Bài giảng Bài 3: Tiêu chuẩn kỹ thuật và đạo dức nghề nghiệp môn Nhập môn về kỹ thuật | Trường Đại học Công nghiệp Hà Nội

TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP HÀ NỘI – BÀI GIẢNG ĐIỆN TỬ LOGO KHOA
BÀI 3: TIÊU CHUẨN KỸ THUẬT VÀ
ĐẠO DỨC NGHỀ NGHIỆP
GV: Vũ Thị Hoàng Yến
Năm học 2025 – 2026 Webiste: https://haui.edu.vn
© 2021 Hanoi University of Industry Al rights reserved 1 NHẬ T P ÊN HỌ MÔN VC PHẦ Ề KỸ TN HUẬT LOGO KHOA NỘI DUNG BÀI GIẢNG
3.1 Tiêu chuẩn kỹ thuật
3.2 Đạo đức nghề nghiệp Webiste: https://haui.edu.vn
© 2021 Hanoi University of Industry Al rights reserved 2 NHẬ T P ÊN HỌ MÔN VC PHẦ Ề KỸ TN HUẬT LOGO KHOA
3.1 TIÊU CHUẨN KỸ THUẬT
Tiêu chuẩn kỹ thuật là “một tài liệu cung cấp các yêu cầu, thông số kỹ
thuật, hướng dẫn hoặc đặc điểm có thể được sử dụng một cách nhất
quán để đảm bảo vật liệu, sản phẩm, quy trình và dịch vụ phù hợp với
mục đích sử dụng của chúng”.* Tiêu chuẩn được sử dụng rộng rãi
trong các ngành công nghiệp và doanh nghiệp sản xuất, sử dụng hoặc
phụ thuộc vào công nghệ thông tin và truyền thông. Tiêu chuẩn kỹ
thuật có thể được xây dựng riêng lẻ hoặc đơn phương. Các tổ chức
tiêu chuẩn thường có nguồn đầu vào đa dạng hơn và thường tự
nguyện xây dựng các tiêu chuẩn.
National Science Board, U.S.A. | Science & Engineering Indicators 2018 Webiste: https://haui.edu.vn
© 2021 Hanoi University of Industry Al rights reserved 3 NHẬ T P ÊN HỌ MÔN VC PHẦ Ề KỸ TN HUẬT LOGO KHOA
3.1 TIÊU CHUẨN KỸ THUẬT
LUẬT TIÊU CHUẨN VÀ QUY CHUẨN KỸ THUẬT (Số: 68/2006/QH11)
1. Tiêu chuẩn là quy định về đặc tính kỹ thuật và yêu cầu quản lý dùng làm chuẩn để
phân loại, đánh giá sản phẩm, hàng hoá, dịch vụ, quá trình, môi trường và các đối
tượng khác trong hoạt động KT-XH nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả của các
đối tượng này. Tiêu chuẩn do một tổ chức công bố dưới dạng văn bản để tự nguyện áp dụng.
2. Quy chuẩn kỹ thuật là quy định về mức giới hạn của đặc tính kỹ thuật và yêu cầu
quản lý mà sản phẩm, hàng hoá, dịch vụ, quá trình, môi trường và các đối tượng
khác trong hoạt động KT-XH phải tuân thủ để bảo đảm an toàn, vệ sinh, sức khoẻ
con người; bảo vệ động vật, thực vật, môi trường; bảo vệ lợi ích và an ninh quốc gia,
quyền lợi của người tiêu dùng và các yêu cầu thiết yếu khác. Quy chuẩn kỹ thuật do
cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành dưới dạng văn bản để bắt buộc áp dụng. Webiste: https://haui.edu.vn
© 2021 Hanoi University of Industry Al rights reserved 4 NHẬ T P ÊN HỌ MÔN VC PHẦ Ề KỸ TN HUẬT LOGO KHOA
3.1 TIÊU CHUẨN KỸ THUẬT
• Chứng nhận hợp chuẩn là việc xác nhận đối tượng của hoạt động trong lĩnh vực tiêu
chuẩn phù hợp với tiêu chuẩn tương ứng.
• Chứng nhận hợp quy là việc xác nhận đối tượng của hoạt động trong lĩnh vực quy chuẩn
kỹ thuật phù hợp với quy chuẩn kỹ thuật tương ứng.
