , Trun g Q uố c h ọc tậ p sau:
- N ơi đổ ra biển: cửa B a
1 . N hóm 1 , 2 – ph iếu học tập số 1 Lạt Phần câu hỏi Phần trả lời - Số p hụ lưu: 6 00
- M ùa lũ : từ tháng 6-10 , chiếm 7 5% tổ ng lượ ng nướ c c ả năm . - Ch iều dài: 20 5 km .
- Nơ i b ắt ng uồn: vùn g núi Trường Sơ n N am .
- Nơ i đổ ra biển: c ửa Đ ại - Số p hụ lưu: 8 0
- M ùa lũ : từ tháng 9-12 , Trang 7 chiếm 6 5% tổ ng lượ ng nướ c c ả năm .
2 . N hóm 3 , 4 – ph iếu học tập số 2 - Ch iều dài: Phần câu hỏi Phần trả lời 23 0 km /4 30 0 km - N ơ i b ắt n guồ n: cao nguyên Tây T ạng , Trung Q uốc
- Nơ i đổ ra b iển : 9 cửa:
Cửa Tiểu, C ửa Đại, B a Lai, Hàm Luô ng, C ổ
Ch iên, C ung H ầu, Đ ịnh
An , B a Thắc , T rần Đ ề. - Số p hụ lưu: 6 00
- M ùa lũ : từ tháng 7-11 , chiếm 7 5% tổ ng lượ ng nướ c c ả năm .
3 . N hóm 5 , 6 – ph iếu học tập số 3 Phần câu hỏi Phần trả lời Trang 8
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ:
* HS q uan sát q uan sát hình 8 .1 hoặc A tlat ĐLVN ,
h ình 8 .2 , b ảng số liệu v à thô ng tin trong b ày, suy ng hĩ,
thả o luận nhó m để trả lời câu hỏ i.
* G V q uan sát, trợ giúp HS kh i c ó yêu cầu . Đánh g iá
thá i độ và khả n ăng thực hiện n hiệm v ụ họ c tập c ủa H S.
Bước 3. Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận:
* S au khi nhó m H S c ó sản p hẩm , G V c ho các nhó m
H S trìn h b ày sản p hẩm c ủa m ình, đại diện nh óm 2 , 4 ,
6 lên thuyết trình câ u trả lờ i trước lớ p :
1 . N hóm 2 – p hiếu họ c tập số 1 Phần câu hỏi Phần trả lời
- Nằ m ở p hần lớ n lãnh thổ p hía Bắc n ướ c ta.
- C ác sôn g: sô ng Đà, sô ng C hảy,
sôn g lô , sô ng G âm , sô ng Đáy, sôn g Trà Lý,…
- C hiều d ài: 5 66 km /1 1 26 km
- Nơ i bắ t n guồ n: Vân N am , Trung Q uố c
- Nơ i đ ổ ra b iển: c ửa Ba Lạt - Số p hụ lưu: 6 00
- M ùa lũ : từ thá ng 6 -1 0, c hiếm
75 % tổ ng lượng nước cả năm . Trang 9
2 . N hóm 4 – p hiếu họ c tập số 2 Phần câu hỏi Phần trả lời
- N ằm ở T rung Trung B ộ (Q uảng
Nam , Đ à Nẵng , Ko n Tum )
- C ác sô ng : sô ng C ái, sông Tranh. - C hiều d ài: 2 05 km .
- Nơ i b ắt ng uồ n: v ùng núi Trường Sơ n N am .
- Nơ i đ ổ ra b iển: c ửa Đại - Số p hụ lưu: 8 0
- M ùa lũ : từ thá ng 9 -1 2, c hiếm
65 % tổ ng lượng nước cả năm .
3 . N hóm 6 – p hiếu họ c tập số 3 Phần câu hỏi Phần trả lời
- N ằm ở vùng Đ ồn g bằn g sông C ửu Lo ng.
- C ác sô ng : sô ng T iền, sô ng H ậu,
sôn g Ba Lai, sông Cổ C hiên, sông
C ái Lớn , sô ng Cá i Bé…
- C hiều d ài: 2 30 km /4 3 00 km
- Nơ i b ắt ngu ồn: cao ng uyên Tây Tạng , Trung Q uốc
- N ơ i đ ổ ra b iển: 9 cửa: C ửa T iểu,
C ửa Đ ại, Ba Lai, Hàm Luô ng , Cổ
C hiên, C ung H ầu, Đ ịnh An , Ba Thắc , Trần Đề. Trang 10 - Số p hụ lưu: 6 00
- M ùa lũ : từ thá ng 7 -1 1, c hiếm
75 % tổ ng lượng nước cả năm .
* HS cá c nhóm c òn lạ i lắ ng ng he, bổ sung, ch ỉnh sửa
sả n p hẩm g iúp nhó m bạ n v à sản phẩ m c ủa nhó m m ình. Bước 4. Đánh giá:
G V đán h giá tinh th ần thái độ họ c tậ p c ủa H S, đ ánh
g iá kết q uả hoạ t độ ng c ủa H S và chố t lại nộ i d ung
c huẩn kiến thức c ần đạt.
: HS phân tích được vai trò của hồ, đầm và nước ngầm đối với
sả n xuất và sinh hoạ t.
: Quan sát hình 8.3 SGK tr123 hoặc Atlat ĐLVN và các hình ảnh
kết hợ p kênh c hữ SG K tr12 2 -1 23 , suy ngh ĩ cá nhân đ ể trả lờ i c ác câu hỏ i của G V . trả
lờ i đ ượ c c ác c âu hỏ i c ủa G V. Hoạt động của GV và HS Nội dung ghi bài Bước 1. Giao nhiệm vụ: 3. Vai trò của hồ, đầm
* G V g ọi HS đ ọc nội du ng m ục 3 SG K . và nước ngầm
* G V treo hình 8.1, 8 .3 lên bảng .
* G V yêu cầu HS qu an sát b ản đ ồ h ình 8.1 hoặc A tlat - Đố i v ới sản xuất: nu ôi
trồ ng thủy sản, d u lịc h, Trang 11
Đ LV N, h ình 8.3 v à thô ng tin tro ng bà y, lần lượ t trả lời th ủy điện, điều tiết dò ng c ác c âu hỏ i sau: chảy,...
- Đ ối vớ i sinh ho ạt: c ung
cấp nước c ho ngườ i d ân.
- Đ ối vớ i m ô i trườn g:
điều hò a khí hậu, b ảo vệ đa dạn g sinh học ...
- Đ ối v ới sản xuấ t: c ung
cấp nướ c c ho sả n xuất nông ng hiệp , cô ng
nghiệp, p hát triển du lịch.
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ:
- Đ ối vớ i sinh ho ạt: p hục
* HS q uan sát bản đồ hình 8 .1 ho ặc A tla t Đ LV N, hình vụ sinh hoạt, sức khỏe
8 .3 và đọ c kênh chữ tro ng SG K , su y ng hĩ để trả lời câu của người dân. h ỏi.
* G V q uan sát, trợ giúp HS kh i c ó yêu cầu . Đánh g iá
thá i độ và khả n ăng thực hiện n hiệm v ụ họ c tập c ủa H S.
Bước 3. Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận:
* Sau khi cá nhân H S có sản ph ẩm , G V lần lượt g ọ i H S
trình b ày sả n p hẩm c ủa m ìn h:
1 . HS xác định c ác hồ , đầm tự nhiên: hồ Tây (H à N ộ i),
h ồ Lă k (Đăk Lă k), hồ Ba B ể (B ắc Kạn ), đầm Thị N ại
(Bình Định), đầm Ô Lo an (P hú Yên)...
2 . HS xác định c ác hồ nhân tạo : hồ H òa Bình (Hò a
B ìn h), hồ Trị A n (Đồ ng N ai), hồ D ầu Tiếng (T ây N inh,
B ìn h D ương , B ình Phướ c), hồ Xuân Hươ ng (Lâm Đ ồ ng),... 3 .
- V ai trò đố i vớ i sản xuất:
+ Hồ đầm là nơi có thể nuô i trồ ng thủy sản .
+ Nh iều hồ đ ầm có pho ng cảnh đẹp th u h út kh ách d u lịch . Trang 12
+ C ác hồ nướ c n gọ t, c ung cấp nướ c tướ i tiêu cho
n ông ng hiệp , h oạt độ ng cô ng n ghiệp, p hát triển thủy đ iện.
+ Hồ cò n có vai trò điều tiết n ướ c c ủa cá c dò ng chảy.
- Vai trò đố i vớ i sinh h oạt: c ung c ấp nước cho ho ạt
đ ộng sinh ho ạt c ủa co n ngườ i, đả m b ảo sinh kế cho n gườ i d ân.
- Ng o ài ra, hồ đầm c ò n c ó ý ng hĩa đố i vớ i việc b ảo vệ m ô i trườ ng :
+ G iúp điều h òa khí hậu địa phươ ng .
+ Là m ô i trườ ng số ng củ a nhiều sinh v ật d ướ i nước ,
g ó p p hần b ảo v ệ đa d ạng sinh họ c. 4 .
- N ướ c ng ầm p hân b ố c hủ yếu ở vùng Đ ồn g bằng v à v en b iển.
- V ai trò đố i vớ i sinh ho ạt:
+ Là ng uồ n nướ c q uan trọng ph ục vụ sinh hoạ t c ủa n gườ i d ân.
+ Nướ c kho áng có giá trị đố i vớ i sức khỏ e c on ng ườ i.
5 . Va i trò đ ối vớ i sản xuất:
+ N ướ c ngầ m cung c ấp n ướ c tướ i cho ho ạt độ ng sản
xuất nô ng ng hiệp , cô ng n ghiệp.
+ C ác ng uồn nước nó ng , nước kho áng là điều kiện
thu ận lợ i c ho p hát triển d u lịch ng hỉ d ưỡ ng v à c hữa b ệnh.
* H S khác lắng nghe, b ổ sung , chỉnh sửa sản p hẩm
g iúp b ạn và sản p hẩm củ a c á nhân. Bước 4. Đánh giá:
G V đánh g iá tin h thần thái độ học tập của H S, đ ánh
g iá kết q uả hoạ t độ ng c ủa H S và chố t lại nộ i d ung
c huẩn kiến thức c ần đạt. * GV mở rộng:
H ồ Ba Bể c ách thành phố B ắc Kạn 70 km v ề ph ía Tây Trang 13
B ắc, n ằm ở trung tâm Vườ n Q uố c g ia Ba Bể, thuộ c xã
N am M ẫu, h uyện B a Bể; p hía Đô ng Bắc giáp xã C ao
T rĩ và K hang N in h; phía Đ ô ng Nam giáp xã N am
C ườ ng v à xã Đà V ị, huyện Na H ang , tỉnh Tuyên Q uang .
Đ ây là m ộ t tron g những hồ nướ c ng ọ t tự nhiên lớ n
n hất V iệt N am . Nă m 1 99 5 , H ồ Ba Bể đ ã đượ c H ội
n ghị H ồ nướ c n gọ t thế g iới tổ c hức tại M ỹ c ông n hận
là m ộ t tro ng 2 0 hồ n ướ c ngọ t đặc b iệt của th ế g iới c ần đượ c b ảo v ệ.
3. Hoạt động luyện tập (15 phút)
N hằm củ ng c ố , h ệ thố ng h óa, ho àn thiện kiến thức m ớ i m à H S
đ ã đ ược lĩnh hộ i ở hoạt độ ng hìn h thà nh kiến thức.
: GV giao nhiệm vụ cho HS và chủ yếu cho làm việc cá nhân để
h oàn thành b ài tập. T rong qu á trình làm việc HS c ó thể tra o đổ i v ới b ạn.
trả lờ i đ ượ c c âu hỏ i m à G V g iao. Bước 1. Giao nhiệm vụ:
G V yêu cầu H S d ựa v ào kiến thức đ ã học , hãy trả lờ i c ác c âu hỏi sau:
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ:
* HS d ựa vào kiến thức đã họ c, suy ng hĩ, trao đổ i v ới bạn đ ể trả lờ i c âu hỏ i.
* G V quan sát, trợ g iúp H S khi c ó yêu cầ u. Đá nh giá thái độ v à khả năng thực
h iện nhiệm vụ họ c tập của H S.
Bước 3. Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận:
* Sau khi c á nhân H S c ó sản phẩm , G V lần lượ t g ọi HS trình bày sản p hẩm c ủa m ình: Trang 14 1 . 2 .
- H ồ D ầu T iếng là hồ thủ y lợ i xâ y d ựng trên sông Sài G òn, thuộ c đ ịa p hận tỉnh
T ây N inh rộng 27 0 km 2, chứa 1 ,5 tỉ m 3 nướ c. - V ai trò :
+ Đảm b ảo n ướ c tướ i v ào m ùa khô cho hàng tră m ng hìn héc-ta đấ t nô ng
n ghiệp thuộ c c ác tỉnh: T ây N inh, Bình D ương , Bình Phướ c, Long A n và Thành
p hố Hồ C hí M inh; g ó p p hần nâng cao hiệu q uả sử d ụng đất.
+ Tận d ụng d iện tích m ặt nướ c và d ung tíc h hồ để nuô i c á. + Phát triển d u lịc h.
+ C ải tạo m ô i trường , sinh thái.
+ C ấp nướ c c ho nhu c ầu sinh h oạt v à sản xuất cô ng n ghiệp tro ng v ùng
kh oảng 1 00 triệu m ³ m ỗi năm .
* HS c ò n lại lắng ng he, b ổ su ng, c hỉnh sửa sản p hẩm g iúp bạ n v à sản phẩ m c ủa cá nh ân. Bước 4. Đánh giá:
G V đánh giá tinh thần thái độ học tập củ a HS , đánh g iá kết quả hoạ t độ ng c ủa H S.
4. Hoạt động vận dụng (5 phút)
V ận d ụng kiến thức m ớ i m à HS đã đ ượ c lĩnh hộ i để giải q uyết
n hữn g vấ n đ ề m ớ i tro ng họ c tập .
: GV hướng dẫn HS hoàn thành bài tập ở nhà.
trả lờ i đ ượ c c âu hỏ i m à G V g iao. Trang 15
Bước 1. Giao nhiệm vụ: GV đặt câu hỏi cho HS:
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ: HS dựa vào kiến thức đã học, tìm kiếm
thô ng tin trên Intern et và thực hiện n hiệm vụ ở n hà.
Bước 3. Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận:
* Sau khi c á nhân H S c ó sản phẩm , G V lần lượ t g ọi HS trình bày sản p hẩm
c ủa m ình vào tiết học sau:
- S ông H ồn g bắt n guồ n từ v ùng núi thuộ c huyện Ng ụy Sơ n, tỉnh Vân N am ,
T rung Q uố c . Sô ng H ồng ch ảy v ào V iệt Nam từ tỉnh Lào C ai, và c hảy q ua c ác
tỉnh: Y ên B ái, Phú Thọ , V ĩn h Phú c, thành p hố H à N ộ i, Hưng Y ên, H à N am , Nam
Đ ịnh, Thái Bình và đổ ra B iển Đô ng .
- Sô ng H ồn g c ó tổ ng c hiều d ài d òn g ch ính là 11 2 6 km , tro ng đó , đo ạn chảy
trên lã nh th ổ Việt N am có chiều dài kho ảng 5 5 6 km .
- Đặc điểm c hế độ nước :
+ C hế độ nướ c sô ng c ó hai m ùa rõ rệt (m ùa lũ và m ùa cạ n): M ùa lũ , b ắt đầu
từ tháng 6 và kết th úc v ào thá ng 1 0 phù hợ p vớ i m ùa m ưa; lượn g nướ c m ùa lũ
c hiếm khoản g 7 5 % tổ ng lượ ng nước c ả năm . M ùa cạ n, b ắt đầu từ tháng 1 1 và
kết thúc vào tháng 5 năm sau, lượn g nướ c m ùa cạn chỉ c hiếm kho ảng 25 %
tổ ng lượ ng nướ c c ả năm .
+ K hi m ưa lớn, nướ c tập tru ng nhan h, d ễ g ây lũ lụt.
+ C ác cô ng trình thuỷ lợ i trên sôn g Hồ ng c ó ả nh hưở ng qu an trọ ng , làm c hế
đ ộ nướ c sô ng điều h oà hơ n.
- V ai trò : sô ng H ồ ng có va i trò rất q uan trọ ng tro ng sự p hát triển nô ng
n ghiệp và đ ời sống d ân c ư.
* HS cò n lại lắn g ngh e, b ổ sung , chỉnh sửa sản phẩm g iúp b ạn và sản p hẩm c ủa cá nh ân. Bước 4. Đánh giá:
G V đánh giá tinh thần thái độ học tập củ a HS , đánh g iá kết quả hoạ t độ ng c ủa H S.
BÀI 9. TÁC ĐỘNG CỦA BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU ĐỐI VỚI KHÍ HẬU VÀ THỦY VĂN VIỆT NAM Phần: Địa lí, Lớ p : 8 ,
T hời lượ ng : d ạy 2 tiết I. MỤC TIÊU 1. Về kiến thức
- Phâ n tích đ ượ c tác độ ng của biến đổ i khí hậu đố i v ớ i khí hậu v à thủy v ăn V iệt N am . Trang 16
- T ìm v í d ụ về g iải p háp ứng p hó v ới biến đ ổi khí hậ u. 2. Về năng lực
- N ăng lực tự họ c: khai thá c đượ c tài liệu p hục v ụ cho bà i họ c.
- N ăng lực g iao tiếp và hợ p tá c: làm v iệc nhó m có hiệu q uả.
- N ăng lực giải q uyết vấ n đề v à sán g tạo: biết sử d ụng c ô ng cụ, p hương tiện
p hục vụ b ài họ c, b iết p hân tíc h và xử lí tình huố ng.
- N ăng lực n hận thức kho a h ọc địa lí:
+ Phân tíc h đ ượ c tá c độ ng c ủa b iến đổ i khí hậu đố i v ới khí h ậu và thủy văn V iệt N am .
+ Tìm ví d ụ về giải phá p ứng p hó v ớ i b iến đổ i khí hậu.
- N ăng lực tìm hiểu địa lí:
+ Khai thác kênh hình và kên h c hữ trong SG K từ tr12 4 -1 26 .
+ Sử d ụng b ảng số liệu S G K tr1 24 để nhận xét m ức c hênh lệch n hiệt độ trung
b ình của từng giai đoạ n ở VN .
- N ăng lực v ận dụng tri thức địa lí g iả i q uyết m ột số v ấn đề thực tiễn: thiết kế tờ
rơ i th ể hiện c ác hành độ ng phù hợ p để thích ứng hoặc giảm nhẹ biến đ ổi khí hậ u.
3. Về phẩm chất: ý thức học tập nghiêm túc, ý thức bảo vệ m ôi trường và ứng
p hó vớ i b iến đổ i khí hậu.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU 1. Giáo viên (GV)
- K HB D , S G K, sách g iáo v iên (S G V).
- B ảng m ức chênh lệc h n hiệt độ trung b ình c ủa từn g g ia i đo ạn so v ới nhiệt độ
trun g b ình 6 0 n ăm (1 95 8 -2 01 8 ) ở V N và c ác hình ảnh liên q uan ph óng to.
- Phiếu h ọc tậ p, b ảng p hụ g hi c âu hỏ i thảo luậ n n hóm v à b ảng nhó m c ho HS trả lờ i.
2. Học sinh (HS): SGK, vở ghi. III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. Hoạt động 1: Khởi động (10 phút)
Tạ o tìn h huố ng g iữa c ái đã biết và ch ưa b iết nh ằm tạo hứng th ú h ọc tậ p c ho H S.
G V cho HS xem vid eo clip v ề hiện tượ ng xâ m n hập m ặn g ay gắt
ở Đồ ng b ằng sôn g C ửu Lo ng .
: HS trả lời được câu hỏi GV đặt ra. Bước 1. Giao nhiệm vụ:
* G V đ ặt câu hỏ i cho HS : Trang 17
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ:
* H S q uan sát vid eo c lip và sự hiểu b iết c ủa b ản thân, suy ng hĩa để trả lời câ u h ỏi.
* G V q uan sát, đánh g iá thái độ v à khả năng th ực hiện nhiệm v ụ h ọc tậ p c ủa HS.
Bước 3: Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận:
* S au khi HS có sản phẩm , G V lần lượ t gọ i HS trìn h bà y sản p hẩm c ủa m ình:
X âm nhập m ặn g ay g ắt ở Đ.ồng bằ ng sô ng C ửu Lo ng
* HS khác lắ ng ng he, b ổ sung , chỉnh sửa sả n p hẩm g iúp bạ n v à sả n p hẩm củ a c á nhân.
Bước 4. GV dẫn dắt vào nội dung bài mới: Xâm nhập m ặn gay gắt ở Đồng bằng
sô ng C ửu Lo ng là m ột tron g những tác độ ng c ủa biến đ ổi kh í hậu ở nước ta . V ậy,
tác độ ng c ụ thể c ủa b iến đổ i kh í hậu đ ối vớ i khi hậu v à thuỷ văn nướ c ta như thế
n ào? V iệt N am đ ã c ó những giải p háp g ì để ứng ph ó v ớ i biến đổ i khí hậu? Đ ể biết
đ ượ c n hữn g điều nà y, lớ p c húng ta c ùng tìm hiểu q ua bài họ c hô m nay.
2. Hoạt động 2: Hình thành kiến thức (65 phút)
: HS phân tích được tác động của biến đổi khí hậu đối với khí
h ậu v à thủy văn Việt N am .
: Dựa vào bảng số liệu SGK tr124 kết hợp kênh chữ SGK tr124,
1 2 5 suy ng hĩ c á nhân để trả lờ i c ác câ u h ỏi của G V .
trả lờ i đ ượ c c ác c âu hỏ i c ủa G V. Hoạt động của GV và HS Nội dung ghi bài Bước 1. Giao nhiệm vụ: 1. Tác động của biến
* G V g ọi HS đ ọc nội du ng m ục 1 SG K .
đổi khí hậu đối với khí hậu và thủy văn.
* G V treo b ảng số liệu tr1 2 4 lên b ảng .
* G V yêu c ầu H S q uan sá t bản g số liệu, th ông tin
tro ng bày và sự hiểu b iết củ a b ản thân , lần lượt trả lời - Thay đổ i về nhiệt độ : Trang 18 c ác c âu hỏ i sau: + N hiệt độ trung b ình năm tăng 0 ,89 0C (giai đoạ n 1 9 58 – 2 0 1 8). + Số ng ày n ắng nó ng
tă ng từ 3-5 ng ày/thập kỉ.
- Thay đổ i về lượ ng m ưa: + Lượ ng m ưa trung b ình
năm có nhiều b iến độ ng.
+ Thờ i g ian m ùa m ưa v à
m ùa khô c ó sự thay đ ổi. - G ia tă ng các h iện
tượ ng thời tiết c ực đo an:
bão , h ạn hán , lũ lụt, rét đậm , rét hại,…
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ: - T ác độ ng đến sô ng
* H S q uan sá t bản g số liệu, đọc kênh c hữ trong S G K ngò i: tác độ ng đến thủy
v à sự hiểu b iết c ủa b ản thân, suy ng hĩ để trả lờ i c âu chế c ủa sô ng ng òi v à h ỏi. làm c ho c hế độ nước sông thay đổ i thất
* G V q uan sát, trợ giúp HS kh i c ó yêu cầu . Đánh g iá thường.
thá i độ và khả n ăng thực hiện n hiệm v ụ họ c tập c ủa H S.
- Tác độ ng tới hồ đầ m v à
nướ c ng ầm : m ực nướ c ở
Bước 3. Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận:
các h ồ đầm xuốn g thấp ,
* Sau khi cá nhân H S có sản ph ẩm , G V lần lượt g ọ i H S m ực nước n gầm thấp
trình b ày sả n p hẩm c ủa m ìn h: hơn so v ới trung b ình 1 . nhiều năm .
- Biến đổ i khí hậ u là sự tha y đổ i trạng thái c ủa khí hậu
so vớ i trun g b ình nh iều năm .
- C hủ yếu d o tác độ ng c ủa c o n ng ười đốt nhiên liệu
n hư than, d ầu m ỏ , kh í đố t tạo ra khí g iữ nh iệt. 2 .
- N hiệt độ trun g bình năm tăng 0 ,8 90C (g iai đo ạn 1 9 58 – 2 0 1 8).
- G iai đoạ n 1 99 1 -2 00 0 , 20 0 1 -20 1 0 , 20 1 1-20 1 8 cao
h ơn trung b ình 60 năm lần lượt là 0 ,1 0C , 0 ,2 0C v à Trang 19 0 ,4 0C .
- S ố ng ày nắng nó ng tăng từ 3-5 ng ày/thập kỉ.
3 . Biến đổi khí h ậu làm thay đổ i v ề lượng m ưa:
- Lượn g m ưa trung b ình năm có nhiều b iến độ ng.
- T hời g ian m ùa m ưa và m ùa khô cũ ng c ó sự th ay đ ổi.
- C ác đợ t m ưa lớn xảy ra bấ t th ườ ng hơ n về tần suất v à cườ ng độ .
4 . Biến đ ổi khí hậu làm gia tăng c ác h iện tượ ng th ời
tiết cực đo an gây ảnh hưở ng đến đờ i số ng và sản xuất:
- S ố c ơn b ão c ó xu hướng tăng , d iễn b iến b ất thườ ng (ví dụ nă m 2 0 20 ).
- H ạn hán, lũ lụt xuất hiện nhiều v à kh ắc ng hiệt hơ n.
- Rét đ ậm , rét hại xuất hiện thườ ng xuyên hơ n.
5 . H ậu quả: nhiều địa p hươ ng cho học sinh ng hỉ học ,
thiệt h ại v ề g ia súc v à ho a m à u. 6 .
- C hế đ ộ nướ c sô ng thay đổ i thấ t thườ ng .
- Vào m ùa lũ, lượ ng nước tăng nhanh, g ây sạt lở lớ n
h ai b ên b ờ sô ng v à ng ập úng trên d iện rộn g (v í d ụ trên sô ng Hồ ng ).
- Vào m ùa cạ n, lượ ng n ướ c giảm từ 3 – 1 0% , m ực
n ướ c sô ng g iả m m ạnh , g ây xâm nh ập m ặn sâu v à
thờ i gian kéo d ài (ví dụ tại Đồ ng b ằng sông C ửu Lo ng).
7 . B iến đ ổi khí hậu tá c đ ộng tớ i hồ, đầm v à nước
n gầm : sự g ia tăng c ủa số ng ày hạn hán đã làm cho :
- M ực nướ c củ a c ác hồ đầ m xuốn g thấp (ví d ụ hồ Trị A n).
- M ực nướ c ng ầm c ũng hạ thấp hơ n nh iều so v ới
trun g b ình nh iều năm (v í d ụ ở m iền Tru ng).
* H S khác lắng nghe, b ổ sung , chỉnh sửa sản p hẩm
g iúp b ạn và sản p hẩm củ a c á nhân. Bước 4. Đánh giá: Trang 20
G V đánh g iá tin h thần thái độ học tập của H S, đ ánh
g iá kết q uả hoạ t độ ng c ủa H S và chố t lại nộ i d ung
c huẩn kiến thức c ần đạt.
* GV mở rộng: Trong tháng 10 - 11/2020, 7 cơn bão
liên tiếp đ ổ bộ v ào khu vực m iền Trung g ây ra m ưa
lớ n chưa từng c ó làm ng ập lụt trên d iện rộn g, làm 24 9
n gườ i c hết, m ất tích ; kho ảng 50 .0 0 0 ha lúa, ho a m àu
b ị th iệt hại; nhiều c ơ sở hạ tầ ng v à c ô ng trình dâ n sinh
b ị hư hỏn g. Đ ặc biệt, lũ d ữ, sạt lở kinh ho àng tại Thủy
đ iện Rào T ră ng 3 (T hừa Thiên - Huế); N am T rà M y v à
P hước S ơn (Q uảng N am ), H ướ ng H ó a (Q uảng T rị)
kh iến nhiều ng ười chết, m ất tíc h, gây thiệt hại nặng nề
c ho c ác đ ịa p hươ ng này. 2.2.
: HS tìm được ví dụ về giải pháp ứng phó với biến đổi khí hậu.
: Dựa vào các hình ảnh và kênh chữ SGK tr125-126 suy nghĩ,
thả o luận nhó m để trả lời các câu hỏ i c ủa G V.
trả lờ i đ ượ c c ác c âu hỏ i c ủa G V. Hoạt động của GV và HS Nội dung ghi bài Bước 1. Giao nhiệm vụ:
2. Giải pháp ứng phó với
* G V g ọi HS đ ọc nội du ng m ục 2 SG K . biến đổi khí hậu
* G V chia lớ p làm 8 nhó m , m ỗ i nhó m từ 4 đến 6 em , - Cá c g iải ph áp g iảm n hẹ
yêu c ầu H S, yêu c ầu H S q uan sát c ác h ình ảnh v à biến đ ổi khí hậu :
thô ng tin tro ng bày, thảo luận nhó m trong 5 p hút để + Kiểm so át v à g iảm
trả lờ i c ác c âu h ỏi theo ph iếu học tập sau:
th iểu lượ ng kh í thải nhà
1 . N hóm 1 , 2, 3 và 4 – p hiếu họ c tập số 1 kính. Phần câu hỏi Phần trả lời
+ Khai thác hợ p lí v à b ảo vệ tự nhiên.
+ Sử dụn g tiết kiệm năng lượ ng .
- Cá c g iải ph áp thích ứng
vớ i b iến đ ổi khí hậu như chố ng nắng c ho ng ười
và v ật nuô i, trồ ng và b ảo Trang 21
vệ rừng , nâng c ao n hận
th ức của ng ười d ân,…
2 . N hóm 5 , 6, 7 và 8 – p hiếu họ c tập số 2 Phần câu hỏi Phần trả lời
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ:
* H S q uan sát cá c hình ảnh v à đọ c kênh chữ S G K
tr1 2 5, 1 26 , suy ngh ĩ, thảo luậ n n hóm để trả lờ i c âu hỏ i.
* G V q uan sát, trợ giúp HS kh i c ó yêu cầu . Đánh g iá
thá i độ và khả n ăng thực hiện n hiệm v ụ họ c tập c ủa H S.
Bước 3. Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận:
* S au khi nhó m H S c ó sản p hẩm , G V c ho các nhó m
H S trình bà y sản p hẩm của m ình, đạ i diện nhó m 1 v à
5 lên thuyết trình câ u trả lờ i trước lớ p :
1 . N hóm 1 – p hiếu họ c tập số 1 Phần câu hỏi Phần trả lời
G iả m n hẹ b iến đổ i khí hậu là ng ăn
chặ n sự nó ng lên to àn cầu thông
qu a v iệc g iảm p hát thải khí nhà kín h. Trang 22 - M ột số giải pháp :
+ Kiểm soát và giảm thiểu lượng
khí thải nhà kính từ c ác ho ạt độ ng sản xuất và sinh ho ạt.
+ Kh ai thác hợp lí v à b ảo vệ tự nhiên.
+ Sử d ụng tiết kiệm năng lượng
và ng uồ n n ăng lượn g tái tạ o. - Ví dụ:
+ Sử dụng điện g ió , điện M ặt Trời ở N in h T huận.
+ Trồ ng m ới 5 38 ha rừn g ở T huận C hâu, Sơ n La.
2 . N hóm 5 , 6, 7 và 8 – p hiếu họ c tập số 2 Phần câu hỏi Phần trả lời
Thích ứng vớ i biến đổ i khí hậu là
những ho ạt độ ng c ủa c on ng ười
được điều chỉnh để thíc h n ghi,
tăng c ường khả năng chố ng chịu
trướ c tá c độ ng c ủa b iến đổ i khí
hậu và khai thác những m ặt thuận lợ i của nó . - M ột số giải pháp :
+ B ảo v ệ, trồ ng rừn g, c huyển đ ổi tập q uán c anh tác,...
+ Trồ ng c ây p hù hợ p , nâ ng cao
nhận thức ng ười dân v ề biến đ ổi Trang 23 khí hậ u,...
+ Xâ y d ựng kè b iển , kênh m ương
để hạn c hế xâm nhập m ặn và thoá t lũ,... - Ví dụ:
+ Xây kênh nướ c ng ọ t ở Ba Tri, Bến T re.
+ Sử d ụng giố ng lúa TB R97 cho
năng su ất c ao ở Q uảng Ng ãi.
* HS cá c nhóm c òn lạ i lắ ng ng he, bổ sung, ch ỉnh sửa
sả n p hẩm g iúp nhó m bạ n v à sản phẩ m c ủa nhó m m ình. Bước 4. Đánh giá:
G V đán h giá tinh th ần thái độ họ c tậ p c ủa H S, đ ánh
g iá kết q uả hoạ t độ ng c ủa H S và chố t lại nộ i d ung
c huẩn kiến thức c ần đạt.
3. Hoạt động luyện tập (10 phút)
N hằm củ ng c ố , h ệ thố ng h óa, ho àn thiện kiến thức m ớ i m à H S
đ ã đ ược lĩnh hộ i ở hoạt độ ng hìn h thà nh kiến thức.
: GV giao nhiệm vụ cho HS và chủ yếu cho làm việc cá nhân để
h oàn thành b ài tập. T rong qu á trình làm việc HS c ó thể tra o đổ i v ới b ạn.
trả lờ i đ ượ c c âu hỏ i m à G V g iao. Bước 1. Giao nhiệm vụ:
G V yêu cầu H S d ựa v ào kiến thức đ ã học , hãy trả lờ i c ác c âu hỏi sau:
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ:
* HS d ựa vào kiến thức đã họ c, suy ng hĩ, trao đổ i v ới bạn đ ể trả lờ i c âu hỏ i. Trang 24
* G V quan sát, trợ g iúp H S khi c ó yêu cầ u. Đá nh giá thái độ v à khả năng thực
h iện nhiệm vụ họ c tập của H S.
