Tiểu luận - Mặt trái kinh tế thị trường và ô nhiễm tại Việt Nam môn Kinh tế chính trị | Học viện Ngân hàng

HỌC VIỆN NGÂN HÀNG
KHOA LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ
TIỂU LUẬN KẾT THÚC HỌC PHẦN
Học phần: KINH TẾ CHÍNH TRỊ MÁC LÊ NIN
ĐỀ TÀI: Kinh tế thị trường và mặt trái của kinh tế thị trường. Vận dụng
để đề xuất giải pháp giải quyết vấn đề ô nhiễm ở Việt Nam hiện nay.
Giảng viên hướng dẫn : Nguyễn Thị Giang
Sinh viên thực hiện : Trịnh Quốc An Lớp : F15C Mã sinh viên : F15-287
Hà nội, ngày 22 tháng 11 năm 2023 Contents
LỜI MỞ ĐẦU....................................................................................................................1
NỘI DUNG........................................................................................................................3
Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KINH TẾ THỊ TRƯỜNG VÀ MẶT TRÁI CỦA
KINH TẾ THỊ TRƯỜNG..................................................................................................3
1. Kinh tế thị trường:......................................................................................................3
2. Đặc trưng riêng biệt của nền kinh tế thị trường.........................................................3
3. Các chủ thể trong nền kinh tế thị trường....................................................................4
4. Ưu điểm của nền kinh tế thị trường:...........................................................................5
5. Nhược điểm của kinh tế thị trường:............................................................................5
Chương 2: THỰC TRẠNG KINH TẾ THỊ TRƯỜNG VÀ MẶT TRÁI CỦA KINH TẾ
THỊ TRƯỜNG TẠI VIỆT NAM.......................................................................................7
1. Thực trạng nền kinh tế VN:........................................................................................7
2. Thưc trạng nền kinh tế thi trường định hướng xã hội chủ nghĩa tại Việt Nam...........7
3. Mặt trái của nền Kinh tế thị trường tại Việt Nam hiện nay:.......................................8
Chương 3: GIẢI PHÁP VỚI NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG. LIÊN HỆ GIẢI QUYẾT
VẤN ĐỀ Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG HIỆN NAY...........................................................10
1. Thực trạng ô nhiễm môi trường ở Việt Nam hiện nay:.............................................10
2. Nguyên nhân của ô nhiễm môi trường......................................................................10
3. Mục tiêu phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam
trong tương lai.............................................................................................................10
4. Giải pháp giải quyết vấn đề ô nhiễm tại Việt Nam...................................................11
5. Liên hệ bản thân:.....................................................................................................13
KẾT LUẬN......................................................................................................................14
TÀI LIỆU THAM KHẢO................................................................................................15 LỜI MỞ ĐẦU
Kể từ khi đất nước giành được độc lập vào năm 1975. Một khi cách mạng dân tộc dân
chủ hoàn thành ở cấp quốc gia, cả nước sẽ tiến hành cách mạng xã hội chủ nghĩa. Đảng ta
nhất quyết giữ vững lập trường, tiến hành theo con đường Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chọn
trên con đường đi lên chủ nghĩa xã hội, quyết tâm đưa nước ta trở thành nước giàu, mạnh,
kinh tế ổn định, chính trị, xã hội văn minh. Để đạt được điều này, Đảng ta chủ trương ưu
tiên phát triển kinh tế, coi đó là vấn đề sống còn, trong đó có xây dựng nền kinh tế thị
trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Mặt khác, trong nhiều năm qua, cơ cấu hành chính
quan liêu tập trung, bao cấp đã làm suy yếu nền kinh tế xã hội chủ nghĩa, hạn chế sử dụng
và cải tiến các thành phần kinh tế, kìm hãm sản xuất, từ đó làm giảm năng suất, chất
lượng, hiệu quả, dẫn đến nhầm lẫn. trong phân phối. Phát tán và phát triển nhiều hiện
tượng tiêu cực trong xã hội. Cơ chế kiểm soát nền kinh tế thông qua mệnh lệnh của chính
phủ này vốn đã trái với các nguyên tắc dân chủ. Cơ quan quản lý hành chính, kinh tế can
thiệp sâu vào hoạt động sản xuất, kinh doanh của các đơn vị cơ sở nhưng chưa chịu trách
nhiệm đáng kể về các quyết định của mình, gây bất bình. Các vị trí cơ sở kinh tế không
có quyền tự chủ hoặc trách nhiệm về kết quả, sản xuất, kinh doanh.
