Lễ Thôi Nôi trong Văn Hóa Việt Nam môn văn Hiến Việt Nam| Trường Đại học Văn Hiến

NHÓM 4 VĂN HIẾN VIỆT NAM
Chia nhiệm vụ thuyết trình đề tài:
Lễ Thôi Nôi trong Đời Sống Văn hoá của người Việt Thuyết Trình Power Point Ngọc Huyền Thanh Thủy Thanh Phương Bee Ngọc Thúy Th Hồng Phúc Thành Danh Phương Nhi Thanh Vy Soạn nội dung Thiều Khuê Quyền Trân Quỳnh Anh  Uyên Đàm Như Quỳnh DÀN Ý
Mở đầu: (Ngọc Huyền)
Tìm 1 câu chuyện, 1 đoạn clip … liên quan đến chủ đề thôi nôi.
Giới thiệu sơ về khái niệm
Khái niệm về ngày lễ thôi nôi
Thôi nôi hoặc đầy năm là một phong tục tập quán lâu đời của người Việt,
"thôi nôi" tức là khi em bé đủ 12 tháng sẽ không nằm nôi nữa và lễ này cũng
nhằm cảm ơn các Bà Mụ đã nặn ra đứa bé. Phong tục cúng bái, làm lễ thay đổi
tùy theo tập quán của mỗi vùng.
Đây là một phong tục tốt đẹp của người Việt không những để cảm ơn các
bà mụ mà còn tạ ơn trời phật đã che trở cho đứa bé và đồng thời cũng cầu xin
sự an lành, bình yên cho đứa bé. Thôi nôi cũng tương đương với dịp sinh nhật
lần đầu tiên trong cuộc đời của đứa bé. NHÓM 4 VĂN HIẾN VIỆT NAM I.
Ý nghĩa của Lễ Thôi Nôi (Ngọc Thúy)
Ý Nghĩa: Về mặt tâm linh, xã hội và nhân văn
Về mặt tâm linh:
- Tạ ơn tổ tiên, thần linh:. Lễ Thôi Nôi cũng là dịp để gia đình bày tỏ lòng
biết ơn với ông bà, tổ tiên đã phù hộ cho đứa trẻ sống khỏe mạnh.
- Cầu mong những điều tốt đẹp: Qua lễ thôi nôi, cha mẹ cầu mong con cái
lớn lên khỏe mạnh, thông minh, tài giỏi và gặp nhiều may mắn trong cuộc sống.
- Xua đuổi tà ma: Nghi thức cúng bái còn có ý nghĩa xua đuổi tà ma, bảo vệ
trẻ khỏi những điều xui xẻo.
Về mặt xã hội:
- Đánh dấu cột mốc quan trọng: Khi trẻ tròn một tuổi, cha mẹ tổ chức lễ thôi
nôi để đánh dấu một cột mốc quan trọng trong cuộc đời của con. Đây là lúc trẻ
chính thức bước vào một giai đoạn mới, bắt đầu khám phá thế giới xung quanh.
- Tăng cường tình cảm gia đình: Đây là dịp để gia đình, họ hàng, bạn bè sum
họp, cùng nhau chia sẻ niềm vui và gửi những lời chúc tốt đẹp đến bé.
- Thể hiện truyền thống văn hóa: Lễ thôi nôi góp phần gìn giữ và phát huy
những giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc.
Về mặt nhân văn
- Nuôi dưỡng tâm hồn trẻ thơ: Qua lễ thôi nôi, trẻ em được làm quen với các
nghi lễ truyền thống, từ đó hình thành những giá trị văn hóa tốt đẹp. NHÓM 4 VĂN HIẾN VIỆT NAM
- Xây dựng cộng đồng: Lễ thôi nôi tạo cơ hội để mọi người trong cộng đồng
cùng nhau chia sẻ niềm vui, gắn kết tình làng nghĩa xóm.
- Quan tâm, chăm sóc của gia đình: Đây là giai đoạn mà mỗi đứa trẻ cần sự
yêu thương, chăm sóc đặc biệt từ cha mẹ và cộng đồng để phát triển toàn diện
cả về thể chất lẫn tinh thần.
Lịch sử và nguồn gốc: Tóm tắt lịch sử và nguồn gốc của Lễ Thôi Nôi.
