Lịch Sử Đảng Cộng Sản Việt Nam - Thành Tựu và Bài Học Kinh Nghiệm 2022 | Lịch sử đảng | Trường Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh

Câu 1: Thành tựu
Trong suốt 35 năm qua, nền kinh tế của Việt Nam đã đạt được tốc độ tăng trưởng thật
sự khá ấn tượng.Việc đổi mới kinh tế và chính trị từ năm 1986 đã thúc đẩy nền kinh tế
phát triển vượt bậc, từ một quốc gia nghèo nhất trên thế giới trở thành quốc gia có thu nhập trung bình thấp.
Từ 2002 đến 2018, GDP đầu người tăng 2,7 lần, đạt trên 2.700 USD năm 2019,
với hơn 45 triệu người thoát nghèo. Tỉ lệ nghèo giảm mạnh từ hơn 70% xuống
còn dưới 6% (3,2 USD/ngày theo sức mua ngang giá) 1
Đặc biệt, trong năm 2020, mặc dù có tác động của dịch COVID-19 nhưng nền
kinh tế Việt Nam vẫn tăng trưởng dương 2,91%.
Năm 1985 bình quân thu nhập đầu người mới đạt 159 USD/năm, thì đến năm
2020 đạt khoảng 2.750 USD/năm2
GDP của Việt Nam trị giá 362,64 tỷ đô la Mỹ vào năm 2021, theo số liệu chính
thức của Ngân hàng Thế giới. Giá trị GDP của Việt Nam chiếm 0,27% nền kinh tế thế giới.
WB dự báo tăng trưởng GDP của Việt Nam đạt 7,2% trong năm 2022 và 6,7% trong năm 2023.3
Y tế đạt nhiều tiến bộ lớn khi mức sống ngày càng cải thiện. Tỉ suất tử vong ở
trẻ sơ sinh giảm từ 32,6 năm 1993 xuống còn 16,7 năm 2020 (trên 1.000 trẻ
sinh). Tuổi thọ trung bình tăng từ 70,5 năm 1990 lên 75,4 năm 2019, cao nhất
giữa các quốc gia trong khu vực có mức thu nhập tương đương. Theo báo cáo
của BHXH Việt Nam, tính đến hết tháng 7/2021, toàn quốc có khoảng 16 triệu
người tham gia BHXH (chiếm 32% lực lượng lao động). Trong đó có hơn 14,7
triệu người tham gia BHXH bắt buộc; gần 1,2 triệu người tham gia BHXH tự
nguyện; hơn 13 triệu người tham gia Bảo hiểm thất nghiệp; hơn 85 triệu người
tham gia BHYT (đạt tỷ lệ bao phủ 87,1% dân số) 4
Chỉ số HDI có xu hướng tăng đều và khá ổn định, cả về giá trị tuyệt đối cũng
như thứ hạng. “Chỉ số phát triển con người (HDI) năm 2019 của Việt Nam là
0,704. Với kết quả này Việt Nam đã lọt vào danh sách các nước phát triển con
người cao và được xếp thứ 117/189 quốc gia và vùng lãnh thổ” 5
Việt Nam đã gia nhập WTO, thiết lập được 30 đối tác chiến lược và đối tác
chiến lược toàn diện, có quan hệ ngoại giao, kinh tế với 190/200 quốc gia và
vùng lãnh thổ, tham gia vào Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN),
Diễn đàn hợp tác kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC), các tổ chức của Liên hợp quốc.
