


















Preview text:
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC VĂN HIẾN
NGUYỄN NGỌC LÂM - 191A210007
VẤN ĐỀ TÁC HẠI CỦA MẠNG XÃ HỘI ẢNH HƯỞNG ĐẾN SINH
VIÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC VĂN HIẾN
TIỂU LUẬN: CÁC VẤN ĐỀ XÃ HỘI ĐƯƠNG ĐẠI
Giảng viên giảng dạy: ThS. Hồ Văn Quốc Tp. Hồ Chí Minh, 04/2023 MỤC LỤC
1. Mở đầu: ........................................................................................................................................... 1
1.1 Lý do chọn đề tài ...................................................................................................................... 1
1.2 Lịch sử nghiên cứu đề tài ......................................................................................................... 2
1.3 Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu ........................................................................................... 2
1.3.1 Mục tiêu nghiên cứu. ........................................................................................................... 2
1.3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu. ......................................................................................................... 2
1.4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu ........................................................................................... 2
1.5 Phương pháp nghiên cứu ......................................................................................................... 2
1.5.1 Phương pháp thu nhập số liệu. ............................................................................................ 2
1.5.2 Phương pháp phân tích. ....................................................................................................... 3
1.6 Đóng góp khoa học ................................................................................................................... 3
1.7 Cấu trúc của đề tài ................................................................................................................... 4
2. Nội dung .......................................................................................................................................... 4
2.1 Các khái niệm liên quan........................................................................................................... 4
2.1.1 Mạng xã hội là gì?. .............................................................................................................. 4
2.1.2 Nghiện là gì?. ...................................................................................................................... 4
2.1.3 Nghiện mạng xã hội là gì?. .................................................................................................. 5
2.2 Các trang mạng xã hội phổ biến hiện nay .............................................................................. 5
2.2.1 Facebook. ............................................................................................................................ 5
2.2.2 Instagram. ............................................................................................................................ 5
2.2.3 Zalo. .................................................................................................................................... 6
2.2.4 Tik Tok. ............................................................................................................................... 6
2.3 Các kết quả phân tích .............................................................................................................. 6
2.3.1 Thực trạng mạng xã hội hiện nay. ....................................................................................... 6
2.3.2 Mục đích sử dụng mạng xã hội. ........................................................................................... 7
2.3.3 Đối tượng kết nối. ................................................................................................................ 7
2.3.4 Địa điểm và phương tiện sử dụng mạng xã hội. .................................................................. 7
2.3.5 Thời gian sử dụng mạng xã hội. .......................................................................................... 8
2.4 Nguyên nhân thu hút mọi người tìm đến và sử dụng mạng xã hội ....................................... 8
2.4.1 Vòng lặp dopamine. ............................................................................................................ 8
2.4.2 Hiện tượng FOMO (fear of missing out). ............................................................................ 9
2.4.3 Nhu cầu thuộc về và nhu cầu được chấp nhận. .................................................................... 9
2.4.4 Vòng luẩn quẩn. .................................................................................................................. 9
2.5 Các yếu tố dễ gây nghiện mạng xã hội .................................................................................. 10
2.6 Tác hại của mạng xã hội ảnh hưởng đến sinh viên trường Đại Học Văn Hiến .................10
2.6.1 Não không có thời gian nghĩ ngơi. .................................................................................... 10
2.6.2 Giảm tương tác trực tiếp. ................................................................................................... 10
2.6.3 Bắt nạt qua mạng. .............................................................................................................. 11
2.6.4 Tác hại của mạng xã hội khiến bạn suy nghĩ tiêu cực. ...................................................... 11
2.6.5 Bị mạo danh. ..................................................................................................................... 11
2.6.6 Tác hại internet khiến bạn lơ là mục tiêu. .......................................................................... 11
2.6.7 Thích được chú ý. .............................................................................................................. 11
2.6.8 Dễ khiến bạn mất ngủ. ....................................................................................................... 12
2.7 Các lợi ích của mạng xã hội đối với sinh viên trường Văn Hiến ......................................... 12
2.7.1 Mạng xã hội – Nguồn kiến thức miễn phí. ........................................................................ 12
2.7.2 Dễ dàng mở rộng mối quan hệ........................................................................................... 12
2.7.3 Hỗ trợ cho việc học tập, sinh hoạt. .................................................................................... 12
2.7.4 Nơi giải trí hiệu quả. .......................................................................................................... 13
3. Kết luận ......................................................................................................................................... 13
4. Tài liệu tham khảo ........................................................................................................................ 14 Lời cảm ơn
Lời đầu tiên, trước khi bước vào nội dung bài tiểu luận, em xin gửi lời cảm ơn chân thành
đến giảng viên giảng dạy thầy Hồ Văn Quốc đã giảng dạy tận tình, hướng dẫn những kiến
thức quan trọng cho em. Trong quá trình học tập, em được biết rất nhiều kiến thức về các
vấn đề, sự biến đổi của xã hội và những khác biệt cơ bản giữa xã hội truyền thống và xã hội
hiện đại. Cảm ơn những kiến thức bổ ích mà thầy đã truyền dạy cho em tại lớp học và đã tạo
điều kiện tốt về kiến thức xã hội đương đại để em làm tiểu luận này. Thông qua bài tiểu luận
này em sẽ trình bày thực trạng tác hại của mạng xã hội ảnh hưởng đến sinh viên trường Đại
Học Văn Hiến. Vì kiến thức là vô hạn, em có thể không biết điểm dừng ở đâu và sự tiếp
nhận kiến thức ở mỗi con người là hạn chế. Do đó mà trong quá trình hoàn thành bài tiểu
luận, sẽ có những sai sót. Em rất mong sẽ nhận được ý kiến cũng như gópý từ thầy để bài
tiểu luận của em được hoàn thiện hơn.