Bước 3. Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận:
* Sau khi c á nhân H S c ó sản phẩm , G V lần lượ t g ọi HS trình bày sản p hẩm c ủa m ình: 1 . Đối tượng
Tác động của biến đổi khí hậu Khí hậu
- Thay đổ i v ề nhiệt độ :
+ Nhiệt độ trung bình n ăm có tăng 0 ,8 90C (g ia i đ oạn 19 5 8 – 20 1 8).
+ Số ng ày nắ ng nó ng tăn g từ 3 -5 ng ày/ th ập kỉ.
- Thay đổ i v ề lượ ng m ưa :
+ Lượ ng m ưa trun g b ình nă m c ó nh iều biến đ ộn g.
+ Thờ i gian m ùa m ưa và m ùa khô cũng có sự thay đổ i.
- G ia tăn g cá c hiện tượ ng thờ i tiết c ực đo an (b ão , h ạn hán, lũ
lụ t, rét đậ m , rét h ại,… ) g ây ản h hưở ng đ ến đờ i số ng v à sản xuất. Thủy văn
- T ác độ ng đến sô ng ng òi: tác đ ộng đ ến thủy c hế củ a sô ng
ng òi và làm cho chế độ nướ c sô ng tha y đổ i th ất thườ ng .
- T ác độ ng tới h ồ đầm v à nướ c ng ầm : m ực nước ở c ác hồ
đầm xuố ng thấp , m ực nước n gầm thấp h ơn so v ới tru ng b ình nhiều năm . 2 .
- T rồng và b ảo v ệ c ây xanh.
- T ăng c ường sử d ụng phươ ng tiện cô ng c ộ ng (ví d ụ c hạy xe đạp )
- T ắt c ác thiết b ị điện khi kh ông sử d ụng .
- S ử d ụng đ iều hò a ở m ức nhiệt độ hợ p lí, tiết kiệm đ iện.
- S ử d ụng n ướ c tiết kiệm .
- H ạn c hế tố i đa v iệc sử dụn g túi n i lôn g.
* HS c ò n lại lắng ng he, b ổ su ng, c hỉnh sửa sản p hẩm g iúp bạ n v à sản phẩ m c ủa cá nh ân. Trang 25 Bước 4. Đánh giá:
G V đánh giá tinh thần thái độ học tập củ a HS , đánh g iá kết quả hoạ t độ ng c ủa H S.
4. Hoạt động vận dụng (5 phút)
V ận d ụng kiến thức m ớ i m à HS đã đ ượ c lĩnh hộ i để giải q uyết
n hữn g vấ n đ ề m ớ i tro ng họ c tập .
: GV hướng dẫn HS hoàn thành bài tập ở nhà.
trả lờ i đ ượ c c âu hỏ i m à G V g iao.
Bước 1. Giao nhiệm vụ: GV đặt câu hỏi cho HS:
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ: HS tìm kiếm thông tin trên Internet và thực h iện nhiệm vụ ở nhà.
Bước 3. Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận:
* Sau khi c á nhân H S c ó sản phẩm , G V lần lượ t g ọi HS trình bày sản p hẩm
c ủa m ình vào tiết học sau: (ví dụ )
* HS c òn lại lắng ng he, b ổ su ng, c hỉnh sửa sản p hẩm g iú p b ạn v à sả n p hẩm c ủa cá nh ân. Bước 4. Đánh giá:
G V đánh giá tinh thần thái độ học tập củ a HS , đánh g iá kết quả hoạ t độ ng c ủa H S.
BÀI 10. VAI TRÒ CỦA TÀI NGUYÊN KHÍ HẬU VÀ TÀI NGUYÊN NƯỚC Phần: Địa lí, Lớ p : 8 ,
T hời lượ ng : d ạy 3 tiết I. MỤC TIÊU 1. Về kiến thức
- P hân tích đượ c ảnh hưở ng c ủa khí hậu đ ối vớ i sản xuất nông ng hiệp . Trang 26
- Phân tíc h được ảnh hưở ng của kh í hậu đối v ới sự ph át triển d u lịc h ở m ột số
đ iểm du lịch nổ i tiếng c ủa nước ta .
- Lấy v í dụ chứng m inh đượ c tầm quan trọng c ủa việc sử d ụng tổ ng h ợp tài
n guyên nước ở m ộ t lưu vực sô ng . 2. Về năng lực
- N ăng lực tự họ c: khai thá c đượ c tài liệu p hục v ụ cho bà i họ c.
- N ăng lực g iao tiếp và hợ p tá c: làm v iệc nhó m có hiệu q uả.
- N ăng lực giải q uyết vấ n đề v à sán g tạo: biết sử d ụng c ô ng cụ, p hương tiện
p hục vụ b ài họ c, b iết p hân tíc h và xử lí tình huố ng.
- N ăng lực n hận thức kho a h ọc địa lí:
+ Phân tích đ ượ c ản h h ưở ng của khí hậu đố i vớ i sản xuất nô ng ng hiệp .
+ Phân tíc h được ả nh hưở ng c ủa khí hậu đố i vớ i sự phát triển du lịch ở m ộ t số
đ iểm du lịch nổ i tiếng c ủa nước ta .
+ Lấy ví d ụ chứng m in h đượ c tầm qu an trọ ng c ủa việc sử d ụng tổ ng hợ p tài
n guyên nước ở m ộ t lưu vực sô ng .
- N ăng lực tìm hiểu địa lí:
+ Khai thác kênh hình và kên h c hữ trong SG K từ tr12 7 -1 30 .
+ Sử d ụng sơ đồ hình 10 .4 SG K đ ể m ục đích c ủa việc sử d ụng tổ ng hợp tài
n guyên nước ở lưu v ực sôn g.
- N ăng lực v ận d ụng tri thức địa lí giải q uyết m ộ t số vấn đề th ực tiễn: đó ng vai
h ướ ng d ẫn viên d u lịch, g iớ i thiệu v ề đặc trưng khí hậu tạ i m ộ t địa điểm du lịc h m à em biết.
3. Về phẩm chất: Ý thức học tập nghiêm túc, ý thức sử dụng hợp lí và bảo vệ
n guồ n tài ng uyên khí hậu v à tà i ng uyên nướ c.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU 1. Giáo viên (GV)
- K HB D , S G K, sách g iáo v iên (S G V).
- Hình 1 0 .1 . Vườ n cao su ở huyện Bù Đ ăng, h ình 1 0 .2 . Đ ồi ch è M ộ c C hâ u, hình
1 0 .3 . Đ ặc điểm khí hậu củ a m ộ t số địa điểm du lịc h nướ c ta, hình 10 .4 . Sơ đồ tổ ng
h ợp tài ng uyên nướ c ở lưu vực sô ng phó ng to.
- P hiếu họ c tập , bản g p hụ ghi câu hỏ i thảo luận nhó m và b ảng nh óm c ho H S trả lờ i.
2. Học sinh (HS): SGK, vở ghi. III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. Hoạt động 1: Khởi động (10 phút)
Tạ o tìn h huố ng g iữa c ái đã biết và ch ưa b iết nh ằm tạo hứng th ú h ọc tậ p c ho H S. Trang 27
G V cho HS xem vid eo clip v ề d u lịch S a P a.
: HS trả lời được câu hỏi GV đặt ra. Bước 1. Giao nhiệm vụ:
* G V đặt câu hỏ i c ho H S:
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ:
* H S q uan sát vid eo c lip và sự hiểu b iết c ủa b ản thân, suy ng hĩa để trả lời câ u h ỏi.
* G V q uan sát, đánh g iá thái độ v à khả năng th ực hiện nhiệm v ụ h ọc tậ p c ủa HS.
Bước 3: Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận:
* Sau khi H S có sản p hẩm , G V lần lượ t g ọi HS trình b ày sản ph ẩm của m ình: d u
lịch Sa P a đẹp nhất từ thán g 5 đ ến hết thá ng 9
* HS khác lắ ng ng he, b ổ sung , chỉnh sửa sả n p hẩm g iúp bạ n v à sả n p hẩm củ a c á nhân.
Bước 4. GV dẫn dắt vào nội dung bài mới: Khí hậu Sa Pa m ang sắc thái khí hậu
á ô n đ ới và cận nhiệt đớ i nên m á t m ẻ q uanh năm , nhiệt độ khô ng khí trung b ìn h
n ăm là 1 5 ºC . M ùa hè kh ông nó ng g ắt như vùng đồ ng b ằng ven biển, nhiệt độ
kh oảng 13 ºC - 1 5°C (ban đêm ) v à 2 0 ºC - 25 °C (b an ng ày). M ùa đô ng th ườ ng c ó
m â y m ù b ao p hủ và rất lạnh, nhiệt độ có khi xu ống dướ i 0 °C , th ỉnh tho ảng c ó tuyết
rơ i. Kh í hậu Sa Pa nó i riêng và n ướ c ta nói c hung có ảnh hưỡ ng như thế nà o đố i vớ i
sự p hát triển d u lịc h? Đ ể b iết đ ược đ iều này, lớ p c húng ta c ùng tìm hiểu qua b ài h ọc h ôm nay.
2. Hoạt động 2: Hình thành kiến thức (100 phút) 2.2. :
- H S p hân tíc h đượ c ảnh hưởn g c ủa khí hậu đố i vớ i sản xu ất n ông ng hiệp .
- H S ph ân tíc h đ ượ c ảnh hưở ng c ủa khí hậu đố i v ới sự p hát triển du lịc h ở
m ộ t số điểm du lịch nổ i tiến g củ a n ướ c ta.
: Quan sát hình 10.1-10.3 kết hợp kênh chữ SGK tr27-129 suy
n ghĩ, thảo luận nhó m để trả lờ i c ác c âu hỏi của G V . Trang 28
trả lờ i đ ượ c c ác c âu hỏ i c ủa G V. Hoạt động của GV và HS Nội dung ghi bài Bước 1. Giao nhiệm vụ: 1. Vai trò của khí hậu
* G V g ọi HS đ ọc nội du ng m ục 1 SG K . a.
* G V treo hình 10 .1 , 10 .2 , 1 0.3 lên b ảng .
* G V yêu c ầu HS q uan sát c ác hình ản h, thô ng tin
tro ng bày và sự hiểu b iết củ a b ản thân , lần lượt trả lời - Tíc h cực : c ác c âu hỏ i sau:
+ Phát triển nô ng ng hiệp
nhiệt đớ i g ồ m c ác c ây
trồ ng và vật nuô i c ó g iá
trị kinh tế v à năn g suất cao như lúa, ng ô , cao su, hồ tiêu…
+ Tạo nên sự đa dạ ng về
sản ph ẩm nô ng ng hiệp: Trang 29
nhiệt đớ i, c ận nhiệt và ô n
* G V chia lớ p làm 8 nhó m , m ỗ i nhó m từ 4 đến 6 em , đới thúc đẩy hình th ành
yêu c ầu H S, yêu c ầu H S q uan sát hình 1 0 .1 , 1 0.2, 10 .3 các vùng chu yên c anh
v à th ông tin tron g bày, thảo luận nhó m tro ng 1 0 p hút nông ng hiệp .
đ ể trả lờ i các c âu hỏ i theo p hiếu họ c tập sau: - Hạn c hế:
1 . N hóm 1 , 2, 3 và 4 – p hiếu họ c tập số 1 + Nh iều thiên tai g ây Phần câu hỏi Phần trả lời
th iệt hại c ho sản xuất nông ng hiệp . + Khí hậu nó ng ẩm tạo
điều kiện cho sâu b ệnh, dịch bệnh, nấm m ốc phát triển g ây hạ i cho cây trồn g, vậ t nuô i.
2 . N hóm 5 , 6, 7 và 8 – p hiếu họ c tập số 2
- Ả nh hưở ng đến tổ ch ức Phần câu hỏi Phần trả lời
và th ực h iện c ác ho ạt độn g d u lịch .
- Hình thành c ác điểm d u
lịc h hấ p d ẫn như S a P a, Đà Lạ t, N ha Trang ,…
- Tạo n ên tính m ùa v ụ tro ng du lịch.
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ:
* H S q uan sá t hìn h 1 0.1 , 1 0 .2 , 10 .3 v à thô ng tin tro ng
b ày, suy nghĩ, thảo luậ n nh óm để trả lờ i c âu hỏ i.
* G V q uan sát, trợ giúp HS kh i c ó yêu cầu . Đánh g iá
thá i độ và khả n ăng thực hiện n hiệm v ụ họ c tập c ủa H S.
Bước 3. Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận:
* Sau khi nhó m H S có sản phẩm , G V c ho HS trình bày sả n p hẩm c ủa m ìn h: 1 .
- C ác cây trồ ng và v ật nuô i có g iá trị kinh tế v à năng Trang 30 su ất c ao .
- H o ạt đ ộng trồng trọt d iễn ra quan h nă m (từ 2 – 3
v ụ/năm ) v ới nhiều hìn h thức c anh tác như: xen c anh, luân c anh, g ối vụ,... 2 .
- T ạo nên sự đa d ạng về sản p hẩm nô ng ng hiệp.
- Trồ ng c ây nh iệt đớ i nh ư lú a, ng ô , c ao su, hồ tiêu, sầu riêng,…
- Trồ ng c ây c ận nhiệt v à ô n đớ i như c hè, q uế, hồ i, đào , m ậ n, m ơ,… 3 .
- T rung d u và m iền núi Bắc Bộ : c hè, q uế, hồ i,…
- Đ ô ng N am Bộ , T ây N g uyên: cao su, cà p hê, điều,…
- Đ B. Sô ng Hồ ng , ĐB. S ông C ửu Lo ng: câ y lúa. 4 .
- Nh iều thiên tai thường xuyên xảy ra: b ão, lũ lụt, hạn
h án, sương m uố i,…g ây thiệt hại c ho sả n xuất nô ng n ghiệp.
- Kh í hậu nón g ẩm tạo đ iều kiện c ho sâu b ệnh g ây hại
c ho c ây trồng , vật nuô i.
* S au khi nhó m H S c ó sản p hẩm , G V c ho các nhó m
H S trình bà y sản p hẩm của m ình, đạ i diện nhó m 3 v à
7 lên thuyết trình câ u trả lờ i trước lớ p :
1 . N hóm 3 – p hiếu họ c tập số 1 Phần câu hỏi Phần trả lời
- Ả nh hưởng đ ến tổ chức và thực
hiện c ác hoạt đ ộn g d u lịch. Cá c
điều kiện thuận lợi về nhiệt đ ộ, độ
ẩm , ánh sáng, độ trong lành c ủa
khô ng khí thuận lợi phá t triển d u lịc h nghỉ d ưỡ ng .
- H ình thà nh các điểm d u lịch hấp Trang 31
dẫ n như S a Pa, Đ à Lạt, N ha Trang ,…
- Tạo nên tính m ùa v ụ tron g d u
lịc h. M ùa hè là m ù a d u lịch q uan
trọng ở nướ c ta và c ó thể p hát
triển du lịch ở nhiều địa phươ ng .
2 . N hóm 7 – p hiếu họ c tập số 2 Phần câu hỏi Phần trả lời
Khí hậu Sa P a ôn hòa, m á t m ẻ
qu anh năm , nhiệt độ trung b ình
năm 15 ,3 0C , số g iờ nắng trên
14 0 0 g iờ /năm . M ùa hè m át m ẻ,
m ùa đô ng c ó nh iều ng ày rét đậm , có thể c ó tuyết rơ i.
Khí hậu Tam Đ ảo tro ng làn h, m át
m ẻ, nhiệt độ trung bình năm
18 ,2 0C , số g iờ nắng trên 1 2 00
giờ /năm . M ùa hạ là m ùa du lịc h
đẹp nhất tron g năm , thờ i tiết thay
đổ i c ó thể đem lại cảm g iác đ ủ 4 m ùa trong ng ày.
Khí hậu Đ à Lạt ô n h òa, q uanh
năm d ịu m át v ới ng ưỡ ng nhiệt
trung b ình khoả ng 1 80C đến 1 90C ;
khô ng khí tro ng lành , m át m ẻ, số
giờ nắng trên 21 0 0 g iờ /nă m .
* H S các nhó m c òn lạ i lắng n ghe, b ổ sung , c hỉn h sửa
sả n p hẩm g iúp nhó m bạ n v à sản phẩ m c ủa nhó m m ình. Bước 4. Đánh giá: Trang 32
G V đán h giá tinh th ần thái độ họ c tậ p c ủa H S, đ ánh
g iá kết q uả hoạ t độ ng c ủa H S và chố t lại nộ i d ung
c huẩn kiến thức c ần đạt.
* GV mở rộng: M ùa du lịch của thành phố biển Đà
N ẵng là v ào m ùa khô. Thờ i tiết m ùa nà y ít biến độ ng ,
kh ông khí có độ ẩn thấp , d o ảnh hưở ng trực tiếp từ
g ió Lào nên có cảm g iá c nó ng b ức, lượ ng m ưa c ủa
m ù a kh ô rất ít, khô ráo p hù hợ p c ho các hoạt độ ng
tắm b iển, v ãn cản h, leo núi. T uy nh iên để tha m g ia
c ác h oạt độ ng ngo ài trời bạ n c ần p hải c ó b iện p háp
c hố ng nắ ng, g iả m thiểu những tác hại c ủa nắng n óng .
: HS lấy ví dụ chứng m inh được tầm quan trọng của việc sử
d ụng tổng hợ p tài ngu yên nước ở m ộ t lưu vực sô ng .
: Quan sát sơ đồ hình 10.4 kết hợp kênh chữ SGK tr 129-130
su y ng hĩ c á nhân để trả lờ i c ác c âu hỏi củ a G V .
trả lờ i đ ượ c c ác c âu hỏ i c ủa G V. Hoạt động của GV và HS Nội dung ghi bài Bước 1. Giao nhiệm vụ: 2. Tầm quan trọng của
* G V g ọi HS đ ọc nội du ng m ục 2 SG K .
việc sử dụng tổng hợp tài nguyên nước ở lưu
* G V treo sơ đ ồ hình 10 .4 lên b ảng. vực sông Trang 33
* G V yêu cầu H S q uan sát sơ đồ hình 1 0.4 và thô ng - Đảm b ảo sử dụn g hợ p lí
tin tro ng b ày, lần lượt trả lời các câu hỏ i sau :
nguồ n nước , trán h g ây ô nhiễm m ô i trườn g.
- Đ áp ứng được n hu c ầu
phát triển kinh tế, g ắn
kết, hợ p tác g iữa các địa
phươ ng tro ng lưu vực về
việc sử d ụng tài n guyên nướ c .
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ:
* H S q uan sát q uan sát sơ đồ hình 10 .4 v à đọ c kênh
c hữ trong SG K, suy ng hĩ để trả lờ i c âu hỏ i.
* G V q uan sát, trợ giúp HS kh i c ó yêu cầu . Đánh g iá
thá i độ và khả n ăng thực hiện n hiệm v ụ họ c tập c ủa H S.
Bước 3. Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận:
* Sau khi cá nhân H S có sản ph ẩm , G V lần lượt g ọ i H S
trình b ày sả n p hẩm c ủa m ìn h:
1 . Phát triển th uỷ điện , d u lịch, cun g cấp n ướ c sinh
h oạt, ch o sản xuất cô ng ng hiệp , nông ngh iệp , p hát
triển g iao thô ng đường thủy, nuô i trồ ng thủy sản. 2 .
- Đ ảm b ảo sử d ụng hợ p lí ng uồn nướ c, trá nh g ây ô n hiễm m ôi trường .
- Đáp ứng đ ược nhu c ầu p hát triển kinh tế, g ắn kết,
h ợp tá c giữa các địa p hươ ng tro ng lưu v ực về v iệc sử
d ụng tài ng uyên n ướ c .
3 . Ở lưu v ực sô ng Hồ ng c ó hồ H ò a Bình xây dựng v ới
n hiều m ụ c đ íc h: p hát triển thuỷ điện, tham qu an d u
lịch b ằng th uyền, d u lịch v à nuôi cá lồ ng trên hồ thủy đ iện.
* H S khác lắng nghe, b ổ sung , chỉnh sửa sản p hẩm
g iúp b ạn và sản p hẩm củ a c á nhân. Bước 4. Đánh giá: Trang 34
G V đánh g iá tin h thần thái độ học tập của H S, đ ánh
g iá kết q uả hoạ t độ ng c ủa H S và chố t lại nộ i d ung
c huẩn kiến thức c ần đạt.
3. Hoạt động luyện tập (20 phút)
N hằm củ ng c ố , h ệ thố ng h óa, ho àn thiện kiến thức m ớ i m à H S
đ ã đ ược lĩnh hộ i ở hoạt độ ng hìn h thà nh kiến thức.
: GV giao nhiệm vụ cho HS và chủ yếu cho làm việc cá nhân để
h oàn thành b ài tập. T rong qu á trình làm việc HS c ó thể tra o đổ i v ới b ạn.
trả lờ i đ ượ c c âu hỏ i m à G V g iao. Bước 1. Giao nhiệm vụ:
G V yêu cầu H S d ựa v ào kiến thức đ ã học , hãy trả lờ i c ác c âu hỏi sau:
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ:
* HS dựa vào h ình 1 .2 và kiến thức đ ã họ c , suy ng hĩ, trao đổi vớ i bạ n để trả lờ i c âu hỏ i.
* G V quan sát, trợ g iúp H S khi c ó yêu cầ u. Đá nh giá thái độ v à khả năng thực
h iện nhiệm vụ họ c tập của H S.
Bước 3. Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận:
* Sau khi c á nhân H S c ó sản phẩm , G V lần lượ t g ọi HS trình bày sản p hẩm c ủa m ình: 1.
B áo c áo m ớ i nhấ t c ủa B ộ N ông ng hiệp c ho thấy, năm 20 1 5 d o ảnh hưở ng
c ủa hiện tượng E l Nino nên m ùa m ưa đến trễ v à kết thúc sớ m . Tổn g lượn g m ưa
trên lưu vực thiếu hụt 2 0-50 % trung b ình nhiều năm . M ực nướ c thượ ng ngu ồn
sô ng M e K ong tiếp tục xuố ng nha nh v à thấp nh ất tro ng vò ng 9 0 năm q ua. M ùa
kh ô năm nay do thiếu nướ c ng ọt, m ặn xuất hiện sớm 2 tháng v à nhiều khả năng
kết thúc m uộ n. H iện, trên c ác hệ thố ng sô ng chính ở m iền Tây, m ặn xâm nh ập
sâ u 40 -9 3 km , tăng 1 0-15 km so v ới c ác n ăm trước . G ần 34 0 .0 00 ha tro ng tổ ng
số 1 ,55 triệu ha lúa đô ng xuân đan g sản xuất tại m iền Tây có ng uy c ơ b ị xâm
n hập m ặn v à h ạn. Tro ng đó , 10 4 .0 00 ha lú a b ị th iệt h ại nặng nề, hàn g c hục n ghìn ha b ị c hết. 2. Trang 35
* H S cò n lại lắng ngh e, b ổ sung , c hỉn h sửa sản p hẩm g iú p b ạn và sản p hẩm c ủa cá nh ân. Bước 4. Đánh giá:
G V đánh giá tinh thần thái độ học tập củ a HS , đánh g iá kết quả hoạ t độ ng c ủa H S.
4. Hoạt động vận dụng (5 phút)
V ận d ụng kiến thức m ớ i m à HS đã đ ượ c lĩnh hộ i để giải q uyết
n hữn g vấ n đ ề m ớ i tro ng họ c tập .
: GV hướng dẫn HS hoàn thành bài tập ở nhà.
trả lờ i đ ượ c c âu hỏ i m à G V g iao.
Bước 1. Giao nhiệm vụ: GV đặt câu hỏi cho HS: thực hiện 1 trong 2 nhiệm vụ sa u:
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ: HS tìm kiếm thông tin trên Internet và thực h iện nhiệm vụ ở nhà.
Bước 3. Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận:
* Sau khi c á nhân H S c ó sản phẩm , G V lần lượ t g ọi HS trình bày sản p hẩm
c ủa m ình vào tiết học sau: (ch ọn nhiệm v ụ 1)
Nh a Tra ng c ó khí hậu nhiệt đ ới xav an c hịu ả nh h ưở ng c ủa khí hậ u đạ i
d ươ ng. Khí hậu Nha Trang tương đố i ô n hò a, nhiệt độ trung bình năm là 2 6,3 ⁰C .
C ó m ù a đô ng ít lạnh và m ùa m ưa kéo d ài. M ùa m ưa lệch về m ùa đô ng bắ t đầu
từ tháng 9 v à kết thúc v ào thán g 1 2 d ương lịc h, lượ ng m ưa c hiếm g ần 80 % Trang 36
lượ ng m ưa cả nă m (1 .0 2 5 m m ). K hoả ng 1 0 đến 2 0% số năm m ùa m ưa b ắt đầu
từ tháng 7, 8 v à kết thúc sớ m vào tháng 11 .
* HS c ò n lại lắng n ghe, b ổ sung , ch ỉnh sửa sản p hẩm g iú p b ạn và sản p hẩm c ủa cá nh ân. Bước 4. Đánh giá:
G V đánh giá tinh thần thái độ học tập củ a HS , đánh g iá kết quả hoạ t độ ng c ủa H S.
CHƯƠNG 3. ĐẶC ĐIỂM THỔ NHƯỠNG VÀ SINH VẬT VIỆT NAM
BÀI 11. ĐẶC ĐIỂM CHUNG VÀ SỰ PHÂN BỐ CỦA LỚP PHỦ THỔ NHƯỠNG Phần: Địa lí, Lớ p : 8 ,
T hời lượ ng : d ạy 2 tiết I. MỤC TIÊU 1. Về kiến thức
- C hứng m inh được tính c hất nhiệt đớ i g ió m ùa c ủa lớ p p hủ thổ n hưỡng .
- T rình b ày được đặc đ iểm phâ n b ố c ủa 3 n hóm đất c hính. 2. Về năng lực
- N ăng lực tự họ c: khai thá c đượ c tài liệu p hục v ụ cho bà i họ c.
- N ăng lực g iao tiếp và hợ p tá c: làm v iệc nhó m có hiệu q uả.
- N ăng lực giải q uyết vấ n đề v à sán g tạo: biết sử d ụng c ô ng cụ, p hương tiện
p hục vụ b ài họ c, b iết p hân tíc h và xử lí tình huố ng.
- N ăng lực n hận thức kho a h ọc địa lí:
+ C hứng m inh đượ c tính chất nhiệt đớ i gió m ù a c ủa lớp ph ủ thổ nhưỡ ng.
+ Trình b ày đ ượ c đ ặc điểm p hân b ố c ủa 3 nhó m đất ch ính. Trang 37
- N ăng lực tìm hiểu địa lí:
+ Khai thác kênh hình và kên h c hữ trong SG K từ tr13 1 -1 33 .
+ Sử d ụng b ản đồ hình 1 1.2 tr1 3 2 để n hận xét đặc điểm phâ n bố c ủa 3 nhó m đ ất c hính.
- N ăng lực vận d ụng tri thức địa lí giải q uyết m ộ t số v ấn đề thực tiễn: Đ ịa
p hươ ng em c ó nhó m đất nào ? E m hãy thu th ập th ông tin v ề đặ c điểm củ a nhó m đ ất đ ó.
3. Về phẩm chất: ý thức học tập nghiêm túc, ý thức bảo vệ tài nguyên đất.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU 1. Giáo viên (GV)
- K HB D , S G K, sách g iáo v iên (S G V), A tlat Địa lí VN .
- H ình 11 .1 . M ộ t p hẩu d iện đất feralit, hình 1 1 .2. B ản đồ c ác n hóm đất c hính ở
V N v à c ác hình ảnh liên q uan ph óng to.
- Phiếu họ c tập , bả ng p hụ gh i c âu h ỏi thảo luận nhó m và b ảng n hóm c ho H S trả lờ i.
2. Học sinh (HS): SGK, vở ghi, Atlat Địa lí VN. III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. Hoạt động 1: Khởi động (10 phút)
Tạ o tìn h huố ng g iữa c ái đã biết và ch ưa b iết nh ằm tạo hứng th ú h ọc tậ p c ho H S.
G V tổ ch ức trò c hơi “V ượ t ch ướ ng ngại vật” cho HS .
: HS giải m ã được “Chướng ngại vật” G V đặt ra. Bước 1. Giao nhiệm vụ:
* G V treo b ảng p hụ trò c hơ i “V ượt c hướ ng ngạ i vậ t” lên b ảng : 1 2 3 4
* G V p hổ b iến luật chơ i: Trang 38
- “C hướn g ng ại v ật” là tên hình ảnh ẩn sau 4 m ản h g hép đượ c đá nh số từ 1 đến
4 tương ứng v ới 4 c âu hỏi.
- C ác em d ựa và o kiến thức đ ã họ c đ ể trả lờ i, các em có q uyền lựa c họ n thứ tự
c âu hỏ i để trả lờ i, m ỗ i câu hỏ i c ó 1 lượ t trả lờ i.
- Em nào trả lờ i đúng sẽ nhận đ ượ c 1 p hần qu à n hỏ (ví dụ 1 câ y b út) v à m ảng
g hép sẽ b iến m ất để hiện ra m ộ t g ó c c ủa h ình ảnh tươ ng ứng , trả lời sai m ản h
g hép sẽ b ị khóa lại, tro ng quá trình trả lờ i, em nào trả lờ i đún g “Ch ướ ng ngại vật” thì
sẽ nhận đượ c p hần quà lớ n hơn (ví dụ 3 c ây bú t). * Hệ thố ng c âu hỏi:
Câu 1. Kể tên các cây công nghiệp lâu năm ở nước ta.
Câu 2. Kể tên các vùng chuyên canh cây lúa ở nước ta.
Câu 3. Những điều kiện khí hậu nào thuận lợi cho phát triển du lịch nghỉ d ưỡ ng?
Câu 4. Nêu tầm quan trọng của việc sử dụng tổng hợp nước sông, hồ ở nước ta.
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ:
* HS d ựa vào kiến thức đã họ c, suy ng hĩa đ ể trả lờ i câu hỏ i.
* G V q uan sát, đánh g iá thái độ v à khả năng th ực hiện nhiệm v ụ h ọc tậ p c ủa HS.
Bước 3: Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận:
* Sau khi HS c ó sản p hẩm , G V lần lượ t gọ i H S trình bày sản p hẩm của m ình:
Câu 1: Cao su, cà phê, hồ tiêu, điều, chè.
Câu 2: Đồng bằng sông Hồng và đồng bằng sông Cửu Long.
Câu 3: Nhiệt độ, độ ẩm , ánh sáng, độ trong lành của không khí. Câu 4:
- Đảm bảo sử dụng hợp lí nguồn nước, tránh gây ô nhiễm m ôi trường.
- Đ áp ứng được nhu cầu p hát triển kinh tế, g ắn kết, hợ p tác g iữa c ác đ ịa p hươn g
tro ng lưu vực v ề v iệc sử dụn g tài n guyên nước . Trang 39 LỚP ĐẤT (THỔ NHƯỠNG)
* HS khác lắ ng ng he, b ổ sung , chỉnh sửa sả n p hẩm g iúp bạ n v à sả n p hẩm củ a c á nhân.
Bước 4. GV dẫn dắt vào nội dung bài mới: Nước ta có khí hậu nhiệt đới ẩm gió
m ù a, đ ặc điểm n ày tác độ ng m ạnh m ẽ đến q uá trình hìn h th ành thổ nhưỡ ng . Bên
c ạnh đó , sự đa d ạng của c ác nhân tố hình th ành đất đã khiến c ho nướ c ta có nhiều
lo ại đất khác nhau. Vậy đặc điểm chu ng v à sự p hân b ố đ ất ở n ướ c ta được thể
h iện như thế nào ? Đ ể b iết được những điều này, lớ p c húng ta c ùng tìm hiểu q ua b ài h ọc h ôm nay.
2. Hoạt động 2: Hình thành kiến thức (65 phút)
: HS chứng m inh được tính chất nhiệt đới gió m ùa của lớp phủ thổ nhưỡ ng.
: Dựa vào hình 11.1, các hình ảnh liên quan kết hợp kênh chữ
S G K tr31 suy n ghĩ cá nhâ n đ ể trả lờ i các câu hỏ i c ủa G V. trả lờ i
đượ c c ác c âu hỏ i của G V . Hoạt động của GV và HS Nội dung ghi bài Bước 1. Giao nhiệm vụ: 1. Tính chất nhiệt đới
* G V g ọi HS đ ọc nội du ng m ục 1 SG K .
gió mùa của lớp phủ thổ nhưỡng.
* G V treo hình 11 .1 lên b ảng.
- Lớ p thổ nhưỡng d ày. Trang 40
* G V yêu c ầu H S q uan sá t bản g số liệu, th ông tin - Q uá trình feralit là q uá
tro ng bày và sự hiểu b iết củ a b ản thân , lần lượt trả lời trình hình thà nh đấ t đặc c ác c âu hỏ i sau:
trưng của nướ c ta, đất có m àu đỏ v àng .
- Đ ất feralit thườ ng bị
rửa trô i, xói m ò n m ạ nh.
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ:
* H S q uan sát h ình 11 .1 , đọ c kênh chữ tro ng SG K v à
sự hiểu b iết của b ản thân, suy ng hĩ để trả lờ i c âu hỏ i.
* G V q uan sát, trợ giúp HS kh i c ó yêu cầu . Đánh g iá
thá i độ và khả n ăng thực hiện n hiệm v ụ họ c tập c ủa H S.
Bước 3. Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận:
* Sau khi cá nhân H S có sản ph ẩm , G V lần lượt g ọ i H S
trình b ày sả n p hẩm c ủa m ìn h:
1 . Thổ nh ưỡ ng là lớ p vậ t ch ất m ỏ ng , v ụn b ở , b ao p hủ
trên b ề m ặt các lục địa và đảo , được đặc trưng bở i độ p hì.
