Trách nhiệm của sinh viên trong việc phát huy vai trò của các giai cấp, tầng lớp trong cơ cấu xã hội – giai cấp Việt Nam hiện nay môn Chủ nghĩa xã hội khoa học | Trường Đại học Tôn Đức Thắng

TRÁCH NHIỆM CỦA SINH VIÊN TRONG VIỆC PHÁT HUY VAI TRÒ
CỦA CÁC GIAI CẤP, TẦNG LỚP TRONG CƠ CẤU XÃ HỘI – GIAI CẤP VIỆT NAM HIỆN NAY
Trong quá trình phát triển của đất nước, các giai cấp và tầng lớp trong cơ cấu xã
hội Việt Nam hiện nay đều giữ vai trò và vị trí riêng, góp phần vào sự nghiệp công
nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế. Trong đó, sinh viên – bộ phận ưu tú
của tầng lớp trí thức trẻ – không chỉ là người thụ hưởng thành quả mà còn là lực
lượng nòng cốt đóng vai trò kết nối, phát huy, định hướng và thúc đẩy vai trò của
các giai cấp, tầng lớp khác trong xã hội. Trong bối cảnh toàn cầu hóa, chuyển đổi
số và cách mạng công nghiệp 4.0, trách nhiệm ấy ngày càng lớn lao và cấp thiết hơn bao giờ hết.
Để thực hiện tốt vai trò của mình trong sự nghiệp phát triển đất nước và đóng góp
vào sự vận hành hài hòa của các giai cấp, tầng lớp trong xã hội, sinh viên cần thể
hiện trách nhiệm thông qua tám phương diện cụ thể sau:
1. Kiên định lý tưởng cách mạng và nâng cao nhận thức chính trị – xã hội
Sinh viên cần nhận thức sâu sắc về cơ cấu xã hội – giai cấp ở Việt Nam hiện nay,
hiểu rõ vai trò, vị trí và mối quan hệ giữa các tầng lớp trong xã hội. Việc học tập
chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, nắm vững đường lối của Đảng và
chính sách pháp luật của Nhà nước là nền tảng để sinh viên xác lập lập trường
vững vàng, giữ vững niềm tin vào con đường xã hội chủ nghĩa. Từ đó, sinh viên có
thể bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh với các quan điểm sai trái, xuyên
tạc, góp phần giữ gìn khối đại đoàn kết toàn dân tộc.
2. Học tập không ngừng, nâng cao tri thức và năng lực hội nhập
Học tập là nhiệm vụ trung tâm của sinh viên. Sinh viên cần chủ động tiếp cận tri
thức mới, khoa học công nghệ hiện đại, nâng cao năng lực chuyên môn, kỹ năng
mềm, ngoại ngữ, tin học… để đáp ứng yêu cầu của thời đại kinh tế tri thức. Đặc
biệt, sinh viên các ngành công nghệ, dữ liệu, trí tuệ nhân tạo có thể trở thành lực
lượng tiên phong trong tiến trình chuyển đổi số, hỗ trợ các tầng lớp như công nhân,
nông dân, doanh nghiệp nhỏ tiếp cận công nghệ, qua đó thu hẹp khoảng cách phát
triển giữa các giai tầng trong xã hội.
3. Gắn kết và phục vụ cộng đồng
Mô hình “học tập gắn với phục vụ cộng đồng” là một hướng đi mới mẻ và thiết
thực. Thông qua việc áp dụng tri thức đã học để hỗ trợ các nhóm yếu thế như nông
dân, thanh niên nông thôn, công nhân… sinh viên trở thành cầu nối tri thức, giúp
nâng cao năng lực cho từng tầng lớp, đồng thời rèn luyện tinh thần trách nhiệm xã
hội, lòng nhân ái và sự gắn bó với cộng đồng.
4. Rèn luyện đạo đức, xây dựng lối sống tích cực và trách nhiệm công dân
Sinh viên cần giữ gìn lối sống lành mạnh, giản dị, trung thực, tôn trọng người
khác, không phân biệt giai cấp hay xuất thân. Từ đó, góp phần xây dựng môi
trường học tập công bằng, văn hóa và bao dung – tiền đề cho một xã hội dân chủ,
tiến bộ. Việc rèn luyện đạo đức không chỉ giúp sinh viên hoàn thiện bản thân mà
còn truyền cảm hứng tích cực tới cộng đồng và các tầng lớp khác.