Em xin trân thành cảm ơn thầy và chúc thầy nhiều sức khỏe, luôn hạnh phúc với cuộc sống
và cả sự nghiệp giảng dạy của mình. 1. Mở đầu:
1.1 Lý do chọn đề tài
Hiện nay, tình trạng người sử dụng mạng xã hội ngày càng tăng và nhu cầu được sử dụng
mạng internet là việc tất yếu hoạc vô cùng cần thiết đối với mỗi người. Không thể phủ nhận
những lợi ích giải trí và các kiến thức trên mạng xã hội mang lại, nhưng nếu không thể kiểm
soát sẽ dẫn đến những hậu quả khôn lường, ảnh hưởng đến kết quả học tập, sức khoẻ, nhân cách, lối sống…
Trong bối cảnh toàn cầu hoá với sự phát triển vượt bậc của khoa học kĩ thuật ngày nay, có
nhiều dịch vụ công nghệ truyền thông ra đời nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của con
người. Trong đó có Internet được sử dụng để phục vụ việc học, nghiên cứu, làm việc và giải
trí,… Mạng xã hội là một trong những hình thức giải tríđược giới trẻ yêu thích. Bên cạnh
những tác động tích cực, mạng xã hội đang trở thành vấn đề bức xúc của gia đình, nhà trường và xã hội.
Với ưu thế là một loại hình giải trí hiện đại, dễ chơi, nhất là đối với lứa tuổi thanh thiếu niên
rõ ràng hiện nay ngoài tác dụng giải trí, các trang mạng xã hội cũng tiềm ẩn nhiều tác hại. Ở
giới trẻ hiện nay việc sử dụng điện thoại truy cập hàng giờ thậm chí chiếm hầu hết hết một
ngày của họ lên các trang mạng xã hội phổ biến như Facebook, Instagram, Tik Tok,... chỉ để
giết thời gian xem những thứ gây hoang mang dư luận và muôn vàn tình huống, câu chuyện,
sự kiện của các cá nhân hay tổ chức. Và rồi dần dần họ sẽ trở thành dân “nghiện” mạng xã
hội lúc nào không biết. Vì đã quen trong thời gian dài là thứ không thể thiếu trong xã hội
hiện nay, chỉ có mạng xã hội mới thoả lấp được khoảng trống mà họ cảm thấy thiếu tốn.
Làm ảnh hưởng đến việc học hành sa sút, sức khoẻ giảm sút, thậm chí có những trường hợp
còn dẫn đến trầm cảm, loạn thần…
Đã từng nghe từng thấy những câu chuyện những người bị ảnh hướng xấu do mạng xã hội
gây ra. Là một sinh viên của trường Đại Học Văn Hiến, Em quyết định chọn làm về ''Vấn đề
tác hại của mạng xã hội ảnh hưởng đến sinh viên trường Đại Học Văn Hiến'' để hiểu rõ hơn
về lợi ích và tác hại của mạng xã hội đã ảnh hưởng như thế nào đến suy nghĩ và hành vi của mỗi người. 1
1.2 Lịch sử nghiên cứu đề tài
Vấn đề tác hại của mạng xã hội đối với giới trẻ luôn là đề tài nóng của truyền thông, học
đường và gia đình. Mạng xã hội được sinh ra là để giúp mọi người kết nối với nhau, truyền
tải các thông điệp tích cực, giải trí,... nhờ những thứ bổ ích đó nên mạng xã hội dần phát
triển mạnh mẻ dần là một thứ không thể thiếu trong cuộc sống hiện nay. Tuy nhiên, bên cạnh
sự phát triển đó vẫn có rất nhiều bạn trẻ có cái nhìn sai lệch hoặc bị ảnh hưởng từ những
người xung quanh và chính cái nhìn sai lệch đó đã khiến các bạn có những quyết định và
hướng đi sai lầm và khiến nội dung mạng xã hội truyền tải bị phản tác dụng. Mạng xã hội
luôn tiềm ẩn nhiều tác hại đến với người sử dụng đặc biệt là giới trẻ.
1.3 Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu
1.3.1 Mục tiêu nghiên cứu
Phân tích sự ảnh hưởng của việc nghiện sử dụng mạng xã hội đối với đời sống của sinh viên
trường Đại Học Văn Hiến ở xã hội hiện nay nhằm đưa ra các biện pháp giúp các bạn trẻ
nhận thức rõ hơn tác hại của nó. Từ đó, phòng tránh ảnh hưởng tiêu cực mà mạng xã hội gây ra.
1.3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu
Tìm hiểu thực trạng nghiện mạng xã hội của sinh viên trường Đại Học Văn Hiến. Phân tích
các nhân tố ảnh hưởng đến tỷ lệ nghiện mạng xã hội của sinh viên trường Đại học Văn Hiến.
Đưa ra các biện pháp giúp sinh viên trường Đại học Văn Hiến nhận thức rõ hơn tác hại của
mạng xã hội. Từ đó, phòng tránh ảnh hưởng tiêu cực của mạng xã hội đối với đời sống.