• Công bố hợp chuẩn là việc tổ chức, cá nhân tự công bố đối tượng của hoạt động trong
lĩnh vực tiêu chuẩn phù hợp với tiêu chuẩn tương ứng.
• Công bố hợp quy là việc tổ chức, cá nhân tự công bố đối tượng của hoạt động trong lĩnh
vực quy chuẩn kỹ thuật phù hợp với quy chuẩn kỹ thuật tương ứng.
• Công nhận là việc xác nhận phòng thử nghiệm, phòng hiệu chuẩn, tổ chức chứng nhận
sự phù hợp, tổ chức giám định có năng lực phù hợp với các tiêu chuẩn tương ứng. Webiste: https://haui.edu.vn
© 2021 Hanoi University of Industry Al rights reserved 5 NHẬ T P ÊN HỌ MÔN VC PHẦ Ề KỸ TN HUẬT LOGO KHOA
3.1 TIÊU CHUẨN KỸ THUẬT
Một số tổ chức tiêu chuẩn hóa quốc tế:
Các tổ chức tiêu chuẩn quốc tế được thừa nhận chính thức (ISO, IEC, ITU,
CEN) là liên hiệp các tổ chức tiêu chuẩn quốc gia (American ANSI, German DIN, Japanese JISC, v.v…)
• International Organization for Standardization – ISO. ISO là một tổ
chức quốc tế độc lập, phi chính phủ gồm 162 thành viên là các cơ quan
tiêu chuẩn quốc gia. Thông qua các thành viên, ISO tập hợp các chuyên
gia để cùng chia sẻ kiến thức và xây dựng tiêu chuẩn quốc tế tự nguyện,
dựa trên sự đồng thuận và thích hợp với thị trường, hỗ trợ đổi mới và
cung cấp giải pháp đối với các thách thức toàn cầu. Webiste: https://haui.edu.vn
© 2021 Hanoi University of Industry Al rights reserved 6 NHẬ T P ÊN HỌ MÔN VC PHẦ Ề KỸ TN HUẬT LOGO KHOA
3.1 TIÊU CHUẨN KỸ THUẬT
Một số tổ chức tiêu chuẩn hóa quốc tế:
• International Electrotechnical Commission – IEC. Ủy ban Kỹ thuật Điện Quốc
tế IEC là tổ chức hàng đầu thế giới chịu trách nhiệm xây dựng và công bố tiêu
chuẩn quốc tế cho tất cả công nghệ điện, điện tử và các công nghệ liên quan,
được gọi chung là “kỹ thuật điện”. IEC phục vụ thị trường và xã hội thế giới thông
qua công tác tiêu chuẩn hóa và đánh giá sự phù hợp, cung cấp nền tảng cho các
công ty, ngành công nghiệp và chính phủ có thể gặp gỡ, thảo luận và xây dựng
các tiêu chuẩn quốc tế mà họ cần, thúc đẩy thương mại và tăng trưởng kinh tế
thế giới, khuyến khích phát triển các sản phẩm, hệ thống, dịch vụ an toàn, hiệu
quả và thân thiện với môi trường. Webiste: https://haui.edu.vn
© 2021 Hanoi University of Industry Al rights reserved 7 NHẬ T P ÊN HỌ MÔN VC PHẦ Ề KỸ TN HUẬT LOGO KHOA
3.1 TIÊU CHUẨN KỸ THUẬT
Một số tổ chức tiêu chuẩn hóa quốc tế:
• The European Committee for Standardization – CEN. Ủy ban tiêu chuẩn Châu
Âu là một tổ chức tiêu chuẩn công có nhiệm vụ tham gia vào sự phát triển nền kinh
tế của liên minh châu Âu (EU) trong mậu dịch toàn cầu, phúc lợi công dân và môi
trường bằng việc cung cấp hạ tầng cơ sở có hiệu quả để thu hút các bên trong
việc phát triển, duy trì và phân phối các bộ tiêu chuẩn, quy chuẩn thống nhất. CEN
được EU chính thức coi như một cơ quan tiêu chuẩn, các cơ quan tiêu chuẩn khác
là European Committee for Electrotechnical Standardization (CENELEC) - Ủy ban
châu Âu về tiêu chuẩn hóa kỹ thuật điện tử và European Telecommunications
Standards Institute (ETSI) - Viện tiêu chuẩn viễn thông châu Âu. Webiste: https://haui.edu.vn
© 2021 Hanoi University of Industry Al rights reserved 8 NHẬ T P ÊN HỌ MÔN VC PHẦ Ề KỸ TN HUẬT LOGO KHOA
3.1 TIÊU CHUẨN KỸ THUẬT
Một số tổ chức tiêu chuẩn hóa quốc tế:
• International Telecommunication Union - Telecommunication Standardization
Sector – ITU-T. Sứ mệnh của ITU-T là xây dựng, xuất bản, phổ biến và giám sát
việc áp dụng các Khuyến nghị tiêu chuẩn hoá (có vai trò tương tự như các tiêu
chuẩn ISO và IEC) cho các hoạt động viễn thông trên cấp độ toàn cầu, thông qua
việc nghiên cứu các vấn đề kỹ thuật, thao tác và thuế quan về truyền thông quốc tế.
