Hamlet - Phân Tích Tác Phẩm Kinh Điển của W. Shakespeare

Hamlet — W. Shakespeare I. Giới thiệu chung
- “Hamlet” là vở kịch được sáng tác bởi William Shakespeare (1564-1616) -
nhà văn, nhà soạn kịch vĩ đại nhất của Anh.
- Tác phẩm được viết tại nước Anh vào năm 1601; công diễn vào năm 1602
và in thành sách vào năm 1623 (thời đại Phục Hưng).
- “Hamlet” là câu chuyện về sự trả thù, cuộc đấu tranh giữa thiện - ác, giữa
tình yêu - thù hận, giữa cái mới đang hình thành - cái cũ đang chết đi.
- Tác phẩm được viết nhằm lên án hiện thực xấu xa của xã hội lúc bấy giờ.
- Tác giả đã xây dựng thành công hai tuyến nhân vật độc ác và thiện lương
qua tình huống truyện, tạo nên nhiều nhân vật chân thật mà như đời thực
bước ra vậy. Những nhân vật đó mang nhiều ý nghĩa vượt ra khỏi giới hạn
của thời gian và không gian. II. Cốt truyện
1. Tình huống truyện
Hamlet, hoàng tử Đan Mạch, được hồn ma của vua cha chàng - vị vua mới qua đời
- báo cho biết rằng cái chết của ông là do vua Claudius lên kế hoạch giết chết nhằm
chiếm ngai vàng và hoàng hậu. Từ đây, một mặt Hamlet bị thôi thúc hành động để
trả thù cho cha, mặt khác là sự do dự, muốn tra xét sự thật về cái chết của cha. 2. Thắt nút
Tình hình căng thẳng hơn khi Hamlet mời một đoạn kịch về diễn một vở kịch.
Xem đến cảnh đôi gian phu dâm phụ giết nhà vua, Claudius hoảng hốt và trở vở
phong cầu nguyện bởi nó giống như cách thức mà ông đã giết vua cha của Hamlet. 3. Cao trào
Hoàng hậu đã thăm dò chàng bằng cách lợi dụng tình cảm mẹ con để chàng bộc
lộc cảm xúc thật của mình. Quan đại thần Polonius đã đứng sau tấm rèm để theo
dõi cuộc trò chuyện đó. Nhưng Hamlet đã luôn đề phòng và khi phát hiện ra
chuyển động của cái rèm, nghĩ rằng đó là vua Claudius nên đã ra tay giết hại ngay.
Tiếc thay đó lại là quan đại thần Polonius cha của Ophelia. Sau đó, anh trai của
OPhelia là Laertes trở về và bắt tay với nhà vua để lên kế hoạch giết chết Hamlet.
Họ đã có một trận đấu kiếm, Laertes và vua Claudius đã chuẩn bị sẵn một thanh
gươm tẩm độc và một chai rượu có độc nhằm mưu sát Hamlet.
4. Tình tiết mở nút
Đến khi hoàng hậu uống nhầm chai rượu độc và Hamlet bị dính độc do thanh
gươm thì mọi chuyện bắt đầu sáng tỏ. Ngay khi hoàng hậu vừa mất Laertes cũng bị
ngắm độc đã nói toàn bộ sự thật, chính vua Claudius đã đứng sau mọi chuyện. 5. Mở nút
Cuối cùng Hamlet bị trọng thương do thanh gươm bị tẩm độc nhưng vẫn kịp giết
chết tên vua Claudius để trả thù cho cha mình. Còn hoàng hậu trong lúc xem đấu
kiếm đã uống nhầm ly rượu độc rồi ngã ra chết. 6. Thông điệp
Những người phạm tội tày trời thì nên bị vạch mặt để hứng chịu cho những gì
mình đã làm. Ngoài ra còn có thông điệp về việc luôn giữ tinh thần của bản thân
tỉnh táo để giải quyết mọi việc. Dù có bị vùi dập như thế nào vẫn phải giữ vững ý
chí và có niềm tin vào bản thân.
III. Xung đột bi kịch
1. Xung đột nội tâm của Hamlet (Cái cao cả với cái cao cả).
Hamlet là biểu trưng cho tầng lớp nhân văn thời đại Phục hưng phương Tây, điều
trăn trở của chàng không chỉ bị giới hạn ở việc trả thù cho cha mà còn là điều gì đó lớn lao hơn, cao cả hơn.