Hệ thống này không tính đến mối quan hệ yếu kém giữa tiền tệ và hiệu quả kinh tế, khiến
hệ thống trợ cấp dựa trên các mối quan hệ tài chính lớn và kế toán quản lý dựa trên kiều
hối dễ bị tổn thương. Kinh tế là nhận thức chứ không phải là trách nhiệm ràng buộc hay
lợi ích vật chất có thể được sử dụng vào nhiều mục đích khác nhau như vốn, tài sản, vật
chất, lao động, trách nhiệm trả lương cho công việc theo số lượng và chất lượng công
việc. Ngoài ra còn có đội ngũ lãnh đạo, chính quyền đông đúc, thiếu năng lực lãnh đạo,
thiếu kỹ năng kinh doanh, phong cách lãnh đạo, quan liêu, quyền hạn. Cơ chế cũ tồn tại
trong thời gian ngắn và hệ tư tưởng kinh tế dựa trên một khái niệm đơn giản về chủ nghĩa
xã hội và bị ảnh hưởng nặng nề bởi tính chất chủ quan và hướng tới mục tiêu của nó.
Kinh tế thị trường có tác động to lớn đến sự tồn tại và phát triển của mỗi quốc gia, dân
tộc. Vấn đề đó là mối quan tâm chính của nhiều nhà nghiên cứu kinh tế trong những thập 1
kỷ gần đây và việc tìm kiếm các mô hình quản lý kinh tế phù hợp và hiệu quả hơn đã trở
thành ưu tiên hàng đầu của các chính phủ. Xây dựng nền kinh tế thị trường định hướng
xã hội chủ nghĩa là một nội dung cơ bản tất yếu trong quá trình đổi mới quản lý kinh tế ở
nước ta. Nhờ những chính sách cải cách đúng đắn của Đảng và Nhà nước, những năm
gần đây nước ta tránh được khủng hoảng, đạt tốc độ tăng trưởng nhanh, đời sống chính trị
- xã hội của nhân dân được cải thiện rất nhiều. Ổn định, quốc phòng, an ninh được giữ
vững từ nền kinh tế quan liêu bao cấp sang nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ
nghĩa dựa trên quy luật giá trị và tín hiệu cung cầu thị trường.
Kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa là một chủ đề mới. Bảo đảm duy trì lý
luận về kinh tế thị trường, đặc biệt là định hướng xã hội chủ nghĩa, là một chủ đề cần
được thường xuyên nghiên cứu, bổ sung. Đó là lý do tôi chọn đề tài “Kinh tế thị trường
và mặt trái của kinh tế thị trường. Vận dụng để đề xuất giải pháp giải quyết vấn đề
ô nhiễm ở Việt Nam hiện nay” cho tiểu luận về kinh tế chính trị của chủ nghĩa Mác - Lênin. 2 NỘI DUNG
Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KINH TẾ THỊ TRƯỜNG VÀ MẶT TRÁI CỦA
KINH TẾ THỊ TRƯỜNG
1. Kinh tế thị trường:
Nền kinh tế thị trường là nền kinh tế sản phẩm phát triển cao. Nói cách khác, kinh tế thị
trường là nền kinh tế hàng hóa vận hành theo cơ chế thị trường trong đó mọi yếu tố “đầu
vào” và “đầu ra” của sản xuất đều thông qua thị trường. Nó có nhiều thành phần kinh tế,
nhiều loại hình tài sản tương tác, vận động và phát triển trong cơ chế cạnh tranh bình đẳng, ổn định.
Có nhiều cách nghĩ khác nhau về nền kinh tế thị trường toàn cầu. Theo Adam Smith, nền
kinh tế thị trường dựa trên lý thuyết “bàn tay vô hình” là nền kinh tế tự điều tiết, vận hành
theo quy luật thị trường và ít cần sự can thiệp của chính phủ. Kinh tế thị trường được hiểu
từ góc nhìn của Keynes là thị trường với sự can thiệp trực tiếp bởi nhà nước, đại diện cho
lý thuyết này là "bàn tay hữu hình.''
Kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa thực chất là một loại hình tổ chức kinh tế
vừa dựa trên những nguyên tắc, quy luật của kinh tế thị trường vừa dựa trên những
nguyên tắc, đặc điểm của chủ nghĩa xã hội. Quản lý hàng hóa, kinh tế thị trường hoạt
động theo cơ chế thị trường và chịu sự chi phối của các quy luật vốn có như quy luật giá
trị, quy luật cung cầu, cạnh tranh và sự lưu thông của tiền tệ.
2. Đặc trưng riêng biệt của nền kinh tế thị trường
Trong nền kinh tế thị trường, các chủ thể kinh tế có tính tự chủ cao. Giá cả là một phạm
trù kinh tế trung tâm và là công cụ quan trọng để kích thích và điều tiết hoạt động kinh tế
của các tác nhân kinh tế thông qua cung và cầu.