Lịch sử của Lễ Thôi Nôi
Lễ thôi nôi là một phong tục có từ lâu đời trong văn hóa Việt Nam. Sau
12 tháng kể từ khi chào đời, gia đình sẽ tổ chức cúng thôi nôi để kỷ niệm dịp
sinh nhật đầu tiên của bé. Mặc dù không có tài liệu chính thức ghi lại một cách
chi tiết về nguồn gốc của lễ này, nhưng qua các câu chuyện dân gian, tục ngữ
và khảo sát văn hóa, chúng ta có thể hình dung được một phần lịch sử của nó.
Thông thường, các gia đình sẽ tổ chức lễ cúng thôi nôi vào đúng giờ Ngọ
(12 giờ trưa). Tuy nhiên, mâm cúng ngày nay được tổ chức linh hoạt theo từng
gia đình. Mỗi gia đình có thể tổ chức giờ giấc sao cho phù hợp với thời gian cá nhân.
Theo nghĩa đen, thôi nôi là tạm biệt chiếc nôi nhỏ, bé chuyển sang ngủ
giường. Điều này thể hiện bé đang lớn khôn từng ngày.
Theo nghĩa bóng, cúng thôi nôi là nghi thức thể hiện lòng biết ơn đến sự
phù hộ của tổ tiên và 12 Bà Mụ, đồng thời cũng cầu xin sự an lành, bình yên cho đứa bé sau này.
Theo quan niệm truyền thống của người xưa, thôi nôi sẽ thực hiện vào ngày
âm lịch. Ông bà ta có câu “gái lùi 2, trai lùi 1”, nghĩa là:
Với bé gái, lễ cúng thôi nôi sẽ diễn ra sớm hơn 2 ngày. NHÓM 4 VĂN HIẾN VIỆT NAM
Với bé trai, lễ cúng thôi nôi sẽ diễn ra sớm hơn ngày sinh 1 ngày.
Nguồn gốc của Lễ Thôi Nôi
- Tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên: Lễ thôi nôi có liên quan mật thiết đến tín
ngưỡng thờ cúng tổ tiên của người Việt. Việc tổ chức lễ cúng nhằm tạ ơn tổ
tiên đã phù hộ cho đứa trẻ được bình an, khỏe mạnh.
- Tín ngưỡng thờ Mẫu: Các bà mụ được tôn kính như những vị thần, có khả
năng cứu chữa và bảo vệ trẻ sơ sinh. Vì vậy, lễ thôi nôi cũng là dịp để tạ ơn các
bà mụ đã nặn ra đứa trẻ.
- Quan niệm về sự linh thiêng của trẻ nhỏ: Trẻ sơ sinh được coi là những
linh hồn trong sáng, dễ bị ảnh hưởng bởi các yếu tố siêu nhiên. Lễ thôi nôi
giúp xua đuổi tà ma, bảo vệ trẻ khỏi những điều xui xẻo.
Tầm quan trọng: Giải thích tầm quan trọng của lễ thôi nôi đối với
người Việt, cả trong quá khứ và hiện tại.(Phương Nhi)
Lễ thôi nôi, hay đầy năm là một nghi lễ truyền thống quan trọng trong văn
hoá của người Việt Nam. Đây không chỉ là một dịp để ăn mừng sinh nhật đầu
tiên của trẻ mà còn mang ý nghĩa sâu sắc về văn hoá, tâm linh và tình cảm gia
đình. Dù xã hội đã trải qua rất nhiều sự thay đổi nhưng lễ thôi nôi vẫn giữ được
ý nghĩa sâu sắc và vẫn còn được lưu truyền cho đến sau này. Trong quá khứ
Cảm ơn thần linh và tổ tiên: Người xưa tin rằng, việc tổ chức lễ thôi nôi
là cách để tạ ơn thần linh đã phù hộ cho đứa trẻ khoẻ mạnh, bình an vượt
qua năm đầu đời – giai đoạn được xem là mong manh và dễ bệnh tật nhất. NHÓM 4 VĂN HIẾN VIỆT NAM
Cầu mong tương lai tốt đẹp: Qua lễ thôi nôi, cha mẹ cầu mong con cái
lớn lên khoẻ mạnh, thông minh, tài giỏi và gặp nhiều may mắn trong cuộc sống.