Mặc dù toàn bộ mạch truyện xoay quanh công cuộc trả thù cho cha của Hamlet,
song bên cạnh đó vẫn có sự hiện diện của lý tưởng cao đẹp: diệt trừ cái ác và mang
cái thiện đến toàn nhân loại. Tuy nhiên, liệu việc giải quyết mối hận thù cá nhân và
tiêu diệt những phần tử xấu xa trong xã hội có khiến nội tâm Hamlet thanh thản hơn chăng?
Để rửa sạch nỗi oan khuất của cha, Hamlet đã chuẩn bị rất nhiều kế hoạch để khiến
Claudius phải nhận lấy hình phạt thích đáng cho tội lỗi của mình. Tuy nhiên, trong
suốt quá trình trả thù, Hamlet đã vô tình đẩy những người ngoài cuộc vào tấn bi
kịch đau thương. Cái chết của vị quan đại thần Polorius dưới tay anh đã khởi
nguồn cho những chuỗi bi kịch liên tiếp của những người vô tội. Nàng Ophelia -
người tình của Hamlet, đồng thời cũng là con gái của quan Polorius - vì không rõ
về kế hoạch giả điên để trả thù của người yêu, ngỡ rằng anh thật sự điên loạn, lại
thêm cái chết của cha đã giáng xuống một cú sốc tinh thần nặng nề cho Ophelia. Vì
không thể chống chọi lại những nỗi đau liên hoàn, nàng đã hóa điên, cuối cùng là
đánh đổi bằng cả mạng sống. Cái chết của Polorius và Ophelia đã đẩy Hamlet vào
thế xung đột nội tâm, khi lý tưởng cao cả hơn hẳn việc trả thù của anh là mang lại
một xã hội trong sạch, nhân văn, nhưng hành động trả thù của anh lại gây nên
những nỗi đau sâu sắc cho những người vô tội, những người xứng đáng được sống
một cuộc sống bình yên ở cái xã hội lý tưởng mà Hamlet hằng mong muốn.
"Tồn tại hay không tồn tại”, niềm trăn trở đó đã vây lấy anh trong hầu hết quãng
thời gian anh rửa hận cho tiên đế. Nỗi băn khoăn về việc trả thù cho cha, chứng tỏ
anh là người con có hiếu, thực thi công lý, diệt trừ cái ác; hay cũng chỉ là một kẻ
tàn ác, mượn danh trả thù mà làm những việc trời không dung đất không tha. Phải
chăng anh đang bước đi trên con đường ánh sáng hay từng bước chạm vào bóng tối của đời mình?
Đây chính là một trong những xung đột bi kịch đặc sắc nhất trong Hamlet. Đó là sự
hoài nghi không có lời hồi đáp từ chính bản thân anh, là nhân tố tạo nên tấn bi kịch
cho cuộc đời của anh, đồng thời nói lên xung đột nội tâm của những anh hùng với
lý tưởng cao đẹp đương thời.
2. Xung đột giữa các nhân vật (Cái cao cả với cái thấp kém).
Nếu như mâu thuẫn giữa Hamlet với chính bản thân anh là giữa hai khát vọng vì lẽ
phải, thì xung đột giữa Hamlet và phe phản diện trong vở kịch lại phản ánh sự
tương nghịch giữa những điều cao cả và thấp hèn trong xã hội.
Nhân vật phản diện xuất hiện xuyên suốt trong tác phẩm, khởi nguồn của toàn bộ
tấn bi kịch - Claudius - là hiện thân tiêu biểu cho thói ham danh, ích kỉ, độc ác và
gian dối của loài người. Tất thảy những nỗi đau xảy đến với các nhân vật vô tội
đều bắt nguồn từ sự kiện tiên đế bị sát hại bởi hắn. Không chỉ dừng lại ở việc đoạt
ngôi vua từ tay anh trai, hắn thậm chí còn mất đi tính người mà cướp cả hoàng hậu,
tức vợ của anh trai; lên kế hoạch để diệt trừ Hamlet; không trừ bất kì thủ đoạn nào
để giữ lấy hư vinh của mình. Trái với một Hamlet luôn hành động vì hạnh phúc
của nhân loại, Claudius lại mang lối sống vị kỉ, vì lợi ích của bản thân mà sẵn sàng
gây nên đau khổ cho những người vô tội. Chính sự độc ác của Claudius đã gây nên
mối hận trong lòng Hamlet, cũng như sự tàn nhẫn trong một khắc cũng có thể
châm ngòi cho sự xung đột không hồi kết giữa cái thiện và cái ác hiện hữu trong xã hội loài người.