Các khuyến nghị được ITU-T xây dựng và ban hành trên cơ sở đồng thuận và
không phải là các tiêu chuẩn bắt buộc áp dụng. Tuy không có hiệu lực bắt buộc áp
dụng nhưng các khuyến nghị của ITU-T thường được các nước tuân thủ vì chúng
là cơ sở kỹ thuật cho việc đảm bảo khả năng tương thích của các hệ thống, mạng
lưới và cho phép cung cấp dịch vụ viễn thông trên phạm vi toàn cầu. Webiste: https://haui.edu.vn
© 2021 Hanoi University of Industry Al rights reserved 9 NHẬ T P ÊN HỌ MÔN VC PHẦ Ề KỸ TN HUẬT LOGO KHOA
3.1 TIÊU CHUẨN KỸ THUẬT
Một số tổ chức tiêu chuẩn hóa quốc tế:
• Institute of Electrical and Electronics Engineers Standard Association - IEEE
SA: là một tổ chức phi lợi nhuận hiện có hơn hơn 420 ngàn thành viên khắp nơi
trên thế giới bao gồm kỹ sư, khoa học gia và sinh viên. IEEE đề xướng quá trình
kỹ nghệ cao của sáng tạo, phát triển, tích hợp, chia sẻ và ứng dụng hiểu biết về
công nghệ điện tử và tin học, cũng như là các khoa học nhằm đem lại lợi ích cho
con người và nghề nghiệp. IEEE SA là một tổ chức bên trong IEEE. Tổ chức này
phát triển các tiêu chuẩn toàn cầu trong nhiều lĩnh vực công nghiệp, gồm điện lực
và năng lượng, y sinh và chăm sóc sức khỏe, công nghệ thông tin và robot học,
viễn thông và nhà thông minh, vận tải, công nghệ nano, bảo đảm thông tin, v.v... Webiste: https://haui.edu.vn
© 2021 Hanoi University of Industry Al rights reserved 10 NHẬ T P ÊN HỌ MÔN VC PHẦ Ề KỸ TN HUẬT LOGO KHOA
3.1 TIÊU CHUẨN KỸ THUẬT
Tổ chức tiêu chuẩn hóa Việt Nam:
• Viện tiêu chuẩn chất lượng Việt Nam – VSQI
• Hệ thống Tiêu chuẩn: Quy định về đặc tính kỹ thuật và yêu cầu quản lý
+ Tiêu chuẩn quốc gia: TCVN + Tiêu chuẩn cơ sở: TCCS
• Hệ thống Quy chuẩn kỹ thuật: Quy định về mức giới hạn của đặc tính kỹ thuật và yêu cầu quản lý.
+ Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia: QCVN.