Đánh dấu sự trưởng thành: Thôi nôi đánh dấu cột mốc quan trọng khi trẻ
vừa bước sang tuổi mới, có nghĩa là bé đã đủ lớn để rời xa chiếc nôi,
tượng trưng cho sự trưởng thành ban đầu của trẻ. NHÓM 4 VĂN HIẾN VIỆT NAM Dự đoán tương
muốn của cha mẹ về tương lai của con cái, đồng thời cũng là một cách
để các cụ thể hiện sự quan tâm đến những thế hệ sau. Trong hiện tại
Giữ gìn truyền thống: Dù cuộc sống ngày nay hiện đại và có nhiều sự
thay đổi, lễ thôi nôi vẫn được nhiều gia đình Việt Nam tổ chức để gìn
giữ truyền thống văn hoá tốt đẹp của dân tộc. NHÓM 4 VĂN HIẾN VIỆT NAM
Cảm xúc gia đình: Lễ thôi nôi là dịp để các thành viên trong gia đình
quây quần bên nhau, chia sẻ niệm vui và tạo ra những kỷ niệm đep và tăng cường tình cảm.
Cơ hội giao lưu, học hỏi: Đây là dịp để mọi người gặp gỡ, giao lưu và
học hỏi những kinh nghiệm nuôi dạy con cái.
Sự kiện đáng nhớ: Lễ thôi nôi là một kỷ niệm đẹp trong cuộc đời của
mỗi người, ghi dấu những khoảnh khắc đáng nhớ của tuổi thơ.
Lễ thôi nôi không chỉ đơn thuần là một nghi lễ tôn giáo mà còn mang ý
nghĩa sâu sắc về văn hoá, xã hội và tâm lý. Đây là dịp để gia đình bày tỏ yêu
thương, sự quan tâm đến con cái, đồng thời cũng là dịp để cộng đồng cùng chia
sẻ niềm vui và gửi gắm những lời chúc tốt đẹp đến trẻ. Tóm lại, lễ thôi nôi là
một nét đẹp văn hoá truyền thống của người Việt, mang ý nghãi sâu sắc và
được nhiều gia đình trân trọng. Dù xã hội có nhiều thay đổi, lễ thôi nôi vẫn giữ
được vị trí quan trọng trong đời sống tinh thần của người Việt. II.
Các nghi thức và phong tục (Thành Danh)
Lễ cúng thôi nôi: Mô tả chi tiết các bước chuẩn bị và thực hiện lễ cúng.
Chi tiết các bước chuẩn bị và thực hiện lễ cúng Chuẩn bị : NHÓM 4 VĂN HIẾN VIỆT NAM + Chuẩn bị không gian: •
Vị trí: Chọn nơi thoáng mát, tránh gió lùa. •
Bàn thờ: Trải một tấm khăn đỏ hoặc vàng lên bàn thờ. •
Trang trí: Có thể trang trí thêm hoa tươi, đèn nến để thêm phần trang trọng
Các vật phẩm và mâm cúng: Danh sách các vật phẩm cần chuẩn bị và ý nghĩa của chúng. • Lễ vật chính : - Chè - Gà luộc - Xôi - 1 miếng thịt quay
- Cháo - Đồ vàng mã cho 12 bà Mụ và Đức Ông - Nước trắng • Lễ vật phụ : - Trái cây - Nhang - Bánh kẹo - Đèn cầy - Gạo, muối - Rượu, trà - Hoa tươi - Tiền vàng mã -
Đồ cho bé bốc : sách/vở, bút viết, tiền/ vàng, thước/kéo,… - Bánh kem NHÓM 4 VĂN HIẾN VIỆT NAM
- Thực hiện lễ cúng :
Sắp xếp các lễ vật gọn gàng, đẹp mắt.
Thắp nhang và đọc bài khấn.
Có thể nhờ thầy cúng hoặc tự đọc bài khấn.
Đặt bát cơm, chén nước lên bàn thờ và khấn.
Đặt đồ chơi của bé lên bàn thờ và khấn.
Cắt bánh và chia cho mọi người.
Cho bé bốc một số đồ vật trên mâm cúng để dự đoán tương lai.
Sau khi hoàn thành lễ cúng, gia đình tổ chức tiệc thôi nôi. Ý nghĩa Mâm cúng:
- Mâm ngũ quả: Nên chọn những loại quả tươi ngon, mang ý nghĩa tốt đẹp
như: thanh long, dưa hấu, chuối, táo, lê,...
