



















Preview text:
TRƯỜNG ĐẠI HỌC LAO ĐỘNG - XÃ HỘI
Đồng chủ biên: TS. Lương Xuân Dương - TS. Đỗ Thị Mỹ Trang BÀI TẬP KINH TẾ VI MÔ HÀ NỘI - 2022 MỤC LỤC
MỤC LỤC ....................................................................................................................... 1
LỜI NÓI ĐẦU ................................................................................................................. 5
CHƯƠNG 1 ..................................................................................................................... 6
KINH TẾ VI MÔ VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN CỦA NỀN KINH TẾ .................. 6
1.1 HƯỚNG DẪN HỌC VÀ TÓM TẮT LÝ THUYẾT ................................................ 6
1.1.1 Tổng quan về kinh tế học ....................................................................................... 6
1.1.2 Nền kinh tế.............................................................................................................. 6
1.1.3 Lý thuyết lựa chọn kinh tế ...................................................................................... 7
1.2 CÂU HỎI VÀ BÀI TẬP MẪU ................................................................................. 9
1.2.1 Các dạng câu hỏi mẫu ............................................................................................. 9
1.2.2 Bài tập mẫu ........................................................................................................... 12
1.3 CÂU HỎI VÀ BÀI TẬP TỰ LÀM ......................................................................... 13
1.3.1 Câu hỏi tự làm ...................................................................................................... 13
1.3.2 Bài tập tự làm ....................................................................................................... 18
CHƯƠNG 2. LÝ THUYẾT CUNG CẦU VỀ HÀNG HOÁ - DỊCH VỤ .................... 20
2.1 HƯỚNG DẪN HỌC VÀ TÓM TẮT LÝ THUYẾT .............................................. 20
2.1.1 Cầu hàng hóa - dịch vụ ......................................................................................... 20
2.1.2 Cung hàng hóa dịch vụ ......................................................................................... 22
2.1.3 Cân bằng cung - cầu hàng hóa - dịch vụ .............................................................. 24
2.1.4 Ảnh hưởng của chính sách giá và thuế của nhà nước đến thị trường .................. 26
2.2 CÂU HỎI VÀ BÀI TẬP MẪU ............................................................................... 27
2.2.1 Các dạng câu hỏi mẫu ........................................................................................... 27
2. Phân tích ngắn gọn tác động của Chính sách trợ cấp (tr/đvsp) cho các doanh nghiệp
may mặc trong giai đoạn dịch bệnh căng thẳng? .......................................................... 32
2.2.2 Bài tập mẫu ........................................................................................................... 35
2.3 CÂU HỎI VÀ BÀI TẬP TỰ LÀM ......................................................................... 38
2.3.1 Câu hỏi tự làm ...................................................................................................... 38
2.3.2 Bài tập tự làm ....................................................................................................... 49
CHƯƠNG 3. ĐỘ CO GIÃN ......................................................................................... 52
3.1 HƯỚNG DẪN HỌC VÀ TÓM TẮT LÝ THUYẾT .............................................. 52
3.1.1 Độ co giãn của cầu theo giá (EPD) ........................................................................ 52 1
3.1.2 Độ co giãn của cầu theo thu nhập (EDI) ................................................................ 53
3.1.3 Độ co giãn của cầu theo giá hàng hóa liên quan (EDXY) ...................................... 54
3.1.4 Độ co giãn của cung theo giá (ESP) ...................................................................... 54
3.2 CÂU HỎI VÀ BÀI TẬP MẪU ............................................................................... 55
3.2.1 Các dạng câu hỏi mẫu ........................................................................................... 55
3.2.2 Bài tập mẫu ........................................................................................................... 61
3.3 CÂU HỎI VÀ BÀI TẬP TỰ LÀM ......................................................................... 63
3.3.1 Câu hỏi tự làm ...................................................................................................... 63
3.3.2 Bài tập tự làm ....................................................................................................... 68
CHƯƠNG 4. LÝ THUYẾT HÀNH VI NGƯỜI TIÊU DÙNG .................................... 69
4.1 HƯỚNG DẪN HỌC VÀ TÓM TẮT LÝ THUYẾT .............................................. 69
4.1.1 Lý thuyết lợi ích ................................................................................................... 69
4.1.2 Lựa chọn sản phẩm và tiêu dùng tối ưu................................................................ 70
4.2 CÂU HỎI VÀ BÀI TẬP MẪU ............................................................................... 72
4.2.1 Các dạng câu hỏi mẫu ........................................................................................... 72
4.2.2 Bài tập mẫu ........................................................................................................... 78
4.3 CÂU HỎI VÀ BÀI TẬP TỰ LÀM ......................................................................... 80
4.3.1 Câu hỏi tự làm ...................................................................................................... 80
4.3.2 Bài tập tự làm ....................................................................................................... 85
CHƯƠNG 5. LÝ THUYẾT HÀNH VI NGƯỜI SẢN XUẤT ..................................... 88
5.1 HƯỚNG DẪN HỌC VÀ TÓM TẮT LÝ THUYẾT .............................................. 88
5.1.1 Lý thuyết sản xuất ................................................................................................ 88
5.1.2 Lý thuyết chi phí ................................................................................................... 89
5.1.3 Lý thuyết doanh thu và lợi nhuận ......................................................................... 91
5.2 CÂU HỎI VÀ BÀI TẬP MẪU ............................................................................... 92
5.2.1 Các dạng câu hỏi mẫu ........................................................................................... 92
5.2.2 Bài tập mẫu ........................................................................................................... 97
5.3 CÂU HỎI VÀ BÀI TẬP TỰ LÀM ......................................................................... 99
5.3.1 Câu hỏi tự làm ...................................................................................................... 99
5.3.2 Bài tập tự làm ..................................................................................................... 105
CHƯƠNG 6. CẤU TRÚC THỊ TRƯỜNG ................................................................. 108
6.1 HƯỚNG DẪN HỌC VÀ TÓM TẮT LÝ THUYẾT ............................................ 108 2
6.1.1 Thị trường và phân loại thị trường ..................................................................... 108
6.1.2 Cạnh tranh hoàn hảo (CTHH) ............................................................................ 108
6.1.3 Độc quyền thuần túy (Độc quyền bán) ............................................................... 110
6.1.4 Cạnh tranh độc quyền ......................................................................................... 112
Quyết định sản xuất của hãng CTĐQ trong ngắn hạn ................................................. 112
6.1.5 Độc quyền tập đoàn ............................................................................................ 112
