Tài liệu sưu tầm. Tổng kết bài tập nhóm

HỒ SƠ LÀM VIỆC NHÓM Tên nhóm : Nhóm 17
Mã lớp : THL1057_E251037 ULIS.07 Danh sách nhóm : STT Tên thành viên Vai trò 1 Nguyễn Khánh Ly Thành viên 2 Phan Thị Khánh Ly Thành viên 3 Trần Hương Ly Thành viên 4 Vũ Hà Hương Ly Thành viên 5 Bùi Ngọc Mai Thành viên 6 Nguyễn Thanh Mai Thành viên 7 Phạm Phương Mai Thành viên 8 Trần Nguyễn Xuân Mai Thành viên 9 Trần Thị Quỳnh Mai Thành viên 10 Bùi Nguyễn Nhật Minh Thành viên 11 Dương Bình Minh Trưởng nhóm 12 Nguyễn Thị Bình Minh Thành viên 13 Phạm Khánh Ly Thành viên
1. Phân công nhiệm vụ cụ thể
- Tình huống thảo luận nhóm : Tình huống: A sang nhà B (hàng
xóm) chơi bị con chó dữ nhà B nhảy ra cắn liên tiếp khiến A bị thương
tích nặng phải vào bệnh viện điều trị. A yêu cầu B bồi thường thiệt hại
vì nuôi chó dữ mà không rọ mõm để chó cắn người khác, B không
đồng ý. A khởi kiện B ra Tòa án.
a) Quan hệ giữa A và B trong tình huống này có thuộc phạm vi điều
chỉnh của luật dân sự không? Nếu có, đó là quan hệ nhân thân hay
quan hệ tài sản? Tại sao?
b) Tòa án sẽ thụ lý giải quyết yêu cầu của A với tư cách là vụ án dân sự hay việc dân sự ? Tên công việc
Mô tả công việc Người thực hiện Thời gian hoàn thành
1. Viết phần Mở Giới thiệu tình Trần Nguyễn 23h59 Thứ 3 bài (Giới thiệu huống A bị chó Xuân Mai (Ngày 16/12) vấn đề) cắn, Nêu vấn đề pháp lý: Quan hệ dân sự hay Quan hệ tài sản/nhân thân. Tòa thụ lý theo loại việc nào. Dẫn dắt vào bài phân tích (Độ dài khoảng ½ trang) 2. Phân tích sơ Tóm tắt diễn Nguyễn Thanh 23h59 Thứ 3 bộ tình huống biến: A → sang Mai (Ngày 16/12) pháp lý nhà B → chó dữ cắn → thương tích → yêu cầu bồi thường → B từ chối → A kiện, xác định sự kiện pháp lý làm phát sinh quan hệ: hành vi gây thiệt hại do súc vật, Chuẩn bị cho phần câu a.
3.Trả lời câu a – Khẳng định:
Phạm Khánh Ly 23h59 Thứ 3
Xác định quan hệ Quan hệ giữa A (Ngày 16/12) pháp luật và B thuộc phạm vi điều chỉnh của Luật dân sự, giải thích bằng khái niệm “trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng”, dẫn Điều 584 BLDS 2015. 4. Giải thích vì Trình bày đặc Nguyễn Khánh 23h59 Thứ 3 sao thuộc Luật điểm quan hệ dân Ly (Ngày 16/12) dân sự sự, bình đẳng giữa các chủ thể, phát sinh từ thiệt hại ngoài hợp đồng, gắn với tài sản, bồi thường
5. Phân loại quan Giải thích vì sao Bùi Nguyễn Nhật 23h59 Thứ 3 hệ: Nhân thân là quan hệ tài Minh (Ngày 16/12) hay Tài sản? sản, yêu cầu bồi thường chi phí chữa trị, tổn thất vật chất; ghi rõ không phải quan hệ nhân thân, nhưng thiệt hại sức khỏe là căn cứ làm phát sinh quan hệ tài sản 6. Phân tích sâu Dẫn Điều 603 Vũ Hà 23h59 Thứ 3 về trách nhiệm BLDS: thiệt hại Hương Ly (Ngày 16/12) của B do súc vật gây ra,giải thích nghĩa vụ rọ mõm, trông giữ chó ; phân tích lỗi của B 7. Thực hiện Kết luận đây là Bùi Ngọc Mai 23h59 Thứ 3 phần b – Xác vụ án dân sự, (Ngày 16/12) định loại việc không phải việc Tòa án thụ lý dân sự, giải thích: có tranh chấp về bồi thường thiệt hại
8. Căn cứ pháp lý Trích dẫn Luật tố Trần Hương Ly 23h59 Thứ 3 về vụ án dân sự tụng dân sự (Ngày 16/12) 2015, điều 26: tranh chấp về bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng, điều 186: quyền khởi kiện và viết 1 đoạn phân tích chắc chắn
9. Mô tả trình tự Quy trình: nộp Phạm Phương 23h59 Thứ 3 tòa án thụ lý đơn → tiếp nhận Mai (Ngày 16/12) → xem xét đơn → ra thông báo nộp tạm ứng án phí → thụ lý. Giải thích ngắn gọn 1 đoạn 10. Kết luận bài
Tóm tắt lại câu a Phan Thị Khánh 23h59 Thứ 3 và b, khẳng định Ly (Ngày 16/12) trách nhiệm bồi thường của B và thẩm quyền của Tòa 11. Chỉnh sửa, Kiểm tra lỗi
Trần Thị Quỳnh 23h59 Thứ 3 trình bày hình chính tả, căn lề Mai (Ngày 16/12) thức format, sửa câu để bài mượt hơn
12. Tài liệu tham Tìm và liệt kê
Nguyễn Thị Bình 23h59 Thứ 3 khảo theo đúng chuẩn, Minh (Ngày 16/12) đúng định dạng Bộ luật dân sự 2015, bộ luật tố tụng dân sự 2015, giáo trình Nhà nước và Pháp luật, nghị quyết/án lệ gần nhất (nếu có)
2. Xác định thời gian phải hoàn thành nhiệm vụ và trao đổi thảo luận với
các thành viên về bài tập nhóm.