Tự do sản xuất và tiêu dùng cho phép người sản xuất và người tiêu dùng tự do lựa chọn
những sản phẩm, dịch vụ mà họ mong muốn. Cạnh tranh giữa người sản xuất và người
tiêu dùng là yếu tố then chốt của nền kinh tế thị trường và đóng vai trò then chốt trong
việc cung cấp các sản phẩm, dịch vụ tốt nhất với giá cả phải chăng nhất. Các tác nhân
kinh tế hoạt động độc lập và tự đưa ra các quyết định về sản xuất và tiêu dùng. 3
Một nghiên cứu của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) đã so sánh các nền
kinh tế thị trường trên toàn thế giới và kết luận rằng nền kinh tế thị trường có thể mang
lại sự đa dạng và lựa chọn cho người tiêu dùng, tạo ra sự cạnh tranh, thúc đẩy đổi mới và
phát triển kinh tế. Nghiên cứu riêng biệt của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) cho
thấy nền kinh tế thị trường có thể tạo ra tăng trưởng kinh tế và tăng năng suất, tạo ra sự
cạnh tranh và thúc đẩy đổi mới và phát triển. Phát triển kinh tế. Tuy nhiên, nghiên cứu
cũng cho thấy nền kinh tế thị trường có thể gặp phải các vấn đề như bất ổn, bất bình đẳng
và cần có sự can thiệp của chính phủ để đảm bảo môi trường kinh doanh công bằng và
bình đẳng. Đối xử công bằng với các thực thể Các dữ liệu kinh tế như GDP, tỷ lệ thất
nghiệp, tốc độ tăng trưởng kinh tế và chỉ số giá tiêu dùng cũng được sử dụng để đánh giá
hiệu quả của các chính sách kinh tế và đưa ra các quyết định quản lý. Dữ liệu này thường
được thu thập và phân tích bởi các tổ chức kinh tế như Ngân hàng Thế giới, IMF và các
tổ chức kinh tế quốc tế khác.
3. Các chủ thể trong nền kinh tế thị trường
Nền kinh tế thị trường bao gồm 3 chủ thể chính: Nhà nước, doanh nghiệp và người tiêu dùng.
Nhà nước: đóng vai trò đảm bảo sự ổn định và phát triển kinh tế bằng cách thực hiện các
chức năng cơ bản như hành chính công, khắc phục sự không hoàn hảo của thị trường, xây
dựng thể chế và cung cấp hàng hóa. Quảng cáo thuần túy có tính đến các yếu tố bên
ngoài, độc quyền các hoạt động tư nhân và kiểm soát phân phối, đảm bảo công bằng xã
hội và sự ổn định của nền kinh tế.
Doanh nghiệp: Doanh nghiệp có nhiệm vụ sản xuất trực tiếp ra các loại hàng hóa, dịch vụ
để trao đổi trên thị trường. Động lực của chủ thể này là lợi ích kinh tế.
Người tiêu dùng: Người tiêu dùng đóng vai trò rất quan trọng trong nền kinh tế thị trường
vì họ là người mua sản phẩm, là người tạo ra nhu cầu và là cơ sở phát triển sản xuất. công việc. 4
Thực tế là ngày nay không có quốc gia nào có nền kinh tế thị trường hoàn toàn tự do. Dù
ở mức độ nào, chính phủ phải liên tục can thiệp vào thị trường để ổn định cả nền kinh tế và xã hội.
4. Ưu điểm của nền kinh tế thị trường:
Tạo ra năng lực sản xuất đáp ứng nhu cầu tiêu dùng: Nền kinh tế thị trường sản xuất ra
nhiều sản phẩm đáp ứng tốt nhất nhu cầu của người mua về lương thực, dịch vụ và các hàng hóa khác...
Khuyến khích đổi mới doanh nghiệp: Khi cầu vượt quá cung, giá cả và lợi nhuận tăng
lên, các nhà sản xuất đổi mới quy mô sản xuất và nguồn lực sản xuất sẽ chuyển sang các
công ty sản xuất hiệu quả hơn.
Tạo động lực cho nhân viên làm việc chủ động: Những công ty không ngừng đổi mới và
không ngừng tìm kiếm nhân tài cũng sẽ thấy lương và phúc lợi cho nhân viên tăng lên,
điều này sẽ làm tăng năng suất lao động và giúp họ có khả năng tiếp thị tốt hơn, tạo ra
nhiều của cải vật chất.
Tạo việc làm và ngăn ngừa thất nghiệp: Ngoài việc thúc đẩy hoạt động sản xuất, nền kinh
tế thị trường còn gián tiếp tạo thêm việc làm trên thị trường lao động, từ đó làm tăng nguồn cung lao động.
Nền kinh tế thị trường có xu hướng tạo ra nhiều việc làm hơn. Ví dụ: 99,7% tổng số
doanh nghiệp ở Hoa Kỳ là doanh nghiệp nhỏ và các doanh nghiệp có dưới 20 nhân viên
chiếm 89,6% lực lượng lao động của cả nước. Trong nền kinh tế thị trường, việc tập
trung vào đổi mới cho phép các doanh nghiệp nhỏ này tạo ra các thị trường thích hợp và
tạo ra việc làm ở địa phương được trả lương cao.
