Phân tích Quyền Được Lãng Quên và Luật Bảo Vệ | Môn Luật Hiến Pháp - Trường Đại học Luật Hà Nội

lOMoAR cPSD| 61716317 MỤC LỤC:
I. QUYỀN ĐƯỢC LÃNG QUÊN………………………………………4
1. Cơ sở pháp lí…………………………………………………………..4
2. Nguồn gốc ra đời, cơ sở lí luận của quyền được lãng quên…………5 3.
Giải thích khái niệm, thuật ngữ……..………………………………..6
II. PHẢN ĐỐI BAN HÀNH QUYỀN ĐƯỢC LÃNG QUÊN……….....6
Luận điểm 1: Hạn chế quyền tự do cơ bản của con người (quyền tự do ngôn
luận, tự do báo chí, tự do thông tin…)………………………………….6
Luận điểm 2: Không tương thích với quyền tự do thông tin…………7
Luận điểm 3: Khó khăn trong xác định khái niệm “thông tin nhạy cảm để áp
dụng vào “quyền được lãng quên”…..………………………...8
Luận điểm 4: Ảnh hưởng tới hoạt động kinh tế………………………9
Luận điểm 5: Đảm bảo an toàn cho mọi người - con người được cung cấp
thông tin đầy đủ, minh bạch……………………………………...10
Luận điểm 6: Quyền được lãng quên có thể gây khó khăn cho công tác điều
tra, xử lý tội phạm của các cơ quan có thẩm quyền………..11
Luận điểm 7: Cơ chế bảo vệ quyền được lãng quên rất khó thực hiện do chưa
phổ biến và mới chỉ có một vài quốc gia công nhận……….12
Luận điểm 8: Ý thức chịu trách nhiệm khi cung cấp dữ liệu cá nhân sẽ ngày
càng giảm……………………………………………………...13
Luận điểm 9: Ảnh hưởng đến một số quyền lợi tiềm ẩn của cá nhân nếu có
xảy ra sự cố pháp lý……………………………………………14
III. KẾT LUẬN………………………………………………………...15
IV. NGUỒN THAM KHẢO:………………………………………….16 lOMoAR cPSD| 61716317
LỜI MỞ ĐẦU
Trong những năm gần đây, nền kinh tế Việt Nam ngày một phát triển, khi xã hội dần
đạt đến được một độ văn minh nhất định thì quyền con người, nhu cầu của con người
càng được nâng cao. Việt Nam là một trong số những nước có tốc độ phát triển nhanh
về công nghệ thông tin, số người sử dụng mạng xã hội ngày càng tăng. Theo thống
kê, hiện nay, số lượng người sử dụng mạng xã hội là 72 triệu người (chiếm tỷ lệ 73%
dân số). Việt Nam là quốc gia đứng thứ 18 thế giới về tỷ lệ người dân sử dụng mạng
xã hội và là một trong 10 nước có lượng người dùng Facebook và Youtube cao nhất
thế giới, trong đó thanh, thiếu niên chiếm tỷ lệ khá lớn. Trong thời đại công nghệ
thông tin phát triển như hiện nay, việc lưu trữ và truy cập thông tin trên Internet đã
trở thành một phần không thể thiếu trong cuộc sống hàng ngày của chúng ta. Mạng
Internet không những là cơ sở phát triển cho kho lưu trữ kiến thức, thông tin; là công
cụ để mọi người có thể truy cập và tìm kiếm những thông tin cần thiết mà còn là kết
quả thu thập, nghiên cứu và đánh giá của rất nhiều người, tổ chức đóng góp cho kho
dữ liệu của nhân loại. Không thể phủ nhận những lợi ích mà mạng xã hội đem lại
cho con người trong thời đại công nghệ số; tuy nhiên, sự phổ biến của Internet cũng
đặt ra những thách thức mới liên quan đến quyền riêng tư và bảo vệ dữ liệu cá nhân.
Một trong những vấn đề nổi cộm trong lĩnh vực này là “quyền được lãng quên trên Internet”.
Trong bối cảnh này, nhiều quốc gia đã đưa ra các quy định và chính sách nhằm bảo
vệ quyền được lãng quên trên Internet. Quyền này nhằm đảm bảo rằng thông tin cá
nhân không được lưu trữ và truy cập một cách vô hạn, đồng thời tôn trọng quyền
riêng tư và quyền tự do của cá nhân. Tuy nhiên, việc thực hiện quyền được lãng quên
trên Internet không phải lúc nào cũng dễ dàng. Đặc biệt là khi thông tin đã được lan lOMoAR cPSD| 61716317
truyền rộng rãi và lưu trữ trên nhiều nền tảng và máy chủ khác nhau. Điều này đặt
ra những thách thức về quản lý và bảo vệ dữ liệu cá nhân, đồng thời tạo ra một sự
mâu thuẫn giữa quyền riêng tư và quyền tự do thông tin trên Internet. Việc ban hành
quyền này không chỉ đơn thuần là việc đưa ra các quy định pháp lý, nó đòi hỏi sự
cân nhắc và đánh giá kỹ lưỡng để đảm bảo sự cân bằng và hợp lý giữa các quyền cơ
bản của con người. Mặc dù quyền được lãng quên đem lại nhiều lợi ích cho người
dung tuy nhiên vẫn tồn tại rất nhiều mặt tiêu cực. Bài luận sau đây của nhóm sẽ phân
tích những bất cập và hạn chế của vấn đề. lOMoAR cPSD| 61716317
Đề bài tập nhóm: Hiện nay, cơ quan nhà nước có thẩm quyền dự định ban hành
luật về quyền được lãng quên, trong đó người dân có quyền yêu cầu các tổ chức
cung cấp dịch vụ tìm kiếm, lưu trữ xóa bỏ những thông tin mang tính nhạy cảm của
mình trên Internet. Bằng kiến thức Luật hiến pháp hãy đưa ra các luận điểm để phản đối quy định trên.
