TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI
KHOA HỆ THỐNG THÔNG TIN KINH TẾ & TMĐT
- - - 🙞🕮🙜 - - - BÀI THẢO LUẬN
HỌC PHẦN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH
ĐỀ TÀI: “ Tư tưởng Hồ Chí Minh về chủ nghĩa xã hội và xây dựng chủ nghĩa xã hội
ở Việt Nam. Vận dụng vào quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam hiện nay”
Giảng viên: Ngô Thị Huyền Trang Nhóm thực hiện : 2
Lớp học phần: 2277HCMI0111
Hà Nội, tháng 10 năm 2022 MỤC LỤC LỜI MỞ ĐẦU 6
CHƯƠNG I. TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ CHỦ NGHĨA XÃ HỘI VÀ XÂY
DỰNG CHỦ NGHĨA XÃ HỘI Ở VIỆT NAM
7
1. Tư tưởng Hồ Chí Minh về chủ nghĩa xã hội 7
a. Quan niệm của Hồ Chí Minh về chủ nghĩa xã hội 7
b. Tiến lên chủ nghĩa xã hội là một tất yếu khách quan 8
c. Một số đặc trưng cơ bản của xã hội xã hội chủ nghĩa 9
2. Tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam 11
a. Mục tiêu chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam 11
b. Động lực của chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam 13
3. Tư tưởng Hồ Chí Minh về thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam 15
a. Tính chất, đặc điểm và nhiệm vụ của thời kỳ quá độ 15
b. Một số nguyên tắc xây dựng chủ nghĩa xã hội trong thời kỳ quá độ 16
CHƯƠNG II. VẬN DỤNG VÀO QUÁ TRÌNH XÂY DỰNG CHỦ NGHĨA XÃ HỘI Ở VIỆT NAM HIỆN NAY 18
1. Đặc trưng của chủ nghĩa xã hội Việt Nam 18
2. Tính đan xen phức tạp và đấu tranh gian khổ, lâu dài giữa cái mới với cái cũ, cái
tiến bộ với cái thoái bộ trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội 21
3. Phương hướng xây dựng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam hiện nay 23 III. KẾT LUẬN 26 5 LỜI MỞ ĐẦU
Tư tưởng Hồ Chí Minh là một hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc về những
vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam, là kết quả của sự vận dụng và phát triển sáng tạo
chủ nghĩa Mác-Lênin vào điều kiện cụ thể của cách mạng nước ta, kế thừa và phát triển
các giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc, tiếp thu tinh hoa văn hoá nhân loại. Đó là tư
tưởng về giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp, giải phóng con người, về độc lập dân
tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội (CNXH)....Tư tưởng Hồ Chí Minh soi đường cho cuộc
đấu tranh của nhân dân ta giành thắng lợi, là tài sản tinh thần to lớn của Đảng và dân tộc
ta. Là ngọn cờ dẫn dắt sự nghiệp cách mạng của Đảng và nhân dân ta, trong đó tư tưởng
của Người về chủ nghĩa xã hội là một bộ phận hết sức quan trọng. Có thể nói chủ nghĩa
xã hội là một trong những nội dung tư tưởng đóng vai trò xuyên suốt. Vấn đề này đã
được thực tiễn cách mạng Việt Nam chứng minh một trong những bài học lịch sử để đảm
bảo cho cách mạng Việt Nam đi đến thắng lợi là chúng ta phải luôn nắm vững và giương
cao ngọn cờ độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội.
