1
Soạn bài Vẻ đẹp của bài thơ “Cảnh khuya”
1. Chuẩn bị
- Vn đ chnh m văn bn đưa ra đ bn bc, trao đi: Vẻ đẹp của bi thơ Cnh
khuya.
- Những luận đim:
⚫ Yếu tố nghệ thuật trong câu thơ đầu tiên
⚫ Vẻ đẹp của thiên nhiên trong câu thơ thứ hai
⚫ Mối quan hệ giữa người và cnh trong văn bn.
- Các luận đim, lí lẽ, bằng chứng được đưa ra đ làm sáng rõ vẻ đẹp của bài
thơ Cnh khuya.
- Tác gi th hiện quan đim, thái độ trân trọng, yêu quý với những vần thơ hay
của chủ tịch Hồ Chí Minh.
- Lê Trí Viễn (1919 - 2012) l giáo sư, nh giáo nhân dân, đồng thời cũng l
một nhà nghiên cứu đi tiên phong trong việc vận dụng quan đim Mác-xít trong
nghiên cứu v đã đóng góp cho lĩnh vực văn học Việt Nam hơn 40 công trình
khoa học giá trị.
2. Đọc hiểu
Câu 1. Tác gi đã giới thiệu bi thơ bằng cách nào?
Nêu xut xứ, hoàn cnh sáng tác của bi thơ.
Câu 2. Yếu tố nghệ thuật no trong câu thơ đầu được tác gi đặc biệt quan tâm
khi phân tích?
Biện pháp tu từ so sánh “tiếng suối” với “tiếng hát xa”.
Câu 3. Tác gi cm nhận vẻ đẹp của câu thơ chủ yếu bằng cách nào?
Tác gi cm nhận vẻ đẹp của câu thơ chủ yếu qua ngôn từ, hình nh.
Câu 5. Tác gi đã nhn mnh điu gì ở phần 5?
2
Mối quan hệ giữa con người và thiên nhiên.
3. Trả lời câu hỏi
Câu 1. Văn bn Vẻ đẹp của bi thơ “Cnh khuya” bn v vn đ gì? Em dựa
vo đâu đ nhận ra nhanh nht điu này?
⚫ Vn đ: vẻ đẹp của bi thơ Cnh khuya.
⚫ Dựa vo: nhan đ của văn bn, nội dung trin khai trong văn bn.
Câu 2. Bi thơ Cnh khuya được tác gi Lê Trí Viễn phân tích theo trình tự nào?
Nêu tác dụng của việc phân tích theo trình tự đó.
⚫ Bi thơ Cnh khuya được phân tích theo bố cục.
⚫ Tác dụng: giúp bài phân tích có chiu sâu hơn.
Câu 3. Đọc kĩ các phần của văn bn và thực hiện những yêu cầu sau:
a. Xác định nội dung chính của mỗi phần. Tính logíc giữa các phần được th
hiện như thế nào?
b. Chỉ ra một ví dụ th hiện mối quan hệ chặt chẽ giữa nội dung chính của một
phần với lí lẽ, bằng chứng được sử dụng trong đó.
c. Nêu một đim chung v thái độ, quan đim của tác gi th hiện ở các phần
trong văn bn.
Gợi ý:
a.
- Nội dung chính của mỗi phần:
⚫ Phần 1: giới thiệu bi thơ Cnh khuya.
⚫ Phần 2: phân tch câu thơ thứ nht trong bi thơ Cnh khuya.
⚫ Phần 3: phân tch câu thơ thứ hai trong bi thơ Cnh khuya.
⚫ Phần 4: phân tch hai câu thơ cuối trong bi thơ Cnh khuya.
⚫ Phần 5: sự cân bằng trong bi thơ Cnh khuya.
- Tính logíc giữa các phần được th hiện: các luận đim hướng v một chủ đ,
sắp xếp một cách hợp lí.
b. Ví dụ: các phần 3 phân tch câu thơ thứ 2, các lí lẽ và dẫn chứng được trin
khai là phân tích hình nh “trăng”, chữ “tiếng”, “lồng”.
3
c. Tác gi trân trọng, khâm phục trước nghệ thuật t cnh trong bi thơ Cnh
khuya của Bác.
Câu 4. Hãy dẫn ra một đon văn cho thy tác gi đã phân tch các yếu tố nghệ
thuật đ làm ni bật nội dung của bi thơ.
Câu 5. Một trong những cách bình luận thơ l so sánh sự th hiện của tác gi
này với tác gi khác v cùng một vn đ. Em hãy nêu nhận xét v tác dụng của
cách bình luận đó trong phần 2 văn bn Vẻ đẹp của bi thơ “Cnh khuya".
Câu 6. Trước và sau khi học văn bn nghị luận này, cm nhận của em v bài
thơ Cnh khuya có gì khác nhau? Chỉ ra nguyên nhân to nên sự khác biệt y.