- Thời gian hoàn thành nhiệm vụ : 23h59 thứ 3 ngày 16/12/2025
- Nhóm trưởng sẽ tổng hợp lại kết quả làm việc nhóm của các thành
viên, chỉnh sửa nếu cần thiết và đại diện nhóm nộp lên LMS. III. Kết luận
- Các thành viên nhận nhiệm vụ, thời gian hoàn thành và cam kết hoàn
thành nhiệm vụ đúng thời hạn.
- Cuộc họp có sự tham dự đầy đủ của tất cả các thành viên và diễn ra thành công, tốt đẹp.
Đánh giá chung về các thành viên : Tên thành viên Chất lượng ý Tinh thần/ thái Đánh giá chung kiến độ làm việc theo thang điểm nhóm ABC
Nguyễn Khánh Luôn đưa ra Hoàn thành tốt A Ly những đề xuất nhiệm vụ được phù hợp với giao, đúng hạn hướng đi của nhóm
Phan Thị Khánh Có sáng kiến tốt Hoàn thành tốt A Ly
và tinh thần hợp nhiệm vụ được tác giao, đúng hạn
Trần Hương Ly Đưa ra nhiều ý Cần nộp bài tập A kiến có giá trị, đúng hạn, chủ góp phần định động sửa khi
hướng nội dung các thành viên đưa ra góp ý
Vũ Hà Hương Ly Có sáng kiến tốt Hoàn thành tốt A
và tinh thần hợp nhiệm vụ được tác giao, đúng hạn
Bùi Ngọc Mai Tổng hợp ý kiến Hoàn thành tốt A
tốt, có tinh thần nhiệm vụ được cầu tiến giao, đúng hạn
Nguyễn Thanh Làm việc có Hoàn thành tốt A Mai trách nhiệm, nhiệm vụ được phối hợp tốt giao, đúng hạn Phạm Phương
Có tinh thần tập Hoàn thành tốt A Mai thể, hoàn thành nhiệm vụ được đúng tiến độ giao, đúng hạn Trần Nguyễn
Góp ý ngắn gọn, Hoàn thành tốt A Xuân Mai đúng trọng nhiệm vụ được điểm, giúp giao, đúng hạn nhóm tiết kiệm thời gian thảo luận.
Trần Thị Quỳnh Hăng hái tham Hoàn thành tốt A Mai gia phát biểu ý nhiệm vụ được kiến giao, đúng hạn
Bùi Nguyễn Nhật Biết lắng nghe Hoàn thành tốt A Minh và tổng hợp ý nhiệm vụ được kiến nhóm, giao, đúng hạn nhưng cần thể hiện vai trò chủ động hơn trong việc đưa ra quan điểm cá nhân. Dương Bình Phân công Hoàn thành tốt A Minh
nhiệm vụ hợp lý nhiệm vụ được cho từng thành giao, đúng hạn viên, theo dõi tiến độ, đảm bảo mọi phần việc được hoàn thành đúng thời hạn.
Nguyễn Thị Bình Hăng hái tham Hoàn thành tốt A Minh gia phát biểu ý nhiệm vụ được
kiến nhưng cần giao, đúng hạn chủ động đề xuất ra ý kiến hơn
Phạm Khánh Ly Đưa ra nhiều đề Hoàn thành tốt A xuất về cách nhiệm vụ được trình bày và giao, đúng hạn minh họa, giúp báo cáo trực quan hơn. Chữ ký nhóm trưởng Dương Bình Minh ĐỀ TÀI
THẢO LUẬN TÌNH HUỐNG: A sang nhà B (hàng xóm) chơi bị con chó dữ
nhà B nhảy ra cắn liên tiếp khiến A bị thương tích nặng phải vào bệnh viện điều
trị. A yêu cầu B bồi thường thiệt hại vì nuôi chó dữ mà không rọ mõm để chó
cắn người khác, B không đồng ý. A khởi kiện B ra Tòa án.