1 Dẫn theo Ngân hàng thế giới tại Việt Nam: https://www.worldbank.org/vi/country/vietnam/overview
2 https://dangcongsan.vn/xay-dung-dang/niem-tin-moi-dong-luc-moi-573466.html
3 Dẫn theo Ngân hàng thế giới tại Việt Nam: https://www.worldbank.org/vi/country/vietnam/overview
4 https://tienphong.vn/bao-phu-bao-hiem-y-te-dat-87-dan-so-post1366894.tpo
5 https://nhandan.com.vn/binh-luan-phe-phan/chi-so-phat-trien-con-nguoi-cua-viet-nam-tang-vuot-bac-629395/
Đặc biệt, năm 2020, Việt Nam đã hoàn thành tốt cùng lúc cả ba trọng trách: Ủy
viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc, Chủ tịch ASEAN và
Chủ tịch AIPA. Điều này góp phần nâng cao uy tín, vị thế Việt Nam trong khu
vực và trên thế giới. Có thể khẳng định, Việt Nam đã thực sự chủ động, tích
cực tham gia hội nhập quốc tế với một vị thế mới, bắt kịp với xu thế của thời đại. Ý nghĩa lịch sử:
30 năm thực hiện Cương lĩnh 1991 (bổ sung phát triển năm 2011) và 35 năm đổi mới:
đất nước ta đã đạt được những thành tựu to lớn có ý nghĩa lịch sử, phát triển mạnh mẽ,
toàn diện so với trước đổi mới.
Đời sống nhân dân cả về vật chất và tinh thần được cải thiện rõ rệt. Đất nước ta
chưa bao giờ có được cơ đồ, tiềm lực, vị thế và uy tín quốc tế như ngày nay.
Đây là niềm tự hào, là động lực, là nguồn lực quan trọng, là niềm tin để toàn
Đảng, toàn dân và toàn quân ta vượt qua mọi khó khăn, thách thức, tiếp tục
vững bước trên con đường đổi mới toàn diện, đồng bộ, phát triển nhanh và bền vững đất nước
Nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa từng bước được hình
thành, phát triển, công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước được đẩy mạnh, kinh
tế vĩ mô ổn định, tốc độ tăng trưởng kinh tế duy trì ở mức cao, chất lượng tăng
trưởng được cải thiện, quy mô và tiềm lực kinh tế đất nước tăng lên.
Các lĩnh vực văn hóa, xã hội, giáo dục - đào tạo, khoa học - công nghệ, phát
triển con người, quản lý tài nguyên, bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi
khí hậu được coi trọng và đạt được nhiều kết quả quan trọng.
Các chính sách, bảo đảm an sinh xã hội, xóa đói giảm nghèo, chính sách dân
tộc, tôn giáo được thực hiện có kết quả.
Chính trị xã hội ổn định, quốc phòng, an ninh được tăng cường, quan hệ đối
ngoại, hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, đạt nhiều thành tựu nổi bật. Sức
mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc được củng cố, dân chủ xã hội chủ nghĩa được
tăng cường. Xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa có nhiều tiến bộ,
hoạt động hiệu lực, hiệu quả hơn, tổ chức bộ máy lập pháp, hành pháp và tư
pháp ngày càng được hoàn thiện.
Công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị được đẩy mạnh toàn
diện, đồng bộ, quyết liệt, có hiệu quả rõ rệt. Nhìn một cách tổng thể, mọi lĩnh
vực trong đời sống chính trị, kinh tế, xã hội của đất nước được thực hiện một
cách đồng bộ, mạnh mẽ, hiệu quả, được cán bộ, đảng viên và nhân dân đồng
lòng ủng hộ, tin tưởng, bạn bè quốc tế tín nhiệm. Bài học kinh nghiệm:
1-Triển khai toàn diện, đồng bộ, thường xuyên công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng,
nâng cao năng lực lãnh đạo, cầm quyền và sức chiến đấu của Đảng.
2- Quán triệt sâu sắc, thực hiện nghiêm túc quan điểm “dân là gốc”, nhân dân là chủ
thể, là trung tâm của sự nghiệp đổi mới, xây dựng, phát triển đất nước và bảo vệ Tổ quốc.
3- Có quyết tâm chính trị cao, nỗ lực lớn, hành động quyết liệt, năng động, sáng tạo,
tích cực, có bước đi phù hợp trong lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành, tổ chức thực hiện chủ trương, đường lối.
4- Tập trung ưu tiên xây dựng đồng bộ thể chế phát triển, phục vụ mục tiêu phát triển
nhanh và bền vững đất nước, trọng tâm là thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.