I.QUYỀN ĐƯỢC LÃNG QUÊN: 1.Cơ sở pháp lí :
Quyền được lãng quên là một trong những quyền con người cơ bản, được bảo vệ
bởi các chủ trương pháp luật của Liên Hợp Quốc và được thừa nhận rộng rãi trên thế
giới. Tuy nhiên, ở Việt Nam, quyền được lãng quên vẫn chưa được công nhận rõ
ràng và bảo vệ đầy đủ.
*Cơ sở pháp lý của quyền được lãng quên tại Việt Nam bao gồm:
- Hiến pháp năm 2013: Hiến pháp Việt Nam đã thừa nhận quyền của con người
làbất khả xâm phạm và không thể bị thu hẹp hoặc hủy bỏ. Tuy nhiên, Hiến pháp
không đề cập đến quyền được lãng quên cụ thể.
- Luật Tố tụng Hình sự năm 2015: Luật này đã đề cập đến quyền của nạn nhântrong
quá trình tố tụng hình sự, bao gồm quyền được lãng quên. Tuy nhiên, luật này chỉ áp
dụng cho trường hợp tố tụng hình sự và không đề cập đến việc bảo vệ quyền này
trong các tình huống khác.
- Luật Phòng chống bạo lực gia đình năm 2007: Luật này đã thừa nhận quyền
củanạn nhân bạo lực gia đình, bao gồm quyền được lãng quên. Tuy nhiên, luật này
chỉ áp dụng trong trường hợp bạo lực gia đình và không đề cập đến việc bảo vệ
quyền này trong các trường hợp khác.
- Luật Tố tụng Dân sự năm 2015: Luật này đã đề cập đến quyền của nạn nhântrong
quá trình tố tụng dân sự, bao gồm quyền được lãng quên. Tuy nhiên, luật này cũng
chỉ áp dụng cho trường hợp tố tụng dân sự và không đề cập đến việc bảo vệ quyền
này trong các tình huống khác. Ngoài ra, theo:
- Khoản 1 Điều 21 Hiến pháp 2013: “Mọi người có quyền bất khả xâm phạm về
đời sống riêng tư, bí mật cá nhân và bí mật gia đình; có quyền bảo vệ danh dự, uy
tín của mình.Thông tin về đời sống riêng tư, bí mật cá nhân, bí mật gia đình được
pháp luât bảo đảm an toàn.”̣ lOMoAR cPSD| 61716317
- Điều 25 Hiến pháp năm 2013 ghi rõ:“Công dân có quyền tự do ngôn luận, tự do
báo chí, tiếp cận thông tin, hội họp, lập hội, biểu tình. Việc thực hiện các quyền này
do pháp luật quy định”.
=> Tổng quan lại, ở Việt Nam, quyền được lãng quên chưa được bảo vệ đầy đủ và
cụ thể trong pháp luật. Điều này làm cho nạn nhân của các tội ác và lạm dụng khó
có thể được bảo vệ và khôi phục lại cuộc sống của mình.
2. Nguồn gốc ra đời, cơ sở lí luận của quyền được lãng quên:
- “Quyền được lãng quên” là một khái niệm xuất hiện vào cuối thế kỷ XX và
Liênminh Châu Âu đã ban hành pháp luật điều chỉnh vấn đề này sau hơn 10 năm (từ
năm 1995 với Chỉ thị bảo vệ dữ liệu cá nhân 1995 (sau đây gọi tắt là Chỉ thị
95/46/CE) đến Phán quyết của Tòa Công lý Liên minh Châu Âu vào ngày
13/5/2014). Sau đó, quyền này được chính thức ghi nhận trong Quy định bảo vệ dữ
liệu của Liên minh châu Âu 2016/679 (sau đây gọi tắt là Quy định 2016/679). Chỉ
thị 95/46/CE được thông qua vào ngày 14/4/2016 và có hiệu lực áp dụng ngày
25/05/2018 và thay thế cho Chỉ thị 95/46/CE.1 Tòa án phán quyết rằng luật bảo vệ
dữ liệu của Châu Âu được trao cho mỗi cá nhân quyền yêu cầu các công cụ tìm kiếm
như Google, Chrome,... xóa một số kết quả tìm kiếm cho những cụm từ tìm kiếm
liên quan đến tên của một người. Để quyết định nội dung nào cần xóa, các công cụ
tìm kiếm phải cân nhắc xem liệu thông tin trong yêu cầu có "sai, thiếu, không phù
hợp hay thừa" hay không và liệu phần thông tin còn lại không bị xóa trong kết quả
tìm kiếm có đem lại lợi ích cho cộng đồng hay không.
- Mục tiêu của Điều lệ này là tăng cường bảo vệ quyền riêng tư và quyền của người
dùng Internet. Ủy ban quốc gia về tin học và tự do của Pháp (viết tắt là CNIL) đã
định nghĩa quyền được lãng quên trên không gian mạng là việc cung cấp cho mọi cá
nhân khả năng kiểm soát các dấu vết kỹ thuật số và cuộc sống trực tuyến của họ, cho
dù là riêng tư hay công khai. Nói cách khác, theo quan niệm này, cá nhân sẽ có thể
kiểm soát việc xử lý dữ liệu cá nhân liên quan đến mình. Ngoài ra, vào tháng 7 năm
2015, Nga đã thông qua luật cho phép công dân xóa một đường liên kết khỏi các
công cụ tìm kiếm của Nga nếu đường liên kết đó "vi phạm luật pháp tại Nga hoặc
cung cấp thông tin sai sự thật hay đã lỗi thời" .