1.4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Đối tượng: Sinh viên của trường Đại Học Văn HIến
Phạm vi: Trường Đại Học Văn Hiến
1.5 Phương pháp nghiên cứu
1.5.1 Phương pháp thu nhập số liệu
Số liệu sơ cấp được thu thập từ: Phỏng vấn lấy ý kiến cá nhân, gặp mặt trực tiếp các sinh
viên trường Đại Học Văn Hiến để trao đổi và phỏng vấn về vấn đề tác hại của mạng xã hội. 2
Phỏng vấn theo bảng câu hỏi: Chúng tôi dự kiến sẽ gửi phiếu phỏng vấn đến 100 bạn sinh
viên đang học ở trường Đại học Văn Hiến
Số liệu thứ cấp được tổng hợp từ Internet: Tại Việt Nam, tình trạng lệ thuộc mạng xã hội
được các chuyên gia đánh giá là rất phổ biến. Theo báo cáo Digital 2021 của công ty quảng
cáo kỹ thuật số We Are Social (Anh), Việt Nam có khoảng 72 triệu người dùng mạng xã hội,
tương đương hơn 73% dân số. Nhóm 25-34 tuổi và 18-24 tuổi lần lượt là hai nhóm sử dụng
nhiều nhất nên hay xuất hiện tình trạng lệ thuộc nhất.
Tỷ lệ sử dụng mạng xã hội của sinh viên trường Đại Học Văn Hiến chiếm 100%
Tỷ lệ dùng mạng xã hội để giải trí chiếm 77% còn 23% là dùng cho công việc và học tập
1.5.2 Phương pháp phân tích
Đối với mục tiêu cụ thể 1: Ứng dụng phương pháp thống kê miêu tả để mô tả thực trạng sử
dụng mạng xã hội của sinh viên trường Đại học Văn Hiến
Đối với mục tiêu cụ thể 2: Ứng dụng phương pháp thống kê miêu tả để phân tích các nhân tố
ảnh hưởng đến việc sử dụng mạng xã hội của sinh viên trường Đại học Văn Hiến
Đối với mục tiêu cụ thể 3: Sử dụng phương pháp tự luận để đề ra các biện pháp giúp cho
sinh viên thoát khỏi thế giới ảo và tác hại của mạng xã hội để trở về với thế giới thực.
1.6 Đóng góp khoa học
Trước đây, cách tốt nhất và phổ biến nhất để làm việc này là tham dự những hội thảo lớn,
gặp gỡ và trò chuyện với các chuyên gia ngay tại đó. Với sự bùng nổ của mạng internet,
ngày càng có nhiều tương tác giữa người với người được thực hiện trên mạng thay vì gặp
mặt trực tiếp. Cũng như nhiều ngành nghề khác, một cuộc đối thoại ngắn 5 - 10 phút có thể
giúp bạn làm quen thêm được với một đối tác tiềm năng cho công trình nghiên cứu mới của
mình. Trong các thập niên trước, nhà khoa học chưa có một trang mạng xã hội cho riêng họ.
Thay vào đó, họ sử dụng các trang như Yahoo360, Facebook hay Twitter để trao đổi thông
tin với nhau , đồng thời giúp cho công chúng hiểu thêm về khoa học. Nhưng các trang mạng
này thường chứa quá nhiều các thông tin thuộc nhiều chủ đề khác và đôi khi khiến cho thông 3
tin về khoa học bị chìm khuất. Vào khoảng 10 năm trở lại đây, các trang mạng xã hội dành
riêng cho khoa học gia bắt đầu hình thành và trở nên phổ biến.
1.7 Cấu trúc của đề tài
- Giới thiệu đề tài và mục đích của luận văn.
- Tổng quan về mạng xã hội và vai trò của nó trong cuộc sống.
- Phân tích các ảnh hưởng của mạng xã hội đến con người và xã hội.
- Nghiên cứu một mặt cụ thể của mạng xã hội hoặc một vấn đề liên quan đến mạng xã hội.
- Phân tích kết quả nghiên cứu và đưa ra nhận xét.
- Đề xuất giải pháp để giải quyết vấn đề liên quan đến mạng xã hội.
- Tổng kết và đưa ra kết luận. 2. Nội dung
2.1 Các khái niệm liên quan
2.1.1 Mạng xã hội là gì?
Mạng xã hội là một nền tảng trực tuyến, là nơi mà mọi người có thể xây dựng các mối quan
hệ ảo với những người có chung tính cách, sở thích, nghề nghiệp… hoặc với cả những người
có mối quan hệ ngoài đời thực. Mạng xã hội hiện nay có nhiều dạng thức và tính năng khác
nhau, và có thể truy cập dễ dàng từ nhiều phương tiện, thiết bị như máy tính bảng , laptop,
điện thoại di động,… 2.1.2 Nghiện là gì?
Nghiện là sự lặp lại liên tục của một hành vi bất chấp hậu quả xấu hoặc sự rối loạnthần kinh
để dẫn đến những hành vi như vậy. Theo một định nghĩa khác nghiện là mộtrối loạn não đặc
trưng bởi sự tham gia bắt buộc trong các kích thích trong hệ thốngthưởng phạt của não mặc
dù dẫn đến hậu quả bất lợi. Mặc dù có sự tham gia của mộtsố yếu tố tâm lý xã hội, một quá
trình sinh học mà một người gây ra do tiếp xúc nhiềulần với một kích thích gây nghiện là
bệnh lý cốt lõi thúc đẩy sự phát triển và duy trìnghiện, theo "mô hình bệnh não" gây nghiện. 4
Tuy nhiên, nhiều học giả nghiên cứu vềchứng nghiện cho rằng mô hình bệnh não không đầy đủ và sai lệch.