6.2 CÂU HỎI VÀ BÀI TẬP MẪU ............................................................................. 113
6.2.1 Các dạng câu hỏi mẫu ......................................................................................... 113
6.2.2 Bài tập mẫu ......................................................................................................... 120
6.3 CÂU HỎI VÀ BÀI TẬP TỰ LÀM ....................................................................... 122
6.3.1 Câu hỏi tự làm .................................................................................................... 122
6.3.2 Bài tập tự làm ..................................................................................................... 130
CHƯƠNG 7. THỊ TRƯỜNG YẾU TỐ SẢN XUẤT ................................................. 133
7.1 HƯỚNG DẪN HỌC VÀ TÓM TẮT LÝ THUYẾT ............................................ 133
7.1.1 Thị trường lao động ............................................................................................ 133
7.1.2 Thị trường vốn .................................................................................................... 135
7.1.3 Thị trường đất đai ............................................................................................... 135
7.2 CÂU HỎI VÀ BÀI TẬP MẪU ............................................................................. 136
7.2.1 Các dạng câu hỏi mẫu ......................................................................................... 136
7.2.2 Bài tập mẫu ......................................................................................................... 140
7.3 CÂU HỎI VÀ BÀI TẬP TỰ LÀM ....................................................................... 141
7.3.1 Câu hỏi tự làm .................................................................................................... 141
7.3.2 Bài tập tự làm ..................................................................................................... 145
CHƯƠNG 8. ................................................................................................................ 146
THẤT BẠI THỊ TRƯỜNG VÀ SỰ CAN THIỆP CỦA CHÍNH PHỦ ...................... 146
8.1 HƯỚNG DẪN HỌC VÀ TÓM TẮT LÝ THUYẾT ............................................ 146
8.1.1 Thất bại của thị trường ...................................................................................... 146
8.1.2 Sự can thiệp của Chính phủ vào nền kinh tế ...................................................... 146
8.2 CÂU HỎI VÀ BÀI TẬP MẪU ............................................................................. 147
8.2.1 Các dạng câu hỏi mẫu ......................................................................................... 147
8.2.2 Bài tập mẫu ......................................................................................................... 151
8.3 CÂU HỎI VÀ BÀI TẬP TỰ LÀM ....................................................................... 152 3
8.3.1 Câu hỏi tự làm .................................................................................................... 152
8.3.2 Bài tập tự làm ..................................................................................................... 157
GỢI Ý ĐÁP ÁN PHẦN CÂU HỎI VÀ BÀI TẬP TỰ LÀM ..................................... 159
CHƯƠNG 1 ................................................................................................................. 159
1.3.1 Câu hỏi tự làm .................................................................................................... 159
1.3.2 Bài tập tự làm ..................................................................................................... 159
CHƯƠNG 2 ................................................................................................................. 160
2.3.1 Câu hỏi tự làm .................................................................................................... 160
2.3.2 Bài tập tự làm ..................................................................................................... 162
CHƯƠNG 3 ................................................................................................................. 163
3.3.1 Câu hỏi tự làm .................................................................................................... 163
3.3.2 Bài tập tự làm ..................................................................................................... 164
CHƯƠNG 4. ................................................................................................................ 164
4.3.1 Câu hỏi tự làm .................................................................................................... 164
4.3.2 Bài tập tự làm ..................................................................................................... 165
CHƯƠNG 5. ................................................................................................................ 166
5.3.1 Câu hỏi tự làm .................................................................................................... 166
5.3.2 Bài tập tự làm ..................................................................................................... 167
CHƯƠNG 6. ................................................................................................................ 169
6.3.1 Câu hỏi tự làm .................................................................................................... 169
6.3.2 Bài tập tự làm ..................................................................................................... 170
CHƯƠNG 7. ................................................................................................................ 171
7.3.1 Câu hỏi tự làm .................................................................................................... 171
7.3.2 Bài tập tự làm ..................................................................................................... 172
CHƯƠNG 8. ................................................................................................................ 172
8.3.1 Câu hỏi tự làm .................................................................................................... 172
8.3.2 Bài tập tự làm ..................................................................................................... 173
TÀI LIỆU THAM KHẢO ........................................................................................... 174 4 LỜI NÓI ĐẦU
Kinh tế vi mô là một phân ngành của Kinh tế học, nghiên cứu hành vi ra quyết
định của các hộ gia đình, doanh nghiệp, chính phủ và sự tương tác của họ trên từng thị
trường cụ thể. Kinh tế vi mô nghiên cứu mục tiêu của từng thành viên kinh tế; các giới
hạn nguồn lực mà từng thành viên đối mặt và phương pháp đạt được lợi ích tối đa.
Học phần Kinh tế vi mô thuộc khối kiến thức cơ sở ngành, dùng trong giảng
dạy cho sinh viên các ngành kinh tế. Để đáp ứng yêu cầu nâng cao chất lượng giảng
dạy và nghiên cứu môn học Kinh tế vi mô, tập thể bộ môn Kinh tế học thuộc khoa
Quản trị kinh doanh, Trường Đại học Lao động – Xã hội đã tổ chức biên soạn sách
“Bài tập kinh tế vi mô”. Sách Bài tập Kinh tế vi mô được sử dụng cùng với Giáo trình
Kinh tế vi mô, nhằm mục đích giúp cho giảng viên, sinh viên có tài liệu phục vụ cho
giảng dạy, học tập. Đồng thời đáp ứng nhu cầu tự học tập, tự nghiên cứu, nâng cao
trình độ chuyên môn của các cá nhân quan tâm và yêu thích bộ môn Kinh tế vi mô.
“Bài tập Kinh tế vi mô” gồm 8 chương, mỗi chương được thiết kế thành 3
phần: Hướng dẫn học và Tóm tắt lý thuyết; Câu hỏi và bài tập mẫu; Câu hỏi và bài
tập tự làm. Trong đó, phần Hướng dẫn học và tóm tắt lý thuyết nhằm hệ thống các nội
dung cơ bản cần nhớ của chương. Phần câu hỏi và bài tập mẫu hướng dẫn sinh viên
cách trả lời và gợi ý đáp án. Phần câu hỏi và bài tập tự làm được kết cấu thành các
dạng câu hỏi, dạng bài tập khác nhau để giúp sinh viên củng cố kiến thức và vận dụng trong thực tế.