Xung đột giữa cái thiện và cái ác được Shakespeare xây dựng rất chi tiết, hầu hết
toàn bộ mạch truyện đều xoay quanh sự giao tranh giữa hai lý tưởng đối lập nhau.
Cái thiện và cái ác được Shakespeare miêu tả rất chi tiết và thể hiện vô cùng rõ nét,
từ những đặc trưng được thể hiện qua nhân vật đến cuộc tranh đấu khốc liệt giữa cả
hai phe, cuối cùng là dẫn đến một kết cục bi thương. Sự xung đột giữa hai mục
đích sống là cuộc chiến muôn thuở, nhưng có lẽ sẽ chẳng bao giờ tìm ra phe thắng
cuộc mà chỉ gây nên những mất mát cho những người sống dưới sự giao tranh ấy.
3. Xung đột giữa nhân vật với hoàn cảnh (Khát vọng cao cả với số phận khắc nghiệt).
Dẫu được cho là “mẫu mực của sự hoàn thiện”, song vì sao bi kịch của Hamlet lại
đồng thời cho thấy sự tan vỡ của lý tưởng nhân văn? Có lẽ chính sự xung đột giữa
tác nhân bên ngoài (hay môi trường, hoàn cảnh của anh) và lý tưởng cao cả muốn
thoát ly khỏi những cái ác đã gây nên bi kịch cho chính cuộc đời Hamlet.
Sự xung đột giữa nhân vật và hoàn cảnh trong vở kịch đã đặt nền mống cho sự
xung đột giữa hai lý tưởng cao cả trong lòng Hamlet. Hamlet là đại diện cho tầng
lớp cao quý, tiên tiến trong thời kì Phục Hưng, đã được thấm nhuần lý tưởng nhân
văn thời đại. Anh được hưởng sự giáo dục của trường đại học, được tiếp nhận
những kiến thức vượt bậc, chính vì vậy mà con mắt nhìn đời vô cùng tươi sáng và
lạc quan, hướng tới một xã hội loài người văn minh và hoàn thiện. Ấy nhưng, thực
tại đã giáng xuống con người tràn trề sức trẻ ấy một nhát búa quá đau, khi anh tận
mắt chứng kiến sự bại hoại và mục ruỗng khắp chốn cung đình, từ chính những
người thân cận nhất. Chính cuộc hôn nhân quá vội vàng của mẹ; những kẻ từng là
bạn từ thuở ấu thơ nay thành lũ tay sai cho cái ác; Claudius và Polonius hậu thuẫn
Ophelia, có lẽ trong thâm tâm anh hình thành suy nghĩ rằng cả Ophelia cũng đang
âm mưu chống lại anh. Sự thật quá phũ phàng dường như đã khiến lý tưởng bao
lâu nay của Hamlet tan thành bọt biển. Từ một chàng trai trẻ với hoài bão cao cả,
cuộc đời đã tạo ra bước ngoặt để biến anh thành một người buộc phải trưởng thành
để tồn tại trong hoàn cảnh quá đỗi khắc nghiệt như trên.
Xung đột giữa lý tưởng quá đỗi cao cả của Hamlet và thực tại phũ phàng đã tạo
nên một con người hoàn toàn mới, một ngã rẽ mới, biến một trí thức trẻ bước chân
vào con đường trả thù buộc phải hi sinh rất nhiều thứ, trong số đó có lẽ là bản chất
của anh, hoài bão của anh, thậm chí là trí tuệ để phục vụ cho mục đích trả thù của
mình. Sự xung đột giữa nhân vật và số phận là khởi nguồn cho sự xung đột trong
nội tâm của nhân vật, bởi vốn dĩ Hamlet là người có lý tưởng cao đẹp, không muốn
mình bị những điều thối nát tồn đọng trong hoàn cảnh lúc bấy giờ vấy bẩn, nhưng
khi bước đi trên cung đường thực thi công lý của mình, Hamlet lại vô tình để bóng
tối len lỏi vào trong từng chút một, đến một lúc nào đó lại gây nên sự băn khoăn cho chính mình.