Nói về chủ nghĩa xã hội và con đường tiến lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam ngoài
việc thể hiện trong những văn kiện của Đại hội Đại biểu ra còn là một trong những đề tài
nghiên cứu của các nhà lý luận - chính trị, lịch sử, thế hệ sinh viên cả nước nói chung và
sinh viên trường Đại học Thương mại nói riêng hiện nay. Và đó cũng là chủ đề, đề tài
nghiên cứu để giúp sinh viên được hiểu sâu hơn về việc đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt
Nam. Vì vậy nhóm 2 đã chọn đề tài “ Tư tưởng Hồ Chí Minh về chủ nghĩa xã hội và
xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam. Vận dụng vào quá trình xây dựng chủ nghĩa
xã hội ở Việt Nam hiện nay”. Để hoàn thành bài thảo luận này, nhóm 2 chúng em xin
gửi lời cảm ơn chân thành đến cô Ngô Thị Huyền Trang đã giảng dạy tận tình, chi tiết để
chúng em có đủ kiến thức và vận dụng vào bài thảo luận. Cảm ơn Ban giám hiệu trường
Đại học Thương Mại vì đã tạo điều kiện về cơ sở vật chất với hệ thống thư viện hiện đại,
đa dạng các loại sách, tài liệu thuận lợi cho việc tìm kiếm, nghiên cứu thông tin. Sau
cùng, bài thảo luận được hoàn thành là nhờ sự nỗ lực chung của toàn bộ thành viên nhóm
2. Do có những hạn chế về kiến thức, trong bài tiểu luận chắc chắn sẽ không tránh khỏi
những thiếu sót. Rất mong nhận được sự nhận xét, ý kiến đóng góp, phê bình từ phía cô
để bài thảo luận được hoàn thiện hơn. Lời cuối cùng, chúng em xin kính chúc cô luôn
thật nhiều sức khỏe, thành công và hạnh phúc.” 6
CHƯƠNG I. TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ CHỦ NGHĨA XÃ HỘI VÀ XÂY
DỰNG CHỦ NGHĨA XÃ HỘI Ở VIỆT NAM
1. Tư tưởng Hồ Chí Minh về chủ nghĩa xã hội
a. Quan niệm của Hồ Chí Minh về chủ nghĩa xã hội
Trong các tác phẩm của mình, Hồ Chí Minh không để lại một định nghĩa cố định về
chủ nghĩa xã hội. Với cách diễn đạt dung dị, dễ hiểu, dễ nhớ, khái niệm “chủ nghĩa xã
hội” được Người tiếp cận ở nhiều góc độ khác nhau bằng cách chỉ ra đặc trưng ở một lĩnh
vực nào đó (như kinh tế, chính trị, văn hóa, khoa học - kỹ thuật, động lực, nguồn lực, …)
của chủ nghĩa xã hội; song tất cả đều hướng đến mục tiêu cơ bản của nó mà theo Người:
“Nói một cách tóm tắt, mộc mạc, chủ nghĩa xã hội trước hết nhằm làm cho nhân dân lao
động thoát nạn bần cùng, làm cho mọi người có công ăn việc làm, được ấm no và sống
một đời hạnh phúc”, là làm sao cho dân giàu, nước mạnh.
So sánh các chế độ xã hội đã tồn tại trong lịch sử để thấy sự khác nhau về bản chất
giữa chủ nghĩa xã hội với các chế độ khác, Hồ Chí Minh viết: “Trong xã hội có giai cấp
bóc lột thống trị, chỉ có lợi ích cá nhân của một số rất ít người thuộc giai cấp thống trị là
được thỏa mãn, còn lợi ích cá nhân của quần chúng lao động thì bị giày xéo. Trái lại,
trong chế độ xã hội chủ nghĩa và cộng sản chủ nghĩa là chế độ do nhân dân lao động làm
chủ, thì mỗi người là một bộ phận của của tập thể, giữ một vị trí nhất định và đóng góp
một phần công lao trong xã hội. Cho nên lợi ích cá nhân là nằm trong lợi ích của tập thể,
là một bộ phận của lợi ích tập thể. Lợi ích chung của tập thể được bảo đảm thì lợi ích
riêng của cá nhân mới có điều kiện được thỏa mãn”. Người khẳng định mục đích của
cách mạng Việt Nam là tiến đến chủ nghĩa xã hội, rồi đến chủ nghĩa cộng sản vì: Cộng
sản có hai giai đoạn. Giai đoạn thấp, tức là chủ nghĩa xã hội. Giai đoạn cao, tức là chủ
nghĩa cộng sản. Hai giai đoạn ấy giống nhau ở chỗ: Sức sản xuất đã phát triển cao; nền
tảng kinh tế thì tư liệu sản xuất đều là của chung; không có giai cấp áp bức bóc lột. Hai
giai đoạn ấy khác nhau ở chỗ: Chủ nghĩa xã hội vẫn còn chút ít vết tích xã hội cũ. Xã hội
cộng sản thì hoàn toàn không còn vết tích xã hội cũ.
Như vậy, theo Hồ Chí Minh, “chủ nghĩa xã hội là xã hội ở giai đoạn đầu của chủ
nghĩa cộng sản. Mặc dù còn tồn đọng tàn dư của xã hội cũ nhưng chủ nghĩa xã hội
không còn áp bức, bóc lột, xã hội do nhân dân lao động làm chủ, trong đó con người
sống ấm no, tự do, hạnh phúc, quyền lợi của cá nhân và tập thể vừa thống nhất, vừa gắn
bó chặt chẽ với nhau” 7