5- Chủ động nghiên cứu, nắm bắt, dự báo đúng tình hình, không để bị động, bất ngờ trước mọi tình huống.
=>Đặc biệt, muốn xây dựng chủ nghĩa xã hội Việt Nam thành công, trước hết phải
kiên định và vận dụng, phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lê-nin, tư tưởng Hồ Chí
Minh, kiên định mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, kiên định đường lối đổi
mới của Đảng, kiên định các nguyên tắc xây dựng Đảng như đồng chí Tổng Bí thư
Nguyễn Phú Trọng luôn nhấn mạnh: “Đây là vấn đề mang tính nguyên tắc hết sức
quan trọng, không cho phép ai được ngả nghiêng, dao động”.6 Câu 2:
Sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng là nhân tố hàng đầu quyết định thắng lợi. Đó là
bài học lớn cho cách mạng Việt Nam. Để có được sự lãnh đạo đúng đắn, Đảng phải
chăm lo xây dựng, chỉnh đốn Đảng, nâng cao năng lực lãnh đạo, cầm quyền, sức chiến
đấu của Đảng và giải quyết nhiều vấn đề lý luận và thực tiễn đặt ra.
Thứ nhất, Đảng không ngừng nâng cao trình độ lý luận, trí tuệ, trung thành và bảo vệ
nền tảng tư tưởng của Đảng là chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh.
Khi quyết định đổi mới (1986), Đảng đã chú trọng đổi mới tư duy lý luận để nhận
thức đúng các quy luật, đặc trưng của thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội. Cần khắc
phục tư duy nóng vội, chủ quan, duy ý chí, giáo điều, cần phải tôn trọng quy luật
khách quan. Năng lực nhận thức và hành động theo quy luật là điều kiện bảo đảm sự
lãnh đạo đúng đắn của Đảng.
Trong công cuộc đổi mới, Đảng đẩy mạnh nghiên cứu lý luận chủ nghĩa Mác-Lênin,
tư tưởng Hồ Chí Minh gắn với tổng kết thực tiễn. Vì vậy, nhận thức lý luận về chủ
nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam ngày càng sáng tỏ hơn.
Sáng tỏ về mục tiêu, mô hình của chủ nghĩa xã hội. Sáng tỏ hơn về những vấn đề của
chủ nghĩa xã hội (chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội…), sáng tỏ hơn về khả năng bỏ
qua chủ nghĩa tư bản, sáng tỏ hơn những vấn đề mới phát triển trong thời đại hiện nay.
Thứ hai, Đảng đề ra cương lĩnh, đường lối đúng đắn, không ngừng bổ sung, phát
triển, bảo đảm tính hiện thực của đường lối
Để bảo đảm tính đúng đắn trong hiện thực của cương lĩnh, đường lối, Đảng không
ngừng nâng cao trình độ lý luận, trí tuệ, nắm vững quy luật khách quan; luôn luôn
xuất phát từ thực tế, coi trọng tổng kết thực tiễn của đất nước; phát huy trí tuệ, sáng
kiến của nhân dân, lắng nghe ý kiến, nguyện vọng của nhân dân, vì lợi ích của nhân
dân; học tập kinh nghiệm của bên ngoài có chọn lọc và phải có tư duy, tầm nhìn chiến
lược, nâng cao năng lực dự báo.