2 . C ác nhân tố hìn h th ành đất ở nước ta: đ á m ẹ, khí
h ậu, sinh v ật, đ ịa hình, thờ i g ian, co n ng ườ i. 3 . N guyên nhân:
- Ở khu v ực nhiệt đớ i ẩm g ió m ùa, q uá trình pho ng
h oá d iễn ra vớ i c ường độ m ạ nh.
- Lượ ng m ưa tập trung theo m ùa rửa trô i cá c c hất dễ
tan đ ồng thờ i tích tụ o xit sắt v à o xit nhô m .
- M ộ t số nơ i m ất đ i lớp p hủ th ực vật. 4 . Biểu hiện:
- Lớ p thổ nhưỡng dà y. Trang 41
- Q u á trình feralit là q uá trình hình thành đất đặc trưn g
c ủa nướ c ta, đất có m àu đỏ v àng .
- Đ ất feralit thườ ng b ị rửa trôi, xó i m ò n m ạnh.
5 . N ước ta có 3 nhó m đất c hín h: nhó m đất feralit, đất
p hù sa và đấ t m ùn núi ca o.
* H S khác lắng nghe, b ổ sung , chỉnh sửa sản p hẩm
g iúp b ạn và sản p hẩm củ a c á nhân. Bước 4. Đánh giá:
G V đánh g iá tin h thần thái độ học tập của H S, đ ánh
g iá kết q uả hoạ t độ ng c ủa H S và chố t lại nộ i d ung
c huẩn kiến thức c ần đạt. * GV mở rộng:
- Đ á m ẹ là ngu ồn g ốc cun g cấ p vậ t c hất vô cơ cho đất.
Đá m ẹ có ản h hưở ng đến m àu sắc và tín h c hất c ủa đ ất.
- Kh í hậu, đặc b iệt là nhiệt đ ộ và lượ ng m ưa, qu yết
đ ịnh m ức độ rửa trô i, thúc đ ẩy q uá trìn h hò a tan, tíc h tụ hữu c ơ.
- Sinh vậ t đó ng v ai trò q uan trọ ng tro ng q uá trình hình
thà nh đất. T hực v ât cung c ấp v ật ch ất hữu cơ , vi sinh
v ật p hân giải xác súc vật tạo m ùn, đ ộng v ật làm đất tơ i xố p hơ n. 2.2.
: HS trình bày được đặc điểm phân bố của 3 nhóm đất chính.
: Dựa vào hình 11.2 SGK tr132 hoặc Atlat ĐLVN và kênh chữ
S G K tr13 3 su y ng hĩ, thảo luận nhó m để trả lời các câu hỏ i của G V. Trang 42
trả lờ i đ ượ c c ác c âu hỏ i c ủa G V. Trang 43 Hoạt động của GV và HS Nội dung ghi bài Bước 1. Giao nhiệm vụ: 2. Phân bố các nhóm
* G V g ọi HS đ ọc nội du ng m ục 2 SG K . đất chính ở nước ta
* G V treo b ản đồ c ác nhó m đất ch ính ở VN lên b ảng .
* G V chia lớ p làm 6 nhó m , m ỗ i nhó m từ 6 đến 8 em , - C h iếm tới 65 % diện tíc h
yêu c ầu HS , yêu c ầu HS thô ng tin tro ng b ày, th ảo luận đất tự nhiên.
n hóm tro ng 1 0 ph út để trả lời các c âu hỏ i theo ph iếu - Phân bố ở các khu v ực h ọc tậ p sau: đồi núi, trong đó :
1 . N hóm 1 , 2 – p hiếu h ọc tậ p số 1 + Đất feralit hình th ành Phần câu hỏi Phần trả lời
trên đá b ad an: p hân bố
tậ p trung ở Tây N guyên, Đô ng N am Bộ . + Đất feralit hình th ành
trên đá vô i: p hân bố c hủ
yếu ở khu vực Đô ng Bắc ,
Bắc T ru ng Bộ , Tây Bắc . + Đất feralit hình th ành
trên c ác loạ i đá kh ác: phân bố rộ ng khắp ở
nhiều vùn g đồ i nú i thấp . - C hiếm kho ảng 2 4 %
diện tíc h đ ất tự nhiên . - Phân bố ch ủ yếu ở
2 . N hóm 3 , 4 – ph iếu học tập số 2
đồn g b ằng sô ng Hồ ng , Phần câu hỏi Phần trả lời đồn g b ằng sô ng C ửu
Lo ng v à c ác đồ ng b ằng ven b iển m iền T rung. - C hiếm khoản g 1 1 %
diện tíc h đ ất tự nhiên .
- Ph ân b ố rải rác ở các
khu v ực núi c ó độ c ao từ 16 0 0 - 1 70 0 m trở lên. Trang 44
2 . N hóm 5 , 6 – p hiếu h ọc tậ p số 3 Phần câu hỏi Phần trả lời
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ:
* H S qua n sát hình 11 .2 ho ặc A tlat Đ LV N v à đ ọc kênh
c hữ SG K tr13 3 , suy ng hĩ, thảo luận nhó m để trả lời c âu hỏ i.
* G V q uan sát, trợ giúp HS kh i c ó yêu cầu . Đánh g iá
thá i độ và khả n ăng thực hiện n hiệm v ụ họ c tập c ủa H S.
Bước 3. Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận:
* S au khi nhó m H S c ó sản p hẩm , G V c ho các nhó m
H S trìn h b ày sản p hẩm c ủa m ình, đại diện nh óm 2 , 5 ,
v à 8 lên thuyết trình v à c âu trả lờ i và xác định trên b ản đ ồ trước lớ p :
1 . N hóm 2 – p hiếu họ c tập số 1 Phần câu hỏi Phần trả lời
C hiếm tớ i 6 5 % diện tíc h đất tự nhiên. Trang 45
- Đất feralit hình thành trên đá ba dan.
- Đất feralit hình thành trên đá vô i.
- Đ ất fera lit h ình thành trên cá c lo ại đá khác .
- P hân bố ở c ác khu vực đồ i núi, trong đó :
+ Đất feralit hình thà nh trên đá
ba dan: phâ n b ố tập trun g ở Tây
Ng uyên, Đô ng N am B ộ và rải rá c
ở Bắ c Trung Bộ , Tây B ắc ,..
+ Đ ất fera lit hình th ành trên đá vô i:
p hân b ố c hủ yếu ở khu v ực Đ ông
Bắc , Bắc T ru ng Bộ , Tây Bắc .
+ Đ ất feralit hìn h thành trên cá c
lo ại đá khác : p hân bố rộn g khắp ở
nhiều v ùng đồ i núi thấp .
2 . N hóm 4 – p hiếu họ c tập số 2 Phần câu hỏi Phần trả lời
C hiếm kho ảng 2 4 % d iện tích đất tự nhiên.
Đất p hù sa sô ng, đất p hèn , đất
m ặn, đất cát b iển, đ ất xám trên ph ù sa c ổ.
- P hân b ố chủ yếu ở đồn g bằng
sôn g Hồ ng , đồn g b ằng sô ng C ửu Trang 46
Lo ng và các đồ ng b ằng ven b iển m iền Trung .
- Đất xám trên p hù sa cổ ở Đ ông
Nam Bộ , đ ất c át v en b iển ở Du yên hải m iền Trung .
2 . N hóm 6 – p hiếu họ c tập số 2 Phần câu hỏi Phần trả lời
C hiếm kho ảng 1 1 % d iện tích đất tự nhiên.
Phân bố rải rác ở các khu v ực núi
có đ ộ cao từ 1 6 00 - 1 70 0 m trở
lên dướ i thảm rừng c ận nhiệt
ho ặc ô n đ ới trên núi.
* HS cá c nhóm c òn lạ i lắ ng ng he, bổ sung, ch ỉnh sửa
sả n p hẩm g iúp nhó m bạ n v à sản phẩ m c ủa nhó m m ình. Bước 4. Đánh giá:
G V đán h giá tinh th ần thái độ họ c tậ p c ủa H S, đ ánh
g iá kết q uả hoạ t độ ng c ủa H S và chố t lại nộ i d ung
c huẩn kiến thức c ần đạt.
3. Hoạt động luyện tập (10 phút)
N hằm củ ng c ố , h ệ thố ng h óa, ho àn thiện kiến thức m ớ i m à H S
đ ã đ ược lĩnh hộ i ở hoạt độ ng hìn h thà nh kiến thức.
: GV giao nhiệm vụ cho HS và chủ yếu cho làm việc cá nhân để
h oàn thành b ài tập. T rong qu á trình làm việc HS c ó thể tra o đổ i v ới b ạn.
trả lờ i đ ượ c c âu hỏ i m à G V g iao. Bước 1. Giao nhiệm vụ: Trang 47
G V yêu cầu H S d ựa v ào kiến thức đ ã học , hãy trả lờ i c ác c âu hỏi sau:
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ:
* HS d ựa vào kiến thức đã họ c, suy ng hĩ, trao đổ i v ới bạn đ ể trả lờ i c âu hỏ i.
* G V quan sát, trợ g iúp H S khi c ó yêu cầ u. Đá nh giá thái độ v à khả năng thực
h iện nhiệm vụ họ c tập của H S.
Bước 3. Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận:
* Sau khi c á nhân H S c ó sản phẩm , G V lần lượ t g ọi HS trình bày sản p hẩm c ủa m ình:
1 . Q u á trình feralit là q uá trình hình thành đất đặc trưn g c ủa n ướ c ta, v ì:
- Ở nướ c ta, khí hậu nhiệt đ ới g ió m ùa vớ i: nền nhiệt, ẩm c ao ; lượng m ưa lớn
v à m ưa tập trung theo m ùa đã làm ch o quá trình rửa trô i c ác c hất b ad ơ dễ h òa
tan d iễn ra m ạnh, d ẫn đến tíc h lũy cá c o xit sắt v à o xit nhô m , tạo nên đất feralit
c ó m à u c hủ đạo là đỏ vàn g.
- Q uá trình feralit diễn ra m ạnh ở v ùng đ ồi núi thấp trên đá m ẹ axit; tro ng kh i
đ ó, địa hình nước ta chủ yếu là đồ i n úi thấp , vì thế đấ t feralit là lo ại đấ t c hính ở
v ùng đ ồi núi Việt Na m . 2 . Trang 48 Trang 49
* HS c ò n lại lắng ng he, b ổ su ng, c hỉnh sửa sản p hẩm g iúp bạ n v à sản phẩ m c ủa cá nh ân. Bước 4. Đánh giá:
G V đánh giá tinh thần thái độ học tập củ a HS , đánh g iá kết quả hoạ t độ ng c ủa H S.
4. Hoạt động vận dụng (5 phút)
V ận d ụng kiến thức m ớ i m à HS đã đ ượ c lĩnh hộ i để giải q uyết
n hữn g vấ n đ ề m ớ i tro ng họ c tập .
: GV hướng dẫn HS hoàn thành bài tập ở nhà.
trả lờ i đ ượ c c âu hỏ i m à G V g iao.
Bước 1. Giao nhiệm vụ: GV đặt câu hỏi cho HS:
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ: HS tìm kiếm thông tin trên Internet và thực h iện nhiệm vụ ở nhà.
Bước 3. Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận:
* Sau khi c á nhân H S c ó sản phẩm , G V lần lượ t g ọi HS trình bày sản p hẩm
c ủa m ình vào tiết học sau:
- T PHC M c ó nhó m đất p hù sa. Tro ng đó :
+ Đất xá m v ới hơn 4 5 ng àn hec ta, tức kho ảng 23 ,4 % d iện tích thành p hố, đất
xám ở TP HC M có b a loại: đất xám c ao , đất xám c ó tầng loan g lổ đỏ v àng và
h iếm hơn là đất xám g ley.
+ Đất p hù sa b iển v ới 15 .1 0 0 ha.
+ Đất p hèn v ới 40 .8 0 0 ha v à đ ất p hèn m ặn vớ i 4 5 .5 00 ha.
* HS c òn lại lắng ng he, b ổ su ng, c hỉnh sửa sản p hẩm g iú p b ạn v à sả n p hẩm c ủa cá nh ân. Bước 4. Đánh giá:
G V đánh giá tinh thần thái độ học tập củ a HS , đánh g iá kết quả hoạ t độ ng c ủa H S.
BÀI 12. SỬ DỤNG HỢP LÍ TÀI NGUYÊN ĐẤT Phần: Địa lí, Lớ p : 8 ,
T hời lượ ng : d ạy 3 tiết I. MỤC TIÊU 1. Về kiến thức
- P hân tíc h đ ượ c đặ c điểm của đất feralit và g iá trị sử dụn g đất feralit trong sản
xuất nô ng, lâm ng hiệp . Trang 50
- Phân tíc h đượ c đ ặc đ iểm c ủa đất p hù sa v à g iá trị sử d ụng đất p hù sa tro ng
sả n xuất nô ng ng hiệp , thủy sả n..
- C hứng m inh tính c ấp thiết c ủa vấn đề chố ng thoái hó a đất. 2. Về năng lực
- N ăng lực tự họ c: khai thá c đượ c tài liệu p hục v ụ cho bà i họ c.
- N ăng lực g iao tiếp và hợ p tá c: làm v iệc nhó m có hiệu q uả.
- N ăng lực giải q uyết vấ n đề v à sán g tạo: biết sử d ụng c ô ng cụ, p hương tiện
p hục vụ b ài họ c, b iết p hân tíc h và xử lí tình huố ng.
- N ăng lực n hận thức kho a h ọc địa lí:
+ Ph ân tích đượ c đặc điểm c ủa đất feralit và giá trị sử dụng đấ t feralit tro ng sản
xuất nô ng, lâm ng hiệp .
+ Phân tích đượ c đặc đ iểm của đất p hù sa v à g iá trị sử d ụng đấ t p hù sa tro ng
sả n xuất nô ng ng hiệp , thủy sả n..
+ C hứng m inh tính cấp thiết của v ấn đề c hốn g tho ái hó a đất.
- N ăng lực tìm hiểu địa lí: K hai thá c kênh hình và kênh c hữ tro ng SG K từ tr1 3 4-13 7 .
- N ăng lực vận d ụng tri thức đ ịa lí g iải quyết m ột số vấn đề thực tiễn: liệt kê các
h ành độ ng m à em c ó thể làm đ ượ c đ ể gó p phần b ảo vệ tài ng uyên đất.
3. Về phẩm chất: ý thức học tập nghiêm túc, ý thức sử dụng hợp lívà bảo vệ tài n guyên đất.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU 1. Giáo viên (GV)
- K HB D , S G K, sách g iáo v iên (S G V).
- Hình 12 .1 . C ây cà p hê trồ ng trên đ ất b adan huyện Krô ng Búk, h ình 12 .2 . Cá nh
đ ồng lúa trên đất p hù ở huyện C hâu Th ành, hình 12 .3 . M ô hình nô ng – lâm kết hợ p
ở huyện Q uỳnh N hai, hìn h 12 .4 . Rừng n gập m ặn ở huyện Tiên Y ên và c ác h ình ả nh tươ ng tự p hóng to.
- Phiếu h ọc tậ p, b ảng p hụ g hi c âu hỏ i thảo luậ n n hóm v à b ảng nhó m c ho HS trả lờ i.
2. Học sinh (HS): SGK, vở ghi. III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. Hoạt động 1: Khởi động (10 phút)
Tạ o tìn h huố ng g iữa c ái đã biết và ch ưa b iết nh ằm tạo hứng th ú h ọc tậ p c ho H S.
G V c ho H S nghe lờ i b ài há t “Hành trình trên đất ph ù sa” d o n hạc sĩ Thanh S ơn sáng tác. Trang 51
: HS đoán được tên bài hát “Hành trình trên đất phù sa” và vùng,
m iền được nói đến d o G V đặt ra. Bước 1. Giao nhiệm vụ:
* G V c ho H S ng he lời b ài hát bà i hát “Hàn h trình trên đấ t ph ù sa” d o nhạc sĩ T hanh Sơ n sáng tác .
“C him tung b ay hót va ng tro ng b ình m in h
C hân cô đơ n, áo p ho ng sươ ng hàn h trình
Từ Lo ng A n , M ộ c H o á, M ỹ Th o xuô i về G ò C ông
T iền G iang ng út ng àn như m ộ t tấm thảm lúa v àng
Th ươ ng em tô i áo đ ơn sơ bà b a
T rên lưng trâu nướ c d a nâ u m ặn m à
H ò hò ơi, câ y lúa tốt tươ i, thêm m ùi p hù sa
Đ ẹp d uyên Tháp M ười, q uên đờ i tả o tần vui cườ i
Q uýt C ái B è nổ i tiến g ng ọt ng ay
A i ăn rồ i n hớ m ãi m iền Tây
N gồ ngộ gh ê, g ái m iền T ây m á hây hây
Vớ i c ác c ô đờ i b ao th ế hệ
P hù sa ơ i đậm tìn h hươ ng q uê
Q ua Lo ng Xuyên đ ến Vĩnh Long , Trà Vinh
Sô ng q uê tô i th ắm tro ng tim đậm tình
P hù sa ơ i, ngâ y ng ất bướ c c hân, tô i về khôn g nỡ
Ở c ũng c hẳng đành, q uê m iền đ ất n gọ t an làn h
Q uê hươ ng tô i v ẫn bên sôn g C ửu Lo ng
D ân q uê tô i số ng qua nh năm bên ruộn g đồ ng
T ừ ng àn xưa, c ây lúa đã nuô i dân m ình no ấ m
Phù sa m át ng ọt như d òng sữa m ẹ m uô n đời
Đ êm trăng thanh chiếu trên sô ng C ần Thơ
V ang xa xa thoá ng c âu ca hò lờ
V ề Tây Đô nhớ ghé Só c Trăng ngh e điệu lâm thô n
Dù kê hát đìn h n hưn g tình cảm g ần như m ình
Nắ ng sớ m về trái chín thật m au
C ơ n m ưa chiều tướ i m át ruộ ng sâ u
Phù sa ơ i, b ố n m ùa cây trái đ ơm b ông
G ái b ên trai tình q uê thắm nồ ng
Điệu dân c a ngọ t ng ào m ênh m ôn g
S ông qu ê ơ i, nắng m ưa b ao ngà n xưa
T ôi khô ng q uên lũy tre xan h h àng d ừa Trang 52
V ề Bạc Liêu ng he hát c ải lươ ng sau đờ n vọ ng cổ
C à M au c uối nẻo đô i lờ i g ửi lại c hữ tình”
* S au khi H S ng he b ài hát, G V yêu cầ u H S c ho biết tên bà i h át và bà i hát nó i đến
v ùng , m iền nào c ủa nước ta?
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ:
* HS n ghe lờ i b ài hát và sự h iểu biết c ủa b ản th ân, suy ng hĩa để trả lời câ u h ỏi.
* G V q uan sát, đánh g iá thái độ v à khả năng th ực hiện nhiệm v ụ h ọc tậ p c ủa HS.
Bước 3: Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận:
* Sau kh i HS c ó sản p hẩm , G V lần lượ t g ọ i H S trình bày sản p hẩm của m ình: tên
b ài hát: “H ành trình trên đ ất phù sa ” và vùng , m iền đượ c n ói đến là v ùng Đồ ng
b ằng sôn g C ửu Lo ng hay m iền T ây.
* HS khác lắ ng ng he, b ổ sung , chỉnh sửa sả n p hẩm g iúp bạ n v à sả n p hẩm củ a c á nhân.
Bước 4. GV dẫn dắt vào nội dung bài mới: qua lời bài hát “Hành trình trên đất
p hù sa ” d o nhạc sĩ Thanh S ơn sáng tác p hần nào cho c ác em g iá trị m à đất phù sa
m a ng lại đó là v ựa lúa , v ựa cây ăn trái ch o Đ ồng b ằng sông C ửu Lo ng . Bên cạn h
đ ó, đất p hù sa c ũng như đ ất feralit cò n giá trị sử dụng nào khác ? Để b iết đ ượ c
n hữn g điều nà y, lớ p c húng ta c ùng tìm hiểu q ua bài họ c hô m nay.
2. Hoạt động 2: Hình thành kiến thức (105 phút)
: HS Phân tích được đặc điểm của đất feralit và giá trị sử dụng
đ ất fera lit trong sản xuất nô ng , lâm ng hiệp .
: Quan sát hình 12.1, các hình ảnh kết hợp kênh chữ SGK tr134,
su y ng hĩ c á nhân để trả lờ i c ác c âu hỏi củ a G V .
trả lờ i đ ượ c c ác c âu hỏ i c ủa G V. Hoạt động của GV và HS Nội dung ghi bài Bước 1. Giao nhiệm vụ:
1. Đặc điểm đất feralit Trang 53
* G V g ọi HS đ ọc nội du ng m ục 1 SG K . và giá trị sử dụng
* G V treo hình 12 .1 lên b ảng.
* G V yêu cầu HS q uan sát b ản đồ hình 12 .1 v à thô ng
tin tro ng b ày, lần lượt trả lời các câu hỏ i sau :
- C ó lớ p v ỏ p ho ng ho á
dày, tho áng kh í, d ễ tho át nướ c .
- Đấ t thường c ó m àu đỏ vàng .
- Phầ n lớn đ ất feralit có đặc điểm c hua, ng hèo các c hất b adơ và m ùn.
- Đ ối v ới n ông ng hiệp:
th íc h hợ p trồ ng c ây c ô ng nghiệp lâu năm , c ây ăn
quả, p hát triển đồ ng cỏ
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ:
để c hăn nuô i g ia súc lớ n,.
* H S q uan sát h ình 12 .1 v à đọ c kênh c hữ trong SG K, ..
su y ng hĩ đ ể trả lờ i câu hỏ i.
- Đố i v ới lâm ng hiệp:
* G V q uan sát, trợ giúp HS kh i c ó yêu cầu . Đánh g iá th ích hợp để p hát triển
thá i độ và khả n ăng thực hiện n hiệm v ụ họ c tập c ủa rừng sản xuất. H S.
Bước 3. Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận:
* Sau khi cá nhân H S có sản ph ẩm , G V lần lượt g ọ i H S
trình b ày sả n p hẩm c ủa m ìn h: 1 .
- C ó lớ p vỏ p ho ng ho á d ày, th oáng khí, d ễ tho át nướ c.
- Đ ất thường có m àu đỏ v àng .
- Ph ần lớ n đất feralit có đ ặc điểm chu a, ng hèo các c hất b adơ và m ùn. 2 .
- Đấ t feralit có m àu đỏ v àng do c ó nhiều hợ p chấ t sắt, Trang 54 n hôm .
- Đ ất c ó đặ c tín h c hua do các b ad ơ đã b ị rửa trôi tro ng m ùa m ưa .
3 . Đất feralit h ình thành trên đá b ad an g iàu c hất d inh d ưỡ ng v à tơ i xố p.
4 . D o b ị rửa trô i m ạnh nên cá c hợp c hất oxit sắt v à
o xit nhô m thườ ng tíc h tụ thành kết vo n hoặ c đá o ng ,
n ằm c ách m ặt đ ất kho ảng 0 ,5 - 1 m . Kh i bị m ấ t lớp
p hủ thực v ật v à lộ ra b ề m ặt, lớ p đá ong n ày sẽ cứng
lại, đất trở nên xấu và khô ng thể trồ ng trọ t.
5 . Đ ối vớ i nô ng nghiệp:
- Thíc h hợ p trồ ng câ y cô ng ng hiệp lâu năm , cây ăn
q uả, p hát triển đồ ng c ỏ để chăn nu ôi gia súc lớ n,...
- Ở nh ững n ơi c ó độ d ốc nh ỏ, có thể kết hợ p trồng c ây
c ô ng nghiệp hàng năm , c ây thực p hẩm và c ây lươ ng thực .
6 . C ác c ây trồ ng thích hợp : c ao su, c à p hê, h ồ tiêu, đ iều, chè...
7 . Đ ối vớ i lâm ng hiệp : thích hợ p đ ể ph át triển rừng
sả n xuất vớ i c ác loạ i câ y như thô ng, keo, b ạch đà n v à
c ác lo ại c ây gỗ khác.
* H S khác lắng nghe, b ổ sung , chỉnh sửa sản p hẩm
g iúp b ạn và sản p hẩm củ a c á nhân. Bước 4. Đánh giá:
G V đánh g iá tin h thần thái độ học tập của H S, đ ánh
g iá kết q uả hoạ t độ ng c ủa H S và chố t lại nộ i d ung
c huẩn kiến thức c ần đạt.
* GV mở rộng: Đất feralit trên đá badan hay đất đỏ
b ad an có thể trồ ng đ ượ c nhiều lo ại c ây trồ ng q uan
trọ ng và c ó giá trị kinh tế cao . Đ ất rất lý tưởng để
trồ ng c ác loạ i cây lấy c ủ nh ư gừng , khoa i tây, kho ai
lang ; c ác loại ra u như cải, súp lơ, xà lách, rau th ơm ;
c ác lo ại c ây ăn trá i như m ít, ổ i, c hanh, m ận; các lo ại
c ây cô ng ng hiệp như c ao su, hồ tiêu, cà p hê, hạt điều;
v à các lo ại cây d ượ c liệu như đinh lăng, sâm b ố c hính, Trang 55
h oa đậu b iết, sâm đươ ng q uy.
: HS phân tích được đặc điểm của đất phù sa và giá trị sử dụng
đ ất p hù sa tro ng sản xu ất nô ng , thủy sản.
: Quan sát hình 12.1, các hình ảnh kết hợp kênh chữ SGK tr135,
su y ng hĩ c á nhân để trả lờ i c ác c âu hỏi củ a G V .
trả lờ i đ ượ c c ác c âu hỏ i c ủa G V. Hoạt động của GV và HS Nội dung ghi bài Bước 1. Giao nhiệm vụ:
2. Đặc điểm của đất phù
* G V g ọi HS đ ọc nội du ng m ục 2 SG K . sa và giá trị sử dụng
* G V treo hình 12 .2 lên b ảng.
* G V yêu cầu HS q uan sát b ản đồ hình 12 .2 v à thô ng
tin tro ng b ày, lần lượt trả lời các câu hỏ i sau : - Đ ược hình th ành do
quá trình b ồ i tụ c ủa các hệ thố ng sô ng .
- Đ ặc điểm c hung : tầng đất dày và p hì n hiêu.
- Đ ối v ới n ông ng hiệp: th íc h hợ p trồn g c ây
lươ ng thực , ra u, h oa m àu Trang 56
và cây c ông ng hiệp h ằng
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ: năm .
* H S q uan sát h ình 12 .2 v à đọ c kênh c hữ trong SG K, - Đ ố i vớ i thuỷ sản: th uận
su y ng hĩ đ ể trả lờ i câu hỏ i.
lợ i c ho khai thá c và nu ôi trồ ng thuỷ sả n.
* G V q uan sát, trợ giúp HS kh i c ó yêu cầu . Đánh g iá
thá i độ và khả n ăng thực hiện n hiệm v ụ họ c tập c ủa H S.
Bước 3. Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận:
* Sau khi cá nhân H S có sản ph ẩm , G V lần lượt g ọ i H S
trình b ày sả n p hẩm c ủa m ìn h:
1 . Đ ược hình thành do q uá trình b ồi tụ c ủa c ác hệ
thố ng sông nên c ó đ ặc điểm c hung là tầng đất d ày v à p hì nhiêu.
2 . Đất p hù sa sông (điển h ình là đất p hù sa c ủa sô ng
H ồ ng v à sô ng C ửu Lo ng ) là lo ại đ ất p hù sa tru ng tính,
ít chu a; đất c ó m àu nâu, tơ i xốp , g iàu c hất dinh d ưỡng .
3 . Đ ất p hèn là lo ại đất hình thành ở n hữn g vù ng trũng
n ướ c lâu ng ày; đất b ị c hua, ng hèo dinh d ưỡng .
4 . Đất m ặn là lo ại đấ t đượ c hìn h thành ở c ác vùng c ửa sông , ven biển.
5 . Đố i v ớ i nô ng ng hiệp : thíc h hợp trồng cây lươ ng
thực , rau, hoa m àu v à cây cô ng nghiệp hằn g năm .
6 . C ác c ây trồng thích hợ p: lúa, ngô , kho ai, sắn , rau...
7 . Đố i vớ i vớ i thuỷ sản : th uận lợ i cho khai th ác v à nu ôi trồ ng th uỷ sản .
* H S khác lắng nghe, b ổ sung , chỉnh sửa sản p hẩm
g iúp b ạn và sản p hẩm củ a c á nhân. Bước 4. Đánh giá:
G V đánh g iá tin h thần thái độ học tập của H S, đ ánh
g iá kết q uả hoạ t độ ng c ủa H S và chố t lại nộ i d ung
c huẩn kiến thức c ần đạt. 2.3. Trang 57
: HS chứng m inh được tính cấp thiết của vấn đề chống thoái h óa đất.
: Quan sát hình 12.3, 12.4 kết hợp kênh chữ SGK tr136, 137,
thả o luận nhó m để trả lời các câu hỏ i c ủa G V.
trả lờ i được c ác câu hỏ i của G V . Hoạt động của GV và HS Nội dung ghi bài Bước 1. Giao nhiệm vụ:
3. Tính cấp thiết của vấn
* G V g ọi HS đ ọc nội du ng m ục 3 SG K .
đề chống thoái hóa đất ở nước ta
* G V treo hình 12 .3 , 12 .4 lên b ảng . Thực trạng :
* G V chia lớ p làm 8 nhó m , m ỗ i nhó m từ 4 đến 6 em ,
yêu cầu H S q uan sát h ình 1 2 .3 , 1 2 .4 và thô ng tin + Đấ t b ị rửa trô i, xó i m ò n
tro ng b ày, th ảo luận n hóm tron g 5 p hút đ ể trả lời các chiếm d iện tích lớ n ở các
c âu hỏ i theo p hiếu họ c tập sau: vùng đồ i núi.
1 . N hóm 1 , 2, 3 , 4 – phiếu học tập số 1
+ Đ ất c anh tác , nhất là
đất trồ ng trọt b ị suy Phần câu hỏi Phần trả lời
giảm độ p hì, bạ c m àu.
+ N g uy cơ đấ t bị ho ang
m ạc ho á xảy ra ở m ộ t số
nơi khô hạ n; m ặn ho á. - Biện p háp :
+ Thực hiện n ghiêm luật đất đai. + Trồ ng rừng . + C anh tác hợ p lí, m ô
hình nô ng lâm kết hợp . Trang 58
2 . N hóm 5 , 6, 7 , 8 – phiếu học tập số 2 + X ây dựng c ông trình Phần câu hỏi Phần trả lời th ủy lợ i.
+ Sử d ụng phâ n b ó n v à th uốc trừ sâu v i sinh. + K iểm so át và xử lí nướ c thả i.
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ:
* HS q uan sát q uan sát b ản đồ hình 12 .3 , 12 .4 v à
thô ng tin tron g b ày, suy ng hĩ, thảo luận nhó m để trả lờ i c âu hỏ i.
* G V q uan sát, trợ giúp HS kh i c ó yêu cầu . Đánh g iá
thá i độ và khả n ăng thực hiện n hiệm v ụ họ c tập c ủa H S.
Bước 3. Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận:
* S au khi nhó m H S c ó sản p hẩm , G V c ho các nhó m
H S trình b ày sản p hẩm c ủa m ình, đạ i d iện n hóm 3 , 7
lên th uyết trìn h c âu trả lờ i trướ c lớ p:
1 . N hóm 3 – p hiếu họ c tập số 1 Phần câu hỏi Phần trả lời
- Đất b ị rửa trô i, xó i m ò n c hiếm
diện tíc h lớ n ở c ác v ùng đ ồi núi.
- Đ ất c anh tác, nhất là đất trồng
trọt b ị suy g iảm độ ph ì, b ạc m àu.
- Ng uy cơ đ ất b ị h oang m ạc ho á
xảy ra ở m ộ t số nơ i khô h ạn; m ặn ho á. Trang 59 - D o p há rừn g.
- D o nước b iển xâm nhập ở vùng ven biển;...
- D o khai thác q uá m ức; đất cò n bị
ô nh iễm d o sử d ụng n hiều p hân
ho á học , thuố c trừ sâu v à ảnh
hưởng của ch ất thải cô ng ng hiệp ,
chấ t thải sinh hoạt c hưa q ua xử lí,. ..
2 . N hóm 7 – p hiếu họ c tập số 2 Phần câu hỏi Phần trả lời
Tho ái hó a đất dẫn đến độ p hì c ủa
đất giảm , m ất c hất dinh d ưỡng ,
khiến năn g suất c ây trồ ng b ị ảnh
hưởng , thậm ch í nhiều n ơi đất bị
thoá i h óa nặng khô ng th ể sử dụ ng c ho trồ ng trọ t.
- Thực hiện n ghiêm luật đất đai. - Trồ ng rừng .
- C an h tác hợ p lí, m ô hình nông lâ m kết hợp .
- Xây dựng cô ng trình thủy lợi.
- S ử dụn g phâ n b ón và thuố c trừ sâu vi sinh .
- Kiểm so át và xử lí nướ c thải.
* HS cá c nhóm c òn lạ i lắ ng ng he, bổ sung, ch ỉnh sửa
sả n p hẩm g iúp nhó m bạ n v à sản phẩ m c ủa nhó m m ình. Bước 4. Đánh giá: Trang 60
G V đán h giá tinh th ần thái độ họ c tậ p c ủa H S, đ ánh
g iá kết q uả hoạ t độ ng c ủa H S và chố t lại nộ i d ung
c huẩn kiến thức c ần đạt.
3. Hoạt động luyện tập (15 phút)
N hằm củ ng c ố , h ệ thố ng h óa, ho àn thiện kiến thức m ớ i m à H S
đ ã đ ược lĩnh hộ i ở hoạt độ ng hìn h thà nh kiến thức.