+ Quy chuẩn kỹ thuật địa phương: QCĐP. Webiste: https://haui.edu.vn
© 2021 Hanoi University of Industry Al rights reserved 11 NHẬ T P ÊN HỌ MÔN VC PHẦ Ề KỸ TN HUẬT LOGO KHOA
3.1 TIÊU CHUẨN KỸ THUẬT
Các tiêu chuẩn kỹ thuật cơ bản trong ngành Điện tử, viễn thông tại Việt Nam: TCVN bao gồm: Trong các lĩnh vực: QCVN bao gồm: • tiêu chuẩn cơ bản, • cơ khí, luyện kim,
• Quy chuẩn kỹ thuật an
• tiêu chuẩn thuật ngữ,
• giao thông vận tải, xây dựng, toàn
• hóa chất, dầu khí, khoáng sản,
• tiêu chuẩn yêu cầu kỹ thuật,
• Quy chuẩn kỹ thuật môi
• nông nghiệp, thực phẩm, hàng
• tiêu chuẩn phương pháp trường thử và lấy mẫu, tiêu dùng,
• Quy chuẩn kỹ thuật quá • môi trường, an toàn,
• tiêu chuẩn ghi nhãn, bao trình. gói, vận chuyển và bảo
• điện, điện tử, CNTT,...
• Quy chuẩn kỹ thuật dịch quản; vụ. Webiste: https://haui.edu.vn
© 2021 Hanoi University of Industry Al rights reserved 12 NHẬ T P ÊN HỌ MÔN VC PHẦ Ề KỸ TN HUẬT LOGO KHOA
3.1 TIÊU CHUẨN KỸ THUẬT
• Tiêu chuẩn TCVN 7699-2-20:2014/ IEC 60068-2-20:2008 về phương
pháp thử nghiệm khả năng bám thiếc hàn và khả năng chịu nhiệt hàn của linh kiện có chân
• Tiêu chuẩn TCVN 10895-1:2015/ IEC 61193-1:2001 về ghi nhận và
phân tích các khiếm khuyết trên các khối lắp ráp tấm mạch in
• Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn điện (QCVN 01:2020/BCT)
• ISO 9001 về hệ thống quản lý chất lượng và các tiêu chuẩn cụ thể về
an toàn, hiệu suất và môi trường như UL, RoHS, CE, và IPC cho
ngành sản xuất điện tử. Webiste: https://haui.edu.vn
© 2021 Hanoi University of Industry Al rights reserved 13 NHẬ T P ÊN HỌ MÔN VC PHẦ Ề KỸ TN HUẬT LOGO KHOA
3.1 TIÊU CHUẨN KỸ THUẬT
• Tiêu chuẩn về mạng viễn thông: TCVN 8236:2009; TCVN 8237:2009; TCVN 8238:2009
• Tiêu chuẩn về thiết bị đầu cuối: TCVN 8239:2009; TCVN 8240:2009
• Tiêu chuẩn về Công trình viễn thông - Quy tắc thực hành chống sét và tiếp đất: TCVN 8071: 2009
• Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về tương thích điện từ cho thiết bị vô tuyến (QCVN 100:2024/BTTTT)
https://mic.gov.vn/mra/Pages/TinTuc/134582/Danh-muc-Tieu-chuan-
quoc-gia-linh-vuc-Thong-tin-va-Truyen-thong.html Webiste: https://haui.edu.vn
© 2021 Hanoi University of Industry Al rights reserved 14 NHẬ T P ÊN HỌ MÔN VC PHẦ Ề KỸ TN HUẬT LOGO KHOA
3.2 ĐẠO ĐỨC NGHỀ NGHIỆP
Thuật ngữ “đạo đức nghề nghiệp” đề cập đến các nguyên tắc, tiêu chuẩn
và quy tắc ứng xử chi phối hành vi và tương tác giữa các cá nhân trong
một nghề nghiệp cụ thể. Nó nêu rõ các nghĩa vụ và trách nhiệm đạo đức
mà các chuyên gia được kỳ vọng phải tuân thủ trong quá trình hành
nghề. Bằng cách tuân thủ các tiêu chuẩn đạo đức, các chuyên gia thể
hiện cam kết của mình đối với sự trung thực, công bằng và tôn trọng, từ
đó nâng cao uy tín và uy tín của cả bản thân và tổ chức. Hơn nữa, việc
duy trì đạo đức nghề nghiệp là điều cần thiết để duy trì phúc lợi và sự an
toàn của khách hàng, đồng nghiệp và cộng đồng nói chung. Webiste: https://haui.edu.vn
