Khái niệm Giai cấp và Dân tộc trong Xã hội học môn Chủ nghĩa xã hội khoa học | Trường Đại học Tôn Đức Thắng

1. Làm rõ khái niệm giai cấp và dân tộc
Định nghĩa giai cấp: Trong tác phẩm “Sáng kiến vĩ đại”, V.I.Lênin đã đưa ra định nghĩa giai
cấp: “Người ta gọi giai cấp, những tập đoàn người to lớn gồm những người khác nhau về địa vị
của họ trong một hệ sản xuất xã hội nhất định trong lịch sử, khác nhau về quan hệ của họ
(thường thì các quan hệ này được pháp luật quy định và thừa nhận) đối với tư liệu sản xuất, về
vai trò của họ trong tổ chức lao động xã hội và như vậy khác nhau về cách thức hưởng thụ và về
phần của cải xã hội ít hoặc nhiều mà họ được hưởng. Giai cấp là những tập đoàn người, mà tập
đoàn này có thể chiếm đoạt lao động của tập đoàn khác, do chỗ tập đoàn đó có địa vị khác nhau
trong một chế độ kinh tế - xã hội nhất định”.
Ví dụ: Chủ nô và nô lệ là hai giai cấp đối lập nhau trong xã hội cổ đại
Đặc trưng của giai cấp:
+Giai cấp là những tập đoàn người có địa vị kinh tế - xã hội khác nhau trong một
hệ thống sản xuất xã hội nhất định trong lịch sử.
+Giai cấp là những tập đoàn người khác nhau về quan hệ đối với tư liệu sản xuất.
+Giai cấp là những tập đoàn người khác nhau về vai trò trong tổ chức lao động xã hội.
+Giai cấp là những tập đoàn người khác nhau về phương thức phân phối sản phẩm.
Khái niệm dân tộc: Dân tộc là cộng đồng người ổn định được hình thành trong lịch sử trên cơ sở
một lãnh thổ thống nhất, một ngôn ngữ thống nhất, một nền kinh tế thống nhất, một nền văn hóa
và tâm lý, tính cách thống nhất, với một nhà nước và pháp luật thống nhất. Đặc trưng: -
Dân tộc là cộng đồng người ổn định trên một lãnh thổ thống nhất: Mỗi dân tộc có lãnh
thổ riêng thống nhất. Lãnh thổ thuộc chủ quyền của mỗi quốc gia dân tộc, không có lãnh
thổ thì không có khái niệm Tổ quốc, quốc gia. -
Dân tộc là cộng đồng người thống nhất về ngôn ngữ: Ngôn ngữ là công cụ giao tiếp kết
nối các thành viên trong cộng đồng dân tộc. Các thành viên của một dân tộc có thể dùng
nhiều ngôn ngữ để giao tiếp, song đều có một ngôn ngữ chung, thống nhất. -
Dân tộc là cộng đồng thống nhất về kinh tế: Là mối liên hệ kinh tế thường xuyên và
mạnh mẽ, đặc biệt là mối liên hệ thị trường đã làm tăng tính thống nhất, tính ổn định, bền
vững của cộng đồng người đông đảo sống trên một lãnh thổ rộng lớn. -
Dân tộc là cộng đồng bền vững về văn hóa và tâm lý, tính cách. -
Dân tộc là cộng đồng người có nhà nước và pháp luật thống nhất: Đây là đặc trưng của
dân tộc - quốc gia để phân biệt với dân tộc theo nghĩa tộc người. Trong dân tộc - quốc
gia, dân tộc nào cũng có nhà nước và pháp luật thống nhất, dân tộc nào cũng có một nhà nước nhất
2. Điều em tâm đắc nhất khi nghiên cứu, tìm hiểu phần III. Nhà nước và cách mạng xã hội?
Phần III. Nhà nước và cách mạng xã hội trong triết học Mác Lê Nin tập trung vào
phân tích bản chất, nguồn gốc, vai trò và chức năng của nhà nước, đồng thời làm sáng tỏ
mối quan hệ giữa nhà nước với cách mạng xã hội. Điều em tâm đắc nhất khi nghiên cứu,
tìm hiểu là về vai trò và chức năng của nhà nước bởi nhà nước có vai trò bảo vệ chế độ xã
hội hiện hành, duy trì trật tự xã hội và đàn áp giai cấp bị trị. Nhà nước cũng có chức năng
tổ chức và quản lý xã hội, thực hiện các chính sách kinh tế, văn hóa, giáo dục... Vai trò và
chức năng của nhà nước thay đổi theo từng giai đoạn lịch sử và từng chế độ xã hội. Trong
xã hội tư bản chủ nghĩa, nhà nước là công cụ của giai cấp tư sản nhằm áp bức giai cấp vô
sản. Trong xã hội xã hội chủ nghĩa, nhà nước là công cụ của giai cấp công nhân và nhân
dân lao động nhằm giải phóng giai cấp mình và toàn thể nhân loại.