Có lẽ bi kịch của toàn bộ nhân vật sẽ chẳng xảy đến nếu số phận của Hamlet không
phải gánh chịu những gánh nặng và mất mát to lớn như thế. Có lẽ anh sẽ chẳng
bước đi trên con đường trả thù đẫm máu và bi thảm đến thế nếu ngày đó, cha anh
không ra đi dưới bàn tay bạo tàn của phản diện. Shakespeare xây dựng xung đột bi
kịch cho nhân vật Hamlet, có lẽ đồng thời nói lên nỗi khổ chung của những con
người thông thái và trong sạch trong xã hội đương thời: dù muốn dù không, những
cái ác tồn tại sẽ từng bước giẫm nát lý tưởng nhân văn cao đẹp của họ. IV.Nhân vật chính 1. Hamlet + Tính cách: •
Thông minh và chu đáo: Hamlet được biết đến với chiều sâu trí tuệ và bản
chất triết học. Chàng thường tham gia vào việc xem xét nội tâm và suy
ngẫm, dẫn đến những đoạn độc thoại nổi tiếng khám phá sự phức tạp của sự sống và cái chết. •
Sầu muộn: Hamlet thường được mô tả là u sầu hoặc trầm cảm. Cái chết của
cha chàng, cuộc tái hôn vội vàng của mẹ chàng với chú Claudius, và những
mưu đồ chính trị xung quanh triều đình góp phần vào tình trạng tuyệt vọng của chàng. + Cảm xúc: •
Đau buồn và thương tiếc: Hamlet bị ảnh hưởng sâu sắc bởi cái chết của cha
mình. Nỗi đau của chàng càng tăng lên bởi cuộc tái hôn nhanh chóng của mẹ chàng với Claudius. •
Tức giận và phẫn nộ: Hamlet ngày càng tức giận và phẫn nộ khi biết về sự
thật xoay quanh cái chết của cha mình. Sự tức giận của chàng nhắm vào
Claudius, mẹ chàng và những người khác mà chàng coi là đồng lõa phản bội. + Ngôn ngữ: •
Thơ mộng và lưu loát: Hamlet được biết đến với ngôn ngữ hùng hồn và thơ
mộng. Các bài phát biểu của chàng, đặc biệt là các đoạn độc thoại, nổi tiếng
với chiều sâu và biểu hiện những cảm xúc phức tạp. •
Dí dỏm và chơi chữ: Hamlet thường sử dụng sự dí dỏm và chơi chữ trong
các tương tác của mình với các nhân vật khác. Việc sử dụng ngôn ngữ thông
minh của chàng ấy vừa là một hình thức thể hiện bản thân vừa là phương
tiện che giấu ý định thực sự của chàng.
+ Hành động: •
Đi tìm công lý: Hành động chính của Hamlet trong tác phẩm là tìm kiếm
công lý cho vụ giết cha mình. •
Giả vờ điên rồ: Hamlet chấp nhận giả điên như một phần trong chiến lược
của mình để thu thập thông tin và câu giờ. •
Đối đầu và đấu tay đôi: Hành động của Hamlet bao gồm các cuộc đối đầu
với nhiều nhân vật khác nhau, đặc biệt là Claudius. Đa số những cuộc đấu
tay đôi đều cao trào và dẫn đến cái kết bi thảm. 2. Claudius + Tính cách: •
Tham vọng: Claudius được miêu tả là người đầy tham vọng và khao khát
quyền lực. Ông ta sẵn sàng làm bất cứ điều gì, bao gồm cả giết người, để có
được những gì ông ta mong muốn. •
Thao túng: Claudius có kỹ năng thao túng, được nhìn thấy thông qua việc
ông nhận được sự ủng hộ của triều đình và thậm chí cả hoàng hậu Gertrude
ngay sau cái chết của tiên Hoàng. •
Lừa dối: Claudius che giấu bản chất thực sự của mình và tội ác mà ông ta đã
gây ra, thể hiện bên ngoài là một vị vua chu đáo và có khả năng trị vì. + Cảm xúc: •
Cảm giác tội lỗi: Trong suốt tác phẩm, có những chi tiết cho thấy rằng
Claudius có sự dằn vặt vì đã giết anh trai mình. Cảm giác tội lỗi này ngày
càng rõ ràng hơn qua nhiều sự kiện. •
Sợ hãi: Claudius sợ bị vạch trần tội ác và lãnh hậu quả của những điều mình
đã làm. Hành vi thất thường của Hamlet và sự xuất hiện của hồn ma tiên
hoàng đã góp phần vào cảm giác khó chịu của ông ta. + Ngôn ngữ: •
Bóng bẩy và ngoại giao: Claudius sử dụng ngôn từ rất rõ ràng và bóng bẩy.