3.Giải thích khái niệm, thuật ngữ:
Theo Michael Kelly và David Satola thuộc Hiệp hội Luật sư Hoa Kỳ về quản trị
Internet, “quyền được lãng quên” (Right to be forgotten) đề cập đến việc các cá nhân
có khả năng thực hiện việc xóa, giới hạn, xóa liên kết, xóa hoặc sửa những thông tin lOMoAR cPSD| 61716317
cá nhân có khả năng gây hiểu lầm, đáng xấu hổ, không liên quan hoặc đã hết hạn trên mạng Internet.
Căn cứ tại khoản 4 Điều 2 Nghị định 13/2023/NĐ-CP định nghĩa dữ liệu cá nhân
nhạy cảm như sau: Dữ liệu cá nhân nhạy cảm là dữ liệu cá nhân gắn liền với quyền
riêng tư của cá nhân mà khi bị xâm phạm sẽ gây ảnh hưởng trực tiếp tới quyền và
lợi ích hợp pháp của cá nhân gồm: Quan điểm chính trị, tô giáo, nguồn gốc chủng
tộc, dân tộc, thông tin về sức khoẻ, đặc điểm di truyền, xu hướng tính dục, tài sản, gia đình…
II.PHẢN ĐỐI BAN HÀNH QUYỀN ĐƯỢC LÃNG QUÊN:
Hiện nay ở Việt Nam chưa có văn bản riêng biệt nào quy định về quyền được lãng
quên, tuy nhiên quyền xóa dữ liệu cá nhân vẫn tồn tại rải rác trong các văn bản pháp
luật khác nhau như: Hiến pháp 2013, Bộ luật Dân sự 2015, Luật An toàn thông tin
mạng 2015, Bộ luật Hình sự 2015, Luật An ninh mạng 2018…
Việc bảo vệ quyền riêng tư và dữ liệu cá nhân là rất quan trọng. Tuy nhiên, việc yêu
cầu các tổ chức cung cấp dịch vụ tìm kiếm, lưu trữ xóa bỏ những thông tin mang
tính nhạy cảm của người dân trên Internet có thể vi phạm một số quyền cơ bản của
con người đang được Hiến Pháp bảo vệ.
Luận điểm 1: Hạn chế quyền tự do cơ bản của con người (quyền tự do ngôn
luận, tự do báo chí, …) * Cơ sở pháp lý:
- Điều 25 Hiến pháp năm 2013 ghi rõ: “Công dân có quyền tự do ngôn luận, tự do
báo chí, tiếp cận thông tin, hội họp, lập hội, biểu tình. Việc thực hiện các quyền này
do pháp luật quy định”. Cụ thể hóa nội dung trên, Luật Tiếp cận thông tin (năm
2013); Luật Báo chí (năm 2016); Luật An ninh mạng (năm 2018)… đã quy định cụ
thể về việc thực hiện quyền tự do ngôn luận. * Cơ sở lí luận:
Quyền được lãng quên có thể được hiểu là là quyền của các cá nhân tự quyết định
khi nào, bằng cách nào và ở mức độ nào thông tin về họ được tiết lộ cho các cá nhân
khác hoặc là quyền của một người để kiểm soát thông tin liên quan đến họ một cách
tốt hơn. Quyền này hướng đến việc bảo vệ lợi ích cho từng cá nhân, cho phép họ
được quyền quản lý, quyền tự quyết định các thông tin của mình.
Trong khi đó, quyền tự do ngôn luận lại hướng tới lợi ích của cộng đồng, của công
chúng mà không cho phép ẩn, xóa những thông tin của cá nhân đó một cách tùy ý, lOMoAR cPSD| 61716317
con người được tự do tìm kiếm, tiếp nhận và truyền đạt thông tin, ý kiến của mình
đối với mọi lĩnh vực của đời sống xã hội dưới hình thức bằng lời nói, văn bản (viết
tay hoặc đánh máy) hoặc dưới bản điện tử (email, facebook, zalo…) hoặc dưới hình
thức khác (tranh vẽ, biểu diễn nghệ thuật…) (Theo Luật Báo chí năm 2016, Luật An ninh mạng năm 2018).
VD: Ví dụ, nếu một người yêu cầu xóa bỏ thông tin cá nhân của họ khỏi một bài báo
mà họ cho là xâm phạm quyền riêng tư của mình, điều này có thể vi phạm quyền tự
do ngôn luận của người viết bài báo. Nếu các cơ quan chính quyền quá tôn trọng
quyền được lãng quên, điều này có thể dẫn đến việc giới hạn quyền tự do ngôn luận
và làm suy yếu quyền truyền thông.
=> Như vậy, có thể thấy rằng hai quyền này tồn tại chế ước qua lại lẫn nhau, việc
bảo đảm quyền này sẽ hạn chế quyền kia và ngược lại.