Ý nghĩa của mâm ngũ quả trong lễ cúng thôi nôi:
- Tượng trưng cho ngũ hành: Mỗi loại quả đại diện cho một trong ngũ hành
(Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ), tạo nên sự cân bằng và hài hòa trong vũ trụ.
Điều này mang ý nghĩa cầu mong bé lớn lên khỏe mạnh, bình an và gặp nhiều may mắn.
- Cầu chúc sức khỏe, bình an: Các loại quả như táo, lê, chuối thường được
xem là biểu tượng của sự trường thọ, sức khỏe. Việc dâng mâm ngũ quả thể
hiện mong muốn bé luôn mạnh khỏe, ít bệnh tật.
- Mang lại tài lộc, may mắn: Một số loại quả như thanh long, dưa hấu được
coi là biểu tượng của sự giàu có, thịnh vượng. Điều này thể hiện mong muốn
bé sau này sẽ gặp nhiều may mắn và thành công trong cuộc sống. NHÓM 4 VĂN HIẾN VIỆT NAM
- Thể hiện lòng thành kính: Mâm ngũ quả là một cách để gia đình thể hiện
lòng biết ơn đối với ông bà, tổ tiên và các vị thần đã phù hộ cho bé. Đồng thời,
đây cũng là lời cảm ơn đến các bà mụ đã giúp đỡ mẹ tròn con vuông.
Bình hoa: Hoa tươi như hoa hồng, hoa cúc, hoa ly...
- Tượng trưng cho sự tươi mới và sinh sôi: Hoa tươi, với những cánh hoa
rực rỡ, tượng trưng cho sự khởi đầu mới, sự sống tươi đẹp và sự phát triển không ngừng.
- Thể hiện lòng thành kính: Bình hoa là một cách để gia đình thể hiện lòng
biết ơn đối với ông bà, tổ tiên và các vị thần đã phù hộ cho bé.
- Cầu chúc những điều tốt đẹp: Mỗi loài hoa đều mang một ý nghĩa riêng, và
khi kết hợp lại trong một bình, chúng tạo nên những thông điệp ý nghĩa, như
lời chúc cho bé một cuộc sống khỏe mạnh, hạnh phúc và an lành.
Nhang, đèn: 1 bó nhang, 15 cây nến. Nhang:
- Kết nối giữa cõi người và cõi thần linh: Nhang khi được đốt sẽ tạo ra khói,
được xem như cầu nối giữa thế giới con người và thế giới tâm linh. Khói
hương sẽ mang theo lời khấn cầu của gia đình đến với các vị thần, ông bà tổ tiên.
- Thể hiện lòng thành kính: Việc thắp nhang là một hành động thể hiện lòng
thành kính, sự tôn trọng đối với các vị thần và tổ tiên.
- Tạo không khí trang nghiêm: Mùi hương của nhang tạo nên một không khí
trang nghiêm, thanh tịnh, giúp cho buổi lễ diễn ra trang trọng và thành kính hơn. NHÓM 4 VĂN HIẾN VIỆT NAM Đèn:
- Tượng trưng cho ánh sáng và sự sống: Ánh sáng của đèn tượng trưng cho
sự soi sáng, xua tan bóng tối và mang đến cuộc sống tươi sáng cho bé.
- Cầu mong sự may mắn: Đèn còn được xem là biểu tượng của sự may mắn,
thịnh vượng và cầu mong cho bé luôn được bình an, khỏe mạnh.
- Tạo không gian ấm cúng: Ánh nến lung linh tạo nên một không gian ấm
cúng, gần gũi, giúp cho buổi lễ thêm phần ý nghĩa.
Trà, rượu, nước: Mỗi loại 12 ly nhỏ và 1 ly lớn. Trà:
- Tượng trưng cho sự thanh tịnh, tinh khiết: Trà là thức uống thanh mát,
giúp thanh lọc cơ thể và tinh thần. Trong lễ cúng, trà tượng trưng cho sự tinh
khiết, trong sáng và cầu mong cho bé có một tâm hồn thanh bạch, lương thiện.
- Thể hiện sự trân trọng: Trà cũng là biểu hiện của sự trân trọng, kính trọng
đối với ông bà, tổ tiên và các vị thần. Rượu:
- Thể hiện lòng thành: Rượu là thức uống có cồn, được xem là lễ vật để dâng
lên thần linh. Việc dùng rượu trong lễ cúng thể hiện lòng thành kính của gia đình.