Câu hỏi thảo luận:
a) Quan hệ giữa A và B trong tình huống này có thuộc phạm vi điều chỉnh của
luật dân sự không? Nếu có, đó là quan hệ nhân thân hay quan hệ tài sản? Tại sao?
b) Tòa án sẽ thụ lý giải quyết yêu cầu của A với tư cách là vụ án dân sự hay việc dân sự? NHÓM: 17
MÃ LỚP: THL1057_E251037
MÔN: Nhà nước và Pháp luật đại cương NỘI DUNG I. MỞ ĐẦU
Trong đời sống xã hội, việc sở hữu thú cưng, đặc biệt là vật nuôi có khả năng gây
nguy hiểm cho con người như chó, tiềm ẩn nhiều rủi ro pháp lý nếu chủ sở hữu không
thực hiện đầy đủ nghĩa vụ quản lý. Cũng giống như tình huống ở đây: A sang nhà B (là
hàng xóm) chơi thì bất ngờ bị con chó dữ do B nuôi nhảy ra cắn liên tiếp, gây thương tích
nặng, buộc A phải nhập viện điều trị. Cho rằng nguyên nhân thiệt hại xuất phát từ việc B
nuôi chó dữ nhưng không rọ mõm, không kiểm soát chặt chẽ, A đã yêu cầu B bồi thường
thiệt hại. Tuy nhiên, B không chấp nhận yêu cầu này. Do đó, A đã khởi kiện B ra Tòa án
để yêu cầu giải quyết.
Tình huống trên đã ra nhiều vấn đề pháp lý cần được làm rõ. Trước hết, quan hệ
pháp luật phát sinh trong trường hợp này là quan hệ pháp luật dân sự, bởi các bên đều là
cá nhân và tranh chấp phát sinh từ thiệt hại ngoài hợp đồng. Cụ thể, đây là quan hệ bồi
thường thiệt hại ngoài hợp đồng do nguồn nguy hiểm gây ra, trong đó đối tượng của quan
hệ chủ yếu liên quan đến quan hệ tài sản, thể hiện ở nghĩa vụ bồi thường các chi phí điều
trị, tổn thất thu nhập, cũng như các thiệt hại vật chất khác và đồng thời còn liên quan đến
quan hệ nhân thân khi sức khỏe của A bị xâm phạm.
Bên cạnh đó, cần xác định loại việc mà Tòa án có thẩm quyền thụ lý. Với việc A
khởi kiện yêu cầu B bồi thường thiệt hại do hành vi nuôi chó gây thương tích, đây là vụ
án dân sự về tranh chấp bồi thư
ờng thiệt hại ngoài hợp đồng, thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án theo quy định của
luật tố tụng dân sự. Trên cơ sở đó, việc phân tích căn cứ pháp lý để xác định trách nhiệm
bồi thường của B cũng như mức bồi thường cụ thể là nội dung trọng tâm cần được làm rõ trong bài phân tích này. II. NỘI DUNG CHÍNH
1. Phân tích cơ bộ tình huống pháp lý
● Tóm tắt diễn biến tình huống:
Trong tình huống nêu trên, quan hệ pháp lý phát sinh từ việc A bị xâm phạm đến
sức khỏe do hành vi gây thiệt hại bởi súc vật thuộc quyền quản lý của B. Diễn biến sự
việc cho thấy A sang nhà B với tư cách là người hàng xóm đến chơi, không có dấu hiệu
của hành vi trái pháp luật hay lỗi từ phía A. Trong khi đó, con chó dữ do B nuôi đã bất
ngờ nhảy ra cắn A nhiều lần, gây thương tích nghiêm trọng buộc A phải nhập viện điều
trị. Sau khi thiệt hại xảy ra, A yêu cầu B bồi thường với lý do B nuôi chó dữ nhưng
không thực hiện các biện pháp an toàn cần thiết như rọ mõm, xích giữ hoặc quản lý chặt
chẽ, dẫn đến việc chó tấn công người khác. Tuy nhiên, B không chấp nhận yêu cầu này,
làm phát sinh tranh chấp và buộc A phải khởi kiện B ra Tòa án để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình. ● Phân tích:
Xét về mặt pháp lý, sự kiện pháp lý làm phát sinh quan hệ pháp luật trong
trường hợp này là hành vi gây thiệt hại do súc vật, một dạng đặc thù của trách nhiệm bồi
thường thiệt hại ngoài hợp đồng. Theo quy định chung của pháp luật dân sự Việt Nam,
chủ sở hữu hoặc người chiếm hữu, người được giao quản lý súc vật phải chịu trách
nhiệm bồi thường thiệt hại do súc vật gây ra cho người khác, trừ một số trường hợp
loại trừ trách nhiệm theo luật định. Trong vụ việc này, con chó là tài sản sống thuộc
quyền sở hữu và quản lý trực tiếp của B, do đó B được xác định là chủ thể có nghĩa vụ
quản lý, trông giữ và áp dụng các biện pháp cần thiết nhằm bảo đảm an toàn cho người
xung quanh. Việc để chó dữ không được rọ mõm hoặc kiểm soát khi có người đến nhà
thể hiện dấu hiệu vi phạm nghĩa vụ quản lý súc vật, qua đó có thể bị xem là có lỗi trong
việc để xảy ra thiệt hại.