Luận điểm 2: Không tương thích với quyền tự do thông tin: * Cơ sở pháp lí:
- Quyền riêng tư được đề cập trong Tuyên ngôn Quốc tế Nhân quyền rằng: “không
ai phải chịu sự can thiệp một cách tùy tiện vào cuộc sống riêng tư, gia đình, nơi ở
hoặc thư tín, cũng như bị xúc phạm danh dự và uy tín cá nhân.“, và được tái khẳng
định trong Công ước Quốc tế về các Quyền Dân sự và Chính trị. Tại Việt Nam, quyền
riêng tư được thể hiện trong Hiến pháp và Bộ luật Dân sự 2015, cụ thể là đời sống
riêng tư, bí mật cá nhân và gia đình, danh dự và uy tín của mọi cá nhân đều được tôn
trọng và được pháp luật bảo vệ. * Cơ sở lí luận:
- Mâu thuẫn giữa quyền được lãng quên và quyền tự do thông tin bắt nguồn từ
sựđối lập giữa quyền riêng tư và quyền thông tin. Quyền được lãng quên là quyền
của mỗi cá nhân được yêu cầu bảo vệ thông tin cá nhân của họ khỏi việc sử dụng
trái phép hoặc lạm dụng. Trong khi đó, quyền tự do thông tin là quyền của mỗi cá
nhân được truy cập và chia sẻ thông tin theo ý muốn của mình.
- Mâu thuẫn giữa quyền được lãng quên và quyền tự do thông tin thường xảy
ratrong các trường hợp liên quan đến quyền riêng tư, bảo vệ thông tin và bảo mật dữ liệu.
VD: Một ví dụ về trường hơp này là việc đăng tải thông tin cá nhân của một người
trên mạng xã hội mà không có sự cho phép của người đó. Trong trường hợp này, lOMoAR cPSD| 61716317
quyền được lãng quên của người đó đã bị vi phạm. Tuy nhiên, nếu thông tin đó là
công khai và liên quan đến một vấn đề quan trọng, ví dụ như tham nhũng, thì việc
chia sẻ thông tin đó có thể được coi là quyền tự do thông tin.
Luận điểm 3: Khó khăn trong xác định khái niệm “thông tin nhạy cảm để áp
dụng vào “quyền được lãng quên”: * Cơ sở pháp lý:
- Điều 21 Hiến pháp năm 2013 ghi nhận: “1. Mọi người có quyền bất khả xâm
phạm về đời sống riêng tư, bí mật cá nhân và bí mật gia đình; có quyền bảo vệ danh
dự, uy tín của mình. Thông tin về đời sống riêng tư, bí mật cá nhân, bí mật gia đình
được pháp luât bảo đảm an toàn”.̣ * Cơ sở lí luận:
Để có thể đưa ra quyền được lãng quên những thông tin nhạy cảm thì trước hết ta
phải đưa ra định nghĩa về cụm từ “thông tin nhạy cảm".
- Mỗi người có quan niệm khác nhau về những thông tin được coi là nhạy cảm,
dođó việc xác định thông tin này sẽ rất khó khăn.
- Quy định pháp lý: Việc xác định thông tin nhạy cảm còn phụ thuộc vào các
quyđịnh pháp lý của từng quốc gia. Các quy định này có thể khác nhau đối với các
lĩnh vực khác nhau, ví dụ như y tế, tài chính, giáo dục, …
- Sự đa dạng của dữ liệu: Dữ liệu người dùng có thể được thu thập từ nhiều
nguồn,ví dụ như email, thông tin trên mạng xã hội, tìm kiếm trên internet, … Điều
này làm cho việc xác định thông tin nhạy cảm trở nên phức tạp hơn.
- Công nghệ: Các công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo có thể giúp xác định thôngtin
nhạy cảm của người dùng, nhưng cũng có thể gây ra các vấn đề về quyền riêng tư
và bảo mật thông tin. Các công nghệ này cũng có thể bị lạm dụng để thu thập thông
tin nhạy cảm mà người dùng không muốn chia sẻ.
- Tính chất nhạy cảm của thông tin có thể thay đổi: Thông tin mà lúc đầu
khôngđược xem như nhạy cảm, nhưng sau đó có thể trở nên nhạy cảm khi được kết
hợp với các thông tin khác. Ví dụ, thông tin tên và địa chỉ của một người không được
coi là nhạy cảm, nhưng khi được kết hợp với thông tin về sức khỏe, nơi làm việc,
thói quen tiêu dùng, thì có thể trở thành thông tin nhạy cảm.
- Phân tích dữ liệu: Việc phân tích dữ liệu để tìm ra thông tin nhạy cảm cũng có
thểgặp khó khăn. Những thông tin này có thể bị ẩn đi trong dữ liệu lớn và không dễ dàng nhận biết. lOMoAR cPSD| 61716317
Để có thể đưa ra phạm vi của từ “nhạy cảm" sẽ gặp rất nhiều khó khăn cũng như
tranh luận, khó có thể đưa ra khái niệm cụ thể. Để có thể áp dụng luôn cần phải đảm
bảo tính khách quan và công bằng trong việc xoá thông tin.
Luận điểm 4: Ảnh hưởng tới hoạt động kinh tế: *Cơ sở pháp lý:
- Khoản 1 Điều 55 Hiến pháp 2013 ghi rõ “Ngân sách nhà nước, dự trữ quốc gia,
quỹ tài chính nhà nước và các nguồn tài chính công khác do Nhà nước thống nhất
quản lý và phải được sử dụng hiệu quả, công bằng, công khai, minh bạch, đúng pháp luật.”.
- Điều 23 Hiếp pháp năm 2013: “Mọi người có quyền tự do kinh doanh trong
những ngành nghề mà pháp luật không cấm.” * Cơ sở lí luận:
- Để có thể triển khai “quyền được lãng quên” trên Internet thì ta phải có chi phí
đểtăng các hoạt động, kiểm tra, rà soát các thông tin trên Internet.
- Quyền được lãng quên đặt trong mối quan hệ với quyền của chủ thể kinh
doanh.Đây là mối quan hệ giữa trách nhiệm cộng đồng với bài toán kinh tế của doanh nghiệp.
