Vận dụng các chuẩn mực “cần, kiệm, liêm, chính” và “tình yêu thương con người” trong Tư tưởng Hồ Chí Minh để xây dựng đạo đức, lối sống cho sinh viên Việt Nam | Bài thảo luận tư tưởng Hồ Chí Minh

TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI
KHOA KẾ TOÁN - KIỂM TOÁN 🙞🙜🕮 ----- 🙞 ----- 🙜 BÀI THẢO LUẬN
MÔN: TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH Đề tài 2 :
Vận dụng các chuẩn mực “cần, kiệm, liêm, chính” và “tình yêu thương con
người” trong Tư tưởng Hồ Chí Minh để xây dựng đạo đức, lối sống cho sinh
viên Việt Nam.
Giáo viên hướng dẫn : TS. Bùi Hồng Vạn Nhóm thực hiện : 04 Lớp HP :
Hà Nội, tháng 04 năm 2022 MỤC LỤC MỤC LỤC 2 MỞ ĐẦU 2 NỘI DUNG 3
Phần 1: Chuẩn mực “Cần, kiệm, liêm, chính” và “Tình yêu thương con người”
trong tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh 3
1.1. Chuẩn mực “Cần, kiệm, liêm, chính” 3
1.2. Chuẩn mực “tình yêu thương con người” 5
Phần 2: Xây dựng đạo đức, lối sống cho sinh viên Việt Nam theo các chuẩn mực
“cần, kiệm, liêm, chính” và “tình yêu thương con người” của Hồ Chí Minh 6
2.1. Những nguyên tắc xây dựng đạo đức 6
2.1.1. Nói phải đi đôi với làm, phải nêu gương về đạo đức 6
2.1.2. Xây đi đôi với chống 8
2.1.3. Phải tu dưỡng đạo đức suốt đời 8
2.2. Thực trạng đạo đức, lối sống sinh viên Việt Nam hiện nay 9 2.2.1. Thành tựu 9 2.2.2. Hạn chế 11 2.2.3. Nguyên nhân 12
a, Nguyên nhân thành tựu 12
b, Nguyên nhân hạn chế 12
2.3. Vận dụng tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh trong xây dựng đạo đức sinh viên Việt Nam 13
2.3.1. Bản thân mỗi sinh viên Việt Nam 13
a, Thực hiện đúng lời dạy: "Cần, kiệm, liêm chính, chí công vô tư" nêu cao
phẩm giá con người Việt Nam trong thời kỳ mới 13
b, Yêu thương mọi người, phải đoàn kết, tương thân tương ái, giúp đỡ lẫn nhau cùng tiến bộ 14
2.3.2. Môi trường giáo dục sinh viên Việt Nam 14
a, Về phía gia đình 14
b, Về phía trường học 15
c, Về phía xã hội 15 KẾT LUẬN 15
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KH ẢO 16 MỞ ĐẦU
Hồ Chí Minh là một trong những nhà tư tưởng bàn nhiều về vấn đề đạo đức và
giáo dục, thực hành đạo đức. Hồ Chí Minh cho rằng: “Cũng như sông thì có nguồn mới
có nước, không có nguồn thì sông cạn. Cây phải có gốc, không có gốc thì cây héo. Người
cách mạng phải có đạo đức, không có đạo đức đạo đức thì tài giỏi mấy cũng không lãnh
đạo được nhân dân” . Khi đánh giá vai trò của đạo đức t 1
rong đời sống, từ rất sớm, Hồ Chí
Minh đã nêu rõ đạo đức là nguồn nuôi dưỡng và phát triển con người, Người coi đạo đức
quan trọng với con người như gốc của cây, như ngọn nguồn của sông, suối. Người cũng
chỉ rõ: “Người cách mạng phải có đạo đức cách mạng làm nền tảng, mới hoàn thành được
nhiệm vụ cách mạng vẻ vang ... Mọi việc thành hay bại, chủ chốt do cán bộ có thấm
nhuần đạo đức cách mạng, hay là không”2.
Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn đánh giá cao vị trí, vai trò quan trọng của thanh niên.
Người nhấn mạnh: “Thanh niên là người chủ tương lai của nước nhà. Thật vậy, nước nhà
thịnh hay suy, yếu hay mạnh một phần lớn là do các thanh niên” . Đánh giá rất cao 3 vai trò
của thế hệ trẻ, Hồ Chí Minh khẳng định: “Một năm khởi đầu từ mùa xuân. Một đời khởi
đầu từ tuổi trẻ. Tuổi trẻ là mùa xuân của xã hội” . Đầy nhiệt huyết, có sức sống tràn trề và 4
năng lực sáng tạo..., đó là thế mạnh, là vốn quý của tuổi trẻ. Người cũng khẳng định,
thanh niên đóng vai trò quan trọng trong công cuộc xây dựng và phát triển đất nước, là
lực lượng nòng cốt để xây dựng xã hội mới. Người hết sức quan tâm đến việc giáo dục
toàn diện cho các em học sinh, sinh viên cả “Đức, Trí, Thể, Mỹ”. Người thường khuyên:
“Dạy cũng như học phải biết chú trọng cả tài lẫn đức. Đức là đạo đức cách mạng. Đó là
cái gốc, rất quan trọng. Nếu không có đạo đức cách mạng thì có tài cũng vô dụng”5.