2.1.3 Nghiện mạng xã hội là gì?
Nghiện mạng xã hội là thuật ngữ được sử dụng để chỉ một người nào đó dành quá nhiều thời
gian vào việc sử dụng các mạng xã hội, để các mạng xã hội này can thiệp quá sâu vào các
khía cạnh khác của cuộc sống hàng ngày. Nghiện mạng xã hội chưa được công nhận là một
căn bệnh chính thức nhưng rất nhiều nghiên cứu và điều tra đã được tiến hành với mục đích
tìm hiểu thêm về điều này. Theo một nghiên cứu của Anh, nghiện mạng xã hội còn nguy
hiểm hơn cả nghiện rượu bia và thuốc lá. Chúng làm giảm những giao tiếp trực trong cuộc
sống hàng ngày của con người, khiến nhiều người trở nên cô đơn và dễ trầm cảm hơn. Rất
khó để xác định xem việc bạn dành quá nhiều thời gian cho mạng xã hội là một thói quen
xấu hay là nghiện mạng xã hội, nhất là khi nó chưa được xem là một loại bệnh lý, dù chúng
ảnh hưởng rất xấu đến các hoạt động khác, như học tập và làm việc
2.2 Các trang mạng xã hội phổ biến hiện nay 2.2.1 Facebook
Có thể nói facebook là mạng xã hội vô cùng rộng lớn gần như phủ sóng trên toàn cầu. Face
book tiếp cận dễ dàng được với mọi đối tượng người dùng và cách thức sử dụng cũng vô
cùng đơn giản. Facebook luôn luôn phát triển những tính năng mới và hoàn thiện nhất khiến
người dùng của thấy thích thú khi sử dụng, đồng thời tính năng bảo mật tương đối “ổn” nên
chẳng mấy ai được an tâm. Những năm gần đây, facebook càng ngày càng “chợ hóa” với sự
xâm lăng của một đội quân hùng mạnh, các chiến binh bán hàng online, tìm bill kiếm sống
thì quả thật facebook đã không đơn thuần là nó của thập kỷ trước nữa, nó đã trở thành một market place thực thụ. 2.2.2 Instagram
Mấy năm về trước, instagram chưa phổ biến rộng rãi đến mức độ chóng mặt như bây giờ, đã
gọi là ảo thì được bao nhiêu phần trăm mà thật. Đôi khi chúng ta còn chẳng quan tâm mạng
xã hội là gì, đơn giản nó là một thú vui đời thường thôi. Instagram tương tự như vậy, ban
đầu thì nó chỉ là ứng dụng dùng để cho dân mạng khoe những bức ảnh “để đời” của mình lên 5
đó cho người người tấm tắc khen ngợi. Kỳ thực là xu hướng phát triển của instagram cũng
giống như facebook, sau vài năm cuối cùng instagram đã trở thành một facebook thứ 2. Giờ
đây, nó cũng trở thành market place tiềm năng cho các đối tượng bán hàng qua mạng xã hội. 2.2.3 Zalo
Ở Việt Nam, zalo thật sự là một mạng xã hội được cư dân mạng lựa chọn sử dụng áp đảo về
con số. Từ những ngày đầu tiên ra mắt cho đến thời điểm hiện tại, zalo đã có những thay đổi
rất tích cực. Nhà phát triển ứng dụng này cũng biết đi theo các xu hướng toàn cầu. Không
thể nói rằng zalo ăn theo facebook, hay một mạng xã hội bất kỳ nào đó ăn theo cái nào. Đơn
giản vì đó là xu hướng thỏa mãn nhu cầu người dùng, nếu bạn không đáp ứng được thì
không khác gì bạn tự đào thải mình. 2.2.4 Tik Tok
TikTok là nền tảng video âm nhạc và mạng xã hội đến từ Trung Quốc ( với phiên bản gốc là
Douyin) được công ty ByteDance ra mắt vào năm 2017, dành cho các thị trường ngoài
Trung Quốc. Hiện TikTok là mạng xã hội lớn thứ sáu hiện nay. Phần mềm này đã có hơn 2
tỷ lượt tải xuống cho đến nay. TikTok cung cấp cho người dùng nhiều lựa chọn về âm thanh
và đoạn trích bài hát, cùng với tùy chọn thêm những hiệu ứng và bộ lọc đặc biệt. Ngoài ra
còn có một tùy chọn để thêm trực tiếp video được tạo trên điện thoại của bạn.
2.3 Các kết quả phân tích
2.3.1 Thực trạng mạng xã hội hiện nay
Để giải thích cho nguyên nhân nghiện mạng xã hội, bạn cần xác định: lượng thời gian các
bạn trẻ dành cho mạng xã hội và lý do khiến họ tham gia trực tuyến
Cùng xem những số liệu thống kê liên quan đến chứng nghiện mạng xã hội của giới trẻ sau:
92% thanh thiếu niên sử dụng và lướt các trang mạng xã hội hàng ngày, 24% thanh thiếu
niên liên tục online trực tuyến, 76% thanh thiếu niên tham gia vào phương tiện truyền thông
xã hội, trong đó 71% Facebook, 52% trên Instagram, 41% trên Snapchat, 33% sử dụng
Twitter và 14% trên Tumbler, 77% phụ huynh phản ánh rằng con cái họ bị phân tâm, giảm
tương tác với người khác bởi điện thoại và mạng xã hội, 59% phụ huynh tin rằng con cái họ
nghiện điện thoại, 50% thanh thiếu niên tự thú nhận rằng họ đang nghiện mạng xã hội. 6
2.3.2 Mục đích sử dụng mạng xã hội
Theo khảo sát, mặc dù mục đích của mỗi người khi tham gia mạng xã hội hết sức phong
phú, đa dạng song có một điểm chung là nó được xem như một phần quan trọng không thể
thiếu trong cuộc sống hàng ngày của rất nhiều bạn trẻ.