VD: Tòa án Công lý Liên minh châu Âu (CJEU) đã “áp đặt” lên các nhà cung cấp
công cụ tìm kiếm một trách nhiệm mà họ không mong muốn, đó là phải cân bằng
giữa lợi ích kinh tế và trách nhiệm cộng đồng thông qua việc tuân thủ các quyền cơ
bản của con người mà điển hình là Google: Mặc dù Google có vẻ giống như một tiện
ích cộng đồng, nó cho phép con người tra cứu, cung cấp thông tin… miễn phí nhưng
thực chất Google vẫn là một công ty, và được đánh giá bằng lợi nhuận. Vì để có lợi
nhuận cao đồng nghĩa với việc Google phải cắt giảm các chi phí vận hành, tuy nhiên
khi làm việc theo yêu cầu của CJEU, công ty này sẽ phát sinh thêm nhiều chi phí
cho nhân sự, bộ phận kiểm duyệt, bộ phận xử lí khiếu nại…hay các cơ sở vật chất
khác. Mặt khác, nếu Google từ chối thực hiện quyền được lãng quên thì công ty này
sẽ gặp phải sự phản đối của Liên minh Châu Âu, các hoạt động của Google tại các
nước thuộc khu vực này sẽ bị cấm tương đương với mức phạt cao nhất.
- Việc bảo vệ quyền được lãng quên là một trong những yếu tố quan trọng để
xâydựng một môi trường kinh doanh và đầu tư bền vững, thu hút các nhà đầu tư và
doanh nghiệp tham gia vào các hoạt động kinh doanh và đầu tư vào các nền tảng kinh tế số. lOMoAR cPSD| 61716317
- Tăng sự đe dọa an ninh mạng: Nếu không có quyền riêng tư và bảo vệ thông tincá
nhân trực tuyến, sẽ tạo ra một môi trường đe dọa an ninh mạng và tăng khả năng bị
tấn công, trộm cắp thông tin mạng.
- Quyền được lãng quên có thể dẫn đến việc không đảm bảo tính bảo mật và riêngtư
của người dùng trên Internet. Việc không bảo vệ quyền riêng tư của người dùng có
thể khiến họ mất niềm tin, người dùng không cảm thấy an toàn và bị thiếu quyền
riêng tư trực tuyến, họ sẽ trở nên hoài nghi và không tin tưởng vào các nền tảng kinh
doanh trực tuyến. Điều này có thể dẫn đến giảm doanh số và tăng chi phí cho các doanh nghiệp.
- Ngoài ra, việc không bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ cũng có thể ảnh hưởng đếnđộng
lực sáng tạo củ các cá nhân và doanh nghiệp, ảnh hưởng đến sự phát triển của nền kinh tế số.
- Việc giới hạn quyền truy cập và chia sẻ thông tin trên Internet sẽ làm giảm
cạnhtranh giữa các doanh nghiệp và khả năng giá trị cho khách hàng. Nếu các tổ
chức cung cấp dịch vụ tìm kiếm, lưu trữ phải xoá bỏ thông tin của người dùng một
cách tự động, điều này sẽ làm giảm tính linh hoạt và khả năng cập nhật của các nền tảng kinh doanh số.
Luận điểm 5: Đảm bảo an toàn cho mọi người - con người được cung cấp
thông tin đầy đủ, minh bạch: * Cơ sở pháp lý:
- Theo khoản 1 Điều 2 của Hiến pháp 2023 : “Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ
nghĩa Việt Nam là nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của Nhân dân, do Nhân dân, vì Nhân dân.”
- Quyền được tiếp cận thông tin : Điều 25 Hiến pháp năm 2013 ghi rõ:
“Công dân có quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí, tiếp cận thông tin, hội
họp, lập hội, biểu tình. Việc thực hiện các quyền này do pháp luật quy định”.
- Quyền con người vẫn có thể bị hạn chế nêu ở khoản 2 Điều 14 Hiến pháp
năm2013 quy định về việc hạn chế quyền con người:“Quyền con người, quyền công
dân chỉ có thể bị giới hạn theo quy định của luật trong trường hợp cần thiết vì lý do
quốc phòng, an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội, đạo đức, sức khỏe của cộng đồng”.
- Khoản 4 Điều 15 Hiến pháp 2013: “Việc thực hiện quyền con người, quyền công
dân không được xâm phạm lợi ích quốc gia, dân tộc, quyền và lợi ích hợp pháp của người khác.” * Cơ sở lí luận: lOMoAR cPSD| 61716317
- Nhà nước ta luôn đặt quyền lợi của người dân lên hàng đầu, ưu tiên quyền lợi của
số đông người dân hơn. Vậy nên có rất nhiều thông tin mà mọi người cần được biết
để có thể nắm bắt được tình hình đang diễn ra trong xã hội hiện nay, dễ dàng tiếp
cận thêm nhiều thông tin, hiểu biết xã hội, để có lại thức đảm bảo sự an toàn nhất
cho bản thân. Bên cạnh đó khi thực hiện quyền lãng quên, một số lời cảnh cáo từ
hiện trạng xấu cũng sẽ không được cập nhật đầy đủ. Phần lớn là do tâm lí “sợ bị tổn
thương”(2) – ( Quyền được lãng quên trong toàn cầu hóa 4.0 – T.S Trần Thị Hồng
Hạnh) của người cung cấp dữ liệu cá nhân khi họ cung cấp những thông tin mang
tính chất riêng tư hoặc nhạy cảm, khiến họ không dám đối mặt, lảng tránh hay chổi
bỏ vấn đề, chối bỏ thực tế. Tuy nhiên, những thông tin đó có thể là những cơ sở
thông tin để đưa ra lời cảnh cáo cho người dân, là cơ sở để một số cơ quan, tổ chức
có thể tham gia bảo vệ quyền lợi cho họ.