: GV giao nhiệm vụ cho HS và chủ yếu cho làm việc cá nhân để
h oàn thành b ài tập. T rong qu á trình làm việc HS c ó thể tra o đổ i v ới b ạn.
trả lờ i đ ượ c c âu hỏ i m à G V g iao. Bước 1. Giao nhiệm vụ:
G V yêu cầu H S d ựa v ào kiến thức đ ã học , hãy trả lờ i c ác c âu hỏi sau:
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ:
* HS d ựa vào kiến thức đã họ c, suy ng hĩ, trao đổ i v ới bạn đ ể trả lờ i c âu hỏ i.
* G V quan sát, trợ g iúp H S khi c ó yêu cầ u. Đá nh giá thái độ v à khả năng thực
h iện nhiệm vụ họ c tập của H S.
Bước 3. Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận:
* Sau khi c á nhân H S c ó sản phẩm , G V lần lượ t g ọi HS trình bày sản p hẩm c ủa m ình: 1 . Nhóm đất Đất Feralit Đất phù sa
- C ó lớ p vỏ ph ong ho á d ày, tho áng - Đượ c hình thành d o q uá trình khí, d ễ tho át nước .
b ồi tụ của c ác hệ thố ng sông . Đặ c điểm
- Đất thường có m àu đỏ vàng .
- Đặc điểm c hung : tầng đất
- P hần lớ n đất Feralit c ó đ ặc điểm d ày v à phì nhiêu.
chua, ng hèo c ác c hất bad ơ v à m ùn. thíc h hợ p thích h ợp
trồ ng c ây c ôn g nghiệp lâ u năm , trồ ng cây lươ ng thực , rau, ho a
cây ăn q uả, p hát triển đồ ng c ỏ để m à u v à c ây c ông ngh iệp hằng
G iá trị sử chăn nuôi gia súc lớn,... n ăm . d ụng thích hợ p để thuậ n lợ i c ho
phát triển rừng sả n xuất.
khai thác và nuôi trồ ng thuỷ sản. Trang 61 2 .
- V í d ụ 1: Nh iều diện tíc h đất feralit ở khu v ực trung d u và m iền nú i c ủa Việt
N am đã b ị rửa trôi, xó i m ò n b ạc m àu, trở n ên khô c ằn, ng hèo d inh d ưỡn g.
- V í d ụ 2: Đất p hù sa ở vù ng c ửa sô ng v en b iển b ị suy tho ái d o nh iễm m ặn
n hiễm ph èn, ng ập ún g.
* HS c ò n lại lắng ng he, b ổ su ng, c hỉnh sửa sản p hẩm g iúp bạ n v à sản phẩ m c ủa cá nh ân. Bước 4. Đánh giá:
G V đánh giá tinh thần thái độ học tập củ a HS , đánh g iá kết quả hoạ t độ ng c ủa H S.
4. Hoạt động vận dụng (5 phút)
V ận d ụng kiến thức m ớ i m à HS đã đ ượ c lĩnh hộ i để giải q uyết
n hữn g vấ n đ ề m ớ i tro ng họ c tập .
: GV giao nhiệm vụ cho HS và chủ yếu cho làm việc cá nhân để
h oàn thành b ài tập. T rong qu á trình làm việc HS c ó thể tra o đổ i v ới b ạn.
trả lờ i đ ượ c c âu hỏ i m à G V g iao.
Bước 1. Giao nhiệm vụ: GV đặt câu hỏi cho HS:
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ: HS dựa vào hiểu biết của bản thân, suy nghĩ,
trao đổi vớ i b ạn để trả lờ i c âu hỏ i.
Bước 3. Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận:
* Sau khi c á nhân H S c ó sản phẩm , G V lần lượ t g ọi HS trình bày sản p hẩm c ủa m ình:
- D ọ n dẹp, v ệ sinh lớ p h ọc , khuôn v iên nhà ở .
- Vứt rác đ úng nơ i q uy định, hạn ch ế sử d ụng rác thải nhựa. - Trồ ng cây xanh .
- Tíc h c ực tham g ia c ác ho ạt độ ng b ảo vệ m ô i trườ ng .
- Vận đ ộn g n gườ i thân v à m ọ i ng ườ i xu ng qua nh tăng c ườ ng sử d ụng c ác
sả n ph ẩm ph ân b ón sinh h ọc ; h ạn ch ế sử d ụng các loạ i p hân b ó n hó a họ c,
thu ốc bảo vệ th ực vật.
- P hê p hán c ác hà nh vi gâ y ô nhiễm m ôi trường đất (ví dụ : sử d ụng q uá
m ức thuốc bả o vệ thực vật, c hặt phá rừng ,…).
* H S cò n lại lắn g ng he, bổ sung , ch ỉnh sửa sả n phẩ m giúp bạ n và sản p hẩm c ủa cá nh ân. Bước 4. Đánh giá: Trang 62
G V đánh giá tinh thần thái độ học tập củ a HS , đánh g iá kết quả hoạ t độ ng c ủa H S.
BÀI 13. ĐẶC ĐIỂM SINH VẬT VÀ VẤN ĐỀ BẢO TỒN ĐA DẠNG SINH HỌC Phần: Địa lí, Lớ p : 8 ,
T hời lượ ng : d ạy 3 tiết I. MỤC TIÊU 1. Về kiến thức
- C hứng m inh được sự đa d ạng c ủa sinh vật VN .
- C hứng m inh được tính c ấp thiết c ủa vấn đề bả o tồ n đ a d ạng sinh h ọc ở VN . 2. Về năng lực
- N ăng lực tự họ c: khai thá c đượ c tài liệu p hục v ụ cho bà i họ c.
- N ăng lực g iao tiếp và hợ p tá c: làm v iệc nhó m có hiệu q uả.
- N ăng lực giải q uyết vấ n đề v à sán g tạo: biết sử d ụng c ô ng cụ, p hương tiện
p hục vụ b ài họ c, b iết p hân tíc h và xử lí tình huố ng.
- N ăng lực n hận thức kho a h ọc địa lí:
+ C hứng m inh đượ c sự đ a dạng củ a sinh vậ t V N.
+ C hứng m inh đượ c tính cấp thiết của v ấn đề b ảo tồ n đa d ạng sinh họ c ở V N.
- N ăng lực tìm hiểu địa lí:
+ Khai thác kênh hình và kên h c hữ trong SG K từ tr13 8 -1 41 .
+ S ử d ụng b ản đồ hìn h 1 3.2 SG K tr13 9 để xác định các thảm thực vật và các
lo ài đ ộng vật ở n ướ c ta.
- N ăng lực v ận d ụng tri thức địa lí giải quyết m ộ t số vấ n đ ề thực tiễn: hãy lên kế
h oạc h ch ăm sóc , b ảo v ệ c ây xanh , giữ gìn m ô i trườ ng xanh - sạch - đẹp ở trườ ng
h ọc h oặc khu dân c ư. Em hãy c ùng c ác b ạn và ng ười thân thực hiện kế h oạc h đó .
3. Về phẩm chất: Ý thức học tập nghiêm túc, ý thức bảo tồn đa dạng sinh học VN.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU 1. Giáo viên (GV)
- K HB D , S G K, sách g iáo v iên (S G V), A tlat Địa lí Việt N am (Đ LV N)
- H ình 13 .1 . Rừng kín thường xanh ở huyện Tâ n P hú, hình 13 .2 . Bản đồ p hân bố
đ ộng vật v à thực vật của V N, hình 13 .3 . D i sả n th iên nhiên thế g iới Vườ n quố c g ia
P ho ng N ha – K ẻ Bàn g và c ác hình ảnh tươn g tự p hó ng to .
- Phiếu h ọc tậ p, b ảng p hụ g hi c âu hỏ i thảo luậ n n hóm v à b ảng nhó m c ho HS trả lờ i.
2. Học sinh (HS): SGK, vở ghi, Atlat ĐLVN. III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. Hoạt động 1: Khởi động (10 phút) Trang 63
Tạ o tìn h huố ng g iữa c ái đã biết và ch ưa b iết nh ằm tạo hứng th ú h ọc tậ p c ho H S.
G V tổ ch ức trò c hơi “Đ uổ i hình b ắt c hữ” c ho H S.
: HS giải được trò chơi “Đuổi hình bắt chữ” GV đặt ra. Bước 1. Giao nhiệm vụ:
* G V treo b ảng p hụ trò c hơ i “Đ uổ i hình b ắt c hữ” lên b ảng : 1 2 3 4 5 6
* G V lần lượ t cho HS q uan
sát c ác hìn h trên theo thứ tự
từ 1 đến 6 , yêu c ầu H S c ho b iết tên độn g vật tươ ng ứng v ới m ỗi hình trên. G V khen
thưở ng c ho HS trả lời đúng .
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ:
* HS q uan sát lần lượ t c ác hình v ới sự hiểu b iết củ a b ản thân, suy ng hĩa để trả lờ i c âu hỏ i.
* G V q uan sát, đánh g iá thái độ v à khả năng th ực hiện nhiệm v ụ h ọc tậ p c ủa HS.
Bước 3: Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận:
* Sau khi HS c ó sản p hẩm , G V lần lượ t gọ i H S trình bày sản p hẩm của m ình: 1. Báo đốm 2. Sư tử 3. Con voi 4. Tê giác 5. Hà mã 6. Con cáo
* HS khác lắ ng ng he, b ổ sung , chỉnh sửa sả n p hẩm g iúp bạ n v à sả n p hẩm củ a c á nhân.
Bước 4. GV dẫn dắt vào nội dung bài mới: Việt Nam được đánh giá là quốc gia
c ó sự đa d ạng sinh họ c c ao trên thế g iới vớ i nhiều lo ài độ ng , th ực vật khác nhau. Trang 64
T uy nhiên , tro ng những năm gần đây, tài nguyên sinh vật c ủa nước ta đ ang b ị suy
g iảm đá ng kể. Vậy ng uyên nhân nào gây suy giảm đa d ạng sinh họ c ở nướ c ta v à
c húng ta c ần làm gì để b ảo vệ đa d ạng sinh họ c ? Để b iết đ ượ c những điều này,
lớ p c húng ta c ùng tìm hiểu q ua b ài họ c hô m nay.
2. Hoạt động 2: Hình thành kiến thức (105 phút)
: HS chứng m inh được sự đa dạng của sinh vật VN.
: Quan sát hình 13.1, 13.2, các hình ảnh kết hợp kênh chữ SGK
tr1 3 8-14 0 , su y ng hĩ cá nhân để trả lờ i c ác c âu hỏ i c ủa G V.
trả lờ i đ ượ c c ác c âu hỏ i c ủa G V. Trang 65 Hoạt động của GV và HS Nội dung ghi bài Bước 1. Giao nhiệm vụ: 1. Đa dạng sinh vật VN
* G V g ọi HS đ ọc nội du ng m ục 1 SG K .
* Đ a d ạng về thành p hần
* G V treo hình 13 .1 , 13 .2 lên b ảng .
lo ài: Ở nướ c ta đ ã p hát hiện hơ n 5 0 .0 00 lo ài
* G V yêu c ầu HS q uan sá t b ản đ ồ hình 1 3 .1 , hình 13 .2 sinh vật, trong đó có
h oặc A tlat ĐLVN và thô ng tin tron g b ày, lần lượt trả lờ i khoảng 20.000 loài thực c ác c âu hỏ i sau:
vật, 1 0.50 0 lo ài độ ng v ật
trên c ạn. N go ài ra, cò n
có rất nhiều loà i độ ng
vật biển, vi sinh v ật,…
* Đa d ạng về ng uồ n gen
di truyền: Tro ng m ỗ i lo ài
lại có số lượng cá thể rất
lớ n, tạo nên sự đ a d ạng
của ng uồ n g en di truyền.
* Đa d ạng về hệ sin h th ái: - Hệ sinh thái tự nh iên trên c ạn như rừng kín
th ườ ng xanh , rừng thưa,
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ: rừng tre nứa, rừng trên
* H S quan sát q uan sát bả n đ ồ hình 1 3.1 ho ặc A tlat núi đá v ôi,...
Đ LV N, hình 1 3.2 và đọ c kênh ch ữ tro ng SG K , suy ng hĩ - Hệ sinh thái tự nh iên
đ ể trả lờ i câu hỏ i.
dướ i nướ c: nước m ặn,
* G V q uan sát, trợ giúp HS kh i c ó yêu cầu . Đánh g iá nướ c n gọ t.
thá i độ và khả n ăng thực hiện n hiệm v ụ họ c tập c ủa - Các hệ sinh thái nông H S. nghiệp: sản xuấ t nô ng
Bước 3. Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận: nghiệp, lâm ng hiệp v à
th uỷ sản c ủa co n ng ườ i.
* Sau khi cá nhân H S có sản ph ẩm , G V lần lượt g ọ i H S
trình b ày sả n p hẩm c ủa m ìn h:
1 . Ở nướ c ta đ ã phá t h iện hơ n 50 .0 0 0 lo ài sinh v ật,
tro ng đó có kho ảng 2 0 .0 00 loà i thực vật, 1 0.50 0 lo ài
đ ộng vật trên c ạn. N go ài ra, cò n có rất nhiều lo ài
đ ộng vật b iển, vi sinh v ật,…
2 . H S kể tên v à xác đ ịnh : Trang 66
- C ác lo ài đ ộng v ật: khỉ, v ượ n, v oọ c , gấu , hươ u, sao la,
v o i, hổ , yến, tô m ,...
- C ác thảm th ực vật: rừng kín thườ ng xanh, rừn g thưa,
rừng tre nứa, rừng n gập m ặn, rừng trên núi đ á vô i,
rừng trồng , thảm cỏ , câ y b ụi....
3 . Tro ng m ỗ i lo ài lại có số lượ ng cá thể rất lớn, tạo
n ên sự đ a dạng củ a ng uồ n gen d i truyền . 4 .
- H ệ sinh thái tự n hiên trên cạ n nh ư rừng kín thườ ng
xanh, rừng thưa, rừng tre n ứa , rừng trên núi đá vô i,...
- H ệ sinh thái tự nhiên dướ i nướ c: nước m ặn, nước
n gọ t: sô ng , hồ, đầm ,…
- C ác hệ sinh th ái nô ng ng hiệp: sản xuất nô ng ng hiệp ,
lâm ng hiệp và thuỷ sản của c on ng ườ i. 5 .
- C ác v ườn qu ốc g ia: Ba Bể, Ho àn Liên, C úc Ph ươ ng ,
P ho ng Nha – Kẻ Bàng , B ạch M ã, Y ok Đô n, C át Tiên, P hú Q uố c,…
- C ác khu d ự trữ sin h q uyển: C át B à, Tây N g hệ A n, C ù lao C hàm , C à M a u,… 6 . N guyên nhân:
- Vị trí địa lí nằm trên đườn g di c ư, d i lưu c ủa nh iều lo ài đ ộng vật.
- M ôi trườn g số ng thuận lợi: ánh sáng d ồi d ào, n hiệt
đ ộ c ao, đủ nướ c, tầng đất sâu dà y, v ụn bỡ ,…
* H S khác lắng nghe, b ổ sung , chỉnh sửa sản p hẩm
g iúp b ạn và sản p hẩm củ a c á nhân. Bước 4. Đánh giá:
G V đánh g iá tin h thần thái độ học tập của H S, đ ánh
g iá kết q uả hoạ t độ ng c ủa H S và chố t lại nộ i d ung
c huẩn kiến thức c ần đạt.
* GV mở rộng: Sao la là loài thú m ới được phát hiện
lần đ ầu tiên trên thế giớ i tại Việt N am . N ăm 1 9 92 , khi Trang 67
đ ang ng hiên c ứu V ườn Q uố c g ia V ũ Q uang , H à Tình,
n ằm gầ n biên g iớ i Việt - Là o, c ác nhà kho a họ c th uộc
B ộ Lâm ng hiệp Việt N am c ũ (nay là B ộ Nô ng ng hiệp
v à Phát triển N ông thô n) và Q uỹ Q uố c tế B ảo v ệ Thiên
n hiên (W W F) đã p hát hiện loài thú qu ý hiếm nà y. 2.2.
: HS chứng m inh được tính cấp thiết của vấn đề bảo tồn đa d ạng sin h h ọc ở VN .
: Quan sát hình 13.3, các hình ảnh kết hợp kênh chữ SGK
tr1 4 0-14 1 su y ng hĩ, th ảo luận nhó m để trả lời các câu hỏ i c ủa G V.
trả lờ i đ ượ c c ác c âu hỏ i c ủa G V. Hoạt động của GV và HS Nội dung ghi bài Bước 1. Giao nhiệm vụ: 2. Bảo tồn đa dạng sinh
* G V g ọi HS đ ọc nội du ng m ục 2 SG K . học ở VN
* G V treo hình 13 .3 lên b ảng.
* G V chia lớ p làm 8 nhó m , m ỗ i nhó m từ 4 đến 6 em ,
yêu c ầu HS , yêu c ầu H S q uan sát hình 1 3 .3 và thô ng - S uy g iả m v ề hệ sinh
tin tro ng b ày, thảo luận nhó m tro ng 10 p hút đ ể trả lời th ái.
c ác c âu hỏ i theo p hiếu họ c tập sau:
- Su y giảm số lượ ng c á
1 . N hóm 1 , 2, 3 và 4 – p hiếu họ c tập số 1 th ể, loài sinh vật. Phần câu hỏi Phần trả lời
- Suy giảm v ề ngu ồn gen quý hiếm . Trang 68
- C ác yếu tố tự nhiên:
bão , lũ lụt, hạn h án, c háy rừng … - Co n ng ười: kh ai thác
rừng , p há rừng , đố t rừng , chiến tranh , săn b ắt độn g vậ t ho ang dã…
Đa dạ ng sinh họ c là yếu
tố qu yết định tính ổ n
địn h c ủa c ác hệ sinh thái
tự nhiên, là c ơ sở sinh
tồ n c ủa sự số ng tro ng
2 . N hóm 5 , 6, 7 và 8 – p hiếu họ c tập số 2
m ôi trườ ng . Vì vậy việc Phần câu hỏi Phần trả lời
bảo v ệ đa dạ ng sinh học chính là b ảo vệ m ôi
trườ ng số ng c ủa c húng ta .
- Th ực h iện n ghiêm Luật
bảo v ệ m ô i trường và đa dạng sinh học . - Tuyên truyền nân g cao ý thức ng ườ i d ân.
- Trồ ng và bảo v ệ rừng , xây d ựng các khu b ảo
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ: tồ n thiên nhiên.
* HS q uan sát hình 13 .3 và thô ng tin tro ng bày, suy - Xử lí chất th ải n hằm
n ghĩ, thảo luận nhó m để trả lờ i c âu hỏi. giảm ô nhiễm m ôi trườ ng .
* G V q uan sát, trợ giúp HS kh i c ó yêu cầu . Đánh g iá Trang 69
thá i độ và khả n ăng thực hiện n hiệm v ụ họ c tập c ủa H S.
Bước 3. Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận:
* S au khi nhó m H S c ó sản p hẩm , G V c ho các nhó m
H S trình bà y sản p hẩm của m ình, đạ i diện nhó m 1 v à
5 lên thuyết trình câ u trả lờ i trước lớ p :
1 . N hóm 1 – p hiếu họ c tập số 1 Phần câu hỏi Phần trả lời
- S uy g iảm v ề hệ sinh thá i: về d iện
tíc h, số lượn g và c hất lượ ng .
- Suy g iảm số lượ ng cá thể, loài
sin h vật: nhiều lo ài độn g, thực vật
có ngu y c ơ b ị tuyệt c hủng .
- Sự suy giảm các hệ sinh thá i đã
là m g iảm số lượng lo ài, số lượng
cá thể => suy g iảm cá c n guồ n
gen qu ý hiếm tro ng tự nhiên.
- D iện tíc h rừng từ 1 9 43 -1 9 83 giảm 7 ,1 triệu ha.
- C ác loà i thực v ật c ó ng uy cơ cạ n
kiệt như đ in h, lim , sến, táo …
- C ác loài đ ộng v ật có ng uy c ơ bị
tuyệt chủng n hư tê giác , v oi, hổ , sếu đầu đ ỏ…
- C á c yếu tố tự nhiên: b ão, lũ lụt, hạn hán, ch áy rừng …
- Co n ng ườ i: khai thác rừng , p há
rừn g, đố t rừng, chiến tranh , săn
bắ t độ ng vật ho ang d ã… Trang 70
2 . N hóm 5 – p hiếu họ c tập số 2 Phần câu hỏi Phần trả lời
- M ất c ân bằn g sin h thái, ảnh
hưởng trực tiếp đến m ô i trường
sốn g củ a c o n ngườ i.
- Ả nh hưởng đến an ninh lương
thực, suy g iảm ngu ồn g en và đặ c
biệt là b iến đổ i khí hậu.
Đa d ạng sinh h ọc là yếu tố q uyết
định tín h ổ n định c ủa các hệ sinh
thái tự nhiên, là cơ sở sinh tồn c ủa
sự số ng tro ng m ôi trườ ng . Vì vậy
việc b ảo v ệ đa d ạng sinh họ c
chính là b ảo v ệ m ô i trường sống của c húng ta.
- Th ực hiện ng hiêm Luật b ảo v ệ
m ôi trường và đa d ạng sinh họ c .
- Tuyên tru yền nâng cao ý thức ng ườ i d ân.
- T rồng và bảo v ệ rừng, xâ y d ựng
các khu bảo tồn thiên nhiên.
- X ử lí c hất thải nhằm giảm ô nhiễm m ô i trườ ng.
* HS cá c nhóm c òn lạ i lắ ng ng he, bổ sung, ch ỉnh sửa
sả n p hẩm g iúp nhó m bạ n v à sản phẩ m c ủa nhó m m ình. Bước 4. Đánh giá:
G V đán h giá tinh th ần thái độ họ c tậ p c ủa H S, đ ánh
g iá kết q uả hoạ t độ ng c ủa H S và chố t lại nộ i d ung
c huẩn kiến thức c ần đạt. Trang 71
3. Hoạt động luyện tập (15 phút)
N hằm củ ng c ố , h ệ thố ng h óa, ho àn thiện kiến thức m ớ i m à H S
đ ã đ ược lĩnh hộ i ở hoạt độ ng hìn h thà nh kiến thức.
: GV giao nhiệm vụ cho HS và chủ yếu cho làm việc cá nhân để
h oàn thành b ài tập. T rong qu á trình làm việc HS c ó thể tra o đổ i v ới b ạn.
trả lờ i đ ượ c c âu hỏ i m à G V g iao. Bước 1. Giao nhiệm vụ:
G V yêu c ầu HS dựa và o b ảng số liệu S G K tr14 1 và kiến thức đã họ c, hã y trả lờ i c âu hỏ i sau :
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ:
* HS d ựa vào bảng số liệu SG K v à kiến thức đã học , suy n ghĩ, trao đổ i v ớ i
b ạn để trả lờ i c âu hỏi.
* G V quan sát, trợ g iúp H S khi c ó yêu cầ u. Đá nh giá thái độ v à khả năng thực
h iện nhiệm vụ họ c tập của H S.
Bước 3. Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận:
* Sau khi c á nhân H S c ó sản phẩm , G V lần lượ t g ọi HS trình bày sản p hẩm c ủa m ình: - N hận xét:
+ G iai đo ạn 19 4 3 - 1 98 3 , d iện tíc h rừng giảm 7,1 triệu ha. Tro ng đó, rừng tự
n hiên giảm 7 ,5 triệu ha, rừng trồ ng tăng 0 ,4 triệu h a.
+ G iai đo ạn 1 98 3 - 2 0 21 , diện tíc h rừng tăng 7 ,6 triệu ha. T rong đó , rừng tự
n hiên tăng 3 ,4 triệu ha, rừng trồn g tăng 3,2 triệu ha. - N g uyên nhân
+ D iện tích rừng g iảm , do : c hiến tranh, p há rừng, đố t rừng, c háy rừng ,…
+ D iện tíc h rừng tăng , do : ch ính sách bảo v ệ, trồ ng và p hát triển rừng của
n hà n ướ c , ý thức c ủa ngườ i d ân đượ c nâng cao .
* H S cò n lại lắng ngh e, b ổ sung , c hỉn h sửa sản p hẩm g iú p b ạn và sản p hẩm c ủa cá nh ân. Bước 4. Đánh giá: Trang 72
G V đánh giá tinh thần thái độ học tập củ a HS , đánh g iá kết quả hoạ t độ ng c ủa H S.
4. Hoạt động vận dụng (5 phút)
V ận d ụng kiến thức m ớ i m à HS đã đ ượ c lĩnh hộ i để giải q uyết
n hữn g vấ n đ ề m ớ i tro ng họ c tập .
: GV hướng dẫn HS thực hiện nhiệm vụ ở nhà.
trả lờ i đ ượ c c âu hỏ i m à G V g iao.
Bước 1. Giao nhiệm vụ: GV đặt câu hỏi cho HS:
G V hướ ng d ẫn HS kế ho ạc h g ồ m c ó c ác nộ i d ung : m ục đíc h, yêu c ầu, thờ i
g ian, đố i tượ ng tham g ia, n ội dun g thực hiện v à kinh p hí thực hiện.
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ: HS dựa vào hướng dẫn của GV và thực hiện n hiệm vụ ở n hà.
Bước 3. Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận:
* Sau khi c á nhân H S c ó sản phẩm , G V lần lượ t g ọi HS trình bày sản p hẩm
c ủa m ình vào tiết học sau:
KẾ HOẠCH TRỒNG VÀ CHĂM SÓC CÂY XANH
TRONG KHUÔN VIÊN TRƯỜNG THCS LÝ THƯỜNG KIỆT 1. Mục đích:
- Tổ chức , thực hiện trồ ng câ y xanh, sạch đẹp nh ằm tạo m ô i trườ ng cả nh
q uan xanh, b ó ng m át xu ng q uanh ng ôi trường m ình đang h ọc tậ p.
- T uyên truyền, vận độ ng, nâng c ao ý thức trác h nh iệm c ủa c ác b ạn h ọc
sinh, các v ị p hụ huynh, g iáo viên v à n hân viên trườn g họ c,… tro ng v iệc trồ ng ,
ch ăm sóc b ảo v ệ c ây xanh , c ải thiện m ô i trườ ng và c ảnh q uan sư ph ạm ; b ảo
vệ m ô i trườ ng sinh thái, gó p phầ n giảm nh ẹ thiên tai và thích ứn g v ới b iến đổ i khí h ậu. 2. Yêu cầu
C ây trồ ng tro ng trườ ng họ c p hải lựa chọ n kỹ về lo ại cây, đảm b ảo tiêu
ch uẩn c ây g iố ng tố t, có g iá trị nhiều m ặt, vừa tạo bó ng m át v ừa có g iá trị về
kinh tế p hải trồ ng , c hăm só c, q uản lý và b ảo vệ c ây tố t. 3. Thời gian
- Trồn g c ây: b ắt đ ầu thực hiện từ ngày 6 /9 /2 02 3 .
- C hăm sóc cây: th ực hiện liên tục từ sau khi trồ ng c ây. Trang 73 4. Đối tượng tham gia
- Họ c sinh, cá n b ộ , giáo v iên và nh ân v iên tro ng trườ ng họ c.
- Đại diện H ộ i p hụ huynh họ c sinh của từng c hi đội. 5. Nội dung thực hiện 5.1 Trồng cây:
- M ỗ i c hi độ i thực hiện trồ ng 4 c ây, tại 4 v ị trí: tro ng sân trườn g; khu vực
sát tườ ng rào; vườ n trườ ng v à bồ n ho a. - Lo ại c ây trồng :
+ T ro ng sân trườ ng: Trồ ng các loạ i c ây có b ộ rễ c hắc - khoẻ, tán rộ ng - to -
ca o - c ho b ón g m át tốt (Xà cừ, Phượ ng v ĩ,…).
+ K hu v ực vườ n trườ ng: c ó th ể trồ ng xen lẫn c ác lo ại cây, n hư: c ây xa nh
ch o b ón g m át, c ây c ảnh, c ây h oa, c ây ăn trái, c ây th uốc nam , … v ừa tạo cả nh
q uan, vừa có thể p hục v ụ cho các m ôn họ c theo khố i lớ p .
+ Khu v ực bồ n ho a: trồ ng c ác loạ i c ây tạo cảnh q uan đẹp, như: M ắt na i lá
tím , c huỗ i ng ọ c, ho a ng ũ sắ c; c úc m ặ t trờ i,… 5.2 Chăm sóc cây
- H àng tuầ n c ác chi độ i cử các thàn h v iên c hăm sóc c ây sa u khi trồ ng
(tướ i nướ c, b ó n p hân… )
- Nhà trườ ng p hân cô ng các cá nhân hỗ trợ việc c hăm sóc cho các chi độ i 6. Kinh phí thực hiện
Ng uồ n huy độ ng sự đó ng g ó p c ủa c ác cá nh ân họ c sinh, p hụ huynh , giáo
viên, nhân v iên trườ ng học v à p hong trào “kế ho ạc h nhỏ ”, th u go m p hế liệu
(g iấy vụn, rác thả i nhựa,… )
* H S cò n lại lắn g ng he, bổ sung , ch ỉnh sửa sả n phẩ m giúp bạ n và sản p hẩm c ủa cá nh ân. Bước 4. Đánh giá:
G V đánh giá tinh thần thái độ học tập củ a HS , đánh g iá kết quả hoạ t độ ng c ủa H S. Trang 74
CHƯƠNG 4. BIỂN VÀ ĐẢO VIỆT NAM
BÀI 14. VỊ TRÍ ĐỊA LÍ BIỂN ĐÔNG, CÁC VÙNG BIỂN CỦA VIỆT NAM Phần: Địa lí, Lớ p : 8 ,
T hời lượ ng : d ạy 3 tiết I. MỤC TIÊU 1. Về kiến thức
- X ác định được trên bả n đồ phạ m v i Biển Đ ô ng, cá c nước v à vùng lãn h thổ có
c hung Biển Đ ông vớ i V iệt Nam .
- Xác định đượ c trên b ản đồ c ác m ố c xác định đườ ng cơ sở , đường p hân c hia
v ịnh Bắc B ộ g iữa Việt N am và Tru ng Q uố c.
- T rình b ày đ ượ c khá i niệm vù ng nộ i thủy, lãnh hải, tiếp giáp lãn h hả i, vùn g đặc
q uyền kinh tế, th ềm lục địa của V iệt Nam (theo Luậ t B iển Việt N am ). 2. Về năng lực
- N ăng lực tự họ c: khai thá c đượ c tài liệu p hục v ụ cho bà i họ c.
- N ăng lực g iao tiếp và hợ p tá c: làm v iệc nhó m có hiệu q uả.
- N ăng lực giải q uyết vấ n đề v à sán g tạo: biết sử d ụng c ô ng cụ, p hương tiện
p hục vụ b ài họ c, b iết p hân tíc h và xử lí tình huố ng.
- N ăng lực n hận thức kho a h ọc địa lí:
+ X ác đ ịnh được trên bản đồ phạ m vi Biển Đô ng , cá c nướ c v à v ùng lãn h thổ có
c hung Biển Đ ông vớ i V iệt Nam .
+ Xác định đượ c trên bả n đồ các m ốc xác định đường cơ sở , đườn g ph ân c hia
v ịnh Bắc B ộ g iữa Việt N am và Tru ng Q uố c.
+ Trình b ày đượ c khái niệm v ùng nộ i thủ y, lãn h hải, tiếp g iáp lãnh hả i, v ùng đặc
q uyền kinh tế, th ềm lục địa của V iệt Nam (theo Luậ t B iển Việt N am ).
- N ăng lực tìm hiểu địa lí:
+ Khai thác kênh hình và kên h c hữ trong SG K từ tr14 2 -1 47 .
+ Q uan sá t bản đ ồ hình 1 4 .1 SG K tr1 4 3 đ ể xác định p hạm v ị v à c ác nướ c, v ùng
lãnh thổ có chun g Biển Đ ô ng v ới VN .
+ Q uan sá t bản đ ồ hình 1 4 .2 để xác định các m ố c đ ườ ng cơ sở và đ ườ ng ph ân
c hia vịnh Bắc Bộ g iữa V N và T ru ng Q uố c . Trang 75
+ Q uan sát sơ đồ hình 14 .4 để xác đinh p hạm vi c ác v ùng biển c ủa VN .
- Năng lực vận d ụng tri thức đ ịa lí giải quyết m ột số vấn đề thực tiễn: thu thập
thô ng tin v ề ch ế độ pháp lí c ác vù ng b iển nước ta th eo Luật b iển năm 1 98 2 .
3. Về phẩm chất: ý thức học tập nghiêm túc, yêu nước, yêu biển – đảo Việt Nam ,
ý thức b ảo v ệ c hủ quyền biển – đảo củ a V N.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU 1. Giáo viên (GV)
- K HB D , S G K, sách g iáo v iên (S G V), A tlat ĐLVN .
- Hình 1 4 .1 . Bản đ ồ v ị trí và phạm vi của B iển Đ ông , hình 1 3 .2 . Bản đ ồ c ác m ốc
xác định đườ ng cơ sở , đườ ng phâ n ch ia vịnh Bắ c B ộ giữa VN v à Trung Q uố c , hình
1 4 .3 . Đ ảo C ồ n C ỏ , hình 1 4.4. Sơ đồ m ặt cắt khái q uát c ác v ùng b iển VN , c ác hình
ả nh m inh họ a p hóng to .
- Phiếu h ọc tậ p, b ảng p hụ g hi c âu hỏ i thảo luậ n n hóm v à b ảng nhó m c ho HS trả lờ i.
2. Học sinh (HS): SGK, vở ghi, Atlat ĐLVN. III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. Hoạt động 1: Khởi động (10 phút)
Tạ o tìn h huố ng g iữa c ái đã biết và ch ưa b iết nh ằm tạo hứng th ú h ọc tậ p c ho H S.