2.3.3 Đối tượng kết nối
Kết quả khảo sát năm 2017 đã cho thấy tính đa dạng và rộng mở về đối tượng kết nối của
thanh, thiếu niên trên mạng xã hội hiện nay. Trong mạng lưới mạng xã hội ấy, giới trẻ không
chỉ có các mối quan hệ với gia đình, bạn bè, đồng nghiệp, người quen mà đặc biệt họ còn
thiết lập mạng lưới kết nối với những người xa lạ không hề quen biết ngoài đời thực song có
cùng sở thích, cùng mối quan tâm, đồng cảm hay chia sẻ với nhau về bất cứ vấn đề gì đó của
cuộc sống và xã hội. Có thể nói, đối tượng kết nối rất đa dạng của giới trẻ hiện nay đã tạo
nên sự đan xen dày đặc và độ rộng không giới hạn của các mạng lưới trong một không gian
ảo mà ở đó không hề bị giới hạn bởi bất cứ một biên giới nào. Chính bởi đối tượng kết nối
hết sức rộng mở và đa dạng như vậy nên số lượng người trong mạng lưới giao tiếp của một
cá nhân có thể rất lớn lên tới hàng trăm, thậm chí hàng nghìn người. Kết quả khảo sát thể
hiện top 3 chiếm tỷ lệ cao nhất là trong các đối tượng kết nối của giới trẻ là: những người
bạn cùng lớp cùng quê (90,2%); gia đình, họ hàng (81,3%); những người bạn trong các
nhóm xã hội khác họ quen là (48,2%). Các số liệu cho thấy, mặc dù tạo ra một mạng lưới
các mối quan hệ rộng mở với những liên kết đan xen như vậy song đa phần giới trẻ vẫn tỏ ra
khá thận trọng trong việc kết bạn.
2.3.4 Địa điểm và phương tiện sử dụng mạng xã hội
Kết quả khảo sát thể hiện rõ tính đa dạng, linh hoạt và chủ động của thanh, thiếu niên trong
việc sử dụng mạng xã hội. Họ có thể sử dụng mạng xã hội ở bất cứ đâu có kết nối internet,
đặc biệt khi công nghệ wifi đang ngày càng trở nên phổ biến ở khắp nơi. Tỷ lệ sử dụng mạng
xã hội cao thuộc về những không gian mà ở đó giới trẻ có quỹ thời gian rảnh rỗi khá nhiều
như: tại nhà chiếm tỷ lệ cao nhất (95,8%), nơi làm việc và trường học (17,3%). Hai địa điểm
có tỷ lệ truy cập mạng xã hội thấp nhất là quán net (9,5%) khi mục đích của phần lớn các
bạn trẻ đến đây để chơi game online và thư viện (2,8%) bởi đây dường như là môi trường
thích hợp cho các bạn trẻ có nhu cầu tập trung cho việc đọc và nghiên cứu thay vì sự giải trí. 7
Tần suất sử dụng mạng xã hội của thanh, thiếu niên đang có xu hướng ngày càng gia tăng,
bởi họ có thể truy cập mọi lúc, mọi nơi nhờ sở hữu các thiết bị công nghệ hiện đại. Theo kết
quả khảo sát, giới trẻ đang có xu hướng truy cập mạng xã hội nhiều nhất thông qua điện
thoại di động thông minh (85,3%).
2.3.5 Thời gian sử dụng mạng xã hội
Thời gian sử dụng mạng xã hội có sự khác biệt nhất định trong thanh, thiếu niên do phụ
thuộc vào nhiều yếu tố chi phối như: quỹ thời gian, không gian, thời điểm, điều kiện kinh tế,
tính chất công việc, mục đích lên mạng… của mỗi cá nhân. Kết quả khảo sát về thời gian sử
dụng mạng xã hội hàng ngày của thanh, thiếu niên thể hiện top 3 chiếm tỷ lệ cao nhất là: từ
1-3 tiếng (35,7%); từ 3-5 tiếng (25,7%); trên 5 tiếng chiếm (22,6%); trong khi sử dụng ít hơn
1 tiếng chiếm tỷ lệ thấp nhất (16,0%). Những số liệu cho thấy, dường như thanh, thiếu niên
đang dành khá nhiều thời gian cho mạng xã hội. Thực tế này đã được nhiều chuyên gia cảnh
báo, rằng việc sử dụng không hợp lý quỹ thời gian cho mạng xã hội chính là một trong
những nguyên nhân gây nên tình trạng “nghiện” mạng xã hội đang ngày càng phổ biến trong
một bộ phận giới trẻ.