Thiệt hại thực tế mà A phải gánh chịu là thiệt hại về sức khỏe, bao gồm thương
tích nặng, chi phí điều trị y tế, tổn thất thu nhập do phải điều trị và hồi phục, cũng như
tổn thất tinh thần do bị xâm phạm thân thể. Giữa hành vi của súc vật do B quản lý và thiệt
hại của A tồn tại mối quan hệ nhân quả trực tiếp: chính việc chó cắn liên tiếp đã dẫn đến
thương tích và các hậu quả bất lợi cho A. Do đó, các yếu tố cấu thành trách nhiệm bồi
thường thiệt hại ngoài hợp đồng, bao gồm thiệt hại thực tế, hành vi gây thiệt hại, mối
quan hệ nhân quả và chủ thể chịu trách nhiệm, đều có cơ sở để được xem xét trong vụ án này.
Việc B từ chối bồi thường và A khởi kiện ra Tòa án làm phát sinh quan hệ tố tụng
dân sự, trong đó A là nguyên đơn yêu cầu bồi thường thiệt hại, còn B là bị đơn bị cho
rằng đã vi phạm nghĩa vụ dân sự trong quản lý súc vật. Tòa án khi giải quyết vụ việc sẽ
xem xét các tình tiết cụ thể như mức độ nguy hiểm của con chó, việc tuân thủ hay không
các quy định về quản lý vật nuôi, lỗi của các bên (nếu có), cũng như phạm vi và mức độ
thiệt hại thực tế để xác định trách nhiệm bồi thường của B. Như vậy, về mặt pháp lý, đây
là một tranh chấp dân sự điển hình liên quan đến trách nhiệm bồi thường thiệt hại do súc
vật gây ra, phát sinh từ một sự kiện pháp lý khách quan và được điều chỉnh bởi các quy
định của pháp luật dân sự hiện hành.
2. Trả lời câu a – Xác định quan hệ pháp luật
Quan hệ giữa A và B trong tình huống này có thuộc phạm vi điều chỉnh của luật dân
sự không? Nếu có, đó là quan hệ nhân thân hay quan hệ tài sản? Tại sao?
Quan hệ giữa A và B trong tình huống này thuộc phạm vi điều chỉnh của Luật Dân sự.
2.1. Loại quan hệ: Quan hệ tài sản
Quan hệ này là quan hệ tài sản, cụ thể là quan hệ về trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng.
● Quan hệ tài sản: Đây là quan hệ pháp luật phát sinh khi quyền và lợi ích tài sản
của một bên bị xâm phạm, dẫn đến việc bên gây thiệt hại phải thực hiện nghĩa vụ
bù đắp (bồi thường) bằng tiền hoặc tài sản khác.
● Không phải quan hệ nhân thân: Mặc dù thiệt hại khởi phát là việc sức khỏe
(một quyền nhân thân) của A bị xâm phạm, nhưng nội dung cơ bản mà Tòa án giải
quyết là nghĩa vụ bồi thường (tài sản) phát sinh từ hành vi xâm phạm đó, bao gồm
chi phí điều trị, thu nhập bị mất, và bồi thường tổn thất tinh thần (khoản tiền nhằm
bù đắp tổn thất về tinh thần, là một loại nghĩa vụ tài sản). 2.2. Giải thích
Quan hệ này thuộc phạm vi điều chỉnh của Luật Dân sự vì nó đáp ứng định nghĩa của
trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng:
● Khái niệm Trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng: Đây là loại trách
nhiệm dân sự phát sinh khi có hành vi xâm phạm đến tính mạng, sức khỏe, danh
dự, nhân phẩm, uy tín, tài sản, quyền, lợi ích hợp pháp khác của cá nhân, pháp
nhân mà không dựa trên cơ sở hợp đồng đã được xác lập trước đó.
