Theo quan điểm duy tâm, Ý thức của con người là:

Coi vật chất là vật cụ thể

Tôm-xơn phát hiện ra điện tử

Thuyết tương đối của Einstein (1905)

4 hình thức

3 hình thức

2 hình thức

1905

1917

1897

Coi vật chất là nguyên tử

Coi vật chất và cái vô hạn

Các phương án trên đều đúng

Nguyên nhân vận động là do thượng đế

Ý thức tác động trở lại vật chất thông qua hoạt động thực tiễn của con người

Ý thức có trước và quyết định vật chất

Duy vật

Duy vật biện chứng

Duy tâm

Là những hình thức tồn tại của vật chất

Đều phụ thuộc vào tốc độ, khối lượng và trường hấp dẫn

Khách quan, vô hạn

1. Vận động cơ học/ 2. Vận động vật lí / 3. Vận động sinh học/ 4. Vận động xã hội/ 5. Vận động hóa học

1. Vận động vật lí/ 2. Vận động cơ học/ 3. Vận động sinh học/ 4. Vận động xã hội/ 5. Vận động hóa học

1. Vận động vật lí/ 2. Vận động cơ học/ 3. Vận động sinh học/ 4. Vận động xã hội/ 5. Vận động hóa học

Không gian, thời gian, vận động và vật chất tách rời nhau

Ý thức có trước và quyết định vật chất

Nguyên nhân vận động nằm ngoài sự vật

Aristot

Platon

Heraclit

Cảm giác quy định

Ý niệm tuyệt đối quy định

Các phương án trên đều đúng

Aristot

Platon

Democrit

Tồn tại khách quan không phụ thuộc vào cảm giác

Có lúc sinh ra, tồn tại rồi mất đi

Có nhiều thuộc tính, trong đó có thuộc tính tồn tại khách quan

Aristot

Lênin

Platon

Được đem lại/ chép lại, chụp lại, phản ánh/ không phụ thuộc

Một phạm trù triết học/ được đem lại/ chép lại, chụp lại, phản ánh / phụ thuộc

Một phạm trù triết học/ chép lại, chụp lại/ không phụ thuộc