2.4 Nguyên nhân thu hút mọi người tìm đến và sử dụng mạng xã hội 2.4.1 Vòng lặp dopamine
Dopamine là một hormone hạnh phúc, vừa là một chất dẫn truyền thần kinh, liên quan đến
hoạt động thần kinh và sinh lý. Đây là chất hóa học bộ não tiết ra ra tương tự khi chúng ta ăn
uống, quan hệ tình dục, đánh bạc hoặc sử dụng điện thoại thông minh. Khi người dùng nhận
được một lượt thích, lượt retweet, thông báo về biểu tượng cảm xúc, bộ não sẽ nhận được
một lượng lớn dopamine và gửi nó theo lộ trình hệ thống phần thưởng trong não. Từ đó mà
người dùng có cảm giác vui vẻ, phấn khởi, củng cố nhu cầu để thỏa mãn cảm giác truy cập
lần tiếp theo. Nguyên nhân nghiện Facebook và các mạng xã hội khác chính là do chu kỳ tạo
dopamine, tạo động lực, khen thưởng, khiến người dùng tìm kiếm và mong muốn dùng
nhiều hơn nữa. Thậm chí, hiện nay các mạng xã hội còn phát triển lưu trữ các video ngắn để
thúc đẩy người dùng nghiện ở mức độ cao, đến mức các nhà công nghệ đã phải thêm tính
năng giảm chứng nghiện vào ứng dụng. 8
2.4.2 Hiện tượng FOMO (fear of missing out)
Một nguyên nhân nghiện mạng xã hội khác là hiện tượng FOMO. Người dùng sợ một số nguy cơ tiềm ẩn như:
- Sợ làm ai đó thất vọng nếu không trả lời ngay lập tức.
- Mất địa vị xã hội.
- Sợ bỏ lỡ một lời mời hoặc điều gì đó thú vị.
- Sợ bị lạc lõng hay bị tách khỏi các cuộc trò chuyện quan trọng.
Vì vậy mà khi điện thoại rung thông báo, ngay lập tức họ cầm điện thoại để kiểm tra có gì quan trọng không.
2.4.3 Nhu cầu thuộc về và nhu cầu được chấp nhận
Tuổi vị thành niên là tuổi ẩm ương, giai đoạn chuyển giao giữa thời ấu thơ và tuổi trưởng
thành, là khi ảnh hưởng của cha mẹ giảm đi và ảnh hưởng của bạn bè bắt đầu trở nên lớn
hơn. Trong giai đoạn niên thiếu, nhu cầu được chấp nhận từ bạn bè và cảm giác thuộc về
tăng lên. Thanh thiếu niên rất nhạy cảm với sự từ chối và chấp nhận. Họ có thể dễ dàng bốc
đồng, bồng bột. Việc được chấp nhận hay bị từ chối trên mạng xã hội có những tác động
nhất định đối với hoạt động và sự phát triển của não bộ. 2.4.4 Vòng luẩn quẩn
Khi tham gia mạng xã hội, người dùng vô tình lao vào một vòng luẩn quẩn, dẫn đến nghiện
mạng xã hội và nghiêm trọng hơn họ có thể mắc một số tình trạng sức khỏe tâm thần khác:
Người dùng sử dụng các trang mạng xã hội để giảm bớt sự cô đơn, trầm cảm, lo lắng, buồn
chán hoặc sự cô lập. Càng sử dụng, hiệu ứng FOMO càng tăng, cảm giác không thỏa đáng,
không hài lòng và cảm giác bị cô lập. Điều này lại tác động tiêu cực đến tâm trạng, làm trầm
trọng thêm các triệu chứng trầm cảm và lo lắng. Người dùng lại tiếp tục tăng cường sử dụng
mạng xã hội để làm giảm các triệu chứng cô đơn, lo lắng này, nhưng chu kỳ vẫn tiếp tục lặp
lại. Dù cho có bao nhiêu lượt thích hoặc bình luận thế nào, cũng không thể khiến họ thấy đủ
hay được chấp nhận như họ đang tìm kiếm. Vòng luẩn quẩn này cũng giống như một con
chuột đồng chạy trên bánh xe, liên tục theo đuổi một phần thưởng không tồn tại. 9
2.5 Các yếu tố dễ gây nghiện mạng xã hội
Đối tượng dành quá nhiều thời gian cho mạng xã hội thường là thanh thiếu niên. Ngoài ra,
còn một số yếu tố khác khiến người dùng dễ gây nghiện mạng xã hội như:
- Giới tính nữ: Các bạn nam thường có xu hướng nghiện chơi game, các bạn gái lại có nhiều
khả năng bị thu hút bởi các trang mạng xã hội hơn.
- Lòng tự trọng thấp: Những bạn ở tuổi thanh thiếu niên có lòng tự trọng thấp thường sẽ
không thoải mái khi giao tiếp trực tiếp, họ sử dụng mạng xã hội như một lối thoát.
- Trầm cảm, lo lắng: Trầm cảm hay chứng rối loạn lo âu xã hội làm tăng khả năng thanh
thiếu niên chìm mình vào mạng xã hội.
- Tính bốc đồng và sự ức chế: Tính bốc đồng của tuổi trẻ và khả năng kiểm soát cảm xúc
chưa tốt có thể khiến thanh thiếu niên làm bất cứ điều gì mà không quan tâm đến hậu quả.
Điều này dẫn đến nghiện nói chung.
- Tự ti về ngoại hình: Một số bạn gái tự ti ngoại hình, nhưng lý tưởng hoá về bản thân, chỉnh
sửa và đăng những hình ảnh ảo. Những phản hồi tích cực này lại càng thúc đẩy họ nghiện mạng xã hội.