5. Nhược điểm của kinh tế thị trường:
Khoảng cách giàu nghèo ngày càng gia tăng là nguyên nhân gây ra bất bình đẳng xã hội.
Trong cạnh tranh, các nhà sản xuất lớn dần dần chiếm lĩnh các nhà sản xuất nhỏ hơn và
nền kinh tế dần trở nên độc quyền. 5
Điều này tạo ra sự mất cân bằng giữa cung và cầu và có nguy cơ xảy ra khủng hoảng kinh
tế. Do cơ cấu nền kinh tế thị trường, thị trường luôn thay đổi, sự cân bằng giữa giá cả và
sản phẩm không phải lúc nào cũng cân bằng, còn có dịch bệnh, thiên tai…Các công ty
luôn muốn mở rộng kinh doanh. Do sản xuất kinh doanh nhằm mục đích kiếm lợi nhuận
nên rất dễ xảy ra các cuộc khủng hoảng như sản xuất thừa, thất nghiệp, lạm phát.
Sự thiếu trách nhiệm xã hội của các công ty và cá nhân cũng là mặt tối của nền kinh tế thị
trường chỉ tập trung vào lợi nhuận mà không tính đến tác động của hoạt động của mình
đối với môi trường và cộng đồng địa phương. Cuối cùng, nền kinh tế thị trường có thể
gây khó khăn cho việc đảm bảo an ninh kinh tế, vì các doanh nghiệp và cá nhân có thể
tìm cách lợi dụng hệ thống để trục lợi cá nhân, bỏ qua lợi ích chung của xã hội.
Nền kinh tế thị trường của Việt Nam mặc dù đã có những bước phát triển vượt bậc trong
những năm gần đây nhưng những mặt tiêu cực vẫn tồn tại. Tỷ lệ nghèo đói ở Việt Nam
vẫn còn khá cao, đặc biệt ở khu vực nông thôn và miền núi. Mặc dù chính phủ Việt Nam
đang nỗ lực giảm tỷ lệ nghèo nhưng nhiều hộ gia đình vẫn phải đối mặt với các vấn đề về tài chính và sinh kế. 6
Chương 2: THỰC TRẠNG KINH TẾ THỊ TRƯỜNG VÀ MẶT TRÁI CỦA KINH
TẾ THỊ TRƯỜNG TẠI VIỆT NAM
1. Thực trạng nền kinh tế VN:
Nền kinh tế Việt Nam là một trong những nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhất ở Đông
Nam Á. GDP của Việt Nam năm 2020 đạt 343,6 tỷ USD, tăng 2,91% so với năm trước.
Trong đó, nông nghiệp chiếm khoảng 15% GDP, công nghiệp và dịch vụ chiếm lần lượt
khoảng 35% và 50% GDP. Ngoài ra, Việt Nam còn là nước xuất khẩu nông sản lớn nhất
thế giới, đặc biệt là cà phê, gạo và hải sản. Tổng xuất khẩu của Việt Nam năm 2020 đạt
281,5 tỷ USD, tăng 6,5% so với năm trước. Trong đó, các mặt hàng xuất khẩu chủ đạo
của Việt Nam bao gồm điện tử, dệt may, giày dép, thực phẩm và đồ uống, và các sản
phẩm nông sản. Các đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam bao gồm Hoa Kỳ, Trung
Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc. Năm 2020, tổng kim ngạch nhập khẩu của Việt Nam đạt
262,4 tỷ USD, giảm 1,3% so với năm trước đó.
2. Thưc trạng nền kinh tế thi trường định hướng xã hội chủ nghĩa tại Việt Nam
Tại Đại hội Đảng lần thứ 9 (2001), Đảng ta đã chính thức đưa ra khái niệm kinh tế thị
trường định hướng xã hội chủ nghĩa và coi đây là mô hình chung, con đường chiến lược
nhất quán của Việt Nam trong quá trình chuyển đổi. trình độ xã hội chủ nghĩa. Cho đến
nay, đặc điểm của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam ngày
càng được xác định rõ ràng.
Mục tiêu của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa: phát triển lực lượng sản
xuất, tạo cơ sở vật chất cho chủ nghĩa xã hội, thực hiện giai cấp giàu, nước mạnh, dân
chủ, công bằng, văn minh. “Mục đích của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ
nghĩa là phát triển lực lượng sản xuất và phát triển kinh tế, xây dựng cơ sở vật chất, công
nghệ của chủ nghĩa xã hội và nâng cao đời sống nhân dân”.
Đặc điểm của cơ cấu kinh tế: Là nền kinh tế gồm nhiều yếu tố trong đó kinh tế quốc dân
giữ vai trò chủ đạo, các yếu tố kinh tế khác là bộ phận không thể thiếu của nền kinh tế thị
trường định hướng xã hội. nguyên tắc.