- Quyền này có thể bị lợi dụng bởi nhiều người từng phạm tội nhằm che giấu
quákhứ của bản thân gây mất trật tự xã hội.
VD: Năm 2018, một người đàn ông ở Anh đã yêu cầu Google loại bỏ các kết quả tìm
kiếm liên quan đến tội ác ma tuý của mình vào năm 1990. Google từ chối yêu cầu
này và vụ việc đã được đưa ra tòa án. Tuy nhiên, tòa án đã quyết định rằng Google
không cần phải loại bỏ các kết quả tìm kiếm liên quan đến tội ác của người này vì
thông tin đó vẫn còn phù hợp và đầy đủ.
VD: Năm 1990, Wolfgang Werle và Manfred Lauber đã sát hại dã man nam diễn
viên nổi tiếng Walter Sedlmayr, dẫn đến một mục trong hồ sơ c cộng đồng được viết
trên từ điển mở Wikipedia. Năm 2009, một là thư đề nghị được gửi tới Wikipedia
yêu cầu xóa tên của một trong các bên có tội khỏi trang này, với lý do luật pháp Đức
bảo vệ tên và chân dung của một cả nhân khỏi sự công khai không mong muốn
VD: Hồi đầu năm 2016, một tòa án ở quận Saitama (Nhật Bản) đã yêu cầu Google
gỡ bỏ các thông tin đăng tải cách đây 3 năm về việc bắt giữ một người đàn ông với
cáo buộc xâm hại tình dục trẻ em để người này có cơ hội xây dựng lại cuộc đời mà
không bị ảnh hưởng bởi các thông tin trong quá khứ. Nhưng phán quyết này đã làm
bùng lên cuộc tranh luận về tính hài hòa giữa “Quyền được lãng quên” trên Internet
của cá nhân và quyền được biết của công chúng và tự do diễn đạt.
=> Ví dụ trên là thông tin về vụ án nghiêm trọng nên cần được mọi người biết đến,
nó liên quan đến tình hình đất nước, xã hội… Đó là những sự kiện xảy ra hàng ngày
và mỗi người có quyền được biết, được cung cấp thông tin đầy đủ để phòng tránh,
biết cách giải quyết khi gặp phải, biết rõ tình hình cuộc sống … lOMoAR cPSD| 61716317
Luận điểm 6: Quyền được lãng quên có thể gây khó khăn cho công tác điều
tra, xử lý tội phạm của các cơ quan có thẩm quyền: * Cơ sở pháp lý:
- Khoản 2 điều 14 hiến pháp 2013 quy định: “Quyền con người, quyền công dân chỉ
có thể bị hạn chế theo quy định của luật trong trường hợp cần thiết vì lý do quốc
phòng, an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội, đạo đức xã hội, sức khoẻ của cộng đồng”. *Cơ sở lí luận:
Trong công tác điều tra một số vụ án, vụ việc thì yêu cầu truy tìm các thông tin liên
quan đến các đối tượng, sự việc từ các cơ quan chức năng là rất cần thiết. Việc tùy ý
xóa bỏ thông tin, dữ liệu cá nhân theo ý muốn có thể sẽ dễ dàng bị các đối tượng lợi
dụng nhằm mục đích xấu ví dụ như: xóa bỏ thông tin có hại cho bản thân, tiêu hủy
chứng cứ có lợi cho cơ quan điều tra hay một số thông tin liên quan đến lý lịch phạm
tội có thể bị xóa bỏ theo mong muốn của chủ thể dữ liệu,… Điều này có thể làm mất
đi rất nhiều cơ sở, dữ liệu cho các công đoạn điều tra, phá án hay lưu trữ thông tin
của các đối tượng, chủ thể liên quan làm gián đoạn công tác thực hiện kiểm tra của
cơ quan chức năng có thẩm quyền.
VD: khi một vụ án cần xác định thông tin của người bị tình nghi và dữ liệu trên các
trang mạng của người này để thuận lợi cho quá trình điều tra nếu người bị tình nghi
đã yêu cầu lãng quên thông tin của mình dẫn đến thông tin bị xoá thì sẽ khó khăn
cho cơ quan điều tra để tìm ra thông tin đó.
Luận điểm 7: Cơ chế bảo vệ quyền được lãng quên rất khó thực hiện do chưa
phổ biến và mới chỉ có một vài quốc gia công nhận: *Cơ sở lí luận:
Căn cứ vào tình hình thực tế hiện nay, việc thực hiện quyền này vẫn còn tồn tại
những hạn chế và trở ngại trên toàn thế giới, đặc biệt là ở những quốc gia có chế độ
độc tài, pháp luật không minh bạch và công bằng.
- Sự khác biệt về pháp luật: Mỗi quốc gia có hệ thống pháp luật riêng biệt và
quyềnđược lãng quên không được quy định đồng nhất trên toàn cầu. Một số quốc
gia có các quy định rõ ràng về quyền này, trong khi các quốc gia khác có quy định
hạn chế hoặc không có quy định tương tự.