Ông rất giỏi trong việc phát biểu trước toàn dân và đặc biệt là khi phát biểu trước triều đình. •
Lời nói thao túng: Claudius thường sử dụng ngôn ngữ để thao túng những
người xung quanh. Ví dụ, ông ta đưa ra một bài phát biểu dường như chân
thành để có được sự ủng hộ của triều đình và hợp pháp hóa cuộc hôn nhân của ông ta với Gertrude. + Hành động: •
Giết người: Hành động cốt lõi của Claudius là giết anh trai mình, tiên
Hoàng, để chiếm lấy ngai vàng và hoàng hậu. •
Chính trị: Sau khi trở thành vua, Claudius tham gia vào các hoạt động chính
trị để duy trì và củng cố vị trí của mình. •
Âm mưu chống lại Hamlet: Khi Hamlet nghi ngờ Claudius, ông đã thực hiện
các hành động để bảo vệ mình, bao gồm cả âm mưu hãm hại Hamlet. 3. Gertrude + Tính Cách: •
Dục vọng và nồng nhiệt: Gertrude thường được miêu tả là một nhân vật đầy
dục vọng và mãnh liệt. Cuộc hôn nhân vội vã của bà với Claudius, vốn là em
chồng của bà, đã cho thấy những ham muốn vượt ngoài quy chuẩn cho phép của triều đình. •
Thương yêu con: Trong khi mối quan hệ của Gertrude với Hamlet căng
thẳng, có những khoảnh khắc cho thấy khía cạnh của một người mẹ trong
nhân vật của bà. Dù sao đi nữa, những hành động của bà vẫn góp phần khiến
Hamlet cảm thấy bị phản bội. + Cảm xúc: •
Nỗi đau mơ hồ: Nỗi đau của Gertrude về cái chết của tiên Hoàng có vẻ mơ
hồ, chóng vánh. Bà sau đó đã nhanh chóng kết hôn với Claudius, là nguyên
nhân khiến Hamlet cảm thấy bị phản bội. •
Cảm giác tội lỗi và sự thừa nhận cái ác: Gertrude có thể đã cảm thấy tội lỗi
bởi đã tiếp tay cho kế hoạch của Claudius thông qua sự kiện thăm dò Hamlet
ở Elsinore. Phản ứng của bà ấy đối với vở kịch vạch trần tội ác của Claudius
cho thấy sự âm thầm thừa nhận hành vi sai trái. + Ngôn ngữ: •
Lịch sự và ngoại giao: Ngôn ngữ của Gertrude chủ yếu là lịch sự và ngoại
giao. Bà cố gắng duy trì sự hòa hợp trong triều đình, và các bài phát biểu của
bà thường phản ánh mong muốn giữ vững hòa bình và ổn định. •
Đa nghĩa, mơ hồ: Các lời thoại của Gertrude có thể mơ hồ, dẫn đến những cách
hiểu khác nhau về nhân vật của bà ấy. Một số lời thoại của bà ấy cho thấy sự
ngây thơ, trong khi những câu nói khác cho thấy sự thỏa hiệp của bà với tội ác
của em chồng và im lặng trước những ung nhọt trong triều đình. + Hành động: •
Kết hôn với Claudius: Là một hành động quan trọng gây nên phần lớn xung
đột của vở kịch. Hành động này góp phần vào cảm giác bị phản bội của
Hamlet và thúc đẩy hành trình tìm kiếm công lý của chàng. •
Tham gia vào âm mưu chính trị: Gertrude là một phần của âm mưu chính trị
trong triều đình. Cuộc hôn nhân của bà với Claudius không chỉ là lựa chọn
cá nhân mà còn là một động thái chiến lược để duy trì sự ổn định trong vương quốc. 4. Laertes + Tính cách: •
Bốc đồng và nóng tính: Phản ứng xốc nổi và nóng nảy của chàng góp phần
vào các sự kiện kịch tính trong phần sau của tác phẩm. •
Bảo vệ: Laertes vô cùng bảo vệ em gái của mình và luôn quan tâm đến sức
khỏe của Ophelia, đặc biệt là chuyện tình giữa cô và Hamlet. •
Trung thành: Laertes trung thành với gia đình, đặc biệt là với cha mình,
Polonius. Chàng luôn thể hiện ý thức trách nhiệm và lòng trung thành tuyệt
đối với gia đình của mình.