Đặc điểm của phân phối: Phân phối dựa trên sản lượng lao động, hiệu quả kinh tế, vốn
góp và các nguồn lực khác vào sản xuất. Từ việc coi nhà nước là thực thể quyết định việc 7
phân phối, chúng ta dần dần tiến tới việc xác định thị trường và việc phân phối chỉ do thị trường quyết định.
Về cơ chế vận hành của nền kinh tế: Nhiệm kỳ Đảm bảo định hướng tại Hội nghị Trung
ương lần thứ 6. Nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa phát huy được những
ưu điểm của cả nền kinh tế thị trường và nền kinh tế kế hoạch, khắc phục được những
nhược điểm của hai nền kinh tế này.
3. Mặt trái của nền Kinh tế thị trường tại Việt Nam hiện nay:
Nguyên nhân dẫn đến mặt trái trong kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ
nghĩa còn nhiều vướng mắc, bất cập; nhiều doanh nghiệp nhà nước chậm thực
hiện cơ cấu lại và đổi mới cơ chế quản trị; phần lớn doanh nghiệp tư nhân có
quy mô nhỏ, trình độ công nghệ thấp, năng lực tài chính và quản trị yếu; nhiều
doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài công nghệ trung bình, gia công, lắp ráp,
thiếu gắn kết, chuyển giao công nghệ, thúc đẩy doanh nghiệp trong nước phát
triển; đổi mới và phát triển kinh tế hợp tác còn chậm, nhiều hợp tác xã chưa
làm tốt vai trò liên kết, hỗ trợ kinh tế hộ; thực hiện cơ chế giá thị trường đối
với một số hàng hóa, dịch vụ công còn lúng túng; một số loại thị trường,
phương thức giao dịch thị trường hiện đại chậm hình thành và phát triển, vận
hành còn nhiều vướng mắc, chưa hiệu nquả, nhất là thị trường các yếu tố sản
xuất; hội nhập kinh tế quốc tế hiệu quả có mặt chưa cao...
Nguyên nhân dẫn đến những mặt tiêu cực của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội
chủ nghĩa còn nhiều vấn đề, bất cập. Nhiều doanh nghiệp nhà nước chậm xây dựng lại,
đổi mới cơ cấu quản trị. Hầu hết các doanh nghiệp tư nhân đều có quy mô nhỏ, trình độ
công nghệ thấp, năng lực tài chính và quản lý yếu. Nhiều doanh nghiệp có vốn đầu tư
nước ngoài có công nghệ, gia công, lắp ráp trung bình, thiếu tích hợp, chuyển giao công
nghệ thúc đẩy sự phát triển của doanh nghiệp trong nước. Đổi mới, phát triển kinh tế hợp
tác còn chậm, nhiều hợp tác xã chưa làm đủ vai trò kết nối, hỗ trợ kinh tế hộ gia đình.
Việc thực hiện cơ chế giá thị trường đối với một số hàng hóa, dịch vụ công còn khó khăn.
Một số loại thị trường và phương thức giao dịch thị trường hiện đại hình thành và phát 8
triển chậm, còn nhiều vướng mắc, kém hiệu quả. Điều này đặc biệt đúng với thị trường
các yếu tố sản xuất. Hội nhập kinh tế quốc tế hiệu quả không hề tốn kém...
Những hạn chế, bất cập này được Đảng Cộng sản Việt Nam xác định cần kiên
quyết khắc phục và giải quyết trong thời gian tới. 9
Chương 3: GIẢI PHÁP VỚI NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG. LIÊN HỆ GIẢI
QUYẾT VẤN ĐỀ Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG HIỆN NAY.
1. Thực trạng ô nhiễm môi trường ở Việt Nam hiện nay:
Dưới đây là số liệu thống kê hiện nay về ô nhiễm ở Việt Nam.
- Theo Báo cáo chất lượng môi trường năm 2020 của Bộ Tài nguyên và Môi trường, chỉ
số chất lượng không khí (AQI) của các thành phố lớn ở Việt Nam như Hà Nội, TP.HCM,
Đà Nẵng, Hải Phòng, Cần Thơ đều trên giới hạn các giá trị. Nó được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) phê duyệt.
- Việt Nam là một trong những quốc gia có tình trạng ô nhiễm nhựa cao nhất thế giới,
theo Báo cáo Môi trường Thế giới 2020 của Cơ quan Bảo vệ Môi trường (WWF).
Khoảng 2,5 triệu tấn rác thải nhựa được tạo ra ở Việt Nam mỗi năm và khoảng 75% trong
số đó không được xử lý đúng cách.