Chủ tịch Hồ Chí Minh có sự chỉ dẫn quan trọng: “Chúng ta phải nâng cao sự tu dưỡng
về chủ nghĩa Mác - Lênin để dùng lập trường, quan điểm, phương pháp chủ nghĩa
Mác - Lênin mà tổng kết những kinh nghiệm của Đảng ta, phân tích một cách đúng
6 https://www.tapchicongsan.org.vn/web/guest/mediastory//asset_publisher/V8hhp4dK31Gf/content/nhung-
thanh-tuu-to-lon-va-kinh-nghiem-lich-su-cua-dang-cong-san-viet-nam-trong-qua-trinh-lanh-dao-su-nghiep-xay- dung-chu-nghia-xa-hoi
đắn những đặc điểm của nước ta. Có như thế, chúng ta mới có thể dần dần hiểu được
quy luật phát triển của cách mạng Việt Nam, định ra được những đường lối, phương
châm, bước đi cụ thể của cách mạng xã hội chủ nghĩa thích hợp với tình hình nước ta.”7
Thứ ba, có hệ thống tổ chức Đảng vững mạnh, đội ngũ cán bộ giỏi, có năng lực tổ
chức thực hiện đường lối
Sự lãnh đạo đúng đắn, thành công của Đảng phụ thuộc rất lớn vào vai trò, trình độ,
năng lực của cán bộ, đảng viên. Chủ tịch Hồ Chí minh xác định: Cán bộ là cái gốc của
mọi công việc. Huấn luyện cán bộ là công việc gốc của Đảng. “Công việc thành công
hoặc thất bại đều do cán bộ tốt hay kém. Vì vậy, Đảng phải nuôi dạy cán bộ như người
làm vườn vun trồng những cây cối quý báu.”8
Đại hội XIII của Đảng (1-2021) khẳng định, trong công cuộc đổi mới, Đảng coi nhiệm
vụ xây dựng, phát triển kinh tế là trung tâm, xây dựng Đảng là then chốt. Trong xây
dựng Đảng đã lấy công tác cán bộ là then chốt. Xây dựng đội ngũ cán bộ có trình độ,
phẩm chất, năng lực ngang tầm nhiệm vụ. Động viên, khuyến khích những cán bộ
dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm, dám vượt qua khó khăn, thách thức, dám
đổi mới, sáng tạo.Với đội ngũ cán bộ như thế là sự bảo đảm nâng cao năng lực lãnh
đạo, cầm quyền và sức chiến đấu của Đảng, đương đầu vượt qua khó khăn, thách thức,
phát triển đất nước nhanh, bền vững.
Thứ tư, Đảng nêu cao tính tiền phong, gương mẫu, trách nhiệm nêu gương của cán
bộ, đảng viên, tăng cường xây dựng Đảng về đạo đức
Cương lĩnh của Đảng đã nêu rõ: “Đảng Cộng sản Việt Nam là đội tiên phong của giai
cấp công nhân, đồng thời là đội tiên phong của nhân dân lao động và của dân tộc Việt
Nam, đại biểu trung thành lợi ích của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và của dân tộc” 9
Như vậy có nghĩa là, Đảng phải tiên phong về lý luận, về trí tuệ, về đường lối chính trị
và về hành động. Lãnh đạo là dẫn đường, Đảng luôn luôn đi đầu trong sự nghiệp cách
mạng ở mọi thời kỳ, cán bộ, đảng viên đứng ở tuyến đầu của sự nghiệp cách mạng,
sẵn sàng hy sinh, kể cả tính mạng vì lý tưởng cách mạng, vì nước vì dân. Quần chúng
nhân dân luôn luôn nhìn vào hành động của cán bộ, đảng viên để noi theo. “Đảng viên
đi trước, làng nước theo sau”.
Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn đề cao đạo đức cách mạng, là gốc của người cách mạng.
“Đảng ta là đạo đức, là văn minh”. “Mỗi đảng viên và cán bộ phải thật sự thấm
nhuần đạo đức cách mạng, thật sự cần kiệm liêm chính, chí công vô tư. Phải giữ gìn
Đảng ta thật trong sạch, phải xứng đáng là người lãnh đạo, là người đày tớ thật trung thành của nhân dân” 10
7 Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2011, tập 11, tr.92.
8 Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2011, tập 5, tr.313.