+ Cảm xúc: •
Đau buồn: Laertes bị ảnh hưởng sâu sắc bởi cái chết của cha mình,
Polonius. Nỗi đau và sự tức giận của chàng về cái chết của cha đã khiến
Laertes tìm cách trả thù Hamlet. •
Tức giận và phẫn nộ: Laertes nuôi dưỡng sự tức giận và phẫn nộ mạnh mẽ,
đặc biệt là khi chàng tin rằng Hamlet phải chịu trách nhiệm cho sự điên loạn
của Ophelia và cái chết của cha mình. + Ngôn ngữ: •
Mãnh liệt và biểu cảm: Laertes thể hiện cảm xúc của mình vô cùng cường
điệu. Ngôn ngữ của chàng thường chứa đầy cảm xúc, đặc biệt là khi đối mặt
với Hamlet và nói về những sai lầm của anh. •
Thơ mộng: Giống như nhiều nhân vật trong các vở kịch của Shakespeare,
Laertes sử dụng ngôn ngữ thơ, đặc biệt là khi thể hiện cảm xúc hoặc phát biểu. + Hành động: •
Trả thù: Laertes trở thành nhân vật chủ chốt trong chủ đề trả thù của
"Hamlet". Chàng liên minh với Claudius để tìm cách trả thù Hamlet vì cái
chết của Polonius và Ophelia. •
Đấu tay đôi với Hamlet: Cao trào hành động của Laertes xảy ra trong màn
cuối cùng, nơi chàng tham gia vào một cuộc đấu tay đôi với Hamlet. Sự
tham gia của Laertes vào cuộc chiến này là một phần của cốt truyện lớn,
nhưng cuối cùng vẫn là dẫn đến hậu quả bi thảm cho nhiều nhân vật. 5. Fortinbras + Tính cách: •
Tham vọng và quyết tâm: Fortinbras được miêu tả là đầy tham vọng và quyết
tâm đòi lại những vùng đất mà cha chàng đã đánh mất trong trận chiến với
tiên Hoàng. Quyết tâm này song song với sự trả thù và tham vọng của các
nhân vật khác, chẳng hạn như Hamlet và Laertes. •
Thực dụng: Fortinbras thực dụng và mưu mô qua cách tiếp cận để đòi lại các
vùng lãnh thổ đã mất của cha mình. + Cảm xúc: •
Tham vọng tràn trề: Cảm xúc chính của Fortinbras dường như là tham vọng
khôi phục danh dự của gia đình và giành lại lãnh thổ đã mất. Nhân vật của
chàng được đánh giá là ít phức tạp hơn về mặt cảm xúc so với các nhân vật khác trong vở kịch. + Ngôn ngữ: •
Chỉ đạo và chỉ huy: Ngôn ngữ của Fortinbras thường trực tiếp và mang tính
chỉ đạo. Chàng nói chuyện có khí phách, thể hiện rõ vai trò là một nhà lãnh
đạo quân sự và một hoàng tử cao quý. •
Chiến lược: Fortinbras đưa ra các bài phát biểu tiết lộ ý định sử dụng quân
sự để đạt được mục tiêu của mình. Ngôn ngữ của chàng thiên về hành động hơn là chiêm nghiệm. + Hành động: •
Chiến dịch quân sự: Hành động chính của Fortinbras là chuẩn bị và thực
hiện chiến dịch quân sự để chiếm lại lãnh thổ đã mất mát của cha mình.