2. Nguyên nhân của ô nhiễm môi trường
Ô nhiễm môi trường là cực kỳ nghiêm trọng ở Việt Nam và nguyên nhân của nó rất đa
dạng. Việc khai thác các nguồn tài nguyên như than, dầu, quặng kim loại, gỗ, nước mặt
đã gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng. Các nhà máy sản xuất, nhà máy điện và các cơ
sở sản xuất khác tạo ra lượng lớn khí thải và chất thải gây ô nhiễm không khí, nước và
đất. Số lượng phương tiện giao thông tăng lên đáng kể, đặc biệt là ở các thành phố lớn
gây ra lượng lớn khí thải và bụi. Chất thải sinh hoạt và công nghiệp không được xử lý
đúng cách, dẫn đến ô nhiễm nguồn nước và đất. Thói quen sinh hoạt của người dân như
đốt rác, đốt cỏ, sử dụng nhiên liệu không đúng cách cũng gây ô nhiễm. Việc sử dụng
phân bón, thuốc trừ sâu không đúng cách trong nông nghiệp cũng gây ô nhiễm môi trường.
3. Mục tiêu phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam trong tương lai
“Kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa là mô hình kinh tế chung của nước ta
trong thời kỳ chuyển đổi”, ông nói, thống nhất và nâng cao nhận thức về phát triển kinh
tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Chủ nghĩa xã hội. Đó là nền kinh tế thị trường
hội nhập quốc tế hiện đại, vận hành hoàn chỉnh, đồng bộ theo các quy luật của kinh tế thị 10
trường, được quản lý bởi nhà nước hợp hiến xã hội chủ nghĩa dưới sự lãnh đạo của Đảng
Cộng sản. Việt Nam dẫn đầu. Nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa của
Việt Nam có nhiều hình thức sở hữu, nhiều thành phần kinh tế. Một trong số đó là nền
kinh tế quốc dân đóng vai trò chủ đạo. Các trang trại tập thể và kinh tế hợp tác không
ngừng được hội nhập và phát triển. Khu vực tư nhân là động lực chính. Đầu tư nước
ngoài Nền kinh tế được khuyến khích phát triển phù hợp với chiến lược, quy hoạch, kế
hoạch phát triển kinh tế - xã hội. Kinh tế quốc dân là công cụ, lực lượng vật chất quan
trọng để Nhà nước ổn định, chỉ đạo, điều tiết, hướng dẫn kinh tế vĩ mô thúc đẩy phát triển
kinh tế, xã hội và khắc phục những khuyết điểm của cơ chế thị trường.
Nhà nước có trách nhiệm xây dựng và quản lý chiến lược, kế hoạch, cơ chế, chính sách
và việc triển khai nguồn nhân lực theo cơ chế thị trường. Chúng tôi bảo vệ quyền sở hữu
hợp pháp và quyền tự do của cá nhân, doanh nghiệp trong việc tiến hành kinh doanh và
thực thi hợp đồng theo quy định của pháp luật. Sử dụng thể chế, nguồn nhân lực, công cụ
quản lý, cơ chế, chính sách phân phối và tái phân phối để phát triển văn hóa, đạt được
tiến bộ, đạt được công bằng xã hội, đảm bảo nghèo đói và cải thiện phúc lợi con người.
chủ nghĩa xã hội và bảo vệ môi trường. Lý luận, lý luận và thực tiễn kinh tế thị trường xã
hội chủ nghĩa có thể được khẳng định với sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam trong
quá trình xây dựng xã hội chủ nghĩa.
Mới đây, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng khẳng định trong bài viết “Một số vấn đề lý
luận, thực tiễn về chủ nghĩa xã hội trong nước và con đường phát triển xã hội chủ nghĩa ở
Việt Nam”: Tăng cường các khái niệm về phát triển kinh tế, ổn định thị trường và xã hội
hóa xã hội chủ nghĩa. Đó là lý luận mang tính đột phá, hết sức cơ bản, sáng tạo của Đảng
ta, là thành tựu lý luận có giá trị, quan trọng, là sự phát triển của 35 năm hành nghề, con
đường đổi mới, thực tiễn. Việt Nam đã tiếp thu và chọn lọc kinh nghiệm thế giới. Điều
này không chỉ đặt nền móng cho việc xây dựng chủ nghĩa xã hội hiện thực ở Việt Nam
mà còn góp phần bổ sung và phát triển lý luận Mác - Lênin trong thời đại mới. 11
4. Giải pháp giải quyết vấn đề ô nhiễm tại Việt Nam
Để thực hiện đầy đủ nhiệm vụ bảo vệ môi trường trong điều kiện mới của quốc tế và
quốc gia, thời gian tới, ngoài những khuyến nghị trên, chúng ta phải tập trung vào các
giải pháp quan trọng sau: Tiếp tục thay đổi, thay đổi nhận thức, tuyên truyền sâu rộng và
toàn diện về bảo vệ môi trường. Xây dựng nền tảng của ý thức sinh thái, dựa trên chủ đề
tầm quan trọng của môi trường sinh thái, tức là làm cho mọi người nhận thức được mối
quan hệ giữa con người với nhau. Tất nhiên rồi, con người phải nhận thức được vị trí và
vai trò của mình trong hệ thống tự nhiên và xã hội. Thông qua quá trình phát triển khoa
học công nghệ, đặc biệt trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư, con người
phải hiểu rõ các quy luật tự nhiên và tìm cách vận dụng các quy luật này một cách phù
hợp. Việc xây dựng nền tảng tự nhiên và bền vững cho sự phát triển xã hội phụ thuộc vào thực tế xã hội.