- Những quốc gia khác nhau có các quy định và luật pháp riêng biệt, do đó,
quyềnđược lãng quên có thể không được công nhận hoặc được áp dụng khác nhau
tùy vào địa phương. Ngoài ra, việc áp dụng quyền được lãng quên còn phụ thuộc lOMoAR cPSD| 61716317
vào sự tôn trọng và thực thi của chính phủ và ngành luật trong từng quốc gia. Nếu
chính phủ hoặc ngành luật không quan tâm đến quyền được lãng quên thì sẽ rất khó
để áp dụng nó trên toàn cầu. Cuối cùng, quyền được lãng quên còn phụ thuộc vào ý
thức và nhận thức của cộng đồng quốc tế về tầm quan trọng của nó. Nếu như cộng
đồng quốc tế không thấy quyền được lãng quên là một giá trị quan trọng thì sẽ rất
khó để áp dụng nó trên toàn cầu.
+Nhóm các quốc gia công nhận quyền xóa dữ liệu cá nhận và quyền hủy kết quả
tìm kiếm trên Internet: nhóm các quốc gia Liên Minh Châu Âu.
+Nhóm các quốc gia không nhận quyền xóa dữ liệu cá nhân và quyền hủy kết
quả tìm kiếm trên Internet : Trung Quốc,Singapore…
+Các quốc gia chỉ công nhận quyền xóa dữ liệu cá nhân:Hoa Kì,Nhật Bản.
- Quyền được lãng quên chưa được ghi nhận một cách cụ thể trong hệ thống
phápluật Việt Nam. Tuy nhiên, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của internet, quyền
được lãng quên bắt đầu được đưa vào các cuộc thảo luận về vấn bảo đảm quyền
riêng tư nói chung và quyền riêng tư trên không gian mạng nói riêng. Quyền riêng
tư với tư cách là một quyền cơ bản của con người, được ghi nhận ngay từ bản Hiến
pháp năm 1946 ( Điều thứ 11) và tiếp tục được củng cố trong các bản Hiến pháp về
sau. Cụ thể hóa tinh thần Hiến pháp, các văn bản pháp luật chuyên ngành cũng đã
có một số quy định liên quan đến việc bảo vệ quyền riêng tư của cá nhân nói chung,
trong đó có thể kể đến như: Bộ luật Dân sự năm 2015 (Điều 32, Điều 38); Bộ luật
Hình sự năm 2015, được sửa đổi, bổ sung năm 2017 (Điều 70)... Tuy vậy, xét tổng
quát, quyền được lãng quên với tư cách là một phương thức/biện pháp nhằm bảo vệ
quyền riêng tư nói chung và quyền riêng tư trên không gian mạng nói riêng hiện vẫn
chưa được đề cập một cách rõ ràng trong pháp luật Việt Nam.
=> Quyền được lãng quên vẫn còn là một khái niệm mơ hồ đối với người dân trên
thế giới vì chưa phổ biến và không được công nhận tại nhiều nơi, chứng tỏ rằng đây
không phải một vấn đề quá quan trọng và cấp bách để được thực hiện, và không có
nó thì xã hội vẫn có thể vận hành một cách bình thường.
Luận điểm 8: Ý thức chịu trách nhiệm khi cung cấp dữ liệu cá nhân sẽ ngày càng giảm: *Cơ sở pháp lý:
- Điều 10, Nghị định 13/2023/NĐ-CP quy định, nghĩa vụ của chủ thể dữ liệu
cánhân có quy định “Tự bảo vệ dữ liệu cá nhân của mình; yêu cầu các tổ chức, cá
nhân khác có liên quan bảo vệ dữ liệu cá nhân của mình”. - Khoản 6, Điều 2, Nghị lOMoAR cPSD| 61716317
định 13/2023/NĐ-CP nêu rõ: “Chủ thể dữ liệu là cá nhân được dữ liệu cá nhân phản
ánh. Vì thế, mỗi khi cung cấp dữ liệu cá nhân thì họ phải có trách nhiệm với hình
ảnh bản thân và thông tin mình cung cấp”. *Cơ sở lý luận:
- Lạm dụng sự tự do xóa bỏ dữ liệu cá nhân theo ý muốn mà có thể dẫn đến tùytiện
cung cấp thông tin và xóa bỏ theo mong muốn một cách vô tội vạ. Người dùng thông
tin cá nhân sẽ dần không có trách nhiệm với thông tin mà mình cung cấp cho các
nhà cung cấp dịch vụ tìm kiếm. Bởi vì, mỗi khi cung cấp dữ liệu cá nhân cho các
trang lưu trữ, tìm kiếm thì chủ thể thường sẽ được hỏi sự đồng ý chịu trách nhiệm
trước những dữ liệu bản thân cung cấp hay không. Đến đây, chủ thể cung cấp dữ liệu
cần có ý thức trách nhiệm đối với dữ liệu cá nhân mà mình cung cấp nếu đồng ý
cung cấp thông tin cho các trang tìm kiếm.
- Nếu quyền được lãng quên được chấp thuận thì những người cung cấp thông
tincó thể tùy ý xóa bỏ theo ý muốn mà không phải chịu trách nhiệm trước những
thông tin mình đưa ra cho bên dịch vụ tìm kiếm. Ý thức bảo vệ thông tin cá nhân có
khả năng bị ngó lơ khi giờ đây thông tin cá nhân có thể tùy ý thay đổi một cách tự
do, rất khó để bên dịch vụ lữu trữ thông tin có thể kiểm soát số liệu một cách đầy đủ, chính xác.