2.6 Tác hại của mạng xã hội ảnh hưởng đến sinh viên trường Đại Học Văn Hiến
2.6.1 Não không có thời gian nghĩ ngơi
Nhiều người trong chúng ta có thói quen lướt mạng xã hội bất cứ khi nào rảnh rỗi. Điều này
khiến bạn mất đi khoảng thời gian để não được thư giãn và nghỉ ngơi thực sự.
Tác hại của việc sử dụng mạng xã hội quá nhiều là gây ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng
công việc cũng như chất lượng cuộc sống hàng ngày của bạn. Thậm chí bạn có thể trở nên
nghiện mạng xã hội đến mức khó tập trung làm việc.
2.6.2 Giảm tương tác trực tiếp
Hiện nay, tình trạng bạn bè dán mắt vô điện thoại vào các cuộc hội họp đầu năm khá phổ
biến. Một trong những tác hại của mạng xã hội là khiến bạn không thể tập trung vào cuộc
sống thật. Nghiê n‘ mạng xã hôi‘ khiến bạn sống “ảo” nhiều hơn sống “thật”. Thời gian cho
người thât‘ viêc‘ thât‘ bị giảm. Điều này có thể khiến các mối quan hê ‘ của bạn bị rạn nứt. 10 2.6.3 Bắt nạt qua mạng
Bắt nạt qua mạng có thể dẫn tới rối loạn lo âu, rối loạn trầm cảm, tự làm đau bản thân và
thậm chí tự tử. Nạn nhân thường thiếu tự tin và tổn thương sự tự trọng nặng nề, có cảm giác
sợ hãi, buồn bã, tức giận nhiều hơn sau khi bị bắt nạt.
2.6.4 Tác hại của mạng xã hội khiến bạn suy nghĩ tiêu cực
Các thông tin tràn lan trên mạng xã hội thường có nhiều nội dung không chính xác. Nguyên
nhân là vì đa số bài viết đều không được kiểm chứng trước khi đăng tải. Tuy nhiên, nếu
thường xuyên tiếp xúc với những luồng thông tin đó, bạn dễ dàng nảy sinh suy nghĩ tiêu cực.
Thế giới ảo có thể mang đến những suy nghĩ thiếu tích cực, dễ dẫn đến căng thẳng, lo lắng,
thậm chí là các bệnh lý như rối loạn lo âu, rối loạn ám ảnh cưỡng chế, rối loạn nhân cách kiểu hoang tưởng. 2.6.5 Bị mạo danh
Hiện nay, việc lừa đảo thông tin online, lấy đi thông tin người dùng bằng một đường dẫn
dính virus đã trở nên khá phổ biến. Một trong những tác hại của internet là có thể khiến bạn
bị mạo danh. Tài khoản của bạn có thể bị mất và sẽ có người mạo danh bạn thực hiện các
hành động phi pháp như lừa gạt tiền bạc danh sách bạn bè trên mạng của bạn.
2.6.6 Tác hại internet khiến bạn lơ là mục tiêu
Khi bạn quá chú tâm vào mạng xã hôi‘ thì bạn sẽ quên đi các nhiệm vụ, mục tiêu mà bạn
muốn hoàn thành. Thời gian dành cho việc phát triển bản thân, học hỏi thì bạn có thể lại đem
đi xài hoang phí chỉ bằng việc lướt mạng và đọc các thông tin không cần thiết. Bạn sẽ dễ rơi
vào trạng thái chán nản, mệt mỏi khi quá sa đà vào mạng xã hội và dẫn đến việc học sa sút,
thiếu kỹ năng cần thiết cho công việc, chất lượng sống mỗi ngày giảm đi. 2.6.7 Thích được chú ý
Sau một thời gian dài sử dụng, bạn dễ rơi vào trạng thái thích được đăng tải nhiều điều trong
cuộc sống hơn và nhận lại lượt thích. Đôi khi bạn có thể cảm thấy những cái like “ảo” trên
mạng là điều cần thiết mỗi khi bạn đăng bất cứ điều gì. Mạng xã hôi‘ góp phần tăng sự ganh 11
đua, sự cạnh tranh không ngừng nghỉ để tìm kiếm những cái like ảo. Người dùng có thể rơi
vào trạng thái tự ti chỉ vì bài đăng ít like.
2.6.8 Dễ khiến bạn mất ngủ
’nh sáng tỏa ra từ màn hình các thiết bị điên‘ tử sẽ đánh lừa não của bạn là chưa đến giờ ngủ.
Đôi khi bạn đã cảm thấy buồn ngủ nhưng vẫn muốn lướt facebook theo thói quen và hậu quả
là sau đó bạn đã không thể ngủ sớm như kỳ vọng. Hậu quả của tình trạng thiếu ngủ sẽ bắt
buộc bạn phải đối mặt với những cơn căng thẳng, gây nhiều hệ lụy cho sức khỏe và tinh
thần. Bạn dễ cáu kỉnh và lo lắng, căng thẳng và dễ phạm sai lầm hơn trong công việc.