- Cầu mong sức khỏe: Rượu cũng có ý nghĩa tượng trưng cho sức khỏe, sự
mạnh mẽ. Vì vậy, việc dâng rượu trong lễ cúng thôi nôi là cầu mong cho bé
luôn khỏe mạnh, cường tráng. Nước: NHÓM 4 VĂN HIẾN VIỆT NAM
- Biểu tượng cho sự sống: Nước là nguồn gốc của sự sống, không thể thiếu
đối với mọi sinh vật. Trong lễ cúng, nước tượng trưng cho sự sinh sôi, nảy nở
và cầu mong cho bé luôn được sống khỏe mạnh.
- Làm sạch và thanh tẩy: Nước cũng có ý nghĩa làm sạch, thanh tẩy. Việc
dâng nước trong lễ cúng giúp thanh tẩy không gian và tâm hồn, tạo điều kiện
cho việc giao tiếp giữa cõi người và cõi thần.
+ Ý nghĩa của 12 nhỏ và 1 ly lớn (tùy từng địa phương)
- 12 ly nhỏ: tượng trung cho 12 bà Mụ. Đây là cách bày tỏ lòng biết ơn và cầu
mong các bà tiếp tục che chở cho bé
- 1 ly lớn: Dâng lên Đức Ông, vị thần bảo hộ và giám sát toàn bộ quá trình
sinh nở, bảo vệ mẹ và bé
Gạo, muối: 1 đĩa nhỏ.
Gạo và muối là hai lễ vật đơn giản nhưng vô cùng quan trọng trong các nghi lễ
truyền thống, đặc biệt là lễ cúng thôi nôi. Chúng mang nhiều ý nghĩa sâu sắc
và biểu tượng cho những điều tốt đẹp. Gạo:
- Biểu tượng cho sự no đủ, ấm no: Gạo là lương thực chính của người Việt
Nam, là biểu tượng cho sự no đủ, ấm no. Trong lễ cúng thôi nôi, gạo thể hiện
mong muốn bé lớn lên khỏe mạnh, không lo thiếu ăn.
- Cầu mong sự sinh sôi nảy nở: Hạt gạo tượng trưng cho sự sinh sôi, nảy nở.
Khi dâng gạo lên bàn thờ, gia đình cầu mong cho bé sẽ khỏe mạnh, phát triển
và có một cuộc sống tươi đẹp. +Muối: NHÓM 4 VĂN HIẾN VIỆT NAM
-Tượng trưng cho sự tinh khiết, thanh lọc: Muối có khả năng khử trùng, làm
sạch. Trong lễ cúng, muối tượng trưng cho sự tinh khiết, thanh lọc và cầu
mong cho bé luôn được bình an, khỏe mạnh.
- Biểu tượng cho sự bền vững: Muối có vị mặn, tượng trưng cho sự bền
vững, trường tồn. Điều này thể hiện mong muốn tình cảm gia đình luôn bền
chặt, con cháu luôn được đoàn tụ.
Gạo và muối kết hợp:
- Khi kết hợp gạo và muối, ý nghĩa sẽ càng sâu sắc hơn. Chúng thể hiện sự gắn
bó chặt chẽ giữa con người với đất trời, giữa gia đình với nhau. Đồng thời, gạo
và muối cũng là biểu tượng cho sự cân bằng âm dương trong vũ trụ Xôi :
- Cầu mong sức khỏe, bình an: Xôi là món ăn dễ tiêu hóa, tốt cho sức khỏe,
đặc biệt là trẻ nhỏ. Việc dâng xôi trong lễ cúng thôi nôi thể hiện mong muốn
bé lớn lên khỏe mạnh, bình an.
- Tượng trưng cho sự no đủ, sung túc: Cũng như ý nghĩa chung, xôi trong lễ
cúng thôi nôi mang ý nghĩa cầu mong bé luôn được no đủ, sung túc.