5. Thúc đẩy văn hóa đối thoại và phản biện tích cực
Sinh viên – với khả năng tiếp cận tri thức và tư duy phản biện sắc bén – có thể trở
thành nhân tố thúc đẩy văn hóa đối thoại học thuật, chính trị – xã hội, cả trong và
ngoài giảng đường. Việc phản biện có trách nhiệm giúp lan tỏa tư duy tích cực,
nâng cao nhận thức chính trị – xã hội của cộng đồng, hạn chế các biểu hiện cực
đoan, bảo vệ nền tảng ổn định của xã hội.
6. Hội nhập quốc tế nhưng giữ gìn bản sắc dân tộc
Sinh viên cần chủ động tiếp cận và học hỏi các giá trị tích cực từ nền văn hóa, giáo
dục tiên tiến trên thế giới, nhưng đồng thời phải biết gìn giữ và phát huy các giá trị
truyền thống của dân tộc. Việc hội nhập một cách chọn lọc giúp sinh viên trở thành
cầu nối giữa Việt Nam và thế giới, đồng thời góp phần lan tỏa bản sắc văn hóa Việt
Nam trên trường quốc tế.
7. Học hỏi kinh nghiệm từ các mô hình quốc tế và truyền thống cách mạng
Sinh viên cần tiếp cận những kinh nghiệm hữu ích từ mô hình sinh viên tình
nguyện của các nước như Trung Quốc, Liên Xô cũ – nơi sinh viên không chỉ học
tập mà còn gắn bó, hỗ trợ nhân dân lao động. Những mô hình “học sinh – công
nhân – chiến sĩ” là bài học giá trị cho việc đào tạo một thế hệ sinh viên vừa có lý
luận vững vàng, vừa có thực tiễn và tinh thần phục vụ cộng đồng.
8. Xây dựng hoài bão và lý tưởng sống cao đẹp
Sinh viên cần xác lập mục tiêu sống và học tập rõ ràng, xây dựng hoài bão lớn,
phát triển toàn diện “tâm trong, trí sáng, hoài bão lớn”, trở thành công dân có ích,
góp phần vào sự nghiệp phát triển bền vững đất nước. Sự vươn lên của sinh viên là
sự lan tỏa động lực tới các tầng lớp khác trong xã hội.
Sinh viên Việt Nam hôm nay mang trên vai sứ mệnh lịch sử to lớn. Không chỉ là
người tiếp nhận thành quả, họ còn là chủ thể tích cực trong việc phát huy vai trò
của các giai cấp, tầng lớp trong cơ cấu xã hội. Thông qua việc học tập, rèn luyện,
hành động xã hội và tinh thần hội nhập, sinh viên có thể góp phần thúc đẩy phát
triển bền vững, củng cố khối đại đoàn kết dân tộc và xây dựng một nước Việt Nam
xã hội chủ nghĩa giàu mạnh, văn minh.
Tài liệu tham khảo:
1. Giáo trình Chủ nghĩa xã hội khoa học, NXB Chính trị Quốc gia Sự thật, 2021.
2. Văn kiện Đại hội XIII của Đảng, NXB Chính trị Quốc gia Sự thật, 2021.
3. Hồ Chí Minh toàn tập – Tập 5, 6, 7, NXB Chính trị Quốc gia, 2011.
4. Nguyễn Thị Lan Hương (2021), “Phản biện xã hội của sinh viên trong bối
cảnh đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục”, Tạp chí Lý luận chính trị.
5. Trần Thị Quỳnh Hoa (2020), “Mô hình học tập phục vụ cộng đồng ở một số
quốc gia và gợi ý cho Việt Nam”, Tạp chí Giáo dục lý luận, số 2/2020.
6. Bộ Giáo dục và Đào tạo (2022), Hướng dẫn bảo đảm bình đẳng và hội nhập
trong môi trường học tập đại học.
7. Wang Zheng (2005), Women in the Chinese Cultural Revolution: Gender
and Class in Socialism, Stanford University Press.
8. G.A. Tokaev (1985), Youth and Development in the USSR, Progress Publishers.