2.7 Các lợi ích của mạng xã hội đối với sinh viên trường Văn Hiến
2.7.1 Mạng xã hội – Nguồn kiến thức miễn phí
Những thông tin kiến thức miễn phí này là nguồn hỗ trợ đắc lực cho sinh viên trong việc học
tập và làm việc. Thông qua những tìm kiếm trên mạng xã hội, sinh viên sẽ có thể tìm hiểu
những thông tin bổ ích, kiến thức xã hội,khoa học, ngoại ngữ hoặc bất cứ điều gì theo nhu
cầu của sinh viên: vật dụng cần mua sắm, tìm kiếm việc làm, thức ăn,…nNguồn kiến thức
miễn phí với số lượng “khủng” sẽ mang đến cho sinh viên nhiều lợi ích đáng kể và tiết kiệm
chi phí sinh hoạt. Sinh viên có thể tìm kiếm một quyển sách yêu thích hoặc theo mục đích
nhu cầu của sinh viên dễ dàng và miễn phí thông qua mạng xã hội. Sinh viên cũng có thể tìm
kiếm những nguồn cảm hứng, sáng tạo mới từ hình ảnh, âm nhạc, video trên mạng xã hội và
đây sẽ là công cụ hỗ trợ đắc lực cho sinh viên ngày nay.
2.7.2 Dễ dàng mở rộng mối quan hệ
Mạng xã hội là nơi dễ dàng trò chuyện và kết thân với nhiều người. Mở rộng mối quan hệ sẽ
rất dễ dàng cho sinh viên nếu như người dùng khéo léo. Thay vì ngại ngùng, e dè trong lần
đầu gặp một người bạn mới, mạng xã hội là nơi bạn có thể trò chuyện, sẻ chia với nhau
trước một cuộc gặp mặt, giúp bạn xóa đi sự ngại ngùng.
2.7.3 Hỗ trợ cho việc học tập, sinh hoạt 12
Bên cạnh đó, vô số mẹo vặt, bí quyết nấu nướng, xử lí các vấn đề trong sinh hoạt hằng ngày,
thậm chí tư vấn tâm lý, tình cảm cũng có trên mạng xã hội. Chỉ cần một dòng trạng thái, bạn
có thể nhận được nhiều lời khuyên, góp ý từ cộng đồng mạng.
2.7.4 Nơi giải trí hiệu quả
Mạng xã hội là nơi giải trí cực hiệu quả cho đa phần sinh viên ngày nay. Với lượng âm nhạc
lớn, video số lượng “khủng” và vô vàn nội dung đa dạng như gameshow, phim ảnh, …hoàn
toàn có thể đáp ứng nhu cầu giải trí của từng sinh viên. 3. Kết luận
Mạng xã hội có thể nói nó là một “món ăn tinh thần” của thời kì công nghệ số phát triển. Và
giới trẻ ngày nay chính là thế hệ tiếp thu những thành tựu vĩ đại ấy, được coi là một loại hình
thức học tập và giải trí có nhiều đặc tính phù hợp với giới trẻ bởi nó mới mẻ, thú vụ hấp dẫn,
kèm theo thách thức từ những bí ẩn cần được khám phá.
Điều đó khiến giới trẻ trở nên hưng phấn hơn và dành nhiều thời gian hơn. Về việc sử dụng
mạng xã hội không kiểm soát, không làm chủ được thời gian sẽ dẫn đến nghiện mạng xã hội.
Nó như một loại ma tuý, cuốn người chơi vào thế giới ảo, tạo ra những hậu quả nghiêm
trọng không thể lường trước được. Một khi dành thời gian quá nhiều vào nó, các bạn trẻ sẽ
không có cơ hội nhiều để tương tác các mối quan hệ cần thiết trong cuộc sống để hình thành
nhân cách bản thân. Hậu quả đáng tiếc có thể xảy ra cho gia đình và xã hội nếu người dùng
không làm chủ được những hành vi của bản thân. Qua các phân tích hiện nay giới trẻ nói
chung và toàn bộ sinh viên trường Đại Học Văn Hiến nói riêng tất cả đều sử dụng mạng xã
hội nếu sử dụng mạng xã hội sai cách thì sẽ gây ra hậu quả nghiêm trọng. Vì vậy mà cần
phải có các biện pháp xử lý kịp thời nếu không sẽ gây nên những tác động ảnh hưởng tới cả
một thế hệ trẻ - thế hệ tương lai của đất nước. Đến từ nhiều nguyên nhân mà xảy ra vấn nạn
nghiện mạng xã hội, có thể do môi trường, bạn bè,...
Đối với độ tuổi thanh, thiếu niên hay sinh viên thì gia đình phải dành nhiều thời gian tâm sự,
trò chuyện và làm bạn với con mình. Phụ huynh nên khuyến khích tham gia các hoạt động
xã hội để gặp gỡ bạn bè, vận động hay chơi thể thao thay vì ngồi ở nhà chỉ chơi game, lên
mạng cả ngày. Giải thích cho các bạn về tác hại, tầm ảnh hưởng trầm trọng của việc nghiện 13
mạng xã hội. Cũng có thể gọi là một căn bệnh khó chữa, vì đa phần nó ảnh hưởng rất nhiều
đến tâm sinh lí của người dùng và dễ dẫn người dùng gây hại cho gia đình và xã hội.
4. Tài liệu tham khảo
1. Ngân (22/02/2023). LUẬN VĂN TH–C S— M–NG XÃ HỘI [TœNG H•P 100+ ĐỀ TÀI]
– MỚI NHẤT 2023! [online] Available at https://trangluanvan.com/de-tai-luan-van-thac-si-
mang-xa-hoi/#Quy_Trinh_Viet_Luan_Van_Ve_Mang_Xa_Hoi [Accessed 13/04/2023].
[online] Available at: https://vhnt.org.vn/thuc-trang-su-dung-mang-xa-hoi-cua-thanh-thieu-
[online] Available at: https://hellobacsi.com/tam-ly-tam-than/nghien/4-nguyen-nhan-nghien- 14