● Căn cứ pháp lý (Điều 584 Bộ luật Dân sự 2015):
Tình huống A bị chó của B cắn đáp ứng điều kiện phát sinh trách nhiệm bồi
thường thiệt hại theo Điều 584. Căn cứ phát sinh trách nhiệm bồi thường
thiệt hại của Bộ luật Dân sự 2015:
Điều 584. Căn cứ phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại
- Người nào có hành vi xâm phạm tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân
phẩm, uy tín, tài sản, quyền, lợi ích hợp pháp khác của người khác mà
gây thiệt hại thì phải bồi thường, trừ trường hợp Bộ luật này, luật khác
có liên quan quy định khác.
- Người gây thiệt hại không phải chịu trách nhiệm bồi thường trong
trường hợp thiệt hại phát sinh là do sự kiện bất khả kháng hoặc hoàn
toàn do lỗi của người bị thiệt hại, trừ trường hợp có thỏa thuận khác
hoặc luật có quy định khác.
● Áp dụng vào tình huống:
- Người gây thiệt hại (B): Là chủ sở hữu của con chó.
- Hành vi/Sự kiện gây thiệt hại: Việc con chó của B (là nguồn nguy hiểm cao độ
theo quy định khác của BLDS) cắn A.
- Thiệt hại thực tế: A bị thương tích nặng, phải điều trị, phát sinh chi phí y tế và tổn thất tinh thần.
- Mối quan hệ nhân quả: Chính việc chó cắn là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến
thương tích và thiệt hại của A.
→ Vì Tình huống này thỏa mãn đầy đủ các yếu tố cấu thành trách nhiệm dân sự về bồi
thường thiệt hại ngoài hợp đồng, nên nó thuộc phạm vi điều chỉnh của Luật Dân sự.
3. Vì sao quan hệ giữa A và B thuộc phạm vi điều chỉnh của Luật Dân sự?
3.1. Khái niệm và phạm vi điều chỉnh của Luật dân sự
Theo Điều 1 Bộ luật Dân sự năm 2015, Luật dân sự điều chỉnh các quan hệ tài sản và
quan hệ nhân thân phát sinh giữa các chủ thể trên cơ sở bình đẳng, tự do, tự nguyện
và tự chịu trách nhiệm. Các quan hệ dân sự có thể phát sinh từ hợp đồng hoặc từ các
căn cứ khác, trong đó có thiệt hại ngoài hợp đồng.
→ Khi một cá nhân có hành vi xâm phạm đến quyền, lợi ích hợp pháp của cá nhân khác
và gây ra thiệt hại, quan hệ pháp luật phát sinh để giải quyết trách nhiệm bồi thường sẽ
thuộc phạm vi điều chỉnh của Luật dân sự.
3.2. Bình đẳng giữa A và B
Trong tình huống trên, A và B đều là cá nhân, không bên nào nhân danh quyền lực
nhà nước hay thực hiện chức năng quản lý đối với bên kia. Việc A sang nhà B chơi là
quan hệ xã hội thông thường, không làm phát sinh quan hệ hành chính hay quan hệ lệ thuộc pháp lý.
Khi xảy ra tranh chấp về việc bồi thường thiệt hại, A và B tham gia với tư cách là
hai chủ thể bình đẳng, tự bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình thông qua con
đường tố tụng tại Tòa án. Đây là đặc điểm cơ bản để xác định quan hệ giữa hai bên là quan hệ dân sự.
3.3. Quan hệ phát sinh từ thiệt hại ngoài hợp đồng
Giữa A và B không tồn tại hợp đồng hay thỏa thuận dân sự nào liên quan đến việc quản
lý chó hoặc bảo đảm an toàn. Quan hệ pháp luật chỉ phát sinh khi chó của B cắn A gây
thương tích nặng, làm xuất hiện nghĩa vụ bồi thường.
Theo Điều 584 Bộ luật Dân sự 2015, người có hành vi xâm phạm đến sức khỏe của
người khác mà gây thiệt hại thì phải bồi thường. Đồng thời, Điều 603 Bộ luật Dân sự
2015 quy định chủ sở hữu súc vật phải bồi thường thiệt hại do súc vật gây ra. Như vậy,
quan hệ giữa A và B là quan hệ bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng, một dạng quan hệ dân sự điển hình.
3.4. Bản chất tài sản của quan hệ bồi thường thiệt hại
Mặc dù thiệt hại mà A phải chịu ban đầu là thiệt hại về sức khỏe (thuộc quan hệ
nhân thân) nhưng việc giải quyết hậu quả pháp lý lại được thực hiện thông qua nghĩa vụ
bồi thường bằng tài sản. Theo Điều 590 Bộ luật Dân sự 2015, các khoản bồi thường bao
gồm chi phí chữa trị, tiền thuốc men, thu nhập bị mất hoặc giảm sút, chi phí chăm sóc và
khoản bù đắp tổn thất về tinh thần.
→ Nội dung trọng tâm của tranh chấp giữa A và B là nghĩa vụ tài sản, thể hiện rõ bản
chất của quan hệ tài sản trong Luật dân sự.