© 2021 Hanoi University of Industry Al rights reserved 15 NHẬ T P ÊN HỌ MÔN VC PHẦ Ề KỸ TN HUẬT LOGO KHOA
3.2 ĐẠO ĐỨC NGHỀ NGHIỆP Chính trực Minh Trung bạch thực Trách nhiệm giải trình Công Tôn bằng trọng Trách nhiệm Webiste: https://haui.edu.vn
© 2021 Hanoi University of Industry Al rights reserved 16 NHẬ T P ÊN HỌ MÔN VC PHẦ Ề KỸ TN HUẬT LOGO KHOA
3.2 ĐẠO ĐỨC NGHỀ NGHIỆP
Sử dụng kiến ​​thức và kỹ năng của
Quy tắc đạo đức nghề 1
mình để nâng cao phúc lợi con người;
nghiệp dành cho kỹ sư
Trung thực và công bằng, tận tâm phục
NHỮNG ĐỊNH HƯỚNG CƠ BẢN 2
vụ cộng đồng, khách hàng và đơn vị;
Kỹ sư duy trì và thúc đẩy tính chính
trực, danh dự và phẩm giá của nghề
Phấn đấu nâng cao năng lực và uy tín 3 của ngành kỹ thuật; kỹ sư bằng cách:
Hỗ trợ các hội nghề nghiệp và kỹ thuật 4 trong lĩnh vực của mình. Webiste: https://haui.edu.vn
© 2021 Hanoi University of Industry Al rights reserved 17 NHẬ T P ÊN HỌ MÔN VC PHẦ Ề KỸ TN HUẬT LOGO KHOA
3.2 ĐẠO ĐỨC NGHỀ NGHIỆP CÁC NGUYÊN TẮC CƠ BẢN
1. Các kỹ sư phải đặt sự an toàn, sức khỏe và phúc lợi của công chúng
lên hàng đầu trong việc thực hiện nhiệm vụ chuyên môn của mình.
2. Các kỹ sư chỉ được thực hiện dịch vụ trong các lĩnh vực thuộc thẩm quyền của mình.
3. Các kỹ sư chỉ được đưa ra các tuyên bố công khai một cách khách quan và trung thực.
4. Các kỹ sư phải hành động trong các vấn đề chuyên môn cho mỗi chủ
sử dụng lao động hoặc khách hàng với tư cách là đại lý hoặc người được
ủy thác trung thành, và phải tránh ung đột lợi ích. Webiste: https://haui.edu.vn
© 2021 Hanoi University of Industry Al rights reserved 18 NHẬ T P ÊN HỌ MÔN VC PHẦ Ề KỸ TN HUẬT LOGO KHOA
3.2 ĐẠO ĐỨC NGHỀ NGHIỆP
5. Các kỹ sư phải xây dựng danh tiếng chuyên môn của mình dựa
trên giá trị dịch vụ của họ và không được cạnh tranh không lành
mạnh với những người khác.
6. Các kỹ sư phải hành động theo cách thức duy trì và nâng cao danh
dự, tính chính trực và phẩm giá của nghề nghiệp.
7. Các kỹ sư phải tiếp tục phát triển chuyên môn trong suốt sự
nghiệp của mình và phải tạo cơ hội cho sự phát triển chuyên môn
của những kỹ sư dưới sự giám sát của họ. Webiste: https://haui.edu.vn
© 2021 Hanoi University of Industry Al rights reserved 19 NHẬ T P ÊN HỌ MÔN VC PHẦ Ề KỸ TN HUẬT LOGO KHOA TỔNG KẾT
Trong quá trình hành nghề kỹ thuật, việc nắm bắt các tiêu chuẩn kỹ
thuật có liên quan, thực hành các nguyên tắc đạo đức của người kỹ sư là vô
cùng quan trọng để duy trì môi trường làm việc tích cực, xây dựng niềm tin
với đồng nghiệp và khách hàng, giữ vững danh tiếng của tổ chức, bảo vệ an
toàn cho con người và môi trường. Việc hiểu và tuân thủ những tiêu chuẩn
kỹ thuật, chuẩn mực đạo đức này đặt nền tảng cho cách bạn được nhìn
nhận, cách bạn kết nối với thế giới, và cách bạn đóng góp hiệu quả, bền
vững, lâu dài cho sự phát triển của nhân loại. Webiste: https://haui.edu.vn
© 2021 Hanoi University of Industry Al rights reserved 20