Sách “Bài tập Kinh tế vi mô” do TS. Lương Xuân Dương & TS. Đỗ Thị Mỹ
Trang đồng chủ biên, cùng với sự tham gia biên soạn của các giảng viên trong Bộ môn
Kinh tế học, cụ thể như sau:
TS. Lương Xuân Dương Biên soạn chương 1 và chương 7
TS. Đỗ Thị Mỹ Trang Biên soạn chương 2 và chương 3
PGS.TS. Hoàng Thanh Tùng Biên soạn chương 4
TS. Nguyễn Thị Vân Anh Biên soạn chương 5
TS. Nguyễn Thị Phương Lan Biên soạn chương 6 và chương 8
Tập thể Ban biên soạn trân trọng cảm ơn Hội đồng Khoa học- Đào tạo Khoa
Quản trị kinh doanh; Trường Đại học Lao động – Xã hội; tác giả của các tài liệu đã
được sử dụng tham khảo, trích dẫn trong sách bài tập này; các đơn vị liên quan đã tạo
điều kiện thuận lợi cho nhóm biên soạn hoàn thành cuốn sách bài tập.
Ban biên soạn rất mong nhận được dự đóng góp ý kiến của các cá nhân, tổ chức
có quan tâm đến Kinh tế vi mô để sách bài tập này ngày càng được hoàn thiện hơn.
Trân trọng cảm ơn! Ban biên soạn 5 CHƯƠNG 1
KINH TẾ VI MÔ VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN CỦA NỀN KINH TẾ
1.1 HƯỚNG DẪN HỌC VÀ TÓM TẮT LÝ THUYẾT
Trong Chương 1, sinh viên cần nhớ các khái niệm cơ bản về Kinh tế học; nền
kinh tế; Các cơ chế quản lý nguồn lực khan hiếm của nền kinh tế và cách thức ứng xử
của các thành viên trong từng cơ chế. Sinh viên phân biệt được sự khác biệt giữa kinh
tế vi mô và vĩ mô, giữa kinh tế học chuẩn tắc và thực chứng.
Sinh viên cần tìm hiểu một số quy luật có ảnh hưởng đến sự lựa chọn như quy
luật khan hiếm, quy luật chi phí cơ hội tăng dần. Ngoài ra sinh viên có thể vận dụng
đường giới hạn khả năng sản xuất để giải thích các vấn đề về khan hiếm, chi phí cơ
hội, hiệu quả kinh tế và tăng trưởng; Ứng dụng phương pháp phân tích cận biên trong
việc ra các quyết định kinh tế tối ưu.
1.1.1 Tổng quan về kinh tế học
Kinh tế học là môn khoa học giúp cho con người hiểu về cách thức vận hành
của nền kinh tế nói chung và cách thức ứng xử của từng thành viên tham gia vào nền
kinh tế nói riêng. Như vậy, đối tượng cơ bản của kinh tế học đó chính là nền kinh tế.
Các bộ phận của kinh tế học: Căn cứ vào đối tượng và phạm vi nghiên cứu, kinh
tế học được chia thành hai bộ phận cơ bản là kinh tế học vi mô và kinh tế học vĩ mô.
Kinh tế học vi mô nghiên cứu hành vi ra quyết định của các hộ gia đình, doanh
nghiệp, chính phủ và sự tương tác của họ trên từng thị trường cụ thể. Kinh tế vi mô
nghiên cứu mục tiêu của từng thành viên kinh tế; các giới hạn nguồn lực mà từng
thành viên đối mặt và phương pháp đạt được lợi ích tối đa.
Kinh tế học vĩ mô nghiên cứu các vấn đề kinh tế tổng hợp của nền kinh tế như
tăng trưởng, lạm phát, thất nghiệp.
Ngoài ra, kinh tế học còn có thể chia thành kinh tế học chuẩn tắc và kinh tế học thực chứng.
Kinh tế học chuẩn tắc đưa ra các chỉ dẫn hoặc khuyến nghị dựa trên những
đánh giá, nhận định chủ quan. Thường liên quan đến những câu hỏi như: Điều gì nên
xảy ra; Cần phải như thế nào?
Kinh tế học thực chứng mô tả và phân tích các vấn đề mang tính nhân quả và thường
liên quan đến các câu hỏi như: Đó là gì; Tại sao lại như vậy; Điều gì sẽ xảy ra nếu… 1.1.2 Nền kinh tế
Nền kinh tế hiểu là một cơ chế phân bổ các nguồn lực khan hiếm cho các mục
tiêu cạnh tranh. Cơ chế này nhằm giải quyết ba vấn đề cơ bản: Sản xuất cái gì? Sản
xuất như thế nào? Và, sản xuất cho ai. 6
Mô hình nền kinh tế đơn giản gồm hai bộ phận:
(1) Người ra quyết định: các hộ gia đình; các doanh nghiệp hay chính phủ.
(2) Cơ chế phối hợp gồm ba loại cơ chế cơ bản (cơ chế kế hoạch hóa tập trung;
cơ chế thị trường; cơ chế hỗn hợp)
Các hộ gia đình và doanh nghiệp tương tác với nhau trên hai loại thị trường, đó
là thị trường hàng hóa – dịch vụ (hộ gia đình là người mua; doanh nghiệp là người
bán) và thị trường yếu tố sản xuất (hộ gia đình là người bán; doanh nghiệp là người
mua). Chính phủ có vai trò điều tiết các thị trường thông qua thuế và trợ cấp.
1.1.3 Lý thuyết lựa chọn kinh tế
Lựa chọn là cách thức mà các thành viên trong nền kinh tế đưa ra quyết định tối
ưu về việc sử dụng các nguồn lực (vốn, lao động, đất đai) của họ. Khi đưa ra bất cứ sự
lựa chọn kinh tế nào họ đều phải cân nhắc so sánh các phương án với nhau dựa vào chi
phí cơ hội của sự lựa chọn.
Chi phí cơ hội là giá trị của cơ hội tốt nhất bị bỏ qua khi thực hiện một sự lựa
chọn về kinh tế. Ngoài ra, chi phí cơ hội còn được hiểu là những hàng hóa và dịch vụ
cần thiết bị bỏ qua để thu được những hàng hóa khác. Ví dụ: người nông dân quyết
định trồng bí ngô trên mảnh vườn thay cho cây cà phê hiện có, thì chi phí cơ hội của
việc trồng bí ngô là lượng cà phê bị mất đi.