4. Phân loại quan hệ: Nhân thân hay Tài sản?
"Quan hệ tài sản trong pháp luật dân sự là quan hệ pháp luật phát sinh giữa các
chủ thể liên quan đến quyền sở hữu, sử dụng, chiếm hữu, thừa kế, chuyển nhượng tài sản,
hoặc bất kỳ quyền lợi tài chính nào khác. Quan hệ này có thể bao gồm các giao dịch về
tiền, vật, quyền lợi vật chất khác mà các bên thực hiện, nhằm bảo vệ quyền và nghĩa vụ
tài sản của mỗi bên”.
Hành vi của con chó nhà B gây thiệt hại cho A dẫn đến yêu cầu bồi thường thiệt
hại, mà tài sản ở đây là tiền hoặc các quyền lợi vật chất mà A yêu cầu B bồi thường. Theo
luật, khi một người gây ra thiệt hại cho người khác (ví dụ như tổn thất về thể chất, tinh
thần do hành vi nuôi chó nguy hiểm không kiểm soát), việc yêu cầu bồi thường thiệt hại
cũng có yếu tố tài sản. Bên bị thiệt hại (A) yêu cầu B (chủ sở hữu con chó) bồi thường
thiệt hại bằng tiền hoặc các khoản tài chính khác. Sự bồi thường này là một quan hệ tài
sản vì nó liên quan đến quyền yêu cầu tài sản từ B (tiền hoặc vật có giá trị) để bù đắp tổn
thất mà A phải chịu. Mặc dù hành vi của con chó là hành vi vật lý gây thiệt hại về sức
khỏe, nhưng yêu cầu đền bù thiệt hại của A có yếu tố tài sản (tiền bạc) dễ bù đắp thiệt hại cho A.
→ Do đó, quan hệ này thuộc quan hệ tài sản.
5. Phân tích sâu về trách nhiệm của bên B
Theo tình huống: A sang nhà B chơi thì bị chó dữ nhà B cắn liên tiếp, hậu quả
khiến A bị thương nặng và phải nhập viện điều trị. Qua đây có thể thấy rằng B phải chịu
trách nhiệm cho thú cưng của mình.
Theo Điều 603 Bộ luật dân sự về việc bồi thường thiệt hại do súc vật gây ra, pháp luật quy định rõ:
- Chủ sở hữu súc vật phải bồi thường thiệt hại do súc vật gây ra cho người khác.
Người chiếm hữu, sử dụng súc vật phải bồi thường thiệt hại trong thời gian chiếm
hữu, sử dụng súc vật, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.
- . Trường hợp người thứ ba hoàn toàn có lỗi làm cho súc vật gây thiệt hại cho
người khác thì người thứ ba phải bồi thường thiệt hại; nếu người thứ ba và chủ sở
hữu cùng có lỗi thì phải liên đới bồi thường thiệt hại.
- Trường hợp súc vật bị chiếm hữu, sử dụng trái pháp luật gây thiệt hại thì người
chiếm hữu, sử dụng trái pháp luật phải bồi thường; khi chủ sở hữu, người chiếm
hữu, sử dụng súc vật có lỗi trong việc để súc vật bị chiếm hữu, sử dụng trái pháp
luật thì phải liên đới bồi thường thiệt hại.
- Trường hợp súc vật thả rông theo tập quán mà gây thiệt hại thì chủ sở hữu súc vật
đó phải bồi thường theo tập quán nhưng không được trái pháp luật, đạo đức xã hội.
→ Như vậy, về nguyên tắc, bồi thường thiệt hại do súc vật gây ra là trách nhiệm
của chủ sở hữu. Kể cả khi, chủ sở hữu không có lỗi. Quy định tại khoản 1 Điều này nhằm
nâng cao ý thức; trách nhiệm của chủ sở hữu đối với súc vật. Cũng như đảm bảo quyền
lợi hợp pháp cho cá nhân; tổ chức bị thiệt hại.
Ngày 31-5-2016 Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn ban hành Thông tư số
07/2016/TT-BNNPTNT quy định về phòng, chống dịch bệnh động vật trên cạn đã đặt ra
yêu cầu đối với chủ nuôi chó, mèo như sau:
- Phải đăng ký việc nuôi chó với Ủy ban nhân dân cấp xã tại các đô thị, nơi đông dân cư;
- Xích, nhốt hoặc giữ chó trong khuôn viên gia đình; bảo đảm vệ sinh môi trường,
không ảnh hưởng xấu tới người xung quanh. Khi đưa chó ra nơi công cộng phải
bảo đảm an toàn cho người xung quanh bằng cách đeo rọ mõm cho chó hoặc xích
giữ chó và có người dắt.
