Thực chất và ý nghĩa cuộc cách mạng trong triết học do C.Mác và Ph.Ăngghen thực hiện môn Chủ nghĩa xã hội khoa học | Trường Đại học Tôn Đức Thắng

Thực chất và ý nghĩa cuộc cách mạng trong triết học do
C.Mác và Ph.Ăngghen thực hiện
1. Thực chất cuộc cách mạng trong triết học của Marx và Engels
Karl Marx và Friedrich Engels đã thực hiện một cuộc cách mạng trong triết học bằng cách
sáng tạo ra chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử, từ đó đặt nền móng
cho chủ nghĩa Marx. Cuộc cách mạng triết học này thể hiện ở ba nội dung chính:
Thứ nhất: Biến chủ nghĩa duy vật thành một hệ thống triết học hoàn chỉnh và cách mạng
Trước Marx, chủ nghĩa duy vật (như của Feuerbach) chỉ dừng lại ở mức độ nhận thức thế giới tự nhiên.
Marx và Engels phát triển chủ nghĩa duy vật không chỉ trong tự nhiên mà còn trong
lịch sử xã hội (duy vật lịch sử).
Xác định rằng vật chất quyết định ý thức, kinh tế quyết định chính trị và xã hội.
Thứ hai: Sáng tạo ra phép biện chứng duy vật
Tiếp thu tinh hoa của phép biện chứng của Hegel nhưng khắc phục tính duy tâm của nó.
Xây dựng phép biện chứng duy vật với các quy luật: quy luật chuyển hóa từ sự
thay đổi về lượng dẫn đến sự thay đổi về chất, quy luật thống nhất và đấu tranh
của các mặt đối lập, quy luật phủ định của phủ định.
Thứ ba: Xây dựng chủ nghĩa duy vật lịch sử, giải thích sự vận động của xã hội
Trước Marx, các triết gia chủ yếu lý giải lịch sử dựa trên tư tưởng, ý chí của cá nhân
hoặc các yếu tố siêu nhiên.
Marx chỉ ra rằng cơ sở hạ tầng (kinh tế) quyết định kiến trúc thượng tầng (chính
trị, pháp luật, tư tưởng, văn hóa...).
Đấu tranh giai cấp là động lực phát triển của xã hội.
2. Ý nghĩa của cuộc cách mạng trong triết học Marx – Engels Về mặt lý luận:
Thống nhất hai dòng triết học lớn: chủ nghĩa duy vật và phép biện chứng.
Lần đầu tiên triết học được trang bị tính khoa học và tính cách mạng triệt để.
Hình thành thế giới quan và phương pháp luận khoa học cho sự phát triển của xã hội.
Về mặt thực tiễn:
Cung cấp công cụ tư duy cho phong trào công nhân, giúp họ hiểu rõ quy luật phát triển xã hội.
Là nền tảng tư tưởng cho sự ra đời của chủ nghĩa xã hội khoa học và phong trào cách mạng vô sản.
Ảnh hưởng sâu rộng đến sự phát triển của nhiều học thuyết triết học, chính trị và khoa học xã hội sau này.