Chiến dịch này là một sự đối lập với công cuộc trả thù của Hamlet. •
Chơi chiến thuật chính trị: Fortinbras tham gia vào các chiến thuật chính trị
để đạt được mục tiêu của mình, thể hiện sự hiểu biết của chàng về sự phức
tạp của quyền lực trong thế giới của vở kịch. IV.
Chủ đề chính và chủ đề phụ
Tác phẩm bi kịch đầu tay của nhà thơ, nhà viết kịch William Shakespeare -
“Hamlet" được coi là một trong những tác phẩm văn học phong phú nhất nước Anh
với chủ đề chính xuyên suốt câu chuyện là sự trả thù của Hamlet cho cái chết của
cha mình. Thế nhưng, ẩn sau cái chết đầy bí ẩn ấy chính là những câu chuyện phức
tạp về tình cảm gia đình và tình yêu đôi lứa, sự tham vọng về quyền lực dẫn đến
những kết cục bi thương và câu chuyện tình yêu ngang trái của chính những người trong cùng một gia đình. 1. Chủ đề chính
Vở kịch mở ra bằng một thông điệp từ thế giới bên kia, khi hồn ma của người cha
hiện về, báo cho Hamlet biết Claudius chính là người đã giết ông để chiếm đoạt
ngai vàng, và ông mong con trai mình sẽ thay mình trả thù. Kể từ giây phút đó,
lòng chàng luôn tràn ngập sự căm phẫn và chán ghét cuộc sống, suy nghĩ duy nhất
của chàng chỉ là trả thù. Chàng đã giả điên, làm tất cả mọi việc với mong muốn
vạch trần tội ác chiếm đoạt ngôi vua và trả thù cho cái chết oan ức của cha.
"To be, or not to be" - Tồn tại hay không tồn tại
Đây là câu nói nổi tiếng của Hamlet khi chàng cảm thấy nghi ngờ về mục đích
sống, liệu chàng là một người con có hiếu, đại diện cho công lí ánh sáng để diệt trừ
những thứ tà ác, vì quyền lực mà có thể giết chết anh ruột của mình, hay chàng
cũng chỉ là một kẻ ngu muội, lấy danh nghĩa trả thù mà làm điều xằng bậy? Nhưng
đến cuối cùng, chính tay chàng đã giết chết cái ác và chuỗi bi kịch về cuộc đời chàng kết thúc từ đó. 2. Chủ đề phụ
Đã có nhiều lúc những hồn ma tàn ác dụ dỗ Hamlet vào con đường tội lỗi, nhưng
chính nhờ tình cảm gia đình thiêng liêng và tình yêu đối với Ophelia đã giúp
chàng giữ lại ý chí của một con người ngay thẳng. Hoàng hậu Gertrude là một
người đàn bà rất yêu con, đến những giây cuối cùng của cuộc đời vẫn lo lắng cho
con trai mình. Với tình mẹ con, thoạt đầu Hamlet oán mẹ, cha chết đi chưa đầy hai
tháng, đã vội đi bước nữa. Dần dần chàng xác định được sự thật, tìm lại được nghị
lực sống để chống lại cái ác khi chàng thú thật với mẹ: "Con không điên thật mà
chỉ điên vờ". Và tình mẹ con trở lại như buổi ấu thơ. Gertrude ôm đầu Hamlet vào
lòng… Về phía Ophelia, nàng là một người con gái có trái tim chung thủy, yêu
Hamlet hết lòng, nàng đau khổ dằn vặt vì mối tình ngang trái. Phần vì thất vọng
với sự điên loạn của người yêu, phần vì quá đỗi đau thương trước cái chết bí ẩn của
người cha nên bị mất trí, lang thang và cuối cùng chết đuối. Trước khi chết đuối
nàng còn kêu: "Ta không muốn chết. . Hamlet! Ta muốn gặp chàng" . Tiếng kêu
thương của tình yêu trong trắng, chung thuỷ. Cũng chính nhờ tình yêu của hoàng
hậu và sự chung thuỷ, nồng cháy của tình yêu đã giúp cho phần con không chiếm
lấy phần người của chàng Hamlet.