9 Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2011, tr.88
10 Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2011, tập 15, tr.622
Từ thực tiễn qua hơn 35 năm tiến hành công cuộc đổi mới và hơn 30 năm thực
hiện Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội, Đảng
Cộng sản Việt Nam đã hình thành, từng bước hoàn thiện và hiện thực hóa lý luận về
đường lối đổi mới Việt Nam, thể hiện tầm nhìn, mục tiêu và các định hướng phát triển
đất nước, đúc kết những bài học kinh nghiệm, những quan điểm chỉ đạo, những mối
quan hệ lớn phù hợp với quy luật khách quan, để tiếp tục bổ sung, phát triển sáng tạo
lý luận về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam trong giai đoạn mới.
Liên hệ bản thân: Bài học kinh nghiệm rút ra được cho cuộc sống
– Chăm chỉ, sáng tạo, học tập, lao động, có mục đích, động cơ học tập đúng đắn, học
tập để mai sau xây dựng đất nước, hiểu học tập tốt là yêu nước.
– Quan tâm đến đời sống chính trị- xã hội của địa phương, đất nước, đồng thời thực
hiện tốt mọi chủ trương, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước, đồng thời
vận động mọi người xung quanh cùng thực hiện theo đúng quy định của pháp luật.
– Tích cực rèn luyện đạo đức, tác phong, lối sống trong sáng, lành mạnh, tránh xa các
tệ nạn xã hội, biết đấu tranh chống các biểu hiện của lối sống lai căng, thực dụng, xa
rời các giá trị văn hoá - đạo đức truyền thống của dân tộc.
– Tích cực tham gia góp phần xây dựng quê hương bằng những việc làm thiết thực,
phù hợp khả năng như: tham gia bảo vệ môi trường, phòng chống tệ nạn xã hội, xoá
đói giảm nghèo, chống tiêu cực, tham nhũng, tham gia những hoạt động mang tính xã
hội như hiến máu tình nguyện, làm tình nguyện viên. Tài liệu tham khảo:
[1] Tài liệu hướng dẫn ôn tập môn Lịch Sử Đảng Cộng Sản Việt Nam, lưu hành nội bộ
TP.HCM – 2022, Khoa Lý Luận Chính Trị, Trường Đại Học Kinh Tế TP.HCM
[2] Sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng là nhân tố quyết định thắng lợi của cách mạng Việt Nam -
Tin tức, đọc báo, sự kiện. (2022). Retrieved 7 October 2022, from http://dukcqtw.dcs.vn/su-
lanh-dao-dung-dan-cua-dang-la-nhan-to-quyet-dinh-thang-loi-cua-cach-mang-viet-nam- duk15482.aspx
[3] (2022). Retrieved 7 October 2022, from
https://www.tapchicongsan.org.vn/web/guest/media-
story/-/asset_publisher/V8hhp4dK31Gf/content/nhung-thanh-tuu-to-lon-va-kinh-nghiem-lich-
su-cua-dang-cong-san-viet-nam-trong-qua-trinh-lanh-dao-su-nghiep-xay-dung-chu-nghia-xa- hoi
[4] “Sự lãnh đạo của Đảng – nhân tố quyết định thắng lợi của cách mạng” – Mega Story.
(2022). Retrieved 7 October 2022, from
https://special.vietnamplus.vn/2021/09/01/dang_lanh_dao/
[5] Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo công cuộc đổi mới kinh tế đất nước. (2022). Retrieved
7 October 2022, from https://www.hcmcpv.org.vn/tin-tuc/dang-cong-san-viet-nam-lanh-dao-
cong-cuoc-doi-moi-kinh-te-dat-nuoc-1491890466
[6] Acomm(http://www.acomm.com.vn), C. (2022). Tháng 12-1986: Đại hội đại biểu toàn
quốc lần thứ VI của Đảng | Tạp chí Tuyên giáo. Retrieved 7 October 2022, from
https://tuyengiao.vn/ban-can-biet/thang-12-1986-dai-hoi-dai-bieu-toan-quoc-lan-thu-vi-cua- dang-131755
[7] (2022). Retrieved 7 October 2022, from https://baochinhphu.vn/nhan-to-quyet-dinh-
thang-loi-cua-cach-mang-viet-nam-102289823.htm