G V tổ ch ức trò c hơi “V ượ t ch ướ ng ngại vật” cho HS .
: HS giải m ã được “Chướng ngại vật” G V đặt ra. Bước 1. Giao nhiệm vụ:
* G V treo b ảng p hụ trò c hơ i “V ượt c hướ ng ngạ i vậ t” lên b ảng : 1 2 3 4
* G V p hổ b iến luật chơ i: Trang 76
- “C hướn g ng ại v ật” là tên hình ảnh ẩn sau 4 m ản h g hép đượ c đá nh số từ 1 đến
4 tương ứng v ới 4 c âu hỏi.
- C ác em d ựa vào A tlat ĐLVN v à kiến thức đã họ c để trả lờ i, c ác em c ó q uyền
lựa chọ n thứ tự c âu hỏi để trả lời, m ỗ i c âu hỏi có 1 lượt trả lời.
- Em nào trả lờ i đúng sẽ nhận đ ượ c 1 p hần qu à n hỏ (ví dụ 1 câ y b út) v à m ảng
g hép sẽ b iến m ất để hiện ra m ộ t g ó c c ủa h ình ảnh tươ ng ứng , trả lời sai m ản h
g hép sẽ b ị khóa lại, tro ng quá trình trả lờ i, em nào trả lờ i đún g “Ch ướ ng ngại vật” thì
sẽ nhận đượ c p hần quà lớ n hơn (ví dụ 3 c ây bú t). * Hệ thố ng c âu hỏi:
Câu 1: Kể tên 5 loài động vật của nước ta.
Câu 2: Kể tên 5 loài thảm thực vật của nước ta.
Câu 3: Kể tên 5 vườn quốc gia của nước ta.
Câu 4: Kể tên 5 khu dự trữ sinh quyển của nước ta.
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ:
* HS d ựa vào A tlat Đ LV N và kiến thức đã họ c , suy ng hĩa để trả lời câu hỏ i.
* G V q uan sát, đánh g iá thái độ v à khả năng th ực hiện nhiệm v ụ h ọc tậ p c ủa HS.
Bước 3: Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận:
* Sau khi HS c ó sản p hẩm , G V lần lượ t gọ i H S trình bày sản p hẩm của m ình:
Câu 1: Khỉ, vượn, hươu, voi, hổ,…
Câu 2: Rừng kín thường xanh, rừng thưa, rừng tre nứa, rừng ngập m ặn, rừng trên n úi đá v ôi,…
Câu 3: Ba Bể, Cúc Phương, Bạch M ã, Cát Tiên, Phú Quốc,…
Câu 4: Cát Bà, Cù lao Chàm , Cần Giờ, Kiên Giang, Cà M au,… Trang 77 BIỂN ĐÔNG
* HS khác lắ ng ng he, b ổ sung , chỉnh sửa sả n p hẩm g iúp bạ n v à sả n p hẩm củ a c á nhân.
Bước 4. GV dẫn dắt vào nội dung bài mới: Biển Đông là m ột biển lớn, có vai trò
q uan trọ ng c ả về m ặ t tự nhiên v à kinh tế - c hính trị - xã hộ i đối vớ i kh u v ực nó i riên g
v à trên thế g iới nó i chun g. V ậy, Biển Đô ng nói c hung và v ùng biển Việt N am thuộ c
B iển Đ ô ng có vị trí v à p hạm v i n hư thế nào? Để biết đượ c n hữn g đ iều nà y, lớ p
c húng ta cùng tìm hiểu q ua b ài họ c h ôm nay.
2. Hoạt động 2: Hình thành kiến thức (105 phút)
: HS xác định được trên bản đồ phạm vi Biển Đông, các nước và
v ùng lãnh thổ có chu ng Biển Đô ng v ới Việt N am .
: Q uan sát hình 14.1 kết hợp kênh chữ SGK tr143, suy nghĩ cá
n hân để trả lời các câu hỏ i c ủa G V.
trả lờ i đ ượ c c ác c âu hỏ i c ủa G V. Hoạt động của GV và HS Nội dung ghi bài Bước 1. Giao nhiệm vụ:
1. Vị trí địa lí và phạm vi
* G V g ọi HS đ ọc nội du ng m ục 1 SG K . của Biển Đông
* G V treo hình 14 .1 lên b ảng.
- Biển Đ ô ng thu ộc Thái Trang 78
* G V yêu cầu HS q uan sát h ình 12 .1 ho ặc A tlat ĐLVN Bình D ương , c ó d iện tíc h
v à thôn g tin tro ng bày, lần lượ t trả lờ i c ác c âu hỏi sau: khoản g 3 44 7 ng hìn km 2,
trả i rộ ng từ v ĩ độ 30N
đến v ĩ độ 26 0B v à từ kinh độ 1 0 00 đến 12 1 0Đ. - C ác nướ c có c hung
Biển Đ ông vớ i Việt N am là: Trung Q uốc , Phi-lip -p in, In-đ ô-nê-xia, Bờ -ru-nây, M a-lay-xia, Xing-ga-po , Thái Lan, Ca m -p u-c hia . - Vùng biển VN là m ộ t
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ:
phần của Biển Đô ng , có
* H S q uan sát h ình 12 .1 v à đọ c kênh c hữ trong SG K, diện tích khoàng 1 triệu
su y ng hĩ đ ể trả lờ i câu hỏ i. km 2.
* G V q uan sát, trợ giúp HS kh i c ó yêu cầu . Đánh g iá
thá i độ và khả n ăng thực hiện n hiệm v ụ họ c tập c ủa H S.
Bước 3. Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận:
* Sau khi cá nhân H S có sản ph ẩm , G V lần lượt g ọ i H S
trình b ày sả n p hẩm c ủa m ìn h:
1 . B iển Đô ng có d iện tích kho ảng 34 4 7 ng hìn km 2, là
b iển lớ n th ứ 3 tro ng các biển trên thế g iớ i.
2 . Biển Đô ng thuộ c T hái B ìn h D ươ ng , trải rộn g từ v ĩ đ ộ
3 0N đến v ĩ độ 26 0B v à từ kinh độ 1 0 00 đến 1 21 0Đ . 3 .
- C ác nướ c c ó ch ung Biển Đô ng v ới V iệt N am là: T rung Q u ốc , Phi-lip-pin, In-đô -nê-xia, Bờ -ru-nây,
M a -lay-xia, Xing -g a-p o , T hái Lan, C am -p u-c hia.
- Vùng lã nh thổ c ó c hung Biển Đô ng v ớ i V iệt Nam là: Đ ài Lo an.
4 . H S xác định đ ượ c hai v ịnh lớn là vịnh B ắc B ộ v à v ịnh Thái Lan.
5 . V ùng b iển V N là m ộ t phần c ủa B iển Đô ng , có d iện Trang 79
tíc h kh oàn g 1 triệu km 2.
* H S khác lắng nghe, b ổ sung , chỉnh sửa sản p hẩm
g iúp b ạn và sản p hẩm củ a c á nhân. Bước 4. Đánh giá:
G V đánh g iá tin h thần thái độ học tập của H S, đ ánh
g iá kết q uả hoạ t độ ng c ủa H S và chố t lại nộ i d ung
c huẩn kiến thức c ần đạt.
* GV mở rộng: Diện tích Biển Đông gấp ba lần diện
tíc h đấ t liền: 1 triệu km 2/33 1 21 2 km 2). T ính trung b ình
tỷ lệ diện tíc h theo số km bờ b iển thì c ứ 1 0 0km 2 có
1 km b ờ b iển (so v ới trung b ình c ủa th ế g iới là 60 0 km 2
đ ất liền trên 1km b ờ b iển).
: HS xác định được trên bản đồ các m ốc xác định đường cơ sở,
đ ườ ng phâ n c hia vịnh Bắc Bộ g iữa V iệt Nam v à T rung Q uố c .
: Quan sát hình 14.2, 14.3 kết hợp kênh chữ SGK tr144-146, suy n ghĩ cá nhâ n để trả lờ i các c âu hỏ i c ủa G V. Trang 80
trả lờ i đ ượ c c ác c âu hỏ i c ủa G V. Hoạt động của GV và HS Nội dung ghi bài Bước 1. Giao nhiệm vụ: 2. Vùng biển Việt Nam ở
* G V g ọi HS đ ọc nội du ng m ục 2 SG K . Biển Đông
* G V treo hình 14 .2 , 14 .3 lên b ảng .
- Đườ ng cơ sở trên b iển
dùng để tính c hiều rộ ng
* G V yêu c ầu HS q uan sá t hình 14 .2 , 1 4 .3 v à thô ng tin lãnh hải của lục địa nước
tro ng bày, lần lượ t trả lờ i c ác c âu hỏi sau:
ta là đườ ng thẳng g ãy
khúc, nố i liền 1 2 điểm có tọ a độ xác đ ịn h.
- Đ ườn g p hân định vịnh
Bắc B ộ g iữa Việt N am và Trung Q uốc được xác
địn h b ằng 21 đ iểm có
tọ a độ xá c định, nố i tuần
tự v ớ i nh au b ằng các đoạ n thẳ ng.
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ:
* H S q uan sát h ình 12 .2 v à đọ c kênh c hữ trong SG K,
su y ng hĩ đ ể trả lờ i câu hỏ i. Trang 81
* G V q uan sát, trợ giúp HS kh i c ó yêu cầu . Đánh g iá
thá i độ và khả n ăng thực hiện n hiệm v ụ họ c tập c ủa H S.
Bước 3. Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận:
* Sau khi cá nhân H S có sản ph ẩm , G V lần lượt g ọ i H S
trình b ày sả n p hẩm c ủa m ìn h:
1 . Đ ườn g c ơ sở là đ ườ ng thẳng g ãy khúc , nố i liền 12
đ iểm có tọa độ xác định.
2 . C hính ph ủ nướ c ta c ông bố đườn g cơ sở v ào ng ày
1 2 /1 1/19 8 2. Đườ ng c ơ sở trên b iển d ùng để tính
c hiều rộ ng lãnh hải củ a lục đ ịa nướ c ta.
3 . H S xác đ ịn h trên bả n đ ồ:
- M ố c 0 - nằm trên ranh g iới p hía Tâ y Nam của vùng
n ướ c lịch sử của nướ c C ộ ng hò a xã hộ i c hủ ng hĩa V iệt
N am và C ộ ng hò a nhân d ân C am p uchia.
- M ố c A 1 - tại hòn Nhạ n, q uần đả o T hổ C hu, tỉnh K iên G iang .
- M ốc A 2 - tạ i hò n Đ á Lẻ ở Đ ông N am Hò n Kh oai, tỉnh C à M au.
- M ố c A 3 - tại hò n Tài Lớ n, C ôn Đ ảo .
- M ố c A 4 - tại hò n Bô ng Lang , C ôn Đ ảo.
- M ố c A 5 - tạ i hò n Bảy C ạnh, C ôn Đ ảo.
- M ốc A 6 - hò n Hải (n hóm đ ảo Ph ú Q uý), tỉnh Bình T huận.
- M ố c A 7 - hò n Đ ô i, tỉnh Khánh H ò a.
- M ố c A 8 - m ũi Đ ại Lãnh, tỉnh Phú Y ên .
- M ố c A 9 - hò n Ô n g C ăn, tỉnh Bình Định.
- M ố c A 1 0 - đ ảo Lý S ơn, tỉnh Q uảng Ng ãi.
- M ố c A 1 1 - đ ảo C ồ n C ỏ, tỉnh Q uảng T rị.
4 . N gà y 2 5 /1 2/2 0 00 , H iệp đ ịnh v ề p hân định lãnh hải,
v ùng đặ c quyền kinh tế và thềm lục địa của VN v à
T rung Q uố c tro ng v ịnh Bắc B ộ đã đượ c kí kết. Trang 82
5 . HS xác định: Đ ường p hân định v ịn h Bắc B ộ giữa
V iệt Nam v à Trung Q u ốc đ ược xác đ ịnh b ằng 21 điểm
c ó tọa đ ộ xác định, nố i tu ần tự vớ i nhau b ằng các đ oạn thẳn g.
* H S khác lắng nghe, b ổ sung , chỉnh sửa sản p hẩm
g iúp b ạn và sản p hẩm củ a c á nhân. Bước 4. Đánh giá:
G V đánh g iá tin h thần thái độ học tập của H S, đ ánh
g iá kết q uả hoạ t độ ng c ủa H S và chố t lại nộ i d ung
c huẩn kiến thức c ần đạt. 2.3.
: HS trình bày được khái niệm vùng nội thủy, lãnh hải, tiếp giáp
lãnh hải, vùng đặ c q uyền kin h tế, th ềm lục địa c ủa Việt Nam (theo Luật Biển V iệt Nam )
: Quan sát hình 14.4 kết hợp kênh chữ SGK tr146, 147, thảo
luận nhó m để trả lờ i c ác c âu hỏi của G V .
trả lờ i đ ượ c c ác c âu hỏ i c ủa G V. Hoạt động của GV và HS Nội dung ghi bài Bước 1. Giao nhiệm vụ: 3. Các vùng biển của
* G V g ọi HS đ ọc nội du ng m ục 3 SG K . Việt Nam ở Biển Đông
* G V treo hình 14 .4 lên b ảng.
- Nộ i thuỷ là v ùng nước
tiếp g iáp vớ i bờ b iển, ở
* G V chia lớ p làm 8 nhó m , m ỗ i nhó m từ 4 đến 6 em , phía trong đường cơ sở
yêu cầu H S q uan sát hình 1 4 .4 v à thông tin tro ng b ày, và là bộ phận lãnh thổ
thả o luận nhó m tro ng 1 0 p hút để trả lờ i các câu h ỏi của Việt Nam.
theo p hiếu họ c tậ p sau: Trang 83
1 . N hóm 1 , 2, 3 , 4 – phiếu học tập số 1
- Lãnh hải là v ùng b iển Phần câu hỏi Phần trả lời
có ch iều rộ ng 12 hả i lí
tính từ đườ ng c ơ sở ra phía biển. Ran h g iới ngo ài củ a lãnh hải là
biên g iớ i q uố c g ia trên biển c ủa Việt N am .
- Vùn g tiếp g iáp lã nh hải
là vù ng b iển tiếp liền v à
nằm ng o ài lã nh hải V iệt Nam , có c hiều rộn g 12
hải lí tính từ ranh g iới ngo ài của lãnh hải.
- Vùng đặc q uyền kinh tế
là vù ng b iển tiếp liền v à
nằm ng o ài lã nh hải V iệt
2 . N hóm 5 , 6, 7 , 8 – phiếu học tập số 2
Nam , hợp v ớ i lãn h hải Phần câu hỏi Phần trả lời
th ành m ộ t vù ng b iển có
chiều rộ ng 2 00 hải lí tính từ đườ ng c ơ sở .
- Thềm lục địa V iệt N am
là đá y b iển v à lò ng đất
dướ i đá y b iển, tiếp liền và nằm n go ài lãnh hải
Việt Na m , trên to àn bộ phần kéo d ài tự nh iên
của lãnh thổ đ ất liền, c ác
đảo và q uần đảo c ủa Việt N am c ho đến m ép
ngo ài của rìa lục địa. Trang 84
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ:
* H S q uan sát q uan sát b ản đồ hình 14 .4 v à thông tin
tro ng bày, suy ngh ĩ, thảo lu ận n hóm để trả lờ i c âu hỏ i.
* G V q uan sát, trợ giúp HS kh i c ó yêu cầu . Đánh g iá
thá i độ và khả n ăng thực hiện n hiệm v ụ họ c tập c ủa H S.
Bước 3. Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận:
* S au khi nhó m H S c ó sản p hẩm , G V c ho các nhó m
H S trình b ày sản p hẩm c ủa m ình, đạ i d iện n hóm 1 , 5
lên th uyết trìn h c âu trả lờ i trướ c lớ p:
1 . N hóm 1 – p hiếu họ c tập số 1 Phần câu hỏi Phần trả lời
Vùng b iển nướ c ta b ao g ồm nội
thủy, lãn h h ải, v ùng tiếp g iá p lãnh
hải, vùn g đ ặc q uyền kinh tế và thềm lục đ ịa.
C ăn cứ theo Phá p luật VN , đ iều
ước q uố c tế về b iên giớ i lãnh thổ
m à nước ta là thà nh viên v à C ông
ước c ủa Liên hợp q uốc về Luật biển năm 19 8 2.
- N ội thuỷ là v ùng nước tiếp g iáp
vớ i b ờ b iển, ở phía tro ng đườ ng c ơ
sở v à là b ộ p hận lãnh thổ c ủa Việt Nam .
- Lãnh hải là vùng biển c ó c hiều
rộng 1 2 hải lí tính từ đườ ng c ơ sở
ra p hía b iển. Ranh giớ i ng o ài c ủa
lã nh h ải là biên g iới quố c g ia trên biển của Việt N am . Trang 85
2 . N hóm 5 – p hiếu họ c tập số 2 Phần câu hỏi Phần trả lời
- Vùng tiếp g iáp lãnh hải là vùng
biển tiếp liền và nằm ng o ài lãnh
hải V iệt Na m , có chiều rộ ng 12
hải lí tính từ ranh g iới ngo ài c ủa lã nh hải.
- Vùng đặc qu yền kinh tế là vùng
biển tiếp liền và nằm ng o ài lãnh
hải V iệt Na m , h ợp vớ i lãnh hải
thành m ộ t v ùng b iển c ó c hiều
rộng 20 0 hải lí tính từ đườ ng cơ sở.
Thềm lục địa Việt Nam là đáy
biển và lò ng đất d ướ i đáy b iển,
tiếp liền v à nằm n go ài lãnh hải
Việt N am , trên toàn b ộ p hần kéo
dà i tự nhiên c ủa lãnh thổ đấ t liền,
các đảo v à quầ n đ ảo c ủa Việt
Nam cho đến m ép ng o ài của rìa lụ c địa.
- T rườ ng hợ p m ép ngo ài c ủa rìa
lụ c đ ịa này c ác h đườ ng cơ sở
chưa đủ 20 0 hải lí: thì th ềm lụ c
địa nơi đó được kéo d ài đ ến 2 00
hải lí tính từ đườn g cơ sở . Trang 86
- T rườ ng hợ p m ép ngo ài c ủa rìa
lụ c địa nà y vượt quá 20 0 hải lí
tín h từ đ ườ ng c ơ sở : thì th ềm lụ c
địa nơ i đó đ ượ c kéo dài không
qu á 3 50 hải lí tính từ đườn g cơ sở
ho ặc khô ng q uá 1 00 hải lí tính từ
đườn g đẳng sâu 25 0 0 m .
* HS cá c nhóm c òn lạ i lắ ng ng he, bổ sung, ch ỉnh sửa
sả n p hẩm g iúp nhó m bạ n v à sản phẩ m c ủa nhó m m ình. Bước 4. Đánh giá:
G V đán h giá tinh th ần thái độ họ c tậ p c ủa H S, đ ánh
g iá kết q uả hoạ t độ ng c ủa H S và chố t lại nộ i d ung
c huẩn kiến thức c ần đạt.
3. Hoạt động luyện tập (15 phút)
N hằm củ ng c ố , h ệ thố ng h óa, ho àn thiện kiến thức m ớ i m à H S
đ ã đ ược lĩnh hộ i ở hoạt độ ng hìn h thà nh kiến thức.
: GV giao nhiệm vụ cho HS và chủ yếu cho làm việc cá nhân để
h oàn thành b ài tập. T rong qu á trình làm việc HS c ó thể tra o đổ i v ới b ạn.
trả lờ i đ ượ c c âu hỏ i m à G V g iao. Bước 1. Giao nhiệm vụ:
G V yêu cầu H S d ựa v ào kiến thức đ ã học , hãy trả lờ i c ác c âu hỏi sau:
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ:
* HS d ựa v ào hình 1 4 .1 v à kiến thức đ ã họ c , suy ngh ĩ, trao đổ i v ới bạn để trả lờ i c âu hỏ i.
* G V quan sát, trợ g iúp H S khi c ó yêu cầ u. Đá nh giá thái độ v à khả năng thực
h iện nhiệm vụ họ c tập của H S.
Bước 3. Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận:
* Sau khi c á nhân H S c ó sản phẩm , G V lần lượ t g ọi HS trình bày sản p hẩm c ủa m ình:
1 . Biển Đô ng là biển tươ ng đối kín v ì: Trang 87
- B iển Đô ng được bao bọ c b ở i lục đ ịa c hâu Á (ở p hía bắc và p hía tây) và cá c
q uần đả o Philipp in, M ala ixia v à Inđô nêxia (ở p hía đô ng v à đôn g nam )
- B iển Đô ng chỉ thôn g ra Thái Bình D ươ ng và cá c b iển lâ n c ận q ua những eo b iển hẹp . 2 . Các bộ phận vùng Phạm vi biển Việt Nam
Là vùng nước tiếp g iáp v ới bờ biển ở tro ng đườ ng c ơ sở N ội thủy
v à là b ộ p hận lãnh thổ c ủa Việt N am .
- Vùn g biển c ó c hiều rộng 12 hả i lý tính từ đường cơ sở ra p hía b iển. Lã nh hải
- Ranh g iới củ a lãnh hả i là biên giớ i q uố c g ia trên b iển c ủa Việt N am .
- Là vùng b iển tiếp liền và nằm ng o ài lãnh hải V iệt N am
Vùn g tiếp giáp lãn h có chiều rộng 12 hải lý tính từ ranh giới ngoài của lãnh hải hải.
- V ùng b iển tiếp liền v à nằm ng oài lãnh hải hợ p vớ i lãnh Vùn g q uyền kinh tế
hải thành m ộ t vùng có chiều rộ ng 20 0 h ải lý tính từ đườ ng c ơ sở .
- Là đáy biển và lòn g đất d ưới đáy b iển, tiếp liền v à
nằm ng o ài lãn h h ải V iệt Nam , trên to àn bộ ph ần kéo Thềm lục địa
d ài tự nhiên c ủa lãnh thổ đất liền, các đ ảo và quần đảo
c ủa Việt N am cho đến m ép ng o ài c ủa rìa lục địa .
* HS c ò n lại lắng ng he, b ổ su ng, c hỉnh sửa sản p hẩm g iúp bạ n v à sản phẩ m c ủa cá nh ân. Bước 4. Đánh giá:
G V đánh giá tinh thần thái độ học tập củ a HS , đánh g iá kết quả hoạ t độ ng c ủa H S.
4. Hoạt động vận dụng (5 phút)
V ận d ụng kiến thức m ớ i m à HS đã đ ượ c lĩnh hộ i để giải q uyết
n hữn g vấ n đ ề m ớ i tro ng họ c tập .
: GV hướng dẫn HS thực hiện nhiệm vụ ở nhà.
trả lờ i đ ượ c c âu hỏ i m à G V g iao. Trang 88
Bước 1. Giao nhiệm vụ: GV đặt câu hỏi cho HS:
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ: HS tìm kiếm thông tin trên Internet và thực h iện nhiệm vụ ở nhà.
Bước 3. Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận:
* Sau khi c á nhân H S c ó sản phẩm , G V lần lượ t g ọi HS trình bày sản p hẩm
c ủa m ình vào tiết học sau:
Theo C ô ng ước Liên Hợ p q uố c về Luật biển 1 9 82 , các q uố c g ia ven b iển c ó
5 v ùng b iển (nộ i th ủy, lãnh hải, tiếp giáp lãnh hải, v ùng đặc q uyền kinh tế và
thềm lục địa) v ớ i p hạm vi, ch ế độ phá p lý khá c nhau. V iệt Na m là q uố c g ia v en
b iển v à c ó đ ặc điểm đ ịa lý phù hợ p c ho v iệc yêu sách c ả 5 vù ng b iển nêu trên:
- T ại vùn g nội thủ y: Việt N am có c hủ q uyền ho àn to àn và tu yệt đ ối nh ư đố i
v ớ i lãnh thổ đấ t liền c ủa m ìn h. - Tại vùng lã nh h ải:
+ Lãnh hả i c ủa nướ c C ộ ng hòa XH CN Việt Nam rộ ng 1 2 hải lý ở p hía ng oà i
đ ườ ng c ơ sở n ối liền c ác điểm nhô ra nhất của bờ b iển v à c ác điểm ng o ài cù ng
c ủa cá c đảo ven b ờ của Việt N am .
+ N ước C ộn g hò a XH C N V iệt Nam thực hiện ch ủ quyền đầy đủ v à to àn v ẹn
đ ối v ớ i Lãn h hải của m ình c ũng như đố i vớ i v ùng trờ i, đáy b iển và lòn g đất d ướ i
đ áy b iển c ủa Lãnh hả i.
- Tại vùng tiếp g iáp lãnh hải:
+ Vùn g tiếp g iáp Lãn h hải của nước Cộ ng h òa XH C N Việt Na m là v ùng b iển
tiếp liền p hía ng oài Lãnh hải có c hiều rộ ng là 1 2 h ải lý hợ p v ới Lãnh hải Việt
N am thành vùng biển rộ ng 2 4 h ải lý kể từ đường cơ sở để tính chiều rộ ng Lãnh h ải Việt N am .
+ C hính p hủ nướ c C ộ ng hò a XH C N V iệt Nam thực hiện sự kiểm so át cần
thiết tro ng Vùn g tiếp g iáp Lãnh hải c ủa m ình , nhằm b ảo vệ an ninh, c ác q uyền
v à lợi ích v ề hải q uan, thuế kh óa; đảm b ảo sự tô n trọn g c ác q uy định về y tế, d i
c ư, nhập c ư trên lã nh th ổ ho ặc tro ng Lãnh hải Việt N am .
- Tại vùng đặc q uyền kinh tế:
+ Vùng đ ặc quyền kinh tế c ủa nước C ộ ng hò a XH C N Việt Na m tiếp liền
Lãnh h ải Việt N am v à hợ p vớ i Lãnh hải Việt Nam th ành m ộ t vù ng b iển rộng 2 0 0
h ải lý kể từ đườ ng c ơ sở dù ng để tính c hiều rộ ng Lãnh hải Việt Na m .
+ N ướ c C ộ ng h òa X HC N Việt N am c ó q uyền chủ q uyền về việc : thăm d ò,
kh ai thá c, b ảo vệ và q uản lý tất c ả các tài ng uyên thiên nhiên , sinh vật v à khô ng
sinh v ật ở v ùng nướ c, ở đáy b iển và tro ng lò ng đất dướ i đáy biển của v ùng đ ặc Trang 89
q uyền kinh tế của Việt Nam ; có q uyền và thẩm qu yền riêng b iệt v ề các h oạt
đ ộng khác p hục vụ ch o việc thăm d ò và kha i thác v ùng đặc q uyền kinh tế nhằ m
m ụ c đíc h kinh tế; c ó thẩ m quyền riêng biệt v ề ng hiên c ứu kho a h ọc trong vù ng
đ ặc q uyền kinh tế c ủa Việt Na m .
+ N ước Cộ ng hòa X HC N Việt Na m c ó thẩ m q uyền b ảo vệ m ô i trườ ng , c hố ng
ô nhiễm tro ng v ùng đ ặc q uyền kinh tế c ủa V iệt Na m .
- Tại vùng Thềm lục địa :
+ T hềm lục địa của nướ c C ộ ng hòa X HC N Việt N am b ao g ồ m đáy biển và
lò ng đất dướ i đáy b iển thuộ c p hần kéo d ài tự nh iên c ủa lục địa Việt N am m ở
rộ ng ra ng oài Lãnh hải Việt N am ch o đến b ờ ng o ài c ủa rìa lục địa; nơ i nào b ờ
n go ài của rìa lục đ ịa c ác h đường c ơ sở dùn g để tính chiều rộng Lãnh hải Việt
N am khô ng đến 2 0 0 h ải lý thì th ềm lục đ ịa n ơi ấy m ở rộ ng ra 20 0 hải lý kể từ đ ườ ng cơ sở đó .
+ Nướ c C ộng h òa XH CN V iệt N am c ó q uyền chủ quyền ho àn toàn về thăm
d ò , khai th ác, bảo v ệ và quả n lý tất c ả c ác tài ng uyên thiên nhiên ở Thềm lục
đ ịa Việt Na m , b ao g ồm tài ng uyên khoá ng sản, tài nguyên kh ông sinh vật và tà i
n guyên sinh v ật th uộc lo ại định cư ở thềm lục địa V iệt Nam .
* HS cò n lạ i lắ ng ng he, b ổ sung , c hỉnh sửa sản p hẩm g iúp bạn và sản p hẩm c ủa cá nhân . Bước 4. Đánh giá:
G V đánh giá tinh thần thái độ học tập củ a HS , đánh g iá kết quả hoạ t độ ng c ủa H S.
BÀI 15. ĐẶC ĐIỂM TỰ NHIÊN, MÔI TRƯỜNG VÀ TÀI NGUYÊN VÙNG BIỂN ĐẢO VIỆT NAM Phần: Địa lí, Lớ p : 8 ,
T hời lượ ng : d ạy 5 tiết I. MỤC TIÊU 1. Về kiến thức
- T rình b ày được đặc đ iểm tự nhiên v ùng biển – đảo Việt N am .
- Nêu đượ c đ ặc đ iểm m ô i trườ ng b iển đảo v à vấn đ ề b ảo vệ m ô i trườ ng biển đ ảo V iệt N am .
- T rình b ày được các tài ng uyên b iển v à th ềm lục địa Việt N am . 2. Về năng lực
- N ăng lực tự họ c: khai thá c đượ c tài liệu p hục v ụ cho bà i họ c.
- N ăng lực g iao tiếp và hợ p tá c: làm v iệc nhó m có hiệu q uả.
- N ăng lực giải q uyết vấ n đề v à sán g tạo: biết sử d ụng c ô ng cụ, p hương tiện
p hục vụ b ài họ c, b iết p hân tíc h và xử lí tình huố ng. Trang 90
- N ăng lực n hận thức kho a h ọc địa lí:
+ Trình bày đượ c đặc điểm tự nhiên vùn g b iển – đ ảo V iệt N am .
+ Nêu đ ượ c đặ c điểm m ô i trường biển đả o và vấn đề b ảo v ệ m ô i trườn g biển đ ảo V iệt N am .
+ Trình bày đượ c c ác tài nguyên biển và thềm lục đ ịa V iệt Nam .
- N ăng lực tìm hiểu địa lí:
+ Khai thác kênh hình và kên h c hữ trong SG K từ tr14 8 -1 55 .
+ Q uan sát bả n đ ồ hình 15 .1 SG K tr1 49 , b iểu đồ hình 1 5 .2 SG K tr1 5 0 để nêu đ ặc
đ iểm kh í hậu của vùng biển nướ c ta, nh ận xét nhiệt độ và lượ ng m ưa ở m ộ t số
trạm khí tượng trên c ác đảo nước ta.
+ Q uan sát b ản đồ hình 1 5 .3 SG K tr1 5 1 để xác định hướ ng chảy của d ò ng biển
tro ng vùng biển n ướ c ta.
+ Q uan sát b ản đồ hình 15 .4 S G K tr15 3 để xác định m ộ t số tài ngu yên biển V iệt N am .
- N ăng lực v ận dụ ng tri thức địa lí g iải q uyết m ộ t số vấ n đ ề thực tiễn: Viết m ộ t
đ oạn v ăn (kho ảng 1 5 0 c hữ) để tuyên tru yền b ảo vệ m ôi trườ ng và tài ng uyên v ùng b iển đả o Việt N am .
3. Về phẩm chất: Ý thức học tập nghiêm túc, có tinh thần yêu nước, yêu biển –
đ ảo V iệt N am , ý thức bả o vệ tài ng uyên v à m ôi trường b iển – đ ảo VN .
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU 1. Giáo viên (GV)
- K HB D , S G K, sách g iáo v iên (S G V).
- Hình 1 5 .1 . Bả n đồ tự nhiên v ùng biển đảo VN , hình 1 5 .2 . Biểu đồ nhiệt đ ộ v à
lượ ng m ưa tại các trạm khí tượ ng, hình 1 .3 . Lượ c đồ d ò ng b iển th eo m ùa trên Biển
Đ ô ng, hình 1 5 .4 . B ản đ ồ m ột số tài ng uyên b iển VN , hình 15 .5 . Cá nh đ ồng m uối S a
H uỳnh, hình 15 .6 . D u lịc h vịnh Hạ Lo ng và c ác hình ảnh tươ ng tự.
- Phiếu họ c tập , bả ng p hụ gh i c âu h ỏi thảo luận nhó m và b ảng n hóm c ho H S trả lờ i.
2. Học sinh (HS): SGK, vở ghi. III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. Hoạt động 1: Khởi động (10 phút)
Tạ o tìn h huố ng g iữa c ái đã biết và ch ưa b iết nh ằm tạo hứng th ú h ọc tậ p c ho H S.
G V tổ ch ức trò c hơi “X em hình đo án tên b ãi b iển” cho HS .
: HS giải được trò chơi “Xem hình đoán tên bãi biển” GV đặt ra. Bước 1. Giao nhiệm vụ:
* G V treo b ảng p hụ trò c hơ i “X em hình đó n tên b ãi b iển” lên bả ng: Trang 91 1 2 3 4 5 6 * G V
lần lượ t c ho H S qua n sát các q uố c kì trên theo thứ tự từ 1 đến 6, yêu cầu H S c ho
b iết tên quố c g ia tương ứng v ới m ỗi q uố c kì trên. G V khen thưởng c ho H S trả lờ i đ úng .
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ:
* HS q uan sát c ác q uốc kì kết h ợp vớ i sự hiểu b iết của b ản thân, suy nghĩa để trả lờ i c âu hỏ i.
* G V q uan sát, đánh g iá thái độ v à khả năng th ực hiện nhiệm v ụ h ọc tậ p c ủa HS.