Preview text:


Soạn bài Vẻ đẹp của bài thơ “Cảnh khuya” 1. Chuẩn bị
- Vấn đề chính mà văn bản đưa ra để bàn bạc, trao đổi: Vẻ đẹp của bài thơ Cảnh khuya. - Những luận điểm:
⚫ Yếu tố nghệ thuật trong câu thơ đầu tiên
⚫ Vẻ đẹp của thiên nhiên trong câu thơ thứ hai
⚫ Mối quan hệ giữa người và cảnh trong văn bản.
- Các luận điểm, lí lẽ, bằng chứng được đưa ra để làm sáng rõ vẻ đẹp của bài thơ Cảnh khuya.
- Tác giả thể hiện quan điểm, thái độ trân trọng, yêu quý với những vần thơ hay
của chủ tịch Hồ Chí Minh.
- Lê Trí Viễn (1919 - 2012) là giáo sư, nhà giáo nhân dân, đồng thời cũng là
một nhà nghiên cứu đi tiên phong trong việc vận dụng quan điểm Mác-xít trong
nghiên cứu và đã đóng góp cho lĩnh vực văn học Việt Nam hơn 40 công trình khoa học giá trị. 2. Đọc hiểu
Câu 1. Tác giả đã giới thiệu bài thơ bằng cách nào?
Nêu xuất xứ, hoàn cảnh sáng tác của bài thơ.
Câu 2. Yếu tố nghệ thuật nào trong câu thơ đầu được tác giả đặc biệt quan tâm khi phân tích?
Biện pháp tu từ so sánh “tiếng suối” với “tiếng hát xa”.
Câu 3. Tác giả cảm nhận vẻ đẹp của câu thơ chủ yếu bằng cách nào?
Tác giả cảm nhận vẻ đẹp của câu thơ chủ yếu qua ngôn từ, hình ảnh.
Câu 5. Tác giả đã nhấn mạnh điều gì ở phần 5? 1
Mối quan hệ giữa con người và thiên nhiên.
3. Trả lời câu hỏi
Câu 1. Văn bản Vẻ đẹp của bài thơ “Cảnh khuya” bàn về vấn đề gì? Em dựa
vào đâu để nhận ra nhanh nhất điều này?
⚫ Vấn đề: vẻ đẹp của bài thơ Cảnh khuya.
⚫ Dựa vào: nhan đề của văn bản, nội dung triển khai trong văn bản.
Câu 2. Bài thơ Cảnh khuya được tác giả Lê Trí Viễn phân tích theo trình tự nào?
Nêu tác dụng của việc phân tích theo trình tự đó.
⚫ Bài thơ Cảnh khuya được phân tích theo bố cục.
⚫ Tác dụng: giúp bài phân tích có chiều sâu hơn.
Câu 3. Đọc kĩ các phần của văn bản và thực hiện những yêu cầu sau:
a. Xác định nội dung chính của mỗi phần. Tính logíc giữa các phần được thể hiện như thế nào?
b. Chỉ ra một ví dụ thể hiện mối quan hệ chặt chẽ giữa nội dung chính của một
phần với lí lẽ, bằng chứng được sử dụng trong đó.
c. Nêu một điểm chung về thái độ, quan điểm của tác giả thể hiện ở các phần trong văn bản. Gợi ý: a.
- Nội dung chính của mỗi phần:
⚫ Phần 1: giới thiệu bài thơ Cảnh khuya.
⚫ Phần 2: phân tích câu thơ thứ nhất trong bài thơ Cảnh khuya.
⚫ Phần 3: phân tích câu thơ thứ hai trong bài thơ Cảnh khuya.
⚫ Phần 4: phân tích hai câu thơ cuối trong bài thơ Cảnh khuya.
⚫ Phần 5: sự cân bằng trong bài thơ Cảnh khuya.
- Tính logíc giữa các phần được thể hiện: các luận điểm hướng về một chủ đề,
sắp xếp một cách hợp lí.
b. Ví dụ: các phần 3 phân tích câu thơ thứ 2, các lí lẽ và dẫn chứng được triển
khai là phân tích hình ảnh “trăng”, chữ “tiếng”, “lồng”. 2
c. Tác giả trân trọng, khâm phục trước nghệ thuật tả cảnh trong bài thơ Cảnh khuya của Bác.
Câu 4. Hãy dẫn ra một đoạn văn cho thấy tác giả đã phân tích các yếu tố nghệ
thuật để làm nổi bật nội dung của bài thơ.
Câu 5. Một trong những cách bình luận thơ là so sánh sự thể hiện của tác giả
này với tác giả khác về cùng một vấn đề. Em hãy nêu nhận xét về tác dụng của
cách bình luận đó trong phần 2 văn bản Vẻ đẹp của bài thơ “Cảnh khuya".
Câu 6. Trước và sau khi học văn bản nghị luận này, cảm nhận của em về bài
thơ Cảnh khuya có gì khác nhau? Chỉ ra nguyên nhân tạo nên sự khác biệt ấy. 3