Phù hợp với chủ trương của Đảng, thu hẹp khoảng cách giữa phát triển kinh tế và bảo vệ
môi trường. Để thực hiện được công nghiệp hiện đại, cần phải đổi mới công nghệ, tăng
năng lực sản xuất lao động, nâng cao hiệu quả kinh tế. Đổi mới công nghệ mới bằng cách
nhắc đi nhắc lại: Chuyển giao công nghệ mới và hấp thụ tự nhiên công nghệ hiện đại có
hàm lượng chất xám cao và công nghệ sạch cho phép chúng ta tăng trưởng và thu nhỏ,
đồng thời phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường đạt được mục tiêu. Đảng khẳng định
phát triển khoa học công nghệ đi đôi với bảo vệ và cải thiện môi trường sinh thái, bảo
đảm kinh tế xã hội phát triển nhanh và bền vững. Vì vậy, trong mọi trường hợp chúng ta
không nên nhập khẩu những công nghệ gây ô nhiễm môi trường. Phát triển kinh tế dựa
trên những thay đổi của môi trường cũng đồng nghĩa với sự cam kết cho tương lai của chính mình.
Mục đích của chuyển giao công nghệ phải đáp ứng nhu cầu tăng trưởng kinh tế đồng thời
đảm bảo các khía cạnh sinh thái, môi trường. Sản xuất nông nghiệp trong nước cần phát
huy hơn nữa năng lực sản xuất tài nguyên thiên nhiên. Khắc phục tình trạng tiêu thụ, sử
dụng tài nguyên thiên nhiên không thể tái tạo (nguyên liệu thô, nhiên liệu hóa thạch) và
tình trạng sử dụng tài nguyên từ nước này sang nước khác. Châu Âu đang phát triển nền 12
kinh tế xanh, tuần hoàn và giảm phát thải khí nhà kính. Thực hiện đầy đủ luật bảo vệ môi
trường. Tăng cường công tác giám sát, thanh tra, xử lý các hành vi vi phạm pháp luật,
phòng ngừa và xử lý các tội phạm liên quan đến tài nguyên môi trường, tập trung ứng
phó tình trạng ô nhiễm môi trường nghiêm trọng tại các cơ sở sản xuất. Quản lý trật tự
công cộng, ô nhiễm môi trường do rượu bia gây ra và giải quyết hậu quả của chiến tranh.
Tăng cường giám sát sản xuất công nghiệp đã khai thác triệt để và thông tin kịp thời về
chất lượng môi trường tại các đô thị, khu công nghiệp và khu dân cư. Cải thiện rõ rệt tình
trạng ô nhiễm môi trường ở các cụm công nghiệp, làng nghề và nông thôn.
Trong hoàn cảnh mới này, đại dịch coronavirus mới đã lan rộng khắp thế giới, đặc biệt là
kể từ cuối năm 2019, và đã tác động nghiêm trọng đến các nền kinh tế, chính trị và thể
chế, đồng thời được coi là thách thức lớn nhất của nhân loại, với những cảnh báo toàn
cầu. Hiện tại, đại dịch này cũng được cho là có liên quan đến các vấn đề môi trường.
Điều này cho thấy mục tiêu phát triển bền vững đang ngày càng gia tăng trên toàn thế
giới, dù môi trường vẫn có nguy cơ bị ảnh hưởng. Trong tình hình chung đó, Việt Nam
đã trở thành điểm sáng mới về phòng chống đại dịch Covid-19 và phát triển kinh tế. kinh
tế - xã hội. Năm 2020, kinh tế Việt Nam tăng trưởng 2,9%, cao trong khu vực và toàn
cầu. Chính phủ nhất quyết không hy sinh môi trường để phát triển kinh tế và thủ tướng đã
đề xuất kế hoạch trồng một tỷ cây xanh. Xanh từ nay đến năm 2025.
5. Liên hệ bản thân:
Là công dân Việt Nam và là sinh viên Học viện Ngân hàng, tôi nên thực hiện nhiều
nhiệm vụ như: Quảng cáo nhằm nâng cao ý thức trách nhiệm bảo vệ môi trường. Tuân
thủ pháp luật về bảo vệ tài nguyên môi trường. Chúng tôi sẽ tích cực tham gia vào các
hoạt động sau để bảo vệ tài nguyên địa phương và môi trường nơi chúng tôi hoạt động.