Quy luật chi phí cơ hội tăng dần cho thấy để thu thêm được một số lượng hàng
hoá bằng nhau, xã hội phải hi sinh ngày càng nhiều hàng hoá khác. Quy luật này giúp
chúng ta tính toán và lựa chọn sản xuất cái gì, như thế nào là có lợi nhất.
Đường giới hạn khả năng sản xuất (PPF) là đường mô tả mức sản xuất tối đa
mà một nền kinh tế có thể đạt được với nguồn lực và công nghệ hiện có. PPF cho biết
các khả năng sản xuất khác nhau mà nền kinh tế có thể lựa chọn.
Với công nghệ, nguồn lực cho trước, nền kinh tế sản xuất hai mặt hàng X và Y.
Đường giới hạn khả năng sản xuất được minh hoạ bởi hình 1.1: Y
Sản xuất không hiệu quả
Điểm sản xuất hiệu quả G A Không đạt được B H X
Hình 1.1. Đường giới hạn khả năng sản xuất 7
Đường PPF phản ánh:
- Sự khan hiếm của nguồn lực cũng như sự đánh đổi trong mục đích sử dụng
chúng: Việc sản xuất X nhiều hơn đòi hỏi nền kinh tế phải giảm nguồn lực sản xuất Y
và do đó sản lượng Y giảm xuống, và ngược lại.
- Hiệu quả kinh tế (không lãng phí nguồn lực): những điểm nằm trên đường
PPF được gọi là hiệu quả do thỏa mãn hai điều kiện (1) sản xuất tối đa lượng hàng hóa
– dịch vụ; (2) sử dụng đầy đủ các nguồn lực hiện có.
- Chi phí cơ hội: số lượng hàng hóa Y phải từ bỏ để sản xuất thêm một đơn vị hàng hóa X.
- Tăng trưởng kinh tế khi PPF dịch chuyển ra phía ngoài (nền kinh tế tạo ra
nhiều hàng hóa – dịch vụ hơn)
Phân tích cận biên – phương pháp lựa chọn tối ưu
Bất cứ sự lựa chọn kinh tế nào cũng liên quan đến hai vấn đề, đó là lợi ích và
chi phí. Mục tiêu của các thành viên tham gia vào nền kinh tế đó là tối đa hóa lợi ích
ròng (NSBQ), là phần chênh lệch giữa tổng lợi ích TBQ và tổng chi phí TCQ. Ta có: NSBQ = TBQ - TCQ
NSB đạt cực đại khi: (NSB)'Q= 0 TB'Q - TC'Q = 0 MB = MC Trong đó:
MB là lợi ích cận biên, là lợi ích thu được khi sản xuất hoặc tiêu dùng thêm một
đơn vị hàng hóa (MB = TB'Q)
MC là chi phí cận biên, là chi phí bỏ ra để sản xuất hoặc tiêu dùng thêm một
đơn vị hàng hóa (MC = TC'Q)
Bản chất của phân tích cận biên:
Nếu MB>MC thì mở rộng quy mô sản xuất (tiêu dùng)
Nếu MBNếu MB= MC quy mô sản xuất (tiêu dùng) tối ưu.
Như vậy, khi đưa ra các quyết định về sự lựa chọn kinh tế, các thành viên kinh
tế luôn phải so sánh MB và MC nhằm xác định mức sản lượng sản xuất hoặc tiêu dùng tối ưu. 8
1.2 CÂU HỎI VÀ BÀI TẬP MẪU
1.2.1 Các dạng câu hỏi mẫu
Câu hỏi 1. Những nhận định kinh tế dưới đây đúng hay sai? Hãy giải thích
ngắn gọn và vẽ hình minh họa (nếu có)
1. Nghiên cứu việc một doanh nghiệp sẽ tăng hay giảm đầu tư vào máy móc,
thiết bị dựa trên những kỳ vọng của doanh nghiệp về thu nhập trong tương lai của dân
chúng là vấn đề thuộc kinh tế học vi mô.
Hướng dẫn: Cần phân biệt đối tượng nghiên cứu của kinh tế học vi mô và kinh tế
học vĩ mô. Kinh tế học vi mô nghiên cứu hành vi ra quyết định của từng thành viên tham
gia vào nền kinh tế; còn kinh tế học vĩ mô nghiên cứu các vấn đề mang tính tổng thể.
Đáp án: Nhận định là ĐÚNG vì đây là hành vi ra quyết định kinh tế của một
doanh nghiệp, chứ không phải toàn bộ tổng thể các doanh nghiệp trong nền kinh tế.
2. Giá dầu thế giới tăng mạnh vào cuối năm 2021 là nhận định mang tính chuẩn tắc.
Hướng dẫn: Xem xét nhận định trên mang tính khách quan hay chủ quan; liên
quan đến câu hỏi thuộc kinh tế học thực chứng (đó là gì; tại sao lại như vậy …) hay
câu hỏi thuộc kinh tế học chuẩn tắc (cần làm gì; điều gì xảy ra nếu …).
Đáp án: Nhận định là SAI vì đây là nhận định khách quan về tình hình giá dầu
trên thế giới, do đó là nhận định thực chứng.
3. Nền kinh tế là một cơ chế phân bổ các nguồn lực vô hạn cho tất cả các mục
tiêu mà nền kinh tế đề ra.
Hướng dẫn: Dựa khái niệm nền kinh tế và tính khan hiếm của nguồn lực (K, L,
R, T) => nếu dùng nguồn lực để thực hiện mục tiêu này thì phải giảm nguồn lực thực
hiện các mục tiêu khác => các mục tiêu mang tính cạnh tranh.
Đáp án: Nhận định là SAI vì mọi nền kinh tế đều chỉ có một nguồn lực nhất
định do đó nền kinh tế là cơ chế phân bổ các nguồn lực khan hiếm cho các mục tiêu cạnh tranh.
4. Các kết hợp hàng hóa (X, Y) nằm phía dưới đường giới hạn khả năng sản
xuất (PPF) cho thấy hoạt động sản xuất của một nền kinh tế đang không hiệu quả.