- May mắn, thành công: Xôi với màu sắc tươi tắn, hương vị thơm ngon mang
đến những điều tốt lành, may mắn cho bé. Chè :
- Tượng trưng cho sự ngọt ngào, may mắn: Vị ngọt của chè mang đến cảm
giác dễ chịu, thư thái, tượng trưng cho những điều ngọt ngào, may mắn sẽ đến với bé. NHÓM 4 VĂN HIẾN VIỆT NAM
- Cầu mong sức khỏe: Nhiều loại chè có tác dụng thanh nhiệt, giải độc, tốt
cho sức khỏe. Việc dâng chè trong lễ côi nôi thể hiện mong muốn bé luôn khỏe mạnh, ít bệnh tật. Gà luộc :
- Tượng trưng cho sự may mắn, sung túc: Gà trống thường được xem là
biểu tượng của sự may mắn, sung túc và tài lộc. Trong lễ cúng thôi nôi, gà luộc
mang ý nghĩa cầu mong cho bé lớn lên mạnh khỏe, thông minh và gặp nhiều may mắn.
- Biểu tượng cho sự đoàn kết gia đình: Hình ảnh con gà mái ấp ủ đàn con thể
hiện tình yêu thương, sự đoàn kết và ấm áp của gia đình.
- Thể hiện lòng thành kính: Gà luộc là một trong những lễ vật chính trong
mâm cúng, thể hiện lòng thành kính của gia đình đối với tổ tiên và các vị thần. Cháo :
- Dễ tiêu hóa: Cháo là món ăn mềm, dễ tiêu hóa, rất phù hợp với hệ tiêu hóa
non nớt của trẻ nhỏ. Việc dâng cháo trong lễ cúng thôi nôi thể hiện mong
muốn bé luôn khỏe mạnh, dễ tiêu hóa.
- Biểu tượng cho sự no đủ: Cháo là món ăn quen thuộc hàng ngày, tượng
trưng cho sự no đủ, ấm no.
- Sự tinh khiết: Cháo thường được nấu từ gạo trắng, mang ý nghĩa sự tinh khiết, trong trắng.
Đồ vãng mã cho 12 bà Mụ và Đức Ông :
- Tạ ơn: Cảm ơn 12 bà mụ đã có công nặn ra đứa bé và Đức Ông đã che chở
và bảo vệ mẹ tròn con vuông. NHÓM 4 VĂN HIẾN VIỆT NAM
- Cầu mong: Cầu mong thần linh tiếp tục phù hộ cho bé lớn lên khỏe mạnh,
thông minh và gặp nhiều may mắn. Bánh kem :
- Biểu tượng cho sự ngọt ngào: Bánh kem tượng trưng cho những điều ngọt
ngào, hạnh phúc trong cuộc sống.
- Điểm nhấn trang trí: Bánh kem là trung tâm của bàn tiệc, giúp không gian
thêm phần sinh động và hấp dẫn.
- Kỷ niệm đáng nhớ: Bánh kem thôi nôi sẽ là kỷ niệm đẹp đẽ cho bé và gia đình.
Đồ cúng và cho bé bốc :
- Tạo niềm vui: Hoạt động này mang lại niềm vui cho cả bé và người lớn.
- Dự đoán tương lai: Mặc dù chỉ mang tính chất vui vẻ nhưng việc bốc đồ
cũng là một cách để dự đoán về tương lai của bé.
- Kích thích trí tò mò: Việc khám phá những món đồ mới lạ giúp bé tò mò và thích thú.
Các nghi thức khác: Giới thiệu các nghi thức bổ sung như chọn
nghề tương lai, xin lộc thánh. (Quyền Trân)
Ngoài những nghi thức truyền thống trong các dịp lễ Tết hay thôi nôi,
còn có một số nghi thức bổ sung, phổ biến trong đời sống tâm linh của người
Việt, nhằm cầu xin sự may mắn, phát triển trong sự nghiệp, cũng như thịnh
vượng trong cuộc sống. Hai nghi thức bạn đề cập — chọn nghề tương lai và
xin lộc thánh — có thể được tổ chức trong những dịp đặc biệt và mang ý nghĩa
sâu sắc. Dưới đây là một số thông tin chi tiết về các nghi thức này: NHÓM 4 VĂN HIẾN VIỆT NAM
1. Nghi thức chọn nghề tương lai: Nghi thức này được tổ chức nhằm giúp
người tham gia (thường là các bạn trẻ, người đang phân vân về lựa chọn nghề
nghiệp hoặc sự nghiệp) tìm ra con đường phù hợp với bản thân. Trong nghi
thức này, người tham gia có thể thực hiện một số bước như:
Cúng gia tiên: Dâng hương lên bàn thờ tổ tiên, cầu xin các bậc tiền
nhân giúp đỡ trong việc đưa ra quyết định đúng đắn, may mắn.