Bước 3: Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận:
* Sau khi HS c ó sản p hẩm , G V lần lượ t gọ i H S trình bày sản p hẩm của m ình: 1. Nha Trang 2. Vũng Tàu 3. Vịnh Hạ Long 4. Phú Quốc 5. Đà Nẵng 6. Phan Thiết
* HS khác lắ ng ng he, b ổ sung , chỉnh sửa sả n p hẩm g iúp bạ n v à sả n p hẩm củ a c á nhân.
Bước 4. GV dẫn dắt vào nội dung bài mới: Thiên nhiên vùng biển đảo Việt Nam
c ó sự p hân ho á đa d ạng v à giàu tiềm n ăng, nổ i bậ t v ới hàng trăm b ãi tắm đẹp th u Trang 92
h út nhiều d u khá ch trong và ngo ài nướ c, có thể giúp nướ c ta thực hiện đượ c m ục
tiêu “trở thành q uố c g ia m ạnh v ề b iển”. Tuy nhiên, m ô i trườ ng b iến đ ảo rấ t n hạy
c ảm trướ c những tác đ ộng của co n ngườ i, c ần đượ c q uan tâ m b ảo vệ n hằm đ ảm
b ảo cho sự p hát triển kinh tế biền m ột c ách b ền v ữn g. H ãy nêu những điểm nồ i b ật
v ề tự nhiên, m ô i trườ ng v à tài ng uyên vù ng biển đảo n ướ c ta. Để b iết đ ượ c những
đ iều này, lớ p c húng ta cùng tìm hiểu q ua b ài họ c h ôm nay.
2. Hoạt động 2: Hình thành kiến thức (190 phút)
: HS trình bày được đặc điểm tự nhiên vùng biển đảo VN.
: Q uan sát hình 15.1, 15.2, 15.3, kết hợp kênh chữ SGK
tr1 4 8-15 1 su y ng hĩ c á nhân để trả lờ i c ác c âu hỏi củ a G V . Trang 93
trả lờ i đ ượ c c ác c âu hỏ i c ủa G V. Hoạt động của GV và HS Nội dung ghi bài Bước 1. Giao nhiệm vụ: 1. Đặc điểm tự nhiên
* G V g ọi HS đ ọc nội du ng m ục 1 SG K . vùng biển đảo
* G V treo hình 15 .1 , 15 .2 , 1 5.3 lên b ảng .
* G V yêu c ầu HS q uan sá t h ình 1 5 .1 , 15 .2 , 1 5.3 v à - Đ ịa hình ven b iển rất đa
thô ng tin tro ng b ày, lầ n lượ t trả lời cá c câ u h ỏi sau: dạng , b ao g ồ m : các
dạng b ờ biển b ồi tụ, bờ
biển m ài m ò n, vịnh c ửa sông , b ãi cát p hẳng ,
đầm , ph á, đ ảo v en b ờ,... Trang 94
- Vùng th ềm lục địa rộ ng,
bằng p hẳng ở p hía bắc
và p hía nam , h ẹp và sâu ở m iền Trun g.
- C ó n hiểu đả o v à q uần
đảo , tro ng đó c ó 2 q uần đảo xa b ờ là Ho àng Sa và Trườn g Sa. - Nhiệt độ : khá cao , khoản g 2 6°C .
- Lượ ng m ưa: trun g b ình
trên biển từ 11 0 0 đến 13 0 0 m m /nă m . - G ió trên B iển: m ạnh
hơn trên đất liền . Tố c độ
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ:
tru ng b ìn h đ ạt 5 - 6 m /s.
* H S q uan sát q uan sát hình 1 .5 1, 1 5 .2 , 15 .3 và đ ọc - Bão: Trung bình m ỗi
kênh ch ữ tro ng SG K, suy ng hĩ để trả lời câ u hỏ i. năm c ó 9 - 1 0 cơ n b ão
* G V q uan sát, trợ giúp HS kh i c ó yêu cầu . Đánh g iá xuất hiện ở Biển Đông .
thá i độ và khả n ăng thực hiện n hiệm v ụ họ c tập c ủa H S.
- D òng b iển: dò ng b iển
Bước 3. Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận:
lạnh theo g ió m ùa đô ng
* Sau khi cá nhân H S có sản ph ẩm , G V lần lượt g ọ i H S
và d ò ng b iển nón g theo
trình b ày sả n p hẩm c ủa m ìn h: gió m ù a hạ .
1 . Đ ịa hình ven b iển rất đa dạn g, b ao g ồm : c ác d ạng
- N hiệt đ ộ n ướ c b iển
b ờ b iển b ồi tụ , b ờ b iển m ài m ò n, v ịnh c ửa sô ng , b ãi tru ng b ìn h trên 23 °C.
c át ph ẳng, đầ m , p há, đảo ven bờ ,...
- Độ m uố i b ìn h q uân là
2 . Đ ịa hình thềm lục địa c ó sự tiếp nố i vớ i địa hình 30 - 33 % 0.
trên đấ t liền. V ùng thềm lục đ ịa rộn g, b ằng p hẳng ở - Chế độ thủy triều: nhật
p hía bắ c và p hía n am , hẹp và sâu ở m iền T rung .
triểu và b án n hật triều. 3 .
- T ên m ộ t số đảo : đảo C át B à (Hả i Phò ng ), đảo Bạc h
Lo ng Vĩ (H ải Phò ng), đảo Lý Sơn (Q uảng Ng ãi), đảo
P hú Q uố c (K iên G iang ), đảo Phú Q uý (B ình Th uận ),… Trang 95
- Tên m ột số q uần đ ảo : Ho àng S a (Đà Nẵ ng), T rườ ng S a (Khá nh Hò a),…
- C ác đảo và q uần đảo đ óng v ai trò rất q uan trọ ng về
kinh tế - c hính trị và an ninh q uố c p hòng . 4 .
- Về nhiệt độ : cả 3 trạm khí tượng đều c ó nhiệt độ khá
c ao trên 2 00 C : Cô Tô : 2 2 ,70C , H o àng S a: 2 6 ,90C, P hú Q u ốc : 2 7 ,20C .
- V ề lượ ng m ưa: c ả 3 trạm khí tượng đều c ó lượ ng
m ưa khá lớ n trên 1 2 00 m m : C ô T ô: 1 7 46 m m , Ho àng
S a: 1 2 66 m m , Phú Q uố c : 3 09 8 m m . 5 .
- Từ tháng 1 0 đ ến thá ng 4 năm sau: gió m ùa đô ng
thổ i theo hướng đô ng b ắc c hiếm ưu thế.
- C ác tháng cò n lại: ưu thế thu ộc v ề gió m ùa hạ th ổi
theo hướ ng tây nam (riêng ở v ịn h B ắc Bộ chủ yếu là h ướ ng đôn g nam ). 6 .
- T rung b ình m ỗ i năm c ó 9 - 1 0 c ơn b ão xuất hiện ở
B iển Đ ông , tro ng đ ó c ó 3 - 4 cơ n b ão trực tiếp đổ bộ
v ào đ ất liền V iệt Nam .
- Tần suất b ão lớ n nhất là vào tháng 9. Đ ổ b ộ vào v ùng B ắc Tru ng Bộ . 7 .
- H ướn g c hảy c ủa d òng biển ven b ờ ở nướ c ta thay đ ổi theo m ùa:
+ M ùa đô ng , d ò ng b iển c ó hướ ng: đô ng b ắc - tây nam .
+ M ùa hạ, dò ng biển c hảy theo hướng tây na m - đô ng b ắc .
- N g uyên nhân : d o ho ạt độ ng c ủa gió m ùa. 8 .
- N hiệt đ ộ n ướ c biển trun g b ình trên 23 °C , c ó xu
h ướ ng tăng dần từ Bắ c v ào N am v à từ ven b ờ ra Trang 96 n go ài kh ơi.
- Đ ộ m uối b ình qu ân của Biển Đ ôn g là 3 0 - 33 % 0; thay
đ ổi theo khu vực , theo m ù a v à theo độ sâu .
9. C hế độ thủy triều: Vùn g b iển ven b ờ nước ta có
n hiều chế độ thu ỷ triều khác nhau:
- Ở kh u vực p hía bắc , ch ế độ nhật triều đượ c c o i là đ iển hình nhất.
- Ở khu v ực phía nam , c hế độ bán nh ật triều xen kẽ vớ i c hế đ ộ nhật triều.
* H S khác lắng nghe, b ổ sung , chỉnh sửa sản p hẩm
g iúp b ạn và sản p hẩm củ a c á nhân. Bước 4. Đánh giá:
G V đánh g iá tin h thần thái độ học tập của H S, đ ánh
g iá kết q uả hoạ t độ ng c ủa H S và chố t lại nộ i d ung
c huẩn kiến thức c ần đạt.
* GV mở rộng: Thuỷ triều Việt Nam diễn biến khá đa
d ạng : v ới c hiều d ài 32 6 0 km b ờ biển c ó đủ các c hế độ
thu ỷ triều c ủa thế giớ i như nhật triều, n hật triều khô ng
đ ều, bá n nhậ t triều và bán nhật triều k hông đều p hân
b ố xen kẽ, kế tiếp nhau. Đ ặc b iệt, nhật triều ở đảo Hò n
D ấu (Đồ Sơ n) là điển hình trên thế g iới.
1 . Vù ng b ờ b iển Bắc Bộ v à Thanh H oá : nhật triều. H ò n
G a i, H ải Phò ng thu ộc nhật triều rất thuần nh ất vớ i số
n gày nh ật triều hầ u hết trong tháng . Độ lớn triều
kh oảng 3,6 - 2 ,6 m . Ở ph ía nam Tha nh Ho á có 18 - 22 n gày nhật triều.
2 . Vù ng b ờ b iển Trung Bộ từ Ng hệ A n đến Cửa G ianh:
n hật triều khô ng đều, số ng ày nhậ t triều chiếm hơ n
n ửa tháng . Đ ộ lớn triều kho ảng 2,5 - 1 ,2 m .
3 . V ùng biển p hía nam C ửa G ianh đến cửa T huận A n:
b án nhật triều khô ng đ ều. Đ ộ lớ n triều khoản g 1 ,0 - 0 ,6 m .
4 . Vù ng b iển Thuận A n v à lân c ận: b án nhật triều.
5 . Nam Thuận A n đến b ắc Q uảng N am : b án nhật triều
kh ông đều, đ ộ lớn triều kho ảng 1,2 - 0 ,8 m . Trang 97
6 . G iữa Q uản g Na m đến Bình Thuận: nhật triều khô ng
đ ều. Đ ộ lớ n triều kh oản g 2 ,0 - 1 ,2 m .
7 . Từ H àm Tân đến gần m ũ i C à M au: bá n n hật triều
kh ông đều. Độ lớ n kho ảng 3 ,5 - 2 ,0 m .
8 . T ừ m ũi Cà M au đến H à Tiên: nh ật triều khô ng đều.
Đ ộ lớ n triều khoản g trên d uớ i 1 m .
: HS nêu được đặc điểm m ôi trường biển đảo và vấn đề bảo vệ
m ô i trườ ng biển đ ảo Việt N am .
: Dựa vào kênh chữ SGK tr151, 152 suy nghĩ cá nhân để trả lời c ác c âu hỏ i c ủa G V.
trả lờ i đ ượ c c ác c âu hỏ i c ủa G V. Hoạt động của GV và HS Nội dung ghi bài Bước 1. Giao nhiệm vụ:
2. Môi trường biển đảo
* G V g ọi HS đ ọc nội du ng m ục 1 SG K . Việt Nam
* G V treo hình 15 .1 , 15 .2 , 1 5.3 lên b ảng .
* G V yêu c ầu HS q uan sá t h ình 1 5 .1 , 15 .2 , 1 5.3 v à
thô ng tin tro ng b ày, lầ n lượ t trả lời cá c câ u h ỏi sau:
- M ô i trườ ng nước b iển:
chất lượ ng nướ c b iển
ven bờ c òn kh á tốt, m ôi
trườ ng nướ c xa b ờ , c hất
lượ ng n ướ c biển tươ ng đối ổ n đ ịnh .
- M ôi trườ ng bờ biển, b ãi
biển : có nhiều d ạng địa
hình tạo nên nh ững cả nh quan đẹp và phâ n ho á đa dạn g.
- M ô i trường c ác đảo ,
cụm đảo : c hưa b ị tác
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ:
độn g m ạnh, chất lượ ng m ôi trườ ng nướ c xung
* HS đọ c kên h c hữ tro ng SG K , suy ngh ĩ để trả lờ i c âu quanh đảo khá tốt. Trang 98 h ỏi.
- M ôi trường b iển đang
* G V q uan sát, trợ giúp HS kh i c ó yêu cầu . Đánh g iá có xu hướng suy giảm về
thá i độ và khả n ăng thực hiện n hiệm v ụ họ c tập c ủa chất lượng . H S.
Bước 3. Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận:
* Sau khi cá nhân H S có sản ph ẩm , G V lần lượt g ọ i H S
trình b ày sả n p hẩm c ủa m ìn h: - Tuyên truyền nân g cao 1 . nhận thức của cộ ng đồn g.
- M ô i trườ ng b iển là m ộ t b ộ p hận q uan trọ ng tro ng
m ô i trườ ng sống của c húng ta. - T ham g ia c ác ho ạt
độn g làm sạ ch b ờ biển,
- M ô i trườ ng biển ở n ướ c ta ba o g ồ m : các yếu tố tự làm đẹp cảnh quan, m ôi
n hiên (ví d ụ đa d ạng sinh h ọc b iển) v à c ác yếu tố v ật trường biển đảo…
c hất nhân tạo (v í d ụ g iàn kho an dầu khí). - T ham g ia c ác ho ạt
2 . M ô i trườ ng nướ c b iển:
độn g khắc p hục v à làm
- C hất lượ ng nướ c biển v en b ờ cò n kh á tố t v ới h ầu hết giảm nhẹ c ác thiệt hại
c ác c hỉ số đặc trưng đều nằm tro ng giớ i hạn cho do thiên tai g ây ra. p hép.
- Tổ ch ức họ c tậ p v à
- Đố i vớ i m ô i trườ ng nước xa b ờ, c hất lượ ng nướ c b iển th ực hành các kĩ năng
tươ ng đ ối ổn định v à ít b iến độ ng q ua các năm . sống thíc h ứng v ới
3 . M ô i trườ ng b ờ b iển, b ãi b iển:
những thay đổ i c ủa tự
nhiên vùn g b iển đảo …
- Vùng b ờ b iển nướ c ta có nhiều dạ ng đ ịa h ình tiêu
b iểu nh ư: cá c vịnh c ửa sông , cá c tam g iá c ch âu có
b ãi triều rộ ng, cá c b ãi c át p hẳng , cồ n c át, đ ầm p há,...
tạo nên n hữn g c ảnh qua n đ ẹp và p hân hoá đa d ạng .
- C ác hệ sinh thái vùng b ờ b iển c ũng rất ph ong p hú,
n hất là rừng ngập m ặn v à h ệ sinh thái v ùng triều có
tính đa d ạng sinh họ c c ao .
4 . M ô i trườ ng c ác đả o, c ụm đ ảo:
- M ô i trườ ng trên các đảo c hưa b ị tác độn g m ạnh,
n hiều đảo cò n bảo tồn nh ững khu rừng ng uyên sinh.
- C hấ t lượn g m ô i trườ ng nướ c xu ng q uanh đảo khá tốt,
p hần lớ n c ác c hỉ số m ô i trường nằm tro ng giớ i hạn c ho p hép . 5 . Trang 99
- M ô i trườ ng b iển đang có xu hướng suy g iảm về c hất
lượ ng: nhiều vùng cửa sôn g ven b iển đã bị ô nhiễm .
- N g uyên nhân: sự g ia tăng các ngu ồn thải từ đất liền,
tình trạng xả thải ra b iển chưa qua xử lí; c ác hệ sinh
thá i b iển đ ang bị khai thác qu á m ức, thiếu tính bền
v ững d ẫn đến tình trạng suy g iảm đa dạ ng sinh họ c,...
6 . Hậu q uả: Phá ho ại m ô i trườ ng số ng củ a sinh v ật,
làm tuyệt ch ủng m ộ t số lo ại h ản sản , sinh vật gầ n b ờ .
G â y m ất m ỹ qu an, ảnh hưởng lớ n đến ngà nh d u lịc h. 7 .
- Tham gia v ào việc tuyên truyền nâng c ao nhận th ức
c ủa cộ ng đồ ng địa p hương về b ảo vệ m ô i trườ ng b iển , đ ảo.
- Thườ ng xuyên v à tích c ực tham gia c ác ho ạt độ ng
làm sạc h bờ b iển, là m đ ẹp cảnh q uan, m ô i trườ ng b iển đ ảo…
-Tích cực tham gia c ác ho ạt độ ng khắc p hục v à làm
g iảm nhẹ cá c thiệt h ại d o thiên tai g ây ra tại địa p hươ ng.
- T ổ ch ức học tập và thực hà nh c ác kĩ năng số ng
thíc h ứng v ới những thay đ ổi của tự nhiên vù ng b iển đ ảo…
* H S khác lắng nghe, b ổ sung , chỉnh sửa sản p hẩm
g iúp b ạn và sản p hẩm củ a c á nhân. Bước 4. Đánh giá:
G V đánh g iá tin h thần thái độ học tập của H S, đ ánh
g iá kết q uả hoạ t độ ng c ủa H S và chố t lại nộ i d ung
c huẩn kiến thức c ần đạt. 2.3.
: HS trình bày được các tài nguyên biển và thềm lục địa Việt N am .
: Quan sát hình 15.4, 1.5.5, 15.6 kết hợp kênh chữ SGK
tr1 5 2-15 5 su y ng hĩ v à thảo luận nhó m để trả lờ i c ác c âu h ỏi của G V . Trang 100
trả lờ i đ ượ c c ác c âu hỏ i c ủa G V. Hoạt động của GV và HS Nội dung ghi bài Bước 1. Giao nhiệm vụ: 3. Tài nguyên biển và
* G V g ọi HS đ ọc nội du ng m ục 3 SG K . thềm lục địa
* G V treo hình 15 .4 , 15 .5 , 1 5.6 lên b ảng . - T ài ng uyên sinh v ật Trang 101
* G V chia lớ p làm 8 nhó m , m ỗ i nhó m từ 4 đến 6 em , biển nướ c ta p hon g p hú
yêu c ầu H S, yêu c ầu H S q uan sát hình 1 5 .4 , 1 5.5, 15 .6 và đa d ạng.
v à th ông tin tron g bày, thảo luận nhó m tro ng 1 0 p hút - Thực vậ t: trên 6 0 0 lo ài
đ ể trả lờ i các c âu hỏ i theo p hiếu họ c tập sau:
ro ng b iển, 4 0 0 lo ài tảo
1 . N hóm 1 , 2, 3 và 4 – p hiếu họ c tập số 1 biển . Phần câu hỏi Phần trả lời
- Độ ng v ật: hơ n 20 0 0 lo ài
cá, hàng ng hìn lo ài giáp xác , nhuyễn thể, hàng tră m lo ài c hin biển.
- D ầu m ỏ và khí tự nhiên:
khoản g và i tỉ tấn dầu v à hàng trăm tỉ m 3 khí ở
th ềm lục địa p hía nam .
- M uối: ph ân bố chủ yếu
ở c ác tỉnh v en b iển N am Trung B ộ v à N am Bộ . - C ác tài ng uyên kh ác:
titan, c át thủy tinh , p hố t
pho , b ăng c háy, đồ ng , chì, kẽm ...
- D ọ c b ờ b iển nướ c ta có
khoản g hơ n 12 0 b ãi biển,
b ãi c át p hẳng , nh iều b ãi tắ m đ ẹp .
- C ác đảo và quầ n đảo
của nướ c ta cũng c ó g iá
trị d u lịc h rất lớ n, như:
2 . N hóm 5 , 6, 7 và 8 – p hiếu họ c tập số 2
vịnh Hạ Lo ng , đảo P hú Phần câu hỏi Phần trả lời Q uốc ,… Trang 102
- N ăng lượ ng gió : tốc độ trên 6 m /s, có nơ i trên 10 m /s.
- N ăng lượng thủ y tiều: 2 khu v ực c ó tiềm năng
lớ n là M ó ng C ái đến Thanh H óa, M ũi Ba Kiệm đến C à M au. - N hiều khu v ực nước
sâu thuận lợ i xâ y dựng cảng biển.
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ:
* H S q uan sá t hìn h 1 5.4 , 1 5 .5 , 15 .6 v à thô ng tin tro ng
b ày, suy nghĩ, thảo luậ n nh óm để trả lờ i c âu hỏ i.
* G V q uan sát, trợ giúp HS kh i c ó yêu cầu . Đánh g iá
thá i độ và khả n ăng thực hiện n hiệm v ụ họ c tập c ủa H S.
Bước 3. Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận:
* S au khi nhó m H S c ó sản p hẩm , G V c ho các nhó m
H S trình bà y sản p hẩm của m ình, đạ i diện nhó m 4 v à
8 lên thuyết trình câ u trả lờ i trước lớ p :
1 . N hóm 4 – p hiếu họ c tập số 1 Phần câu hỏi Phần trả lời
- Tài n guyên sinh v ật b iển nướ c ta ph ong ph ú v à đa dạ ng. Trang 103
- Thực v ật: trên 6 0 0 lo ài ro ng b iển, 40 0 lo ài tả o b iển.
- Độ ng v ật: hơ n 2 00 0 lo ài c á, hàng
ng hìn lo ài g iáp xác , nhuyễn th ể,
hàng tră m lo ài c hin biển ..
D o nhiệt độ ca o nên sinh v ật n hiệt
đớ i p hát triển m ạn h, đ ồng thời
các dò ng biển hoạ t đ ộng theo
m ùa m ang theo các luồ ng sinh vật d i c ư tớ i.
- D ầu m ỏ và khí tự nhiên: kh oảng
vài tỉ tấn d ầu v à hàng trăm tỉ m 3
khí ở thềm lục địa p hía n am .
- M uố i: phâ n b ố c hủ yếu ở cá c
tỉn h v en b iển Nam Trun g Bộ và Nam B ộ.
- C ác tài n guyên khác: titan, c át
thủy tin h, ph ốt p ho , bă ng c háy, đồ ng, c hì, kẽm ...
D o c ó đ ường b ờ b iển d ài, b iển có
độ m uố i tru ng b ình c ao , nền nhiệt
độ c ao v à nhiều nắng .
2 . N hóm 8 – p hiếu họ c tập số 2 Phần câu hỏi Phần trả lời
- D ọc bờ biển nước ta c ó kh oảng hơ n 1 2 0 b ãi b iển. Trang 104
- C ác b ãi b iển đẹp : N ha Trang ,
Vũng Tà u, Đà Nẵn g, Phan T hiết,
Phú Q uố c, Sầ m S ơn, Lăng C ô ,…
- V ịnh H ạ Lo ng là d i sản thiên
nhiên thế g iớ i vớ i khoà ng 2 0 00
hò n đảo lớ n nhỏ c ùng giá trị đa dạ ng sinh họ c cao .
- P hú Q uố c là đảo lớ n nh ất nướ c
ta vớ i v ị trí thu ận lợ i v à nhiều c ảnh
qu an đ ẹp , hệ thố ng rừng ngập m ặn ven biển.
- N ăng lượ ng gió : tố c độ trên
6m /s, c ó n ơi trên 1 0m /s.
- N ăng lượ ng thủ y tiều: 2 khu v ực
có tiềm n ăng lớ n là M ón g C ái đến
Thanh Hó a, M ũi Ba Kiệm đến C à M au.
- Nh iều khu vực nướ c sâu thuận
lợ i xây dựng cản g b iển. - Biển ấm q uanh năm .
- G ần n hiều tuyến đườ ng b iển qu ốc tế.
- Bờ biển khúc khu ỷu , c ó n hiều
vũng v ịn h sâu kín g ió th uận lợi đ ể xây d ựng cả ng.
* H S các nhó m c òn lạ i lắng n ghe, b ổ sung , c hỉn h sửa
sả n p hẩm g iúp nhó m bạ n v à sản phẩ m c ủa nhó m m ình. Bước 4. Đánh giá:
G V đán h giá tinh th ần thái độ họ c tậ p c ủa H S, đ ánh
g iá kết q uả hoạ t độ ng c ủa H S và chố t lại nộ i d ung Trang 105
c huẩn kiến thức c ần đạt.
3. Hoạt động luyện tập (20 phút)
N hằm củ ng c ố , h ệ thố ng h óa, ho àn thiện kiến thức m ớ i m à H S
đ ã đ ược lĩnh hộ i ở hoạt độ ng hìn h thà nh kiến thức.
: GV giao nhiệm vụ cho HS và chủ yếu cho làm việc cá nhân để
h oàn thành b ài tập. T rong qu á trình làm việc HS c ó thể tra o đổ i v ới b ạn.
trả lờ i đ ượ c c âu hỏ i m à G V g iao. Bước 1. Giao nhiệm vụ:
G V yêu cầ u H S d ựa v ào h ình 1 .2 và kiến thức đ ã h ọc , hãy trả lờ i c ác c âu hỏ i sa u:
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ:
* HS dựa vào h ình 1 .2 và kiến thức đ ã họ c , suy ng hĩ, trao đổi vớ i bạ n để trả lờ i c âu hỏ i.
* G V quan sát, trợ g iúp H S khi c ó yêu cầ u. Đá nh giá thái độ v à khả năng thực
h iện nhiệm vụ họ c tập của H S.
Bước 3. Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận:
* Sau khi c á nhân H S c ó sản phẩm , G V lần lượ t g ọi HS trình bày sản p hẩm c ủa m ình: 1. Trang 106 Trang 107 2.
- Ví d ụ 1 Du lịc h b iển Nh a Trang : N ha T rang được m ệnh dan h là điểm d u lịch
b iển hấ p d ẫn nhất thế giớ i. Bãi b iển Nh a Trang có chiều dài g ần 1 0km , khu ng
c ảnh thiên nhiên b át ngá t say đắ m lò ng ngườ i. Đến vớ i b iển N ha Trang , b ạn sẽ
đ ượ c khám p há n hững bãi tắm Nha Trang đẹp m ê li, c hìm đắm c ùng làn nướ c
b iển tron g vắt. Nh ững rặ ng dừa rì rào hò a c ùng tiếng sóng b iển như m ộ t b ản
tình c a lay độ ng ba o tâm h ồn d u khá ch. Hơ n hết, ở đây cò n c ó rất nhiều h oạt
đ ộng vui chơ i như: lướt só ng, nhả y d ù biển, b ơ i lộ i, khám p há san hô v à h oạt
đ ộng team building vô cùng thú vị.
- V í d ụ 2 D u lịc h đảo P hú Q uố c: Q uần đảo Phú Q uố c nằm tro ng v ịnh Th ái Lan,
c ác h T P H C M khoản g 4 00 km về hướ ng tâ y. N ơ i đây thu hú t d u khá ch tron g và
n go ài n ướ c b ở i c ác lo ại hình d u lịc h đ a dạn g, vớ i tài ng uyên b iển, đả o p ho ng
p hú; h ệ sin h thái rừn g, b iển đ a d ạng . Bãi Sao là m ột tron g những b ãi b iển đẹp
n hất Ph ú Q uố c, nơ i đây c ó làn nướ c tron g xanh, nổ i bậ t trên d ải cát m àu trắ ng
m ịn dà i hơn 7 km . Tớ i đây, du khác h c ó thể tho ng d ong trên những bờ cát, lắ ng
n ghe tiếng só ng rì rào v ào b ình m inh hay tắm biển, lưu lại những b ức ảnh đẹp .
N g oài ra , nơ i này nướ c lặ ng, sóng êm n ên có nhiều ho ạt độ ng thể thao d ướ i
n ướ c , nổ i bật là chèo thuyền kayak. Trang 108
* H S cò n lại lắng ngh e, b ổ sung , c hỉn h sửa sản p hẩm g iú p b ạn và sản p hẩm c ủa cá nh ân. Bước 4. Đánh giá:
G V đánh giá tinh thần thái độ học tập củ a HS , đánh g iá kết quả hoạ t độ ng c ủa H S.
4. Hoạt động vận dụng (5 phút)
V ận d ụng kiến thức m ớ i m à HS đã đ ượ c lĩnh hộ i để giải q uyết
n hữn g vấ n đ ề m ớ i tro ng họ c tập .
: GV GV hướng dẫn HS thực hiện nhiệm vụ ở nhà.
trả lờ i đ ượ c c âu hỏ i m à G V g iao.
Bước 1. Giao nhiệm vụ: GV đặt câu hỏi cho HS:
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ: HS tìm kiếm thông tin trên Internet và thực h iện nhiệm vụ ở nhà.
Bước 3. Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận:
* Sau khi c á nhân H S c ó sản phẩm , G V lần lượ t g ọi HS trình bày sản p hẩm
c ủa m ình vào tiết học sau:
V ùng biển Việt N am là m ộ t phần của B iển Đ ông , c ó d iện tíc h khoả ng 1 triệu
km 2. Thiên nhiên v ùng biển đ ảo Việt N am c ó sự p hân hó a đa d ạng v à giàu tiềm
n ăng, c ó thể giúp n ướ c ta hiện thực được m ục tiêu “trở thành q uố c g ia m ạnh v ề
b iển”. Tu y nh iên, tron g những năm q ua, m ô i trườ ng b iển V iệt Na m đang có xu
h ướ ng su y g iả m v ề c hất lượ ng: nhiều vù ng c ửa sô ng v en b iển đã bị ô nhiễm ;
v ẫn c ò n tình trạn g xả th ải ra b iển chưa qua xử lí; các h ệ sinh thái b iển đ ang b ị
kh ai thác q uá m ức , thiếu tính bền v ững d ẫn đ ến tìn h trạng su y g iảm đa dạ ng
sinh họ c,... N guyên nhân ch ính d ẫn đến ô nhiễm b iển là do : h oạt độ ng kh ai thác ,
ph át triển kinh tế - xã hộ i c ủa c on ng ườ i; thể chế, c hính sác h c ủa n hà nướ c
tro ng việc b ảo vệ m ôi trườn g b iển c ò n tồn tạ i m ộ t số bấ t cập và ý thức của m ột
b ộ p hận ng ười d ân c hưa cao . Ô n hiễm m ô i trườ ng b iển d ẫn đến những hậu q uả
rất nghiêm trọn g, nó g ây hại trực tiếp đ ến sức khỏe c on ngườ i và d ần làm m ất
đ i n hữn g ng uồ n lợi từ b iển như hải sản, d u lịch b iển. M ô i trườ ng b iển bị ô nhiễm
g iảm đi sức hút vớ i khách d u lịc h. Tràn d ầu ảnh hưở ng nghiêm trọng đến hệ
sinh thái, đ ặc b iệt hệ sinh thái rừng ngậ p m ặn, cổ biển , v ùng b ãi c át, đ ầm p há
v à c ác rạ n san hô . B ảo vệ m ô i trườ ng b iển là trác h nhiệm của m ỗi ng ườ i d ân
tro ng cộ ng đồn g. M ỗ i địa phươ ng cùng đồ ng h ành vớ i cả nướ c tích c ực tham
g ia v ào cô ng c uộc b ảo vệ m ô i trường b iển đảo b ằng những hành độ ng cụ thể,
n hư: th am g ia và o việc tuyên truyền nâng c ao nhận thức của cộ ng đồ ng địa
p hươ ng về bảo v ệ m ô i trường b iển, đ ảo ; thườ ng xuyên và tíc h c ực tham g ia c ác Trang 109
h oạt độ ng làm sạc h b ờ b iển, làm đẹp cản h q uan, m ôi trườ ng b iển đảo ; tíc h c ực
tha m gia c ác ho ạt độ ng khắc p hục và làm g iảm nhẹ c ác thiệt hại do thiên ta i
g ây ra tại địa p hương …
* H S cò n lại lắng ngh e, b ổ sung , c hỉn h sửa sản p hẩm g iú p b ạn và sản p hẩm c ủa cá nh ân. Bước 4. Đánh giá:
G V đánh giá tinh thần thái độ học tập củ a HS , đánh g iá kết quả hoạ t độ ng c ủa H S.
CHỦ ĐỀ 1. VĂN MINH CHÂU THỔ SÔNG HỒNG VÀ SÔNG CỬU LONG Phần: Địa lí, Lớ p : 8 ,
T hời lượ ng : d ạy 3 tiết I. MỤC TIÊU 1. Về kiến thức Trang 110
- Trình b ày đượ c q uá trình hình thành và p hát triển c hâu thổ sô ng H ồn g và ch âu thổ sô ng C ửu Lo ng .
- M ô tả được chế độ nướ c c ủa các dò ng sông chính.
- Trình b ày đượ c quá trìn h co n n gườ i khai khẩn v à c ải tạo ch âu thổ , c hế n gự v à
thíc h ứn g vớ i c hế đ ộ nướ c sô ng H ồn g và sô ng C ửu Long . 2. Về năng lực
- N ăng lực tự họ c: khai thá c đượ c tài liệu p hục v ụ cho bà i họ c.
- N ăng lực g iao tiếp và hợ p tá c: làm v iệc nhó m có hiệu q uả.
- N ăng lực giải q uyết vấ n đề v à sán g tạo: biết sử d ụng c ô ng cụ, p hương tiện
p hục vụ b ài họ c, b iết p hân tíc h và xử lí tình huố ng.
- N ăng lực n hận thức kho a h ọc lịc h sử và địa lí:
+ Trình b ày đượ c q uá trình hình th ành và phát triển ch âu thổ sông H ồn g v à ch âu thổ sô ng C ửu Lo ng .
+ M ô tả đượ c c hế độ nước của c ác d òn g sô ng c hính.
+ Trình bày đượ c q uá trình c o n n gườ i khai khẩn và c ải tạo châ u th ổ, c hế ng ự v à
thíc h ứn g vớ i c hế đ ộ nướ c sô ng H ồn g và sô ng C ửu Long .