Ví dụ: tham gia trồng cây, phủ xanh đất trống, mở rộng diện tích rừng, bảo vệ rừng đầu
nguồn, bảo tồn và phát triển các vườn quốc gia và thiên nhiên, tham gia phục hồi môi
trường, thực thi các quy định về y tế công cộng, săn bắn và động vật. sự tàn phá các loài
động vật quý giá. Huy động nhân dân thực hiện đồng thời chống các hành vi vi phạm 13
pháp luật về bảo vệ tài nguyên và môi trường. Lên án và phê phán những hành vi gây ô
nhiễm môi trường, đồng thời tìm giải pháp giải quyết vấn đề ô nhiễm. 14 KẾT LUẬN
Phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa là bước đột phá lý luận căn
bản, sáng tạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, là một trong những phương tiện thực hiện
mục tiêu xây dựng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam. Trong 35 năm qua, chúng ta đã phải
vượt qua nhiều vấn đề khó khăn có giá trị lý luận và thực tiễn cho giai đoạn phát triển
mới của đất nước. Chúng ta nhìn nhận những yếu tố mà chúng ta đạt được trong thời gian
qua là nhờ sự nỗ lực của toàn Đảng, toàn dân. Đồng thời, những vấn đề, khó khăn, thách
thức hiện tại đòi hỏi chúng ta phải nỗ lực hơn bao giờ hết để vượt qua mọi thách thức còn
ở phía trước. Trong thực tế mới, trước hết, tư tưởng, ý thức xã hội chủ nghĩa và con
đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam đang nở rộ mỗi ngày một cách rõ ràng, toàn diện hơn.
Trên thực tế, nó đã trở thành nguồn nhân lực đặc biệt, chịu trách nhiệm đảm bảo mọi hoạt
động kinh tế, văn hóa, xã hội phục vụ công cuộc xây dựng và phát triển đất nước. Quá
trình này có thể từ đơn giản đến phức tạp, từ chưa hoàn thiện đến hoàn hảo. Hơn nữa, chủ
nghĩa xã hội mới là một hiện tượng mới nổi và năng động trong lịch sử loài người. Vì
vậy, bám sát thực tiễn, nghiên cứu thực tiễn, phát triển toàn diện lý luận là những yêu
cầu quan trọng mà thực tiễn đặt ra cho công tác lý luận của Đảng hiện nay. 15 TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Tổng cục Thống kê: “Báo cáo tình hình kinh tế - xã hội quý IV và năm 2022”, Trang
thông tin điện tử Tổng Thống kê, https://www.gso.gov.vn/bai-top n/2022/12/bao-cao-
tinh-hinh-kinh-te-xa-hoi-quy-iv-va-nam-2022/
2. Nguyễn Phú Trọng: Một số vấn đề lý luận và thực tiễn về chủ nghĩa xã hội và con
đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2022, tr. 31
3. Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn: Báo cáo tại Hội nghị trực tuyến toàn quốc
phát triển khai thực hiện Chương trình Mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới và
Chương trình Mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững, ngày tháng 21-4-2022
4. Nguyễn Phú Trọng:Một số vấn đề lý luận và thực tiễn về chủ nghĩa xã hội và con
đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam, Sđd , tr. 25 – 26
5. Thương C. thông tin điện tử B.C. (2021) Công bố Báo cáo hiện trạng môi trường quốc
gia giai đoạn 2016 - 2020, moit.gov.vn. Cổng thông tin điện tử Bộ Công Thương, từ:
https://moit.gov.vn/bao-ve-moi-truong/cong-bo-bao-cao-hien-trang-moi-truong-quoc-gia- giai-doan-2016-2020.html
6. Ngô Tuấn Nghĩa. (2021) Giáo Trình Kinh Tế Chính Trị Mác-Lênin. Hà Nội: Chính trị Quốc gia.
7. Kinh tế Việt Nam 2020: một năm tăng trưởng đầy bản lĩnh (2021) General Statistics Office of Vietnam, từ:
https://www.gso.gov.vn/du-lieu-va-so-lieu-thong-ke/2021/01/kinh-te-viet-nam-2020-
mot-nam-tang-truong-day-ban-linh/
8. Trang thông tin Cục kiểm soát môi trường (2023), từ: https://pcd.monre.gov.vn/tin-tuc-
su-kien/5903/bo-tai-nguyen-va-moi-truong-cong-bo-bao-cao-hien-trang-moi-truong-
quoc-gia-nam-2021 Thông cáo báo chí tình hình lao động việc làm quý IV và năm 2020
(2021) General Statistics Office of Vietnam, từ: https://www.gso.gov.vn/du-lieu-va-so- 16
lieu-thong-ke/2021/01/thong-cao-bao-chi-tinh-hinh-lao-dong-viec-lam-quy-iv-va-nam- 2020/ 17