Chọn ngày, giờ tốt: Tùy vào quan niệm về phong thủy và tử vi, nhiều
người sẽ chọn những ngày giờ tốt để thực hiện việc "tìm nghề" hoặc ký
hợp đồng công việc mới.
Sử dụng bói toán: Một số người cũng sử dụng các phương pháp bói
toán như xem tướng, xem chỉ tay, hoặc thậm chí dùng các công cụ như
"xem bài" (bài xăm, bài tarot,...) để tìm hướng đi cho sự nghiệp.
Cầu xin Thần tài, Thổ địa: Đối với những ai đang khởi nghiệp hoặc
mong muốn có sự nghiệp thuận lợi, họ có thể cúng Thần Tài, Thổ Địa
để nhận được sự phù hộ.
2. Nghi thức xin lộc thánh: Xin lộc thánh là nghi thức cầu xin sự may mắn, tài
lộc từ các vị thần, thánh. Trong văn hóa Việt Nam, các lễ xin lộc thánh thường
gắn liền với việc cầu tài, cầu phúc trong đời sống. Cụ thể:
Lộc Thánh trong những dịp đầu năm mới: Một trong những nghi thức
phổ biến là vào dịp Tết Nguyên Đán, người dân thường cúng bái các vị
thần Thổ Địa, Thần Tài, để xin lộc cho cả gia đình trong suốt năm. Các
lễ vật cúng thường là trái cây, bánh trái và đặc biệt là tiền vàng để "xin lộc".
Cầu lộc vào các dịp lễ cúng: Ngoài Tết, vào các dịp lễ cúng Thần Tài
(mùng 10 tháng Giêng), ngày vía Thổ Địa (ngày 23 tháng Chạp), hay NHÓM 4 VĂN HIẾN VIỆT NAM
các ngày rằm, người ta cũng thường cầu xin lộc thánh với mong muốn
có sự nghiệp phát triển, làm ăn thuận lợi.
Lộc Thánh trong các nghi lễ tại chùa, đình: Một số ngôi chùa, đình,
miếu có tổ chức những lễ cầu xin lộc vào các dịp đặc biệt. Người dân sẽ
dâng lễ vật và cầu nguyện cho gia đình, công việc, tài lộc thịnh vượng. III.
Biến tấu theo vùng miền (Thiều Khuê)
Phong tục từng vùng: Sự khác biệt trong lễ thôi nôi giữa các vùng miền ở Việt Nam.
Phong tục từng vùng: Sự khác biệt trong lễ thôi nôi giữa các vùng, miền
Lễ thôi nôi là nghi thức quan trọng trong đời mỗi đứa trẻ, đánh dấu cột mốc
đầu đời của mỗi người. và dưới đây là những cách tổ chức khác nhau giữa các vùng miền ở Việt Nam.
Hình thức mâm cúng
Miền Bắc: Lễ cúng thôi nôi cho bé miền Bắc sẽ chuẩn bị 2 mâm cúng:
Mâm lễ cúng thôi nôi cho bé: tạ ơn 12 Bà Mụ và Đức Ông
- Trái cây ngũ quả: chuối, bưởi, đào, quýt, táo
- Hoa đồng tiền (hoặc hoa cát tường) - Nhang trầm - Đèn cầy - Gạo - Muối
- Giấy cúng thôi nôi (sớ bình an, giấy cúng Mụ, vàng thuyền, đồ thế nam) - Trà lài - Rượu nếp - Nước - Trầu têm (13 phần têm)
- Chè đậu trắng (12 phần/250g)
- Chè đậu trắng (1 phần/500g)
- Xôi gấc nhỏ (12 phần/250g)
- Xôi gấc lớn (1 phần/500g)
- Gà luộc (kèm cháo và gỏi)
- Ly nhựa đựng trà, rượu, nước
- Chén đũa muỗng (13 bộ) NHÓM 4 VĂN HIẾN VIỆT NAM
- Bộ 13 đôi hài, 13 bộ váy áo, 13 thỏi vàng xanh cho Bà - Heo quay miếng - Heo sữa quay
Mâm cúng thần tại thổ địa
- 1 đĩa trái cây ngũ quả đa dạng màu sắc: chuối, bưởi, đào, quýt, táo - 1 chén chè đậu xanh
- 1 đĩa xôi đậu xanh (hoặc xôi gấc)
- 1 bộ Tam Sên: thịt, trứng, tôm hoặc cua. (Chọn cua tươi, đẹp, lớn, tuyệt
đối không chọn cua sứt mẻ, gãy càng) - 3 ly nước - Hoa và hương.