Mặt khác, nguyên nhân dẫn đến tấn bi kịch trên khởi nguồn từ một trong bảy tội đồ
của con người: tham lam. Sự tham vọng về quyền lực, hư vinh của người chú
ruột Claudius khiến một con người trở nên xấu xa, dẫm đạp lên chính máu mủ ruột
thịt để thoả mãn lòng tham không đáy và những tấn bi kịch tiếp diễn là hậu quả của
sự tham lam vô tận này. Không dừng lại ở đó, tội chồng thêm tội khi nhà vua qua
đời chưa được bao lâu, hoàng hậu - mẹ của Hamlet - đã vội tái giá khi “đôi giày
tang còn chưa mòn gót” vì không chịu được cảnh cô đơn, tàn ác hơn khi người
chung giường với mẹ chàng không ai chính là người chú đang thay thế ngôi vị của
cha mình. Nỗi oán hận và hoài nghi về tình yêu của mẹ chàng dành cho người cha
thân yêu ngày càng tăng thêm khi mà cả mẹ và chú đều nhởn nhơ, đắc ý, ngày đêm
phè phỡn trong yến tiệc và đắm đuối trong chăn khối loạn luân ấy. Một người
hoàng hậu nhẹ dạ yếu đuối, nhưng trớ trêu thay bà lại sa ngã, thông dâm với em
chồng. “Mỗi lời nói của con như dao đâm vào tai mẹ. Đừng nói nữa. Ôi! Hamlet
thân yêu”. Bà đau khổ, ân hận cho sự sa ngã tình cảm của mình: “Con đã khiến mắt
ta nhìn thấu linh hồn ta, thấy rõ những vết đen ô uế. .”. V.
Hiệu ứng thanh lọc
1. Liên hệ văn bản
Hăm-lét đối mặt với hiện thực xấu xa của xã hội, cảm thấy đau khổ và bi quan, đầy
những trăn trở.Tình cảnh đáng thương của Hăm-lét và tâm hồn u buồn của chàng
đã phản ánh gián tiếp hiện thực đương thời và tình trạng khó khăn trong xã hội,
cũng như tác động của tội ác và bất công đến loài người. 2. Liên hệ xã hội
Trong xã hội hiện đại, xung đột vẫn luôn tồn tại. Các mâu thuẫn giữa cá nhân và xã
hội, giữa lợi ích cá nhân và lợi ích cộng đồng, hay giữa những giá trị đối lập vẫn
gây ra những tình huống đau đớn và khó khan. Tuy nhiên, cách diễn đạt và biểu
hiện của xung đột có thể khác nhau trong mỗi thời đại và văn hóa xã hội.
+ Xã hội hiện đại tạo ra tiềm năng cho xung đột trong việc đối nhân xử thế.
+ Xung đột chính trị và xã hội vẫn là một hiện trạng nhức nhối hiện nay. Các nhóm
và lợi ích khác nhau tranh đấu vì quyền lực, tài nguyên, quyền lợi và quan điểm
khác nhau, dẫn đến xung đột và mâu thuẫn.
+ Sự khác biệt giữa văn hóa và truyền thống trong xã hội hiện đại cũng có thể tạo
ra xung đột. Quan điểm, thói quen, tập tục và niềm tin dẫn đến xung đột và mâu
thuẫn trong việc giao tiếp và tương tác.
Tuy nhiên, xung đột cũng có thể thúc đẩy sự phát triển và tiến bộ trong xã hội, giúp
mọi người tìm kiếm giải pháp sáng tạo và thúc đẩy sự đổi mới.
3. Liên hệ bản thân
- Thúc đẩy bản thân thích nghi với sự thay đổi của xã hội và tìm kiếm giải pháp
để ngày càng tiến bộ trong xã hội.
- Bình tĩnh đưa ra quyết định hợp lí để xử lí các tình huống một cách phù hợp.
- Không ngừng đổi mới những điều mới mẻ về các nền văn hoá độc đáo. VI.
Đánh giá, cảm nhận
Tác phẩm “Hamlet" do William Shakespeare sáng tác đã mở ra cả một thời đại
phát triển mới của bi kịch. Ngoài ra, tác phẩm còn phản ánh một cách thiên tài toàn