Theo Khoản 3 Điều 66 của Luật Chăn nuôi 2018 quy định, chủ nuôi chó, mèo cần
phải có biện pháp bảo đảm an toàn cho người và vật nuôi khác, đồng thời chủ vật nuôi
cùng phải giữ gìn vệ sinh môi trường và bảo đảm điều kiện vệ sinh thú y. Các biện pháp
bảo đảm an toàn hiện nay bao gồm: - Đeo rọ mõm cho chó
- Xích giữ chó khi ra đường
- Một số biện pháp khác
Đối với chó dữ, yêu cầu quản lý càng phải nghiêm ngặt hơn để tránh gây ra nguy
hiểm cho người khác. Bởi vậy với tư cách là chủ của chú chó, B có trách nhiệm xích,
nhốt hoặc giữ chó trong khuôn viên gia đình, đảm bảo vệ sinh môi trường và không làm
ảnh hưởng đến những người xung quanh. Đặc biệt khi B nuôi chó dữ thì càng phải chú
trọng việc quản lý chú chó, khi có người vào phải đeo rọ mõm cho chó để tránh xảy ra
các vụ việc chó tấn công người khác khi vào nhà. Trong tình huống trên, ta nhận thấy B
biết rằng bản thân nuôi chó dữ trong nhà, biết rằng chú chó có thể khiến cho người khác
gặp nguy hiểm nhưng lại chủ quan không thực hiện đầy đủ các biện pháp quản lý bắt
buộc như trông giữ hoặc đeo rọ mõm dẫn đến hậu quả là anh A bị chó cắn phải nhập viện.
→ Qua đây ta kết luận, hành vi của anh B là lỗi vô ý do quá tự tin. Anh B thấy trước
được khả năng xảy ra thiệt hại nhưng tin rằng chó sẽ không tấn công người hoặc bản thân
có thể kiểm soát được tình huống. Tuy nhiên, niềm tin chủ quan này không có cơ sở và đã
dẫn đến hậu quả nghiêm trọng cho A. Do đó anh B có trách nhiệm phải bồi thường thiệt
hại cho anh B theo đúng Pháp luật quy định.
6. Trả lời câu b – Xác định loại việc Tòa án thụ lý
Tòa án sẽ thụ lý giải quyết yêu cầu của A với tư cách là vụ án dân sự hay việc dân sự?
Tòa án sẽ thụ lý giải quyết yêu cầu của A với tư cách là vụ án dân sự, không phải là việc dân sự. Giải thích:
Theo Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, việc phân loại một yêu cầu là vụ án dân
sự hay việc dân sự phụ thuộc vào việc có hay không tồn tại tranh chấp về quyền,
nghĩa vụ dân sự giữa các bên.
Cụ thể, khoản 6 Điều 26 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 quy định Tòa án có thẩm
quyền giải quyết các tranh chấp về bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng. Đây là loại tranh
chấp phát sinh khi một bên cho rằng quyền, lợi ích hợp pháp của mình bị xâm phạm và
yêu cầu bên còn lại phải bồi thường.
Trong tình huống trên, A bị chó của B cắn gây thương tích nặng, phải điều trị tại
bệnh viện. Theo Điều 584 Bộ luật Dân sự 2015, người nào có hành vi xâm phạm đến sức
khỏe của người khác mà gây thiệt hại thì phải bồi thường. Đồng thời, Điều 603 Bộ luật
dân sự 2015 quy định chủ sở hữu súc vật phải bồi thường thiệt hại do súc vật gây ra, trừ
trường hợp thiệt hại phát sinh hoàn toàn do lỗi của người bị thiệt hại. Việc B nuôi chó dữ
nhưng không rọ mõm dẫn đến chó cắn A là căn cứ làm phát sinh trách nhiệm bồi thường
thiệt hại ngoài hợp đồng.
Tuy nhiên, B không chấp nhận yêu cầu bồi thường của A, dẫn đến tranh chấp về
nghĩa vụ bồi thường thiệt hại giữa hai bên. Do đó, A khởi kiện B ra Tòa án nhằm bảo vệ
quyền và lợi ích hợp pháp của mình.
Trong khi đó, theo Điều 361 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, việc dân sự là những
yêu cầu không có tranh chấp, chỉ nhằm đề nghị Tòa án công nhận hoặc xác lập một sự
kiện pháp lý. Trường hợp này không đáp ứng điều kiện đó. → Kết luận:
Yêu cầu của A là yêu cầu giải quyết tranh chấp bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng, vì
vậy Tòa án sẽ thụ lý giải quyết với tư cách là vụ án dân sự, không phải là việc dân sự.
7. Trình tự Tòa án thụ lý
● Nộp đơn khởi kiện: A sẽ nộp hồ sơ khởi kiện (gồm đơn khởi kiện, các chứng cứ
chứng minh thiệt hại và mối quan hệ nhân quả, như giấy tờ bệnh viện, ảnh chụp
thương tích, và chứng minh quyền sở hữu chó của B) đến Tòa án nhân dân cấp có
thẩm quyền (thường là Tòa án nhân dân cấp huyện nơi B cư trú hoặc làm việc).