Luận điểm 9: Ảnh hưởng đến một số quyền lợi tiềm ẩn của cá nhân nếu có xảy
ra sự cố pháp lý: *Cơ sở pháp lý:
- Điều 3 Hiến pháp có quy định “ Nhà nước đảm bảo và phát huy quyền làm chủ
của Nhân dân, công dân, tôn trọng, bảo đảm và bảo vệ quyền con người, quyền công
dân; thực hiện mục tiêu dân giàu nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh, mọi
người có cuộc sống ấm no, tự do, hạnh phúc, có điều kiện phát triển toàn diện.” *Cơ sở lý luận:
- Khi công dân có quyền tự do xóa bỏ thông tin cá nhân trên các công cụ tìm
kiếm,lưu trữ ở không gian mạng thì sẽ hạn chế lại chính những quyền lợi, căn cứ mà
bản thân mình có thể có để bảo vệ bản thân trong tương lai.
- Mọi người thường có xu hướng muốn che giấu, xóa bỏ những thông tin nhạycảm,
mang hình ảnh xấu đến cá nhân để mình không phải đối mặt với cảm giác sợ hãi
trong trường hợp có thể bị rò rỉ thông tin cá nhân, mang tính chất riêng tư. Kể cả khi
mình bị xâm phạm về các quyền cơ bản con người thì việc xóa bỏ thông tin theo ý
định của chủ thể dữ liệu cũng có thể đem đến nhiều cái bất lợi cho bản thân họ, đặc lOMoAR cPSD| 61716317
biệt là khi những thông tin đó là cơ sở để bảo vệ bản thân trước pháp luật, là bằng
chứng xác thực và rõ ràng khi buộc tội hành vi vi phạm của đối tượng vi phạm. Mọi
thông tin dù tốt hay xấu đều mang những giá trị nhất định, đối với pháp luật nói
chung và đối với cá nhân nói riêng. Khi chủ thể có thể đối mặt với thực tế cùng với
một số những quy định bảo đảm quyền riêng tư cá nhân do pháp luật quy định thì
việc hạn chế được những xâm phạm quyền riêng tư sẽ được đảm bảo thay vì phương
án quyền được lãng quên áp dụng đôi khi còn có thể gây bất lợi cho người bị hại
trong những công việc điều tra của cơ quan chức năng. III. KẾT LUẬN:
Quyền được lãng quên không được xem là một quyền tuyệt đối của cá nhân, mà
trong nhiều trường hợp việc xóa thông tin hay dữ liệu liên quan đến một cánhân cần
được cân bằng với các quyền cơ bản khác của con người như quyền tự do ngôn luận,
quyền tiếp cận thông tin.
Vấn đề cần cân nhắc có xóa bỏ thông tin hay không trên cơ sở yêu cầu của cá nhân,
dựa vào so sánh các quyền lợi đời sống riêng tư của cá nhân và quyền lợi tiếp cận
thông tin, quyền tự do ngôn luận của cá nhân khác và của toàn xã hội trong từng tình
huống cụ thể. Nhìn chung, việc cân nhắc xóa bỏ sẽ xem xét liệu thông tin này có thể
đem lại lợi ích cho cộng đồng hay không, đồng thời cân nhắc giữa lợi ích đó với các
quyền cần được bảo vệ của cá nhân.
Mối quan tâm của xã hội đối với một số thông tin nhất định thay đổi tùy theo trường
hợp. Nếu thông tin đó liên quan đến một nhân vật của công chúng, có sự ảnh hưởng
nhất định trong xã hội, thông tin đó khó được xóa bỏ vì nhu cầu của công chúng để
tiếp cận thông tin lớn hơn nhiều so với quyền riêng tư của cá nhân, hoặc những
trường hợp tội phạm nghiêm trọng gây ra các hành vi tội ác dã man, khi đó nhân loại
cần được nhắc nhở và ghi nhớ để lên án tội ác, đấu tranh cho các hành vi tội phạm
không thể tiếp tục xảy ra trong tương lai. lOMoAR cPSD| 61716317
IV. NGUỒN THAM KHẢO:
1.[Online].Available:https://curia.europa.eu/juris/document/document.jsf?
text=&docid=163494&pageIndex=0&doclang=EN&mode=req&dir=&occ=first&p
art=1&cid=10850128. [Accessed 11 2023].
2. H. Ly, "Tòa án Nhật Bản công nhận “quyền được lãng quên” trên Internet," 2 3
2016. [Online]. Available: https://bom.so/2R8HEa. [Accessed 11 2023].
3. B. T. N. Nam, "Quyền được lãng quên từ thực tiễn phán quyết trong phạm viLiên
minh Châu Âu," 08 03 2021. [Online]. Available: https://bom.so/oqyCFo. [Accessed 11 2023].
4. P. C. H. THANH, "Pháp luật về bảo vệ quyền riêng tư," [Online]. Available:
https://bom.so/PQ2HNL. [Accessed 11 2023].
5.https://tapchitoaan.vn/quyen-duoc-lang-quen-va-van-de-bao-ve-du-lieu-ca-nhan
6.https://plo.vn/quyen-duoc-lang-quen-va-bao-ve-thong-tin-doi-tupost647363.html
7.https://lsvn.vn/thach-thuc-cua-tri-tue-nhan-tao-voi-quyen-duoc-lang-quen-vamot-
so-khuyen-nghi-cho-phap-luat-viet-nam-1690300752.html
8.https://tapchitoaan.vn/quyen-duoc-lang-quen-tren-khong-gian-mang-va-van-
dedam-bao-su-can-bang-voi-quyen-tu-do-ngon-luan8770.html
9. http://lapphap.vn/Pages/tintuc/tinchitiet.aspx?tintucid=211426
10.https://nhandan.vn/toa-an-nhat-ban-cong-nhan-quyen-duoc-lang-quen- treninternet-post256559.html
11.https://www.youtube.com/watch?v=Pama-ISXhlo lOMoAR cPSD| 61716317