Trong đó, đức là gốc, là nền tảng, là sức mạnh, là trước hết; tài là cực kỳ quan trọng,
không có tài thì không xây dựng phát triển đất nước được. Vì vậy, sinh viên Việt Nam
cần có cả đức và tài, nếu thiếu tài thì làm việc gì cũng khó, nhưng thiếu đạo đức thì vô
dụng, thậm chí có hại.
Từ những phân tích trên, có thể khẳng định, như một lô-gíc tất yếu, việc xây dựng
đạo đức, lối sống cho sinh viên Việt Nam là nhiệm vụ rất quan trọng và rất cần thiết trong xã hội hiện nay.
1 Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia - Sự Thật, H. 2011, t.5, tr.292-293
2 Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia - Sự Thật, H. 2011,t.9, tr. 354
3 Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia - Sự Thật, H. 2002, t.5, tr 185
4 Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia - Sự Thật, H. 2011, t.4, tr.194
5 Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia - Sự Thật, H. 2000, t.11, tr 329 NỘI DUNG
Phần 1: Chuẩn mực “Cần, kiệm, liêm, chính” và “Tình yêu thương con người”
trong tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh
1.1. Chuẩn mực “Cần, kiệm, liêm, chính”
“Cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư” là nền tảng của đời sống mới, là phẩm
chất trung tâm của đạo đức cách mạng trong tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh, là mối quan
hệ “với tự mình”. Hồ Chí Minh quan niệm cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư là bốn
đức tính của con người, như trời có bốn mùa, đất có bốn phương.
Đây là phẩm chất đạo đức gắn liền với hoạt động hàng ngày của mỗi người, là đại
cương đạo đức Hồ Chí Minh. Hồ Chí Minh chỉ ra rằng, bọn phong kiến ngày xưa nêu ra
cần, kiệm, liêm, chính nhưng không bao giờ thực hiện mà lại bắt nhân dân tuân theo để
phụng sự quyền lợi cho chúng. Ngày nay, ta đề ra cần, kiệm, liêm, chính cho cán bộ thực
hiện làm gương cho nhân dân là để đem lại hạnh phúc cho dân. Với ý nghĩa như vậy cần,
kiệm, liêm, chính, chí công vô tư cũng là một biểu hiện cụ thể, một nội dung của phẩm
chất “trung với nước, hiếu với dân”.
Cũng như khái niệm “trung, hiếu”, “cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư” cũng
là những khái niệm cũ trong truyền thống dân tộc, được Hồ Chí Minh lọc bỏ những nội
dung không phù hợp và đưa vào những nội dung mới đáp ứng yêu cầu của cách mạng.
Phẩm chất này gắn với hoạt động thực tiễn, được thể hiện cụ thể, hàng ngày của mỗi con
người, là cái nhìn thấy được của đạo đức, không thể che giấu, gắn chặt giữa nói và làm,
suy nghĩ và hành động....
Cần tức là lao động cần cù, siêng năng, tự lực cánh sinh, có kế hoạch, sáng tạo và
có năng suất cao, lao động với tinh thần tự lực cánh sinh, không lười biếng.
Kiệm là tiết kiệm sức lao động, thì giờ, tiền của của nhân dân, của nước, của bản
thân, tiết kiệm từ cái nhỏ đến cái to, không phô trương, hình thức, xa xỉ, hoang phí....
Liêm là luôn luôn tôn trọng của công, của dân, liêm khiết trong mọi hoàn cảnh
“không tham địa vị, không tham tiền tài. Không tham sung sướng. Không ham người tâng bốc mình”.
Chính nghĩa là không tà, thẳng thắn, đứng đắn, đối với mình đối với người và đối
với việc. “Việc thiện thì dù nhỏ mấy cũng làm, việc ác thì dù nhỏ mấy cũng tránh”.
Về chí công vô tư, theo Hồ Chí Minh “khi làm bất cứ việc gì cũng đừng nghĩ đến
mình trước, khi hưởng thụ thì mình nên đi sau”, “phải lo trước thiên hạ, vui sau thiên hạ”.
Đây là đức tính tốt có thể gồm 5 điều: nhân, nghĩa, trí, dũng, liêm. Bồi dưỡng phẩm chất
đạo đức cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư là để người cách mạng vững vàng qua mọi
thử thách: “Giàu sang không thể quyến rũ, nghèo khó không thể chuyển lay, uy vũ không thể khuất phục” .6
Hồ Chí Minh cho rằng, các đức tính cần, kiệm, liêm, chính có quan hệ chặt chẽ
với nhau, ai cũng phải thực hiện, song cán bộ, đảng viên phải là người thực hành trước để
6 Hồ Chí Minh: Toàn tập, NXB. Chính trị quốc gia - Sự Thật, H. 1996, t.6, tr. 184