Phương pháp sản xuất giá trị thặng dư tương đối trong kinh tế học- Đề cương môn kinh tế chính trị -Trường Đại học Vinh

Phương pháp sản xuất giá trị thặng dư tương đối 1. Khái niệm
- Là phương pháp rút ngắn thời gian lao động cần thiết trong điều kiện độ
dài ngày lao động không đổi, nhờ đó kéo dài một cách tương ứng thời gian lao động thặng dư.
Nhân tố cố định
Nhân tố biến đổi +Năng suất lao động tăng lên
+ Thời gian lao động cần thiết giảm xuống
+ Ngày lao động không đổi +Thời gian lao động thặng dư tăng lên.
+ Cường độ lao động không đổi + Tỷ suất giá trị thặng dư tăng lên.
+ Sức lao động được giảm nhẹ.
⇨ Giá trị thặng dư tương đối là giá trị thặng dư thu được do rút ngắn thời gian
lao động cần thiết trong điều kiện độ dài ngày lao động không đổi. Muốn rút
ngắn thời gian lao động cần thiết phải giảm giá trị sức lao động. Muốn hạ
thấp giá trị sức lao động phải giảm giá trị những tư liệu sinh hoạt cần thiết
của công nhân. Muốn vậy phải tăng năng suất lao động trong các ngành sản
xuất ra những tư liệu tiêu dùng hay tăng năng suất lao động trong các ngành
sản xuất ra tư liệu sản xuất để sản xuất ra những tư liệu sinh hoạt đó. HIGNH HNH: 2. Ví dụ:
-Một công nhân may áo trong 10 giờ. Trong đó, 5 giờ đầu để sản xuất ra
sản phẩm đủ để trang trải cho cuộc sống của anh ta (giá trị sức lao
động). 5 giờ còn lại là thời gian lao động thặng dư mà nhà tư bản thu
được. Nếu bằng cách áp dụng máy móc hiện đại, công nhân này có thể
may được gấp đôi số áo trong cùng 10 giờ. Điều này có nghĩa là anh ta
chỉ cần làm việc 2,5 giờ để sản xuất ra đủ sản phẩm cho nhu cầu cá
nhân. 7,5 giờ còn lại là thời gian lao động thặng dư.
- Ngày lao động là 10 giờ, trong đó 5 giờ là lao động tất yếu, 5 giờ là lao
động thặng dư. Nếu giá trị sức lao động giảm đi 1 giờ thì thời gian lao
động tất yếu xuống còn 4 giờ. Do đó, thời gian lao động thặng dư tăng từ
5 giờ lên 6 giờ và m' tăng từ 100% lên 150%.
3. Gía trị thặng dư siêu ngạch
Gía trị thặng dư siêu ngạch là động lực mạnh nhất thúc đẩy các nhà tư bản ra
sức cải tiến kỹ thuật, tăng năng suất lao động. Hoạt động riêng lẻ của nhà tư
bản dẫn đến tăng năng suất lao động xã hội, hình thành giá trị thăng dư
tương đối, thúc đẩy lực lượng sản xuất phát triển.
⇨ Gía trị thặng dư siêu ngạch là hình tái biến tướng của giá trị thặng dư tương đối