● Tiếp nhận đơn: Tòa án tiếp nhận hồ sơ và ghi vào Sổ tiếp nhận . Tòa án sẽ cấp
Giấy xác nhận đã nhận đơn và hồ sơ kèm theo cho A.
● Xem xét đơn khởi kiện: Trong thời hạn quy định (thường là 03 ngày làm việc kể
từ ngày nhận đơn), Chánh án Tòa án sẽ phân công Thẩm phán xem xét đơn. Thẩm
phán tiến hành xem xét nội dung đơn và các tài liệu kèm theo để xác định vụ án có
thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án hay không và có đủ điều kiện khởi kiện theo luật định không.
● Ra thông báo nộp tiền tạm ứng án phí: Nếu đơn hợp lệ và vụ án thuộc thẩm
quyền, Thẩm phán sẽ ra Thông báo yêu cầu A nộp tiền tạm ứng án phí sơ thẩm
(căn cứ vào yêu cầu bồi thường thiệt hại cụ thể của A). Tạm ứng án phí này là
khoản tiền mà đương sự phải nộp trước khi vụ án được thụ lý.
● Thụ lý vụ án: Sau khi A nộp biên lai xác nhận đã nộp tiền tạm ứng án phí cho
Tòa án, Thẩm phán sẽ chính thức thụ lý vụ án. Kể từ thời điểm này, vụ án chính
thức được giải quyết theo trình tự tố tụng dân sự. Tòa án sẽ thông báo cho các bên
về việc thụ lý để các bên chuẩn bị các bước tiếp theo của quá trình tố tụng (như
hòa giải, phiên tòa sơ thẩm).
→ Tóm lại, thụ lý vụ án là bước chính thức hóa quan hệ tố tụng giữa Tòa án và các
đương sự, bắt đầu bằng việc Tòa án xem xét tính hợp lệ của đơn khởi kiện và các chứng
cứ, sau đó yêu cầu người khởi kiện (A) thực hiện nghĩa vụ nộp tạm ứng án phí. Việc nộp
án phí là điều kiện tiên quyết để Tòa án chính thức chấp nhận giải quyết vụ kiện bồi
thường thiệt hại do chó cắn, chuyển vụ việc từ giai đoạn tiền tố tụng sang giai đoạn tố tụng chính thức. III. KẾT LUẬN
Quan hệ giữa A và B trong tình huống trên thuộc phạm vi điều chỉnh của luật
dân sự. Nguyên nhân là do A bị thiệt hại về sức khỏe khi sang nhà B chơi, xuất phát từ
hành vi quản lý, trông giữ chó của B không bảo đảm an toàn (nuôi chó dữ nhưng không
rọ mõm). Đây là trường hợp bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng, được quy định trong
Bộ luật Dân sự. Xét về tính chất, quan hệ này là quan hệ tài sản. Mặc dù thiệt hại ban đầu
liên quan đến quyền nhân thân của A (quyền được bảo vệ sức khỏe), nhưng yêu cầu khởi
kiện của A là yêu cầu B bồi thường bằng tiền các khoản như chi phí điều trị, tổn thất tinh
thần,… Do đó, quan hệ phát sinh chủ yếu là quan hệ tài sản theo quy định của luật dân sự.
Yêu cầu của A sẽ được Tòa án thụ lý và giải quyết với tư cách là một vụ án dân sự
vì giữa A và B tồn tại tranh chấp dân sự: A yêu cầu bồi thường thiệt hại, còn B không
đồng ý thực hiện. Theo quy định của luật tố tụng dân sự, khi có tranh chấp về quyền và
nghĩa vụ dân sự giữa các bên thì Tòa án phải giải quyết theo thủ tục vụ án dân sự, không phải việc dân sự.
Trong tình huống này, B phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại cho A do B
là chủ sở hữu, người trực tiếp quản lý con chó – nguồn nguy hiểm gây thiệt hại. Theo quy
định của Bộ luật Dân sự, chủ sở hữu súc vật phải bồi thường thiệt hại do súc vật gây ra,
kể cả trong trường hợp không có lỗi, trừ khi chứng minh được thiệt hại xảy ra hoàn toàn
do lỗi của người bị hại hoặc do sự kiện bất khả kháng. Việc nuôi chó dữ nhưng không rọ
mõm, không kiểm soát được để chó cắn người khác là hành vi vi phạm nghĩa vụ bảo đảm
an toàn cho người xung quanh. Vì vậy, theo quy định của Bộ luật Dân sự, B có nghĩa vụ
bồi thường toàn bộ thiệt hại cho A do sức khỏe bị xâm phạm, bao gồm cả thiệt hại vật
chất và bù đắp tổn thất tinh thần. Việc B không đồng ý bồi thường không làm chấm dứt
nghĩa vụ này mà chỉ làm phát sinh tranh chấp dân sự, và A hoàn toàn có