Miền Trung: ở miền Trung thì mâm cúng sẽ đơn giản hơn và không trang trí,
trình bày đẹp mắt như miền Bắc. ở đây mâm cúng sẽ có những món ăn đặc trưng của từng nơi.
Mâm cúng 12 bà mụ tiên nương
- 12 đĩa xôi gấc (xôi màu đỏ cam)
- 12 chén chè (trôi nước hoặc chè đậu)
- 12 miếng trầu têm cánh phượng - 12 ly nước - 12 cây đèn cầy - 12 đôi hài giấy - 12 bộ áo giấy
Mâm cúng Bà Chúa Thai Sanh
- 1 con gà trống luộc (Cúng chay không cần) - 1 đĩa xôi lớn
- 1 tô chè (trôi nước hoặc chè đậu) - 1 đĩa trái cây - 1 bình hoa tươi NHÓM 4 VĂN HIẾN VIỆT NAM - 1 chén gạo - 1 chén muối
- 3 miếng trầu têm cánh phượng - 3 ly trà - 3 ly rượu
- 1 đôi hài giấy (to hơn của 12 bà mụ)
- 1 bộ áo giấy (to hơn của 12 bà mụ)
- 1 bộ giấy cúng bà mụ (giấy bình an, mẹ sanh mẹ độ, tiền vàng mã)
Miền Nam: nơi đây mâm cúng được xem là mới mẻ hơn và cũng có chút
truyền thống. mâm cúng có những món sau: - Xôi gấc
- Chè đậu trắng hoặc chè viên - Gà luộc - Trái cây ngũ quả
- Hoa tươi (đồng tiền hoặc cát tường) - Trầu cau - Trà, rượu - Giấy thế
- Bộ áo, hài bà mụ (13 bộ) - Giấy bình an - Giấy mẹ sanh mẹ độ - Đèn cầy NHÓM 4 VĂN HIẾN VIỆT NAM
Thay đổi hiện đại: Những thay đổi trong lễ thôi nôi theo thời gian
và trong xã hội hiện đại.(Thanh Thủy)
Sự thay đổi về hình thức lễ thôi nôi theo thời gian (Biến đổi theo cơ chế thị trường)
- Trước đây: Lễ thôi nôi chủ yếu diễn ra trong khuôn khổ gia đình, với các
nghi thức truyền thống như cúng bái tổ tiên, thắp hương, mời bà con họ hàng
đến chia vui. Mâm cỗ cũng khá đơn giản, chủ yếu là những món ăn dân dã,
mang ý nghĩa tâm linh như xôi, chè, bánh trái.
(Bổ sung: Gia dình sẽ tự chăm chút từng món ăn để dâng lên cúng, quy mô
buổi lễ thôi nôi thường sẽ trong khuôn khổ gia đình.
- Quà tặng cho trẻ em thường là những món đồ chơi bằng gỗ, nhựa..quần
áo bận thường ngày, dầu gội sữa tắm trẻ em và những món quà mang tính tâm
linh, nếu những người khá giả hơn lúc xưa sẽ tặng lắc tay vàng, bông tai...theo
truyền thống lúc xưa đến dự lễ thôi nôi rất hiếm lì xì mừng tuổi vì quan niệm
tặng quà cho bé chữ không phải cho cha mẹ bé.
- Các món đồ cho em bé bốc thôi nôi lúc ngày xưa: viết, thước, bút (thầy cô
giáo, ống chích tai nghe đồ chơi ( bác sĩ, y tá), máy bay đồ chơi ( phi công), tu
vít, kiềm ( kỹ sư, cơ khí ), sổ tay (nhà báo), cục đất (làm nông nghiệp), cây kéo
(thợ may, thợ cắt tóc)...
- Khách mời trong buổi lễ thường là người thân, cô bác anh chị họ hàng gần.)