- N ăng lực tìm hiểu lịc sử v à địa lí:
+ Khai thác kênh hình và kên h c hữ trong SG K từ tr15 6 -1 61 .
+ Q uan sát lượ c đồ hình 1.1 SG K tr1 5 7, hình 1 .3 SG K tr15 9 đ ể trìn h b ày qu á trình
h ình thàn h v à phá t triển c hâu thổ sô ng Hồ ng v à châu thổ sôn g C ửu Lo ng .
+ Q uan sát b iểu đồ h ình 1 .2 S G K tr1 5 8 và hình 1.4 SG K tr1 60 để m ô tả c hế độ
n ướ c sô ng H ồ ng v à sông C ửu Lo ng.
- N ăng lực v ận d ụng tri th ức địa lí giải quyết m ột số v ấn đề thực tiễn: sưu tầm tài
liệu v à viết m ộ t đoạ n văn ng ắn m ô tả m ùa lũ và m ùa c ạn củ a m ột d òng sô ng ở n ướ c ta.
3. Về phẩm chất: ý thức học tập nghiêm túc, ý thức giữ gìn và phát triển nền văn
m inh c hâu thổ sô ng H ồ ng v à châu thổ sông C ửu Lo ng.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU 1. Giáo viên (GV)
- K HB D , S G K, sách g iáo v iên (S G V), A tlat ĐLVN .
- H ình 1.1. Lược đồ đ ồng bằ ng sô ng H ồ ng, hình 1 .2 . Lưu lượ ng n ướ c trung b ình
thá ng c ủa sông Hồ ng , Hình 1 .3 . Lượ c đồ đồn g b ằng sô ng Cửu Long , hình 1.4. Lưu
lượ ng nướ c trung bình tháng của sô ng C ửu Lo ng và c ác hình ảnh liên qua n p hó ng to .
- Phiếu họ c tập , bả ng p hụ gh i c âu h ỏi thảo luận nhó m và b ảng n hóm c ho H S trả lờ i.
2. Học sinh (HS): SGK, vở ghi, Atlat ĐLVN. Trang 111 III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. Hoạt động 1: Khởi động (10 phút)
Tạ o tìn h huố ng g iữa c ái đã biết và ch ưa b iết nh ằm tạo hứng th ú h ọc tậ p c ho H S.
G V tổ ch ức trò c hơi “Ô c hữ” cho HS .
: HS giải m ã được trò chơi “Ô chữ” do GV đặt ra. Bước 1. Giao nhiệm vụ:
* G V treo b ảng p hụ trò c hơ i ô c hữ lên bản g: 1 2 3 4 5 6 7
* G V p hổ b iến luật chơ i:
- Trò c hơ i ô chữ g ồ m 7 c hữ cá i được đá nh số từ 1 đến 7 sẽ tươ ng ứng vớ i 7 câ u h ỏi.
- C ác em d ựa và o kiến thức đ ã họ c đ ể trả lờ i, các em có q uyền lựa c họ n thứ tự
c âu hỏ i để trả lờ i, m ỗ i câu hỏ i c ó 2 lượ t trả lờ i.
- Em n ào trả lờ i đ úng sẽ nhậ n được 1 phầ n quà nhỏ (ví d ụ 1 cây b út) v à ô chữ sẽ
h iện ra chữ cái tươ ng ứng , trả lờ i sai ô c hữ sẽ b ị khóa lại, tron g quá trình trả lờ i, em
n ào trả lời đúng tên ô c hữ th ì sẽ nh ận đ ược p hần q uà lớn hơ n (v í d ụ 3 c ây b út). * Hệ thố ng c âu hỏi: A . P hú Q uốc B . C át B à C . B ạch Lon g Vĩ D . C ái B ầu A . 2 4 0C B. 2 50C C . 2 6 0C D . 2 7 0C A . 1 1 00 -1 2 00 m m B. 1 1 0 0-1 3 0 0m m C . 1 2 00 -1 4 00 m m D . 1 40 0 -1 50 0 m m A . 3 0 -3 3% 0 B . 30 -3 5 % 0 C . 3 0 -3 4% 0 D . 30 -3 6 % 0 A . 2 5 00 B. 2 00 0 C . 1 5 00 D . 1 0 00 A . T PH CM B. H à N ộ i C . Q uả ng N gãi D . C à M au A . Đ à Nẵng B . Nha Tra ng C . V ũng T àu D . V ịnh H ạ Lo ng
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ: Trang 112
- H S d ựa v ào kiến thức đã học , suy n ghĩa để trả lờ i c âu hỏi.
- G V quan sát, đán h g iá thái đ ộ và khả năn g thực hiện nh iệm vụ họ c tập của H S.
Bước 3: Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận:
- Sa u khi cá nhân H S c ó sản p hẩm , G V lần lượt gọ i H S trìn h b ày sản p hẩm củ a m ình: Câu 1: A Câu 2: C Câu 3: B C H Â U T H Ổ Câu 4: A Câu 5: B Câu 6: C Câu 7. D
* HS khác lắ ng ng he, b ổ sung , chỉnh sửa sả n p hẩm g iúp bạ n v à sả n p hẩm củ a c á nhân.
Bước 4. GV dẫn dắt vào nội dung bài mới: Châu thổ là m ột địa m ạo cấu tạo khi
m ộ t d ò ng sô ng c hảy vào m ộ t vụ ng n ướ c , nhỏ là hồ , đầm p há, lớ n là vịnh, b iển hay
đ ại d ươ ng kh iến dò ng nướ c b ị cả n c hậm lại. C hất phù sa cuố n theo dò ng nướ c khi
tố c độ nước khô ng đủ m ạn h sẽ p hải lắng đọ ng xuố ng , b ồi lên lò ng sô ng và ha i b ên
b ờ . Ở nướ c ta có 2 ch âu thổ là châ u thổ sôn g H ồ ng v à c hâu thổ sô ng C ửu Lo ng ,
đ ây là nơ i tập trung đô ng dân c ư đ ồng thờ i là hai v ùng kinh tế q uan trọ ng c ủa nước
ta. Vậy, hai c hâu thổ này đượ c hình thà nh và p hát triển như thế nào ? C hế độ nướ c
c ủa c ác d ò ng sô ng chính và q uá trình co n ng ười c hin h p hục châ u thổ ra sao ? Để
b iết đượ c những điều này, lớp chún g ta cùn g tìm h iểu qua b ài học hôm nay.
2. Hoạt động 2: Hình thành kiến thức (105 phút) : HS:
- T rình b ày được quá trình hình thành và p hát triển châ u th ổ sô ng H ồn g.
- M ô tả được chế độ nướ c c ủa sông Hồ ng .
- T rình b ày được quá trình co n ng ười khai kh ẩn v à cải tạo c hâu thổ , chế n gự
v à thíc h ứng v ới chế độ nướ c sô ng H ồ ng .
: Dựa vào hình 1.1, 1.2, Atlat ĐLVN kết hợp kênh chữ SGK tr157,
1 5 8 suy ng hĩ c á nhân để trả lờ i c ác câ u h ỏi của G V . Trang 113
trả lờ i đ ượ c c ác c âu hỏ i c ủa G V. Hoạt động của GV và HS Nội dung ghi bài Bước 1. Giao nhiệm vụ: 1. Châu thổ sông Hồng
* G V g ọi HS đ ọc nội du ng m ục 1 SG K .
* G V treo hình 1.1, 1 .2 lên bảng .
* G V yêu c ầu HS q uan sá t hình 1.1 , 1.2, A tla t ĐLVN v à - D iện tíc h kho ảng
thô ng tin tro ng b ày, lầ n lượ t trả lời cá c câ u h ỏi sau: 15 0 00 km 2, d o sô ng Hồ ng và sô ng Thái Bình bồ i đ ắp. - T rong 20 0 0 năm g ần
đây, châu thổ sông Hồ ng có nhiều thay đổi do
hoạt độ ng đắp đ ê, lấn
biển ở vùn g c hâu thổ v à sự xuất hiện các cô ng
trình thuỷ lợi - thuỷ điện ở vùng thượ ng ngu ồn.
- M ù a lũ từ tháng 6 đến
th áng 1 0 , c hiếm kho ảng Trang 114 75 % lưu lượ ng dò ng
chảy cả năm v ới c ác đợ t
lũ lên nha nh và độ t n gộ t. - M ùa c ạn từ thá ng 11
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ: đến tháng 5 năm sau, chỉ ch iếm kho ảng 2 5 %
* H S qua n sá t hình 1 .1 , 1.2, A tlat ĐLVN v à đọ c kênh lưu lượng dòng chảy cả
c hữ trong SG K, suy ng hĩ để trả lờ i c âu hỏ i.
năm , m ực nước sô ng hạ
* G V q uan sát, trợ giúp HS kh i c ó yêu cầu . Đánh g iá th ấp rõ rệt.
thá i độ và khả n ăng thực hiện n hiệm v ụ họ c tập c ủa H S.
Bước 3. Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận:
* Sau khi cá nhân H S có sản ph ẩm , G V lần lượt g ọ i H S - Vào thiên niên kỉ thứ
trình b ày sả n p hẩm c ủa m ìn h: nhất, d ân di c ư sang
1 . D iện tích kho ảng 15 0 00 km 2, d o sô ng H ồ ng v à sô ng phía đ ông , san g th iên
T hái B ìn h b ồ i đắ p.
niên kỉ thứ hai, họ d i cư vào các v ùng trũ ng v à 2 . H S xác đ ịn h: duyên h ải p hía đô ng ,
- P hụ lưu: sôn g Đà , sô ng Lô ,... đôn g nam .
- C hi lưu : sô ng Luộ c, sô ng Đ áy,...
- G iai đo ạn từ thế kỉ X 3 . H S xác đ ịn h:
đến thế kỉ XIII, lúa ch iêm
đem đến sự thịnh v ượ ng
- P hụ lưu: sôn g C ầu, sô ng Thươ ng ,...
cho Đại Việt, d ẫn đến sự
- C hi lưu : sô ng K inh Th ầy, sô ng Bạc h Đ ằng ,... gia tăng d ân số nh anh
4 . Tron g 2 0 0 0 n ăm g ần đây, châu thổ sông H ồ ng có chó ng .
n hiều tha y đổ i do ho ạt đ ộn g đ ắp đê, lấn b iển ở vùng - Cuối thế kỉ X III, công
c hâu thổ v à sự xu ất hiện c ác c ô ng trình th uỷ lợ i - thuỷ trình đê lớn đầu tiên
đ iện ở v ùng thượ ng ng uồ n.
được b ắt đầu v ào năm
5 . C hế độ nướ c sôn g Hồ ng tươ ng đố i đơ n g iản, tro ng 12 4 8 (th ời nhà Trần).
n ăm c ó m ộ t m ùa lũ v à m ột m ùa c ạn rõ rệt:
Đến c uối thế kỉ XIV , đê
điều c ơ b ản đượ c ho àn
- M ùa lũ kéo dài 5 thán g (từ tháng 6 đến tháng 1 0), thành và vẫn tiếp tục ở
c hiếm kh oảng 7 5 % lưu lượn g d ò ng c hảy c ả năm v ới các thế kỉ sau.
c ác đ ợt lũ lên nhanh và độ t ng ột.
- Và o đầu thế kỉ X X, hệ
- M ùa cạ n kéo d ài 7 tháng (từ tháng 11 đ ến tháng 5 thống đê có độ dài 4000
n ăm sa u), c hỉ c hiếm kho ảng 2 5 % lưu lượng dò ng km và tiếp tục được nối
c hảy cả năm , m ực n ướ c sô ng hạ th ấp rõ rệt. dài thêm ở những giai Trang 115 6 . N guyên nhân: đoạ n sa u.
+ N guồ n c ung cấp nướ c c ho sô ng Hồ ng ch ủ yếu là
m ưa nên thời g ian m ùa lũ cũn g theo sát m ùa m ưa.
+ D o là hợ p lưu c ủa nhiều sô ng n ên khi m ưa lớ n thì lũ
lên nhanh, rút chậm , d iện tích ng ập lớ n. 7 .
- Vào thiên niên kỉ thứ nhất, dân di c ư sang p hía đô ng ,
sa ng thiên niên kỉ thứ hai, họ di cư và o cá c vùn g trũng
v à duyên hải p hía đô ng , đ ông nam .
- G iai đo ạn từ thế kỉ X đ ến thế kỉ X III, lúa c hiêm đem
đ ến sự thịnh v ượ ng cho Đ ại V iệt, d ẫn đến sự gia tăng d ân số n hanh chó ng . 8 .
- C uố i th ế kỉ X III, cô ng trìn h đê lớn đầu tiên được b ắt
đ ầu v ào năm 12 4 8 (th ời n hà T rầ n). Đến cuố i thế kỉ
X IV, đê điều c ơ b ản được hoà n thà nh và vẫn tiếp tục ở c ác thế kỉ sau.
- V ào đ ầu th ế kỉ X X, hệ thố ng đ ê c ó độ dài 40 0 0 km và
tiếp tục đ ượ c n ối dài thêm ở những g iai đo ạn sau.
* H S khác lắng nghe, b ổ sung , chỉnh sửa sản p hẩm
g iúp b ạn và sản p hẩm củ a c á nhân. Bước 4. Đánh giá:
G V đánh g iá tin h thần thái độ học tập của H S, đ ánh
g iá kết q uả hoạ t độ ng c ủa H S và chố t lại nộ i d ung
c huẩn kiến thức c ần đạt. : HS:
- T rình b ày được quá trình hình thành và p hát triển châ u th ổ sô ng C ửu Lo ng .
- M ô tả được chế độ nướ c c ủa sông C ửu Lo ng.
- T rình b ày được quá trình co n ng ười khai kh ẩn v à cải tạo c hâu thổ , chế n gự
v à thíc h ứng v ới chế độ nướ c sô ng C ửu Long .
: Dựa vào hình 1.3, 1.4 và các hình ảnh liên quan kết hợp kênh
c hữ SG K tr1 59 , 16 1 th ảo luận nhó m để trả lời các câu hỏ i c ủa G V. Trang 116
trả lờ i đ ượ c c ác c âu hỏ i c ủa G V. Hoạt động của GV và HS Nội dung ghi bài Bước 1. Giao nhiệm vụ: 2. Châu thổ sông Cửu
* G V g ọi HS đ ọc nội du ng m ục 2 SG K . Long
* G V treo hình 1.3, 1 .4 lên bảng .
* G V chia lớ p làm 6 nhó m , m ỗ i nhó m từ 6 đến 8 em ,
yêu cầ u HS, yêu cầ u HS q uan sát hình 1 .3 , 1.4 v à - D iện tíc h kho ảng
thô ng tin tro ng b ày, thảo luận n hóm trong 1 0 p hút để 40 0 00 km 2, d o sông C ửu
trả lờ i c ác c âu h ỏi theo ph iếu học tập sau:
Lo ng (sô ng T iền và sô ng Hậu) bồ i đ ắp.
1 . N hóm 1 , 2 – p hiếu h ọc tậ p số 1
- C ó nh iều ô trũng lớ n Phần câu hỏi Phần trả lời chưa được phù sa b ồi
đắp b ị n gập nước vào
m ùa lũ. Rừng ng ập m ặn phát triển.
- M ù a lũ từ tháng 7 đến
th áng 1 1 , c hiếm kho ảng 75 % lưu lượ ng dò ng
chảy cả nă m . Nướ c sô ng khá đ iều hòa, lũ lên chậm v à rút c hậm . Trang 117
- M ùa cạn từ tháng 1 đến
2 . N hóm 3 , 4 – ph iếu học tập số 2 th áng 6 năm sau, ch iếm khoản g 2 5% lưu lượ ng Phần câu hỏi Phần trả lời dò ng c hảy cả năm .
- T ừ thế kỉ I, cư dâ n P hù Nam đã sinh số ng v à khai khẩn .
- Vào thế kỉ V II, C hân Lạ p th ôn tính nhưng khô ng
khai khẩn nơ i đ ây kh iến
3 . N hóm 5 , 6 – ph iếu học tập số 3
vùng đ ất b ị b ỏ ho ang Phần câu hỏi Phần trả lời đến thế kỉ XV I.
- Từ c uố i thế kỉ X VI đến
đầu thế kỉ X VII: lưu d ân
ngườ i V iệt tự tiến h ành khai p há, trồn g trọ t.
- T ừ c uối thế kỉ X VII đến
đầu thế kỉ XV III: cô ng
cuộ c khai p há được tiến hành c ó tổ c hức v ới những chính sác h v à
biện p háp c ủa c ác c húa Ng uyễn: kha i h oan g v à
xây d ựng c ác c ông trình
th ủy lợ i, n hư: kênh Vĩnh
Tế, kên h T hoại Hà , kênh
Tháp M ườ i, C hợ G ạo ,...
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ: Trang 118
* HS q uan sát q uan sát hìn h 1 .3 , 1.4 v à thô ng tin tro ng
b ày, suy nghĩ, thảo luậ n nh óm để trả lờ i c âu hỏ i.
* G V q uan sát, trợ giúp HS kh i c ó yêu cầu . Đánh g iá
thá i độ và khả n ăng thực hiện n hiệm v ụ họ c tập c ủa H S.
Bước 3. Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận:
* S au khi nhó m H S c ó sản p hẩm , G V c ho các nhó m
H S trìn h b ày sản p hẩm c ủa m ình, đại diện nh óm 1 , 3 ,
5 lên thuyết trình câ u trả lờ i trước lớ p :
1 . N hóm 1 – p hiếu họ c tập số 1 Phần câu hỏi Phần trả lời
D iện tích kh oảng 4 00 0 0 km 2, do
sôn g Cửu Lo ng (sôn g Tiền và sôn g H ậu) b ồi đắp .
- H ai d ò ng c hín h là sô ng T iền và sôn g H ậu.
- C ác ô trũng lớ n: Đồ ng Tháp
M ười, Tứ giác Lo ng X uyên, b án đảo C à M au .
- Rừng ng ập m ặn p hát triển trên bá n đ ảo C à M au.
2 . N hóm 3 – p hiếu họ c tập số 2 Phần câu hỏi Phần trả lời
Ng uồ n c ung c ấp nước c hủ yếu là
nước m ưa , c hia thành hai m ùa:
- M ù a lũ từ th áng 7 đến thá ng 11 ,
chiếm kho ảng 75 % lưu lượng
dò ng c hảy c ả năm . Nướ c sông Trang 119
khá điều hò a, lũ lên c hậm v à rút chậ m .
- M ùa cạn từ thá ng 1 đ ến thá ng 6
năm sau, c hiếm kho ảng 2 5% lưu
lượ ng d ò ng c hảy cả năm .
- S ông c o ́ d ạng hình lô ng chim lại
được nô ́i thô ng v ơ ́i hô ̀ Tô nlê Xáp .
Vậy nên m ùa lũ lên châ ̣m , xuống châ ̣m .
- Sô ng c hảy ra b iển q ua 9 c ửa n ên lu ̃ tho át nhanh hơ n.
- Đ ịa hìn h sôn g c hảy q ua thấp ,
m ạng lươ ́i kênh rạch d ày đ ặc.
3 . N hóm 5 – p hiếu họ c tập số 3 Phần câu hỏi Phần trả lời
- Từ thế kỉ I, những c ư d ân đầu
tiên là n gườ i P hù Nam đã sinh
sốn g và thích ứng vớ i c hế độ
nước sô ng lên xuố ng theo m ùa
trong năm , h ọ là m ruộ ng v à làm
nhà b ên b ờ kên h rạch, v en sông ,
đi lại bằn g g he, thuyền.
- Vào thế kỉ V II, P hù Na m suy yếu
và sau đó b ị C hâ n Lạp thô n
tín h.Tuy vậy, ng ười C hân Lạp lại
khô ng thíc h nghi vớ i điều kiện
sốn g ở đây nên đã rút v ề khu v ực
Biển H ồ, khiến cho vùng đất N am
Bộ bị b ỏ ho ang cho đến cuố i th ế kỉ X VI.
- Từ c uố i thế kỉ XVI đ ến đầu thế kỉ Trang 120
XVII: lưu dâ n ng ườ i Việt tự tiến
hành khai p há, trồng trọ t trên
những d iện tích nhỏ , khai thá c
ng uồn lợ i tự nhiên sẵn c ó, hiệu
qu ả khô ng c ao vì thiếu thố n ph ươ ng tiện.
- Từ c uố i thế kỉ XV II đến đầu thế kỉ
XVIII: c ông c uộc khai p há đượ c
tiến hàn h có tổ c hức v ới nh ững
chính sác h v à biện p háp c ủa cá c
chú a Ng uyễn , tro ng đó đáng kể là
những c hính sá ch: khai ho ang và
xây dựng các c ô ng trình thủ y lợi,
như: kênh Vĩnh Tế, kênh Tho ại H à,
kênh Th áp M ườ i, C hợ G ạo,...
* HS cá c nhóm c òn lạ i lắ ng ng he, bổ sung, ch ỉnh sửa
sả n p hẩm g iúp nhó m bạ n v à sản phẩ m c ủa nhó m m ình. Bước 4. Đánh giá:
G V đánh g iá tin h thần thái độ học tập của H S, đ ánh
g iá kết q uả hoạ t độ ng c ủa H S và chố t lại nộ i d ung
c huẩn kiến thức c ần đạt.
3. Hoạt động luyện tập (15 phút)
N hằm củ ng c ố , h ệ thố ng h óa, ho àn thiện kiến thức m ớ i m à H S
đ ã đ ược lĩnh hộ i ở hoạt độ ng hìn h thà nh kiến thức.
: GV giao nhiệm vụ cho HS và chủ yếu cho làm việc cá nhân để
h oàn thành b ài tập. T rong qu á trình làm việc HS c ó thể tra o đổ i v ới b ạn.
trả lờ i đ ượ c c âu hỏ i m à G V g iao. Bước 1. Giao nhiệm vụ:
G V yêu cầu H S d ựa v ào kiến thức đ ã học , hãy trả lờ i c ác c âu hỏi sau: Trang 121
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ:
* HS d ựa vào kiến thức đã họ c, suy ng hĩ, trao đổ i v ới bạn đ ể trả lờ i c âu hỏ i.
* G V quan sát, trợ g iúp H S khi c ó yêu cầ u. Đá nh giá thái độ v à khả năng thực
h iện nhiệm vụ họ c tập của H S.
Bước 3. Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận:
* Sau khi c á nhân H S c ó sản phẩm , G V lần lượ t g ọi HS trình bày sản p hẩm c ủa m ình:
1 . Lựa c họ n: Lập sơ đồ q uá trình khai khẩn đ ồng bằ ng sô ng C ửu Lo ng : 2 .
Chế độ nước của sông Hồng
Chế độ nước của sông Cửu Long
- M ùa lũ từ tháng 6 đến tháng 1 0, - M ùa lũ từ thá ng 7 đến th áng 1 1,
c hiếm kho ảng 7 5 % lưu lượ ng d ò ng c hiếm kho ảng 7 5% lưu lượ ng d ò ng
c hảy c ả n ăm v ới c ác đợ t lũ lên nhanh c hảy cả năm . N ước sông khá điều hò a, v à độ t ng ộ t.
lũ lên chậ m v à rút c hậm .
- M ùa cạn từ tháng 11 đ ến tháng 5 - M ùa cạn từ thán g 1 đến thá ng 6 năm
n ăm sau, c hỉ c hiếm khoản g 2 5% lưu sau, chiếm kho ảng 25 % lưu lượ ng
lượ ng d òng c hảy cả năm , m ực nướ c d òn g c hảy c ả năm . sô ng hạ thấp rõ rệt.
* HS c ò n lại lắng ng he, b ổ su ng, c hỉnh sửa sản p hẩm g iúp bạ n v à sản phẩ m c ủa cá nh ân. Bước 4. Đánh giá:
G V đánh giá tinh thần thái độ học tập củ a HS , đánh g iá kết quả hoạ t độ ng c ủa H S.
4. Hoạt động vận dụng (5 phút)
V ận d ụng kiến thức m ớ i m à HS đã đ ượ c lĩnh hộ i để giải q uyết
n hữn g vấ n đ ề m ớ i tro ng họ c tập . Trang 122
: GV GV hướng dẫn HS thực hiện nhiệm vụ ở nhà.
trả lờ i đ ượ c c âu hỏ i m à G V g iao.
Bước 1. Giao nhiệm vụ: GV đặt câu hỏi cho HS:
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ: HS tìm kiếm thông tin trên Internet và thực h iện nhiệm vụ ở nhà.
Bước 3. Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận:
* Sau khi c á nhân H S c ó sản phẩm , G V lần lượ t g ọi HS trình bày sản p hẩm
c ủa m ình vào tiết học sau:
C hế độ n ướ c c ủa d òng c hảy sô ng Đà ho àn to àn phụ thu ộc vào chế độ m ưa
v à p hân bổ lượ ng m ưa trên lưu vực ch ia là m hai m ùa rõ rệt: M ù a lũ kéo dà i từ
thá ng 6 đến thá ng 1 0, chậ m hơ n m ùa m ưa 1 tháng , trùn g vớ i thờ i kỳ ho ạt độ ng
c ủa g ió m ùa tây nam . Lượng d òng c hảy lớn nh ất vào tháng 7 ,8, trun g b ình m ỗ i
thá ng c hiếm 2 3% tổ ng lượ ng m ưa c ả năm . M ùa kiệt trên sông Đà kéo d ài từ
thá ng 1 1 đến thán g 5 năm sau. Tổ ng lượng dò ng c hảy của 7 tháng m ùa cạn
c hiếm 2 2 % lượ ng m ưa cả năm .
* H S cò n lại lắn g ng he, bổ sung , ch ỉnh sửa sả n phẩ m giúp bạ n và sản p hẩm c ủa cá nh ân. Bước 4. Đánh giá:
G V đánh giá tinh thần thái độ học tập củ a HS , đánh g iá kết quả hoạ t độ ng c ủa H S.
CHỦ ĐỀ 2. BẢO VỆ CHỦ QUYỀN, CÁC QUYỀN VÀ LỢI ÍCH HỢP PHÁP
CỦA VIỆT NAM Ở BIỂN ĐÔNG Phần: Địa lí, Lớ p : 8 ,
T hời lượ ng : d ạy 3 tiết I. MỤC TIÊU 1. Về kiến thức
- X ác định đượ c v ị trí, p hạm v i c ủa v ùng biển v à hải đ ảo VN (theo luật Biển V N).
- Trình bà y đ ượ c những nét ch ính v ề m ôi trường , tài ng uyên thiên nhiên; ph ân
tíc h được những thuận lợ i v à kh ó khăn đố i vớ i p hát triển kin h tế và b ảo v ệ c hủ
q uyền, các qu yền và lợ i ích hợ p p háp của v iệt nam ở Biển Đ ô ng.
- T rình b ày được quá trình xác lậ p c hủ quyền biển đ ảo c ủa VN tro ng lịch sử. 2. Về năng lực
- N ăng lực tự họ c: khai thá c đượ c tài liệu p hục v ụ cho bà i họ c.
- N ăng lực g iao tiếp và hợ p tá c: làm v iệc nhó m có hiệu q uả.
- N ăng lực giải q uyết vấ n đề v à sán g tạo: biết sử d ụng c ô ng cụ, p hương tiện
p hục vụ b ài họ c, b iết p hân tíc h và xử lí tình huố ng. Trang 123
- N ăng lực n hận thức kho a h ọc lịc h sử và địa lí:
+ Xác định đ ược v ị trí, ph ạm v i c ủa vùn g b iển và hải đảo V N (theo lu ật B iển VN ).
+ T rình b ày đượ c những nét chính về m ô i trường , tà i nguyên thiên nhiên; ph ân
tíc h được những thuận lợ i v à kh ó khăn đố i vớ i p hát triển kin h tế và b ảo v ệ c hủ
q uyền, các q uyền và lợi íc h hợ p p háp c ủa việt nam ở Biển Đ ông .
+ Trình bày đượ c q uá trình xác lập c hủ q uyền b iển đảo của VN trong lịc h sử.
- N ăng lực tìm hiểu lịc sử v à địa lí:
+ Khai thác kênh hình và kên h c hữ trong SG K từ tr16 2 -1 69 .
+ Q uan sá t lược đ ồ hình 2 .1 SG K tr16 3 để xác định vị trí, phạ m v i vùng biển v à h ải đảo VN .
- N ăng lực v ận d ụng tri th ức địa lí giải quyết m ột số v ấn đề thực tiễn: sưu tầm và
v iết bài giớ i thiệu (khoả ng 1 50 chữ) v ề m ột tuyên b ố khẳng định c hủ qu yền biển
đ ảo c ủa C hín h p hủ nướ c C ộ ng ho à xã hộ i c hủ ng hĩa V iệt Nam .
3. Về phẩm chất: ý thức học tập nghiêm túc, ý thức giữ gìn và bảo vệ chủ quyền b iển – đảo VN .
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU 1. Giáo viên (GV)
- K HB D , S G K, sách g iáo v iên (S G V).
- H ìn h 2 .1 . V ị trí, p hạm v i vùng biển và hải đ ảo VN , b ảng 2 .1 . C ác h uyện đảo c ủa
n ướ c ta, hình 2 .2 . M ộ t số ho ạt độ ng khai thác tà i ng uyên b iển đ ảo ở VN , b ảng 2 .2 .
Q ú a trình nhà n ướ c p ho ng kiến VN xác lập c hủ q uyền đố i v ới quầ n đả o Ho àng S a
v à Trườ ng S a, hình 2 .3 . Hả i đă ng trên đảo đá m â y, h ình 2.4 . T uyên b ố của B ộ n go ại
g iao V N và c ác hình ảnh m inh họ a.
- Phiếu họ c tập , bả ng p hụ gh i c âu h ỏi thảo luận nhó m và b ảng n hóm c ho H S trả lờ i.
2. Học sinh (HS): SGK, vở ghi. III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. Hoạt động 1: Khởi động (10 phút)
Tạ o tìn h huố ng g iữa c ái đã biết và ch ưa b iết nh ằm tạo hứng th ú h ọc tậ p c ho H S.
G V c ho H S nghe lờ i b ài há t “Hành trình trên đất ph ù sa” d o n hạc sĩ Thanh S ơn sáng tác.
: HS đoán được tên bài hát “Hành trình trên đất phù sa” và vùng,
m iền được nói đến d o G V đặt ra. Bước 1. Giao nhiệm vụ:
* G V c ho H S ngh e lời bài hát b ài hát “Nơ i đả o xa ” do nhạc sĩ Thế So ng sáng tác .
“Nơ i an h đ ến là biển xa Trang 124
N ơ i anh tớ i ng o ài đ ảo xa Từ m ảnh đất q uê ta G iữa đạ i d ươ‑n g
M ang tình thươ‑ng q uê nh à
Đ ây Trường Sa kia H o àng S a Ng àn b ão tố pho ng ba Ta vượ t q ua vượ t qua Lướ t sóng co n tàu
M ang tín hiệu tro ng đ ất liền
M ắt em nh ìn theo c on tàu đi xa m ãi G iữa n ơi biển khơi
Đ ang nở rộ ng àn bô ng hoa san hô C ánh ho a đỏ thắm
Bao hy vọ ng anh g ửi v ề tặng em
Ơ i ánh m ắt em yêu nh ư‑ b iển xanh
Nh ư‑ trờ i xanh tro ng nắng m ớ i N hớ c ả d áng hình em M ùa gặt nặng đô i v ai Só ng ru m ố i tình
Đ ờ i thủy thủ càn g thêm v ui Đây co n tàu xa khơ i Đây co n tàu xa khơ i
Vầ ng trăng sáng trên biển xa
V ầng trăng sáng n go ài đảo xa
V ẳng ng he tiếng ng ân ng a
Ru lòn g ta ba o lời ca q uê nh à
Đ ây Trường Sa kia H o àng S a
Q u ần đảo tím hiên ng ang T hiên hùng ca ng ời sáng T háng n ăm c o n tà u
Q u en só ng c ả quen gió biển Trang 125 N ướ c d a m àu nắng Tươi giò n thêm ánh thép
C ánh ch im hải âu bố n m ùa
V ề c ùng an h v ui ra khơ i C ánh ho a biển trắn g
Là kỷ n iệm anh gửi về tặn g em
Đ ây sú ng kho ác trên vai
Trăng đ ầu núi so i hình anh đa ng đứng đó N hắn về đất liền
C án h b uồ m chở đầy tin yêu Só ng ru m ố i tình
Đờ i thủ y thủ c àng thêm yêu Đây co n tàu xa khơ i Đây co n tàu xa khơ i
Ơ i ánh m ắt em yêu nh ư‑ b iển xanh
Nh ư‑ trờ i xanh tro ng nắng m ớ i N hớ c ả d áng hình em M ùa gặt nặng đô i v ai Só ng ru m ố i tình
Đ ờ i thủy thủ càn g thêm v ui Đây co n tàu xa khơ i Đây co n tàu xa khơ i Đây c on tàu xa khơ i” Đây co n tàu xa khơ i
* Sau khi HS ng he b ài hát, G V yêu c ầu HS c ho b iết tên b ài h át?
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ:
* HS n ghe lờ i b ài hát và sự h iểu biết c ủa b ản th ân, suy ng hĩa để trả lời câ u h ỏi.
* G V q uan sát, đánh g iá thái độ v à khả năng th ực hiện nhiệm v ụ h ọc tậ p c ủa HS.
Bước 3: Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận:
* Sau kh i HS c ó sản p hẩm , G V lần lượ t g ọ i H S trình bày sản p hẩm của m ình: tên
b ài hát: “Nơ i đảo xa”
* HS khác lắ ng ng he, b ổ sung , chỉnh sửa sả n p hẩm g iúp bạ n v à sả n p hẩm củ a c á nhân. Trang 126
Bước 4. GV dẫn dắt vào nội dung bài mới: Lời bài hát “Nơi đảo xa” không chỉ thể
h iện c hủ q uyền thiêng liêng đố i vớ i 2 q uần đ ảo Ho àng S a v à Trườ ng Sa của Tổ
q uố c m à c òn như m ộ t b iểu tượ ng, thể hiện sự trân trọ ng , lò ng b iết ơ n đối vớ i c ác
thế hệ đi trước đã hy sinh để bảo vệ c hủ q uyền b iển đảo của Tổ qu ốc . Vậy q uá trìn h
xác lập c hủ q uyền b iển đảo của V iệt N am tro ng lịch sử d iễn ra như thế nào ? Để
b iết đượ c điều n ày, lớ p c húng ta c ùng tìm hiểu q ua bà i họ c hô m nay.
2. Hoạt động 2: Hình thành kiến thức (105 phút)
: HS xác định được vị trí, phạm vi của vùng biển và hải đảo VN (theo luật Biển VN ).
: Dựa vào hình 2.1, bảng 2.1 kết hợp kênh chữ SGK tr163, 164
su y ng hĩ c á nhân để trả lờ i c ác c âu hỏi củ a G V . Trang 127
trả lờ i đ ượ c c ác c âu hỏ i c ủa G V. Hoạt động của GV và HS Nội dung ghi bài Bước 1. Giao nhiệm vụ: 1. Các vùng biển và hải
* G V g ọi HS đ ọc nội du ng m ục 1 SG K . đảo Việt Nam
* G V treo hình 2.1, b ảng 2 .1 lên b ảng.
- Vùng b iển V iệt Na m có
diện tích kho ảng 1 triệu
* G V yêu cầ u H S q uan sá t bả n đồ hình 2 .1 , b ảng 2 .1 km2, là một bộ phận của
v à thôn g tin tro ng bày, lần lượ t trả lờ i c ác c âu hỏi sau: Biển Đô ng . - Vùng biển Việt N am
bao g ồm nộ i thủy, lãnh
hải, v ùng tiếp giáp lãnh
hải, vùng đ ặc q uyền kinh
tế v à thềm lụ c đ ịa th uộc
chủ q uyền, qu yền c hủ
quyền v à q uyền tài p hán
quố c g ia của Việt N am .
- C ả nước có 1 2 huyện
đảo : B ạch Lo ng Vĩ (H ải Phò ng), Cá t H ải (H ải
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ: Phò ng), C ô Tô (Q uảng
* HS q uan sát b ản đồ hình 2 .1 , b ảng 2 .1 v à đọ c kênh Ninh), C ô n Đ ảo (Bà Rịa -
c hữ trong SG K, suy ng hĩ để trả lờ i c âu hỏ i. Vũng T àu), C ồ n C ỏ (Q uảng Trị), Ho àng Sa
* G V q uan sát, trợ giúp HS kh i c ó yêu cầu . Đánh g iá (Đà Nẵng), Kiên Hải
thá i độ và khả n ăng thực hiện n hiệm v ụ họ c tập c ủa (Kiên Giang), Lý Sơn H S.
(Q uảng N g ãi), Ph ú Q uý Trang 128
Bước 3. Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận:
(Bình Thuận ), P hú Q uốc
(Kiên G iang ), T rườ ng Sa
* Sau khi cá nhân H S có sản ph ẩm , G V lần lượt g ọ i H S (Kh ánh H ò a), Vân Đồ n
trình b ày sả n p hẩm c ủa m ìn h: (Q uảng Ninh).
1 . V ùng b iển nướ c ta là 1 b ộ phận c ủa Biển Đô ng .
B iển nướ c ta tiếp g iáp v ớ i v ùng b iển c ủa các nước T rung Q u ốc , Phi-lip-pin, In-đô -nê-xia, Bờ -ru-nây,
M a -lay-xia, Xing -g a-p o , T hái Lan, C am -p u-c hia.
2. Vùng b iển V iệt N am có d iện tíc h kho ảng 1 triệu
km 2, bao g ồ m nội thủy, lãnh hả i, v ùng tiếp giáp lãnh
h ải, vùng đ ặc quyền kinh tế v à thềm lục địa thu ộc c hủ
q uyền, q uyền ch ủ q uyền và qu yền tà i phá n q uốc g ia c ủa Việt N am .
3 . HS xác định: Đ ường p hân định v ịn h Bắc B ộ giữa
V iệt Nam v à Trung Q u ốc đ ược xác đ ịnh b ằng 21 điểm
c ó tọa đ ộ xác định, nố i tu ần tự vớ i nhau b ằng các đ oạn thẳn g. 4 .
- Vùng b iển m iền Tru ng m ở rộ ng ra B iển Đ ôn g, b ao
g ồ m nh iều đ ỏ, q uần đ ảo ven b ờ v à 2 quần đảo xa bờ
là H oàng Sa và Trườ ng S a.
- Vùng biển Nam B ộ b ao gồ m 1 ph ần vịnh Thái Lan,
c ó nh iều đảo v à qu ần đảo nh ư Ph ú Q u ốc , Cô n Sơ n,…
5 . H S nêu tên và xác đ ịnh c ác huyện đ ảo của V iệt N am :
- H uyện đ ảo B ạch Long Vĩ (H ải P hòn g).
- H uyện đ ảo C át Hả i (Hải Phò ng ).
- H uyện đ ảo C ô T ô (Q uảng N inh).
- H uyện đ ảo C ô n Đảo (Bà Rịa - Vũng Tàu).
- H uyện đ ảo C ồ n C ỏ (Q u ảng Trị).
- H uyện đ ảo H oà ng Sa (Đà N ẵng ).
- H uyện đ ảo K iên Hải (K iên G iang).
- H uyện đ ảo Lý S ơn (Q uảng N g ãi).
- P hú Q uý (Bình Thu ận). Trang 129
- P hú Q uố c (K iên G iang ).
- T rườ ng Sa (K hánh Hò a).
- V ân Đồ n (Q uả ng N inh ).
* H S khác lắng nghe, b ổ sung , chỉnh sửa sản p hẩm
g iúp b ạn và sản p hẩm củ a c á nhân. Bước 4. Đánh giá:
G V đánh g iá tin h thần thái độ học tập của H S, đ ánh
g iá kết q uả hoạ t độ ng c ủa H S và chố t lại nộ i d ung
c huẩn kiến thức c ần đạt.
: HS trình bày được những nét chính về m ôi trường, tài nguyên thiên nhiên.
: Dựa vào kênh chữ SGK tr164 và các hình ảnh, suy nghĩ cá
n hân để trả lời các câu hỏ i c ủa G V.
trả lờ i đ ượ c c ác c âu hỏ i c ủa G V. Hoạt động của GV và HS Nội dung ghi bài Bước 1. Giao nhiệm vụ:
2. Đặc điểm môi trường
* G V g ọi HS đ ọc nội du ng m ục 2 SG K .
và tài nguyên biển, đảo
* G V yêu c ầu HS d ựa vào thôn g tin tro ng bày, lần lượ t - M ô i trườ ng b iển: c hất
trả lờ i c ác c âu h ỏi sau:
lượ ng m ô i trườ ng nước
biển (v en b ờ v à xa bờ , ven các đảo và c ụm
đảo ) đều c ò n khá tố t, tuy
nhiên m ột số nơ i v ẫn
cò n bị ô nhiễm v à các hệ sinh thái biển c ó xu hướ ng suy tho ái.
- T ài ng uyên b iển: hàng
nghìn lo ài h ải sản, tro ng
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ:
đó c ó rất nhiều loài có
* HS đọ c kên h c hữ tro ng SG K , suy ngh ĩ để trả lờ i c âu giá trị kinh tế c ao; tài h ỏi. nguyên kho áng sản c ũng vô cùng p hon g p hú v ới
* G V q uan sát, trợ giúp HS kh i c ó yêu cầu . Đánh g iá Trang 130
thá i độ và khả n ăng thực hiện n hiệm v ụ họ c tập c ủa trữ lượ ng lớ n d ầu m ỏ, khí H S.
tự nhiên, titan , cát trắng ,
Bước 3. Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận:
m uối b iển,...; B ờ b iển d ài
vớ i nhiều bãi c át, v ịnh,
* Sau khi cá nhân H S có sản ph ẩm , G V lần lượt g ọ i H S
hang đ ộng tự nhiên đẹp ,..
trình b ày sả n p hẩm c ủa m ìn h: .
1 . N hìn c hung , c hất lượ ng m ô i trườ ng nướ c biển (ven
b ờ v à xa b ờ, v en c ác đảo và c ụm đ ảo ) đều c ò n kh á tố t,
hầ u hết c ác c hỉ số đặ c trưng đ ều nằ m tro ng g iớ i hạn
c ho p hép c ủa Tiêu chu ẩn m ô i trườ ng Việt N am h iện h ành. 2 .
- Tuy nhiên, c hất lượ ng m ô i trườ ng b iển đ ảo có xu
h ướ ng suy tho ái: lượng rác thải, chất thả i trên b iển
tăn g, nhiều vùn g biển v en b ờ bị ô nhiễm , số lượ ng
n hiều lo ài hải sản g iả m , m ộ t số hệ sinh thái (nhất là
rạn san hô , cỏ biển,...) b ị suy tho ái,...
- N g uyên nhân: sự g ia tăng các ngu ồn thải từ đất liền,
tình trạng xả thải ra b iển chưa qua xử lí; c ác hệ sinh
thá i b iển đ ang bị khai thác qu á m ức, thiếu tính bền
v ững d ẫn đến tình trạng suy g iảm đa dạ ng sinh họ c,...
3 . Hậu q uả: Phá ho ại m ô i trườ ng số ng củ a sinh v ật,
làm tuyệt ch ủng m ộ t số lo ại h ản sản , sinh vật gầ n b ờ .
G â y m ất m ỹ qu an, ảnh hưởng lớ n đến ngà nh d u lịc h. 4 . Biện pháp :
- Tham gia v ào việc tuyên truyền nâng c ao nhận th ức
c ủa cộ ng đồ ng địa p hương về b ảo vệ m ô i trườ ng b iển , đ ảo.
- Thườ ng xuyên v à tích c ực tham gia c ác ho ạt độ ng
làm sạc h bờ b iển, là m đ ẹp cảnh q uan, m ô i trườ ng b iển đ ảo…
-Tích cực tham gia c ác ho ạt độ ng khắc p hục v à làm
g iảm nhẹ cá c thiệt h ại d o thiên tai g ây ra tại địa p hươ ng.
- T ổ ch ức học tập và thực hà nh c ác kĩ năng số ng
thíc h ứng v ới những thay đ ổi của tự nhiên vù ng b iển Trang 131 đ ảo…
5 . Tài ng uyên v ùng b iển, đảo nước ta c ó tiềm n ăng rất
lớ n vớ i hà ng ng hìn lo ài hải sả n, tro ng đó c ó rấ t nh iều
lo ài có g iá trị kinh tế cao ; Tài ng uyên kho áng sản
c ũng vô c ùng pho ng phú v ới trữ lượn g lớn d ầu m ỏ , kh í
tự nhiên, titan, cát trắng , m uố i b iển ,...; Bờ b iển d ài v ới
n hiều bã i c át, v ịnh, hang đ ộng tự nhiên đẹp ,...
* H S khác lắng nghe, b ổ sung , chỉnh sửa sản p hẩm
g iúp b ạn và sản p hẩm củ a c á nhân. Bước 4. Đánh giá:
G V đánh g iá tin h thần thái độ học tập của H S, đ ánh
g iá kết q uả hoạ t độ ng c ủa H S và chố t lại nộ i d ung
c huẩn kiến thức c ần đạt.
: HS phân tích được những thuận lợi và khó khăn đối với phát
triển kinh tế v à bảo vệ chủ q uyền, c ác q uyền v à lợ i íc h h ợp phá p c ủa Việt Na m ở B iển Đô ng .
: Dựa vào hình 2.2 kết hợp kênh chữ SGK tr165, 166 suy nghĩ,
thả o luận nhó m để trả lời các câu hỏ i c ủa G V. trả lờ i đượ c c ác c âu hỏ i c ủa G V. Hoạt động của GV và HS Nội dung ghi bài Bước 1. Giao nhiệm vụ: 3. Những thuận lợi và
* G V g ọi HS đ ọc nội du ng m ục 3S G K. khó khăn đối với phát
triển kinh tế và bảo vệ Trang 132
* G V treo hình 2.2 lên b ảng .
chủ quyền, các quyền và lợi ích hợp pháp của
* G V chia lớ p làm 8 nhó m , m ỗ i nhó m từ 4 đến 6 em , Việt Nam ở Biển Đông
yêu cầu H S, yêu c ầu HS q uan sát hình 2.2 và thô ng tin
tro ng bày, thảo luậ n nh óm tro ng 1 0 p hút để trả lờ i c ác
c âu hỏ i theo p hiếu họ c tập sau:
1 . N hóm 1 , 2, 3 , 4 – p hiếu họ c tập số 1 - Thuận lợi: Phần câu hỏi Phần trả lời
+ P hát triển tổ ng h ợp kinh tế b iển: khai thác
nuôi trồng và c hế b iến
hải sản, g iao thô ng v ận
tả i b iển, du lịch b iển đảo , khai thác kh oáng sản biển .
+ G ó p phầ n ph át triển
kinh tế v à nâ ng cao c hất
lượ ng c uộ c sốn g ng ười dân.
- Khó kh ăn: thiên tai: bão ,
nướ c d âng , só ng lớ n, xó i
lở b ờ b iển ,... tài n guyên
th iên n hiên c ó d ấu h iệu suy g iảm .
2 . N hóm 5 , 6, 7 , 8 – p hiếu họ c tập số 2 - Thuận lợi: Phần câu hỏi Phần trả lời
+ Luật biển q uố c tế đã
được th ừa nhậ n rộ ng rãi. + N ước ta đã b an h ành Luật b iển V iệt N am , th am g ia xây dựng v à
th ực thi Bộ q uy tắc ứng xử B iển Đô ng . + Tìn h hình kinh tế - Trang 133
chính trị - xã h ội c ủa các nướ c Đô ng Na m Á khá ổn định. - K hó khăn:
+ Cò n tồn tại việc tranh
chấp c hủ qu yền lãn h thổ
biển , đ ảo v à thềm lục địa
của m ộ t số q uố c gia có chung Biển Đ ôn g.
+ C ác v ấn đề a n ninh p hi tru yền thố ng như tranh
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ: chấp ng ư trườn g, khai
* HS q uan sát q uan sát hìn h 2 .2 và thô ng tin tron g b ày, th ác tài nguyên biển...
suy ng hĩ, thảo luận nhó m đ ể trả lờ i c âu hỏ i.
* G V q uan sát, trợ giúp HS kh i c ó yêu cầu . Đánh g iá
thá i độ và khả n ăng thực hiện n hiệm v ụ họ c tập c ủa H S.
Bước 3. Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận:
* S au khi nhó m H S c ó sản p hẩm , G V c ho các nhó m
H S trình b ày sản p hẩm c ủa m ình, đạ i d iện n hóm 1 , 5
lên th uyết trìn h c âu trả lờ i trướ c lớ p:
1 . N hóm 1 – p hiếu họ c tập số 1 Phần câu hỏi Phần trả lời
- Đánh b ắt và nuô i trồ ng hải sản.
- Khai thác tài ng uyên kho áng sả n
(d ầu m ỏ v à khí tự nhiên,… )
- Phát triển ng hề sản xuất m uối.
- Phát triển ho ạt độ ng d u lịc h b iển .
- Xây dựng các cản g nướ c sâu. Trang 134
- Kh ai thá c năn g lượn g đ iện g ió , điện thủy triều.
C ác ho ạt đ ộng kin h tế b iển g óp
ph ần q uan trọ ng c ung c ấp thực
ph ẩm , n ăng lượng và ng uyên liệu
cho sản xuất tro ng nướ c v à xuất
khẩu, gó p phần p hát triển kinh tế
và n âng cao c hất lượng c uộ c sốn g ng ười dân .
- Vùng biển nướ c ta c ó nhiều th iên
tai và hiện tượ ng thờ i tiết bất lợ i:
bã o, nướ c dân g, só ng lớn , xó i lở
bờ b iển,... gâ y thiệt h ại v ề ng ười
và tài sản, nhất là v ới cư dâ n số ng ở v ùng v en b iển.
- Ở m ộ t số nơ i, tài ngu yên thiên
nhiên c ó dấu hiệu suy g iảm , ảnh
hưởng đến m ôi trường và p hát triển bền vững .
2 . N hóm 5 – p hiếu họ c tập số 2 Phần câu hỏi Phần trả lời
- Luật biển q uố c tế đã đ ượ c thừa
nhận rộ ng rãi là căn cứ q uan
trọng trong ho ạt độ ng quản lí, sử
dụ ng, khai th ác và b ảo vệ m ôi
trườ ng b iển; g iúp tạo ra m ộ t trật
tự p háp lí trên b iển, đảm b ảo tính
cô ng bằn g và q uyền lợ i cho cá c nước .
- N ước ta đã ban hành Lu ật b iển
Việt Nam ph ù hợ p vớ i Luật b iển
qu ốc tế và tình hình c ụ thể c ủa Trang 135
đất nước . Việt N am cũn g đã tham
gia xây dựng và thực thi Bộ q uy
tắc ứng xử B iển Đô ng , đó ng g óp
hiệu quả hơ n c ho hoà b ình , an
ninh và ổn đ ịnh ở Biển Đ ông .
- T ình hình kinh tế - c hín h trị - xã
hộ i c ủa c ác nướ c Đ ô ng N am Á
khá ổ n đ ịnh , tro ng nhiều năm q ua
các n ướ c đã c ùng nhau xây d ựng
nền h oà b ình và tô n trọn g lẫn nhau.
- C ò n tồn tạ i v iệc tra nh ch ấp c hủ
qu yền lãnh thổ biển, đảo và thềm
lụ c địa c ủa m ột số q uố c gia có chu ng Biển Đô ng.
- C ác v ấn đề an ninh p hi tru yền
thốn g như tranh c hấp n gư trường ,
khai thác tài ng uyên b iển gây ô
nhiễm m ô i trường cũng có nh ững
diễn biến p hức tạp ;...
* HS cá c nhóm c òn lạ i lắ ng ng he, bổ sung, ch ỉnh sửa
sả n p hẩm g iúp nhó m bạ n v à sản phẩ m c ủa nhó m m ình. Bước 4. Đánh giá:
G V đánh g iá tin h thần thái độ học tập của H S, đ ánh
g iá kết q uả hoạ t độ ng c ủa H S và chố t lại nộ i d ung
c huẩn kiến thức c ần đạt.
: HS trình bày được qúa trình xác lập chủ quyền biển đảo trong lịch sử Việt N am . Trang 136
: Dựa vào bảng 2.2, hình 2.3, hình 2.4 và kênh chữ SGK
tr1 6 6-16 9 su y ng hĩ c á nhân để trả lờ i c ác c âu hỏi củ a G V .
trả lờ i đ ượ c c ác c âu hỏ i c ủa G V. Hoạt động của GV và HS Nội dung ghi bài Bước 1. Giao nhiệm vụ:
4. Qúa trình xác lập chủ
* G V g ọi HS đ ọc nội du ng m ục 4 SG K . quyền biển đảo trong lịch sử Việt Nam
* G V yêu c ầu H S dựa vào b ảng 2 .2 , hình 2.3, hình 2 .4
thô ng tin tro ng b ày, lầ n lượ t trả lời cá c câ u h ỏi sau: - T rong thời pho ng kiến, nhà nước Việt N am đã
xác lậ p c hủ q uyền q uản Trang 137
lí và kha i thác q uần đảo Ho àng S a và Trườn g Sa. - Năm 1 95 6 , quân đ ội
viễn c hinh Ph áp rút kh ỏi
Đô ng D ươ ng , q uân đ ội Q uốc gia Việt N am , về sau là V iệt Na m Cộ ng hoà, đã tiếp quả n v à khẳng định q uần đảo
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ: Ho àng Sa, quầ n đảo
* HS q uan sát b ảng 2 .2 , hình 2.3 , hình 2.4 v à đ ọc kênh Trường S a thuộ c c hủ
c hữ trong SG K, suy ng hĩ để trả lờ i c âu hỏ i. quyền Việt N am .
* G V q uan sát, trợ giúp HS kh i c ó yêu cầu . Đánh g iá - Sau khi nước V iệt N am
thá i độ và khả n ăng thực hiện n hiệm v ụ họ c tập c ủa th ống nh ất (19 7 5), N hà H S.
nướ c C ộ ng ho à xã h ội
Bước 3. Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận: chủ ng hĩa Việt N am
quản lí toàn b ộ lã nh thổ
* Sau khi cá nhân H S có sản ph ẩm , G V lần lượt g ọ i H S
đất nướ c, tro ng đó , b ao
trình b ày sả n p hẩm c ủa m ìn h:
gồ m cả q uần đảo Ho àng 1 .
Sa và q uần đ ảo T rườ ng
- Thế kỉ XV - XV I: q uần đảo H oà ng Sa và qu ần đảo Sa.
T rườ ng Sa thuộ c p hủ Tư Ng hĩa (Q uảng N g ãi) c ủa - H iện na y, huyện đảo
thừa tu yên Q uản g N am , sau là p hủ Q uả ng N g ãi rồi Hoàng S a thu ộc th ành tỉnh Q uảng Ng ãi.
phố Đ à Nẵng , huyện đảo
- Thờ i Ph áp thuộ c, n ăm 1 93 3 , P háp đã sá p nhập q uần Trường Sa th uộc tỉnh
đ ảo Trườ ng Sa v ào tỉnh Bà Rịa (Nam Kỳ) v à năm Khánh H òa.
1 9 38 đ ã thành lập đơ n v ị hành c hính ở H oà ng Sa
thu ộc tỉnh Th ừa Th iên.
- Nă m 19 5 6, Ch ính quyền Sài G ò n q uyết định q uần
đ ảo T rườ ng Sa thuộ c tỉnh Phướ c Tuy v à năm 1 9 61 ,
c huyển q uần đả o H o àng Sa từ tỉnh T hừa Thiên vào tỉnh Q uảng Na m .
- Sau khi nước Việt N am thố ng nhấ t, n ăm 19 8 2, c hính
p hủ V iệt N am thàn h lập Huyện đảo H oà ng Sa (trực
thu ộc tỉnh Q uản g N am - Đà Nẵ ng) v à huyện đảo
T rườ ng Sa (trực thuộ c tỉnh Đồ ng Nai).
- H iện nay, huyện đảo H oàn g Sa thuộ c thành phố Đ à Trang 138
N ẵng , huyện đả o Trườ ng Sa thuộ c tỉnh Kh ánh Hò a. 2 .
- Thế kỉ XV - XV I: q uần đảo H oà ng Sa và qu ần đảo
T rườ ng Sa thuộ c p hủ Tư Ng hĩa (Q uảng N g ãi) c ủa
thừa tu yên Q uản g N am , sau là p hủ Q uả ng N g ãi rồi tỉnh Q uảng Ng ãi.
- N ăm 1 63 5 , C hú a N g uyễn thành lập h ải độ i Ho àng S a
v à B ắc Hả i để khai thá c Ho àng Sa , Trườ ng Sa và các
đ ảo thuộ c B iển Đô ng .
- N ăm 1 7 86 , triều Tâ y Sơ n tiếp tụ c duy trì độ i Ho àng
S a, sai Hộ i Đ ức Hầu c hỉ huy độ i H oàn g Sa dẫ n 4
thu yền ra Ho àng Sa khảo sát và khai thác m ang về
kinh đô dâ ng nộ p theo lệ.
- Năm 1 8 15 , vua G ia Lon g c ử P hạm Q uang Ả nh d ẫn
đ ội Ho àng S a đ i thuyền ra H oàn g Sa để khảo sát v à
đ o đạc đườn g b iển.
- N ăm 18 1 6, vua G ia Lo ng lện h c ho thuỷ q uân c ùng
đ ội H oàn g S a ra Ho àng Sa để khả o sát v à đo đạc đ ườ ng biển.
- N ăm 1 83 3 , v ua M inh M ạng c hỉ thị ch o b ộ C ô ng d ựng
m iếu, lập b ia, trồn g nh iều câ y c ố i trên q uần đảo H o àng S a.
-Năm 1 8 34 , vua M inh M ạng cử độ i trưởn g g iám thàn h
T rươ ng Ph úc S ĩ cùng thu ỷ quâ n hơ n 2 0 ngườ i ra
H o àng S a v ẽ b ản đồ .
- N ăm 1 83 5 , v ua M inh M ạng sai ca i đội th uỷ q uân
P hạm Văn Ng uyên đem lính v à thợ giám thành c ùng
p hu thuyền h ai tỉnh Q uảng N g hĩa, B ìn h Đ ịnh, chuyên
c hở vậ t liệu đến H o àng Sa dựng m iếu . Bên trái m iếu
d ựng b ia đá, ph ía trướ c m iếu xâ y b ình pho ng .
- N ăm 1 8 36 , chuẩ n y lờ i tâu của b ộ C ôn g, vua M inh
M ạ ng sai suất độ i thuỷ qu ân Phạm H ữu N hật đưa
b inh thuyền ra H oàn g Sa đo đạc , v ẽ b ản đồ . 3 .
- Khi thiết lập chế độ b ảo h ộ đố i vớ i Việt N am (18 8 4), Trang 139
c hính q uyền thực d ân P háp đã tiếp tục thực thi c hủ
q uyền đố i v ớ i qu ần đả o Ho àng S a, q uần đảo T rườ ng S a.
- N ăm 1 95 6 , q uân đ ội v iễn c hinh P háp rút khỏ i Đô ng
D ươ ng , q uân độ i Q uố c gia Việt Nam , về sau là V iệt
N am C ộ ng ho à, đã tiếp q uản và khẳn g định q uần đảo
H o àng Sa, quầ n đảo T rườ ng Sa thuộ c chủ quyền V iệt N am .
- Sau khi nướ c Việt Nam thố ng nhất (1 97 5 ), Nhà nước
C ộ ng ho à xã h ội c hủ ng hĩa Việt N am q uản lí toàn bộ
lãnh thổ đ ất nướ c, tron g đó , b ao g ồ m c ả q uần đảo
H o àng S a và q uần đảo Trườ ng Sa . C hín h phủ V iệt
N am th ành lập huyện đảo H o àng Sa (trực thu ộc tỉnh
Q u ảng Na m - Đà Nẵng ) và huyện đả o Trường S a (trực
thu ộc tỉnh Đ ồng Na i).
- H iện nay, huyện đảo H oàn g Sa thuộ c thành phố Đ à
N ẵng , huyện đ ảo Trườ ng S a thuộ c tỉnh Khánh H ò a.
N ăm 20 0 7, thị trấn Trường Sa c ùng ha i xã đảo So ng
T ử Tây v à Sinh T ồn đượ c thà nh lập , trực th uộc huyện đ ảo Trườ ng S a.
* H S khác lắng nghe, b ổ sung , chỉnh sửa sản p hẩm
g iúp b ạn và sản p hẩm củ a c á nhân. Bước 4. Đánh giá:
G V đánh g iá tin h thần thái độ học tập của H S, đ ánh
g iá kết q uả hoạ t độ ng c ủa H S và chố t lại nộ i d ung
c huẩn kiến thức c ần đạt.
3. Hoạt động luyện tập (15 phút)
N hằm củ ng c ố , h ệ thố ng h óa, ho àn thiện kiến thức m ớ i m à H S
đ ã đ ược lĩnh hộ i ở hoạt độ ng hìn h thà nh kiến thức.
: GV giao nhiệm vụ cho HS và chủ yếu cho làm việc cá nhân để
h oàn thành b ài tập. T rong qu á trình làm việc HS c ó thể tra o đổ i v ới b ạn.
trả lờ i đ ượ c c âu hỏ i m à G V g iao. Bước 1. Giao nhiệm vụ:
G V yêu cầu H S d ựa v ào kiến thức đ ã học , hãy trả lờ i c ác c âu hỏi sau: Trang 140
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ:
* HS dựa vào h ình 2 .1 và kiến thức đ ã họ c , suy ng hĩ, trao đổi vớ i bạ n để trả lờ i c âu hỏ i.
* G V quan sát, trợ g iúp H S khi c ó yêu cầ u. Đá nh giá thái độ v à khả năng thực
h iện nhiệm vụ họ c tập của H S.
Bước 3. Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận:
* Sau khi c á nhân H S c ó sản phẩm , G V lần lượ t g ọi HS trình bày sản p hẩm c ủa m ình: 1 .
- Hai huyện đảo xa bờ nhất của Việt Nam hiện nay là:
+ Hu yện đảo Ho àng S a (trực thuộ c thàn h p hố Đà N ẵng)
+ Hu yện đảo Trường Sa (trực thu ộc th ành phố Khán h H ò a).
- Huyện đảo có diện tích lớn nhất trong vịnh Bắc Bộ và vịnh Thái Lan là:
+ Hu yện đảo có diện tíc h lớ n nhất trong Vịnh Bắc Bộ là: Vân Đồ n (5 5 1 ,3 km 2).
+ Hu yện đảo có diện tíc h lớ n nhất trong Vịnh Thái Lan là: Phú Q uố c (58 9 ,23 km 2). 2 . 3 . Trang 141
* HS c ò n lại lắng ng he, b ổ su ng, c hỉnh sửa sản p hẩm g iúp bạ n v à sản phẩ m c ủa cá nh ân. Bước 4. Đánh giá:
G V đánh giá tinh thần thái độ học tập củ a HS , đánh g iá kết quả hoạ t độ ng c ủa H S.
4. Hoạt động vận dụng (5 phút)
V ận d ụng kiến thức m ớ i m à HS đã đ ượ c lĩnh hộ i để giải q uyết
n hữn g vấ n đ ề m ớ i tro ng họ c tập .
: GV hướng dẫn HS làm bài tập ở nhà.
trả lờ i đ ượ c c âu hỏ i m à G V g iao.
Bước 1. Giao nhiệm vụ: GV đặt câu hỏi cho HS:
H o ạt độ ng n ày nếu c ò n thờ i g ian G V hướ ng dẫ n HS làm v iệc ở lớ p, nếu
kh ông cò n thờ i g ia n thì hướn g d ẫn học sin h làm việc ở n hà.
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ: HS tìm kiếm thông tin trên Internet và thực h iện nhiệm vụ ở nhà.
Bước 3. Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận:
* Sau khi c á nhân H S c ó sản phẩm , G V lần lượ t g ọi HS trình bày sản p hẩm
c ủa m ình vào tiết học sau: Trang 142
Tuyên bố của Bộ ngoại giao nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ngày
14/3/1988 (đăng trên Báo Nhân dân số ra ngày 15/3/1988)
Sáng ng ày 1 4/3 /1 9 88 , các tàu chiến c ủa Trung Q uốc đang hoạt độ ng trá i
p hép trên v ùng b iển q uần đảo Trường Sa đã ng ang nhiên nổ súng vào h ai tàu
v ận tải c ủa Việt N am đang hoạ t độ ng bình thườ ng ở bãi đá ng ầm G ạc m a
thu ộc kh u đả o Sinh T ồn . T àu c ủa ta đ ã b uộ c ph ải nổ sún g để tự v ệ. Tro ng kh i
đ ó họ lại đ ổi trắ ng thay đ en vu c áo tàu của Việt N am khiêu khíc h vũ trang tàu
c hiến c ủa Trung Q uốc .
M ọ i ng ười đều b iết từ tháng 1 /1 9 88 đến n ay, T rung Q uố c đ ã không ng ừng
c ho nhiều tàu chiến xâm nhập v à khiêu khích qu ân sự ở c ác bãi đá ng ầm C h ữ
T hập , Ch âu Viên v à m ộ t số b ãi đá ng ầm khác ở khu v ực đảo Sinh Tồ n tro ng
q uần đ ảo T rườ ng Sa c ủa Việt Nam . Bất c hấp sự phản đối c ủa C hính p hủ C ộ ng
h òa xã hộ i c hủ ng hĩa Việt Nam và sự lo ng ại củ a d ư luậ n trên thế g iớ i, trướ c hết
là c ủa cá c nướ c Đ ông N am Á , h ành độ ng trắ ng trợ n nó i trên bộ c lộ rõ d ã tâm
c ủa nhà c ầm quyền Trung Q u ốc xâm p hạm chủ q uyền lãnh thổ của V iệt N am ,
đ e d ọa ng hiêm trọ ng an ninh c ủa Việt Na m , p há ho ại h òa b ìn h ổ n định và xu thế
đ ối tho ại ở Đ ô ng N am Á , thực hiện m ưu đ ồ b ành trướng ở B iển Đô ng .
Nh ân d ân và chính p hủ nướ c C ộ ng hò a xã hộ i c hủ ngh ĩa Việt N am v ô cù ng
p hẫn nộ và kiên qu yết lên án hành độ ng khiêu khíc h q uân sự của
n hà c ầm q uyền T rung Q uốc . C hính p hủ nướ c C ộ ng hò a xã h ội c hủ ng hĩa Việt
N am m ộ t lần n ữa khẳ ng định c hủ q uyền c ủa m ình đố i v ới q uần đảo Trường Sa
v à H oàn g S a. N hà c ầm q uyền Trung Q uố c p hải c hấm d ứt nga y các hành độ ng
kh iêu khích q uân sự, rút ngay c ác tàu c hiến c ủa họ ra kh ỏi vùng b iển thuộ c
q uần đ ảo T rườ ng Sa c ủa Việt N am . H ọ phải c hịu trá ch nhiệm về m ọi hậu q uả
d o h ành độ ng khiêu khíc h quâ n sự củ a h ọ g ây ra.
* H S cò n lại lắn g ng he, bổ sung , ch ỉnh sửa sả n phẩ m giúp bạ n và sản p hẩm c ủa cá nh ân. Bước 4. Đánh giá:
G V đánh giá tinh thần thái độ học tập củ a HS , đánh g iá kết quả hoạ t độ ng c ủa H S. HẾT Trang 143