Hướng dẫn: Các điểm sản xuất trên mô hình PPF (xem mục 1.1.3):
- Điểm hiệu quả: mức sản lượng tối đa, sử dụng đầy đủ nguồn lực hiện có
- Điểm không khả thi: mức sản lượng quá lớn, không đủ nguồn lực thực hiện
- Điểm không hiệu quả: mức sản lượng quá thấp, lãng phí nguồn lực
Đáp án: Nhận định ĐÚNG vì để sản xuất kết hợp (X, Y) này nền kinh tế chưa toàn
dụng nguồn lực vốn, lao động, đất đai, công nghệ hiện có, dẫn đến lãng phí nguồn lực. 9
5. Bạn bỏ ra 1 giờ đồng hồ, 30 nghìn đồng cho bữa tối và 100 nghìn đồng tiền
vé để xem một bộ phim. Chi phí cơ hội của việc xem phim là việc sử dụng tốt nhất 1
giờ đồng hồ và 130 nghìn đồng đó vào việc khác.
Hướng dẫn: Cho dù bạn lựa chọn đi xem phim, đi học hay đi làm thêm thì bạn
vẫn phải chi tiền cho ăn uống => khoản tiền này không được tính là chi phí cơ hội.
Đáp án: Nhận định SAI vì chi phí cơ hội của việc xem phim chỉ bao gồm việc
sử dụng tốt nhất 1 giờ và 100 nghìn đồng vào việc khác, không bao gồm tiền chi cho ăn uống.
Câu hỏi 2. Lựa chọn phương án trả lời đúng nhất (* là đáp án đúng nhất)
1. Trong mô hình luân chuyển của nền kinh tế:
a. Các doanh nghiệp là người bán trên cả hai thị trường hàng hóa và yếu tố sản xuất
b. Các hộ gia đình là người mua trên cả hai thị trường hàng hóa và yếu tố sản xuất
c. Các doanh nghiệp là người mua cả hai thị trường hàng hóa và yếu tố sản xuất
*d. Các hộ gia đình là người bán trên thị trường yếu tố sản xuất và là người mua
trên thị trường hàng hóa
2. Khi nguồn lực lao động được chuyển từ ngành dệt may sang ngành chế biến
thực phẩm, điều này được minh họa bởi:
*a. Sự di chuyển dọc theo đường giới hạn khả năng sản xuất
b. Sự dịch chuyển đường giới hạn khả năng sản xuất ra bên ngoài
c. Sự dịch chuyển đường giới hạn khả năng sản xuất vào bên trong
d. Làm xoay đường giới hạn khả năng sản xuất ra bên ngoài
3. Đường giới hạn khả năng sản xuất mô tả điều nào dưới đây:
a. Sự khan hiếm b. Chi phí cơ hội
c. Sự lựa chọn bị ràng buộc *d. Tất cả các đáp án
4. Giả sử bạn quyết định đi học nâng cao trình độ thay vì đi làm. Chi phí cơ hội của việc đi học gồm: a. số tiền học phí
b. số tiền học phí và các chi phí về sách vở, tài liệu phục vụ cho việc đi học
c. tiền lương bị bỏ qua không kiếm được khi đi học
*d. Học phí cộng chi phí sách vở và tiền lương bị bỏ qua không kiếm được
5. Nếu cần 9 USD để mua một đơn vị hàng X và 3 USD để mua một đơn vị
hàng Y, khi đó chi phí cơ hội của hàng hóa X tính theo hàng hóa Y là: a. 1/3 *b. 3 c. -3 d. -1/3 10
Câu hỏi 3. Phân tích tình huống kinh tế
Tình huống mẫu: FDI và tăng trưởng kinh tế trong bối cảnh Covid
Mặc dù tăng trưởng kinh tế bị ảnh hưởng tiêu cực phát sinh do đại dịch
COVID-19, tuy nhiên số liệu của Bộ Kế hoạch và Đầu tư cho thấy, 9 tháng năm 2021,
vốn đăng ký của các dự án đầu tư nước ngoài (FDI) đạt gần 12,5 tỷ USD, tăng 20,6%
so với cùng kỳ. Điều đó cho thấy cộng đồng doanh nghiệp có vốn đầu tư nước
ngoài đánh giá cao nỗ lực của Chính phủ trong việc ứng phó với dịch bệnh, bày tỏ sự
lạc quan vào khả năng phục hồi kinh tế của Việt Nam và cam kết tiếp tục đầu tư lâu
dài khiến quy mô của dự án FDI tại Việt Nam có xu hướng tăng lên trong thời gian tới.
Bộ Kế hoạch và Đầu tư đánh giá những khó khăn, vướng mắc trong tăng trưởng kinh
tế do đại dịch gây ra thời gian qua chỉ mang tính nhất thời.
Trích dẫn từ nguồn: https://vietnamnet.vn/vn/kinh-doanh/dau-tu/con-so-dang-
chu-y-ve-dau-tu-nuoc-ngoai-o-viet-nam-777887.html)
Câu hỏi: Sử dụng mô hình đường PPF để phân tích tăng trưởng kinh tế Việt
Nam trong tình huống trên? Hướng dẫn:
- FDI thay đổi sẽ làm thay đổi nguồn lực về vốn của nền kinh tế, từ đó sẽ làm
thay đổi đường giới hạn khả năng sản xuất.
- Sự dịch chuyển vào phía trong của PPF được hiểu là nền kinh tế có khả năng
sản xuất lượng hàng hóa – dịch vụ ít đi, nền kinh tế có tăng trưởng âm và ngược lại.
PPF không nhất thiết phải dịch chuyển song song. Đáp án:
(1) Ban đầu, do tác động tiêu cực của COVID – 19 khiến các hoạt động sản
xuất, kinh doanh của các doanh nghiệp trong nền kinh tế giảm => đường PPF dịch
sang trái => Việt Nam phải đối mặt với tỷ lệ tăng trưởng kinh tế âm.
(2) Nỗ lực của Chính phủ trong ứng phó với dịch COVID -19 khiến các nhà đầu
tư lạc quan vào tình hình kinh tế trong tương lai => cam kết tăng vốn FDI vào Việt
Nam => đường PPF dịch sang phải => phục hồi tăng trưởng kinh tế.
(1) PPF giảm do tác động tiêu cực của Covid -19 Y PPF ban đầu A (2) Hướng PPF tăng do FDI tăng X 11 1.2.2 Bài tập mẫu
Bài tập 1: Chi phí cơ hội
Chị An đang cân nhắc nghỉ dạy Yoga với mức lương là 150 nghìn/giờ để đi
xem phim hoặc xem một vở kịch nói vào chiều thứ 7. Giá vé xem phim là 200 nghìn
đồng và mất 1,5 giờ, còn giá vé xem kịch là 70 nghìn đồng và mất 3 giờ để xem. Bữa
ăn nhẹ vào buổi chiều tối chị An thường chi mất 50 nghìn đồng. Dựa vào chi phí cơ
hội, chị An nên lựa chọn đi xem phim hay đi xem kịch? Tại sao? Hướng dẫn:
- Chi phí của lựa chọn bao gồm chi phí tiền mua vé và chi phí thời gian. Tiền
chi cho ăn uống không được tính vào chi phí cơ hội vì dù bạn đi xem phim hay xem
kịch hay đi dạy Yoga bạn đều phải chi khoản tiền này.
- Phương án có chi phí cơ hội thấp hơn sẽ được lựa chọn. Đáp án:
Chi phí cơ hội của việc đi xem phim = 200 + 1,5x150 = 425 nghìn đồng
Chi phí cơ hội của việc đi xem kịch = 70 + 3x150 = 520 nghìn đồng
=> Chi phí cơ hội của việc đi xem kịch lớn hơn đi xem phim, như vậy, chị An
nên lựa chọn đi xem phim.
Bài tập 2: Đường giới hạn khả năng sản xuất
Nền kinh tế A sản xuất hai hàng hóa là lương thực (X) và quần áo (Y). Với
nguồn lực và công nghệ hiện có, đường giới hạn khả năng sản xuất (PPF) của nền kinh
tế giả định được mô tả bởi phương trình: Y = 50 - 0,5X. Trong đó, X là số lượng thực
phẩm (tấn), Y là số lượng quần áo (nghìn bộ).
a. Xác định ít nhất 3 kết hợp (X, Y) cùng nằm trên đường PPF? Vẽ đường PPF.
b. Nếu lượng X tối đa là 30 thì lượng hàng hóa Y tối đa nền kinh tế có thể sản
xuất là bao nhiêu? Tính chi phí cơ hội nếu nền kinh tế quyết định sản xuất thêm 10 tấn
lương thực trong trường hợp này?
c. Xác định điểm sản xuất có kết hợp (X = 30; Y = 40) trên mô hình PPF. Nền
kinh tế có thực hiện được phương án sản xuất này không? Tại sao? Hướng dẫn
- Để xây dựng được PPF chỉ cần xác định tối thiểu 2 điểm A và B bất kỳ vì
trong ví dụ này, PPF được giả định là một đường thẳng. Ví dụ: cho X = X0, thay vào
hàm PPF => Y = Y0, tương tự với các điểm khác.
- Chi phí cơ hội của hàng hóa X tính theo hàng hóa Y được hiểu là số lượng
hàng hóa Y phải từ bỏ để sản xuất thêm một đơn vị hàng hóa X.
- Các điểm nằm dưới PPF: không hiệu quả do lãng phí nguồn lực; nằm ngoài
PPF: không khả thi do không đủ nguồn lực; Các điểm nằm trên PPF: hiệu quả do toàn
dụng nguồn lực và công nghệ hiện có. 12 Đáp án
a. Xác định ít nhất 3 kết hợp (X, Y) cùng nằm trên đường PPF? Vẽ đường PPF.
Phương án sản xuất A B C D X (tấn) 0 10 20 30 Y (nghìn bộ) 50 45 40 35 Y 50 A H 40 D 35 0 10 20 30 40 X
b. Thay X = 30 vào phương trình đường PPF ta được: Y = 50 - 0,5x30 = 35
Vậy, nếu lượng X tối đa là 30 tấn lương thực thì lượng hàng hóa Y tối đa nền
kinh tế có thể sản xuất là 35 nghìn bộ quần áo.
Chi phí cơ hội nếu nền kinh tế quyết định sản xuất thêm 10 tấn lương thực là 5 nghìn bộ quần áo.
c. Nếu X = 30 thì lượng hàng hóa Y tối đa là 35. Do đó, điểm sản xuất H có kết
hợp (X = 30; Y = 40) nằm ngoài đường PPF. Nền kinh tế không thực hiện được
phương án sản xuất này do không đủ nguồn lực (vốn, lao động, đất đai, công nghệ) để thực hiện.
1.3 CÂU HỎI VÀ BÀI TẬP TỰ LÀM 1.3.1 Câu hỏi tự làm
Câu hỏi 1. Những nhận định kinh tế dưới đây đúng hay sai? Hãy giải thích
ngắn gọn và vẽ hình minh họa (nếu có)
1. Kinh tế học vi mô nghiên cứu các vấn đề kinh tế tổng hợp của nền kinh tế
như tăng trưởng, lạm phát, thất nghiệp.
2. Kinh tế học chuẩn tắc mô tả và phân tích các vấn đề mang tính nhân quả
3. Kinh tế học thực chứng thường liên quan đến các câu hỏi như: Đó là gì; Tại
sao lại như vậy; Điều gì sẽ xảy ra nếu....
4. Thuế đánh vào ô tô nhập khẩu đang quá cao là nhận định thực chứng 13
5. Nghiên cứu nguyên nhân gây ra biến động giá cả của mặt hàng thép trên thị
trường Hà nội là vấn đề thuộc Kinh tế học vi mô
6. Người nông dân quyết định trồng ngô trên mảnh ruộng thay cho rau xanh
hiện có, thì chi phí cơ hội của việc trồng ngô là lượng rau xanh bị mất đi.
7. Trên thị trường hàng hóa – dịch vụ, hộ gia đình là nhóm người mua còn
doanh nghiệp là nhóm người bán.
8. Trong nền kinh tế vận hành theo cơ chế thị trường, Chính phủ là người đưa ra
quyết định sản xuất cái gì, sản xuất như thế nào và sản xuất cho ai.
9. Việt Nam là nền kinh tế vận hành theo cơ chế hỗn hợp.
10. Chảy máu chất xám khiến đường giới hạn khả năng sản xuất dịch chuyển ra phía ngoài.
11. Bạn sẽ quyết định học thêm một giờ tiếng anh nếu kiến thức tăng thêm lớn
hơn học phí bạn phải bỏ ra thêm.
12. Chi phí cơ hội của việc mỗi một giờ tiếng Anh học thêm tuân theo quy luật giảm dần.
13. Kết hợp hàng hóa (X=5; Y=2) nằm trên đường giới hạn khả năng sản xuất
(PPF) được biểu diễn bởi phương trình 2X + Y =10.
14. Tăng trưởng kinh tế được biểu thị bởi đường giới hạn dịch chuyển ra phía ngoài.
15. Khi nguồn lực của nền kinh tế tăng lên đường PPF luôn dịch chuyển song song ra phía ngoài.
Câu hỏi 2. Lựa chọn phương án trả lời đúng nhất
1. Nguồn lực của nền kinh tế bao gồm: a. Lao động b. Đất đai c. Vốn d. Tất cả các đáp án
2. Mỗi xã hội cần phải giải quyết vấn đề kinh tế nào sau đây:
a. Làm thế nào để sản xuất tất cả hàng hóa và dịch vụ mà xã hội muốn?
b. Sản xuất cái gì? Sản xuất như thế nào? Sản xuất cho ai
c. Mọi người trong xã hội đều được thỏa mãn nhu cầu d. Tất cả các đáp án
3. Kinh tế học nghiên cứu làm thế nào để:
a. Các nguồn lực khan hiếm được sử dụng để thỏa mãn những nhu cầu vô hạn
b. Các nguồn lực vô hạn được sử dụng để thỏa mãn những nhu cầu có hạn
c. Một xã hội không phải đưa ra các quyết định lựa chọn
d. Các nguồn lực vô hạn được sử dụng để thỏa mãn những nhu cầu tối thiểu 14
4. Các thành viên tham gia vào nền kinh tế (nền kinh tế đóng) gồm:
a. Hộ gia đình; Doanh nghiệp
b. Hộ gia đình; Doanh nghiệp và Người nước ngoài
c. Hộ gia đình; Doanh nghiệp và Chính phủ
d. Hộ gia đình, Doanh nghiệp, Chính phủ và Người nước ngoài
5. Trong nền kinh tế nào sau đây Chính phủ không phải là người giải quyết
vấn đề cái gì được sản xuất ra, sản xuất như thế nào và sản xuất cho ai?
a. Nền kinh tế thị trường
b. Nền kinh tế hỗn hợp
c. Nền kinh tế kế hoạch hóa tập trung d. Nền kinh tế đóng
6. Nhà nước không nên cấm nhập khẩu vàng là nhận định: a. Chuẩn tắc b. Thực chứng c. Khách quan d. Vĩ mô
7. Phát biểu “Tăng thuế đánh vào ngành thuốc lá sẽ làm giảm cung thuốc
lá trên thị trường” là nhận định: a. Thực chứng b. Kinh tế - xã hội c. Khách quan d. Chuẩn tắc
8. Đường giới hạn khả năng sản xuất cho biết:
a. Số lượng tối đa các hàng hóa, dịch vụ có thể được sản xuất bởi nguồn lực và kỹ thuật cho trước
b. Những kết hợp có thể có về các hàng hóa, dịch vụ được yêu cầu ở những mức giá thay đổi
c. Số lượng tối đa các nguồn lực có thể có được khi các mức tiền lương thay đổi
d. Những kết hợp có thể có về các hàng hóa, dịch vụ ở các mức giá thay đổi
9. Đường giới hạn khả năng sản xuất của một nền kinh tế dịch chuyển ra ngoài là do:
a. Trình độ lao động tăng b. Công nghệ tiên tiến c. Tiêu dùng tăng
d. a và b là đáp án đúng 15
10. Một điểm nằm ngoài đường giới hạn khả năng sản xuất hiện tại của
nền kinh tế sẽ chỉ có thể đạt được khi nền kinh tế:
a. Sản xuất ít hơn về một mặt hàng
b. Sử dụng đầy đủ mọi nguồn lực
c. Có tăng trưởng kinh tế
d. Phân bổ lại các yếu tố sản xuất
11. Chi phí cơ hội là:
a. Tất cả các cơ hội kiếm tiền
b. Các cơ hội phải bỏ qua khi đưa ra lựa chọn
c. Giá trị của sự lựa chọn tốt nhất bị bỏ qua khi đưa ra sự lựa chọn
d. Tất cả chi phí doanh nghiệp mua nguyên vật liệu
12. Nếu An quyết định sử dụng 3 tỷ đồng để mở một công ty sản xuất bao
bì, số vốn đó không còn để mua cổ phiếu HVN của Tổng công ty Hàng không
Vietnam Airlines. Ví dụ này minh họa cho điều nào dưới đây: a. Chi phí cơ hội b. Hiệu quả kinh tế c. Quy luật cầu d. Cơ chế thị trường
13. Quy luật nào dưới đây cho thấy để thu thêm được một số lượng hàng
hoá bằng nhau, xã hội phải hy sinh ngày càng nhiều hàng hoá khác.
a. Chi phí cơ hội giảm dần
b. Chi phí cơ hội tăng dần
c. Lợi ích cận biên giảm dần
d. Năng suất cận biên giảm dần
14. Khi đưa ra quyết định lựa chọn mua một cốc trà sữa bạn phải xem xét:
a. Chi phí cận biên và lợi ích cận biên
b. Chi phí cận biên và lợi ích trung bình
c. Chi phí trung bình và lợi ích trung bình
d. Tổng chi phí và tổng lợi ích
15. Hà đang cân nhắc thuê một phòng khách sạn tại Phú Quốc. Phòng một
giường đơn giá 200$, phòng có hai giường đơn giá 250$. Chênh lệch 50$ là:
a. Chi phí cơ hội của phòng có hai giường đơn
b. Chi phí cận biên của giường đơn thứ hai
c. Chi phí cận biên của phòng có hai giường đơn
d. Chi phí cận biên của phòng có một giường đơn 16
Câu hỏi 3. Phân tích tình huống kinh tế
Tình huống 1: Khan hiếm nguồn lực chất lượng cao
Nguồn nhân lực là nhân tố quan trọng hàng đầu trong quá trình sản xuất kinh
doanh, tuy nhiên tình trạng khan hiếm nguồn nhân lực chất lượng cao cho doanh
nghiệp trong các khu công nghiệp (KCN), khu chế xuất (KCX) đang ngày một gia
tăng. Điều này ảnh hưởng rất lớn đến sự phát triển của các KCN, KCX nói riêng cũng
như tăng trưởng kinh tế của các địa phương nói chung. Theo số liệu thống kê cho thấy,
tại các KCN, KCX trên cả nước, số lao động đã qua đào tạo từ cao đẳng trở lên chỉ
chiếm 12%, công nhân kỹ thuật trình độ trung cấp nghề trở lên chiếm 17,2%, số còn
lại 70,8% là lao động phổ thông. Vấn đề đặt ra hiện nay đó là vẫn chưa có giải pháp
hữu hiệu nào nhằm ổn định và thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao cho các DN
trong KCN, KCX. Nhiều chuyên gia khuyến nghị: Để phát triển nguồn nhân lực chất
lượng đáp ứng yêu cầu đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập kinh tế
quốc tế cần hoàn thiện hệ thống chính sách và công cụ khuyến khích, thúc đẩy phát
triển nhân lực; nghiên cứu xây dựng chính sách hỗ trợ đào tạo những ngành nghề có
nhu cầu cao và cấp thiết.
Trích dẫn từ nguồn: https://thanhtra.com.vn/kinh-te/lao-dong-viec-lam/Khan-
hiem-nguon-nhan-luc-chat-luong-cao-103606.html Câu hỏi:
1. Nêu thực trạng nguồn nhân lực chất lượng cao làm việc trong các doanh
nghiệp trong KCN và KCX hiện nay?
2. Hãy dùng mô hình PPF giải thích sự khan hiếm nguồn lực chất lượng ảnh
hưởng đến tăng trưởng kinh tế của các địa phương như thế nào?
3. Một chính sách thu hút nhân lực chất lượng cao hiệu quả sẽ làm dịch chuyển
đường PPF ra phía ngoài hay vào bên trong? Tại sao?
Tình huống 2: Loay hoay chặt – trồng
Đến những vùng trồng cao su ở Tây Nguyên, ở đâu cũng nghe người dân bày tỏ
sự nuối tiếc vì mủ cao su đang tăng giá trở lại. Giữa tháng 11-2016, giá mủ cao su
được mua tại vườn đã tăng 20% so với thời điểm cuối năm 2015. Trong khi đó, cách
đó chẳng bao lâu, sốt ruột vì giá mủ liên tục sụt giảm, nhiều người đã thẳng tay đốn hạ
những vườn cao su xanh tốt để trồng hoa màu có giá trị kinh tế thấp hơn nhiều so với
giá mủ cao su ở hiện tại.
Trước tình trạng, người nông dân mãi loay hoay với việc chặt lại trồng, trồng
lại chặt, các chuyên gia khuyến cáo người dân không nên chạy theo phong trào mà
chặt bỏ cao su. Thời điểm giá mủ xuống thấp, người dân nên trồng xen canh các loại
cây khác để duy trì vườn cao su. 17
Trích dẫn từ nguồn: https://nld.com.vn/thoi-su-trong-nuoc/loay-hoay-chat-
trong-nuoi-bo-len-bo-xuong-ruong-vi-theo-phong-trao-20161124220522729.htm Câu hỏi:
- Chi phí cơ hội của việc trồng hoa màu trong tình huống này là gì?
- Theo bạn, để giữ lại cây cao su thì người nông dân cần phải làm gì? Địa
phương có thể hỗ trợ người nông dân như thế nào? 1.3.2 Bài tập tự làm
Bài tập 1: Nếu Hà cần 60 USD để học một khóa Tiếng Anh và 30 USD để học
một khóa kỹ năng sống. Hãy tính:
a. Chi phí cơ hội của khóa học kỹ năng sống tính theo khóa học Tiếng Anh?
b. Chi phí cơ hội của khóa học Tiếng Anh tính theo khóa học kỹ năng sống?
Bài tập 2: Giả sử Linh có thể đi du lịch từ Hà nội vào Đà Nẵng bằng 2 cách là
đi máy bay hoặc tàu hỏa. Giá vé máy bay 250$ và bay mất 1 giờ, giá vé tàu hỏa 100$
và đi mất 6 giờ. Nếu 1 giờ Linh kiếm được 30$ từ việc làm thêm thì chi phí cơ hội của
việc đi máy bay và đi bằng tàu hỏa là bao nhiêu? Linh nên đi bằng phương tiện nào?
Bài tập 3: Nền kinh tế A sản xuất hai hàng hóa X và Y. Với nguồn lực và công
nghệ hiện có, đường giới hạn khả năng sản xuất (PPF) của nền kinh tế giả định được
mô tả bởi phương trình: 2Y + 2X = 100. a. Xây dựng đường PPF.
b. Nếu lượng Y tối đa là 20 thì lượng hàng hóa X tối đa nền kinh tế có thể sản
xuất là bao nhiêu? Tính chi phí cơ hội nếu nền kinh tế quyết định sản xuất thêm 10 đơn vị hàng Y?
c. Xác định điểm sản xuất có kết hợp (X = 30; Y = 10) trên mô hình PPF. Nền
kinh tế có thực hiện được phương án sản xuất này không? Tại sao? Bài tập 4:
Nền kinh tế A chỉ sản xuất hai hàng hóa là Gạo (X) và Ô tô (Y). Hai ngành này
sử dụng toàn bộ nguồn lực và công nghệ hiện có thì có khả năng sản xuất ra các kết hợp (X, Y) như sau: Khả năng X (tấn) Y (chiếc) A 100 0 B 90 1 C 75 2 D 55 3 E 30 4 F 0 5
a. Xác định chi phí cơ hội của việc sản xuất mặt hàng ô tô và gạo tại tất cả các điểm? 18
b. Cho biết các kết hợp (X = 55; Y = 4) và (X = 55; Y = 2) có thực hiện được hay không? Tại sao?
c. Điều kiện để nền kinh tế có thể sản xuất mức sản lượng X = 75 và Y = 3 là gì?
Bài tập 5: Anh A có hàm lợi ích cận biên (MB) và hàm chi phí cận biên (MC)
khi tiêu dùng hàng hóa X như sau: MB = 100 – Q MC = 10 + 2Q
Trong đó: Q là lượng hàng hóa tiêu dùng.
a. Tính và so sánh MB và MC tại mức tiêu dùng Q = 20? Anh A nên tăng hay
giảm mức tiêu dùng hàng hóa trong trường hợp này?
b. Áp dụng nguyên tắc phân tích cận biên để xác định mức sản lượng để tối đa
hóa lợi ích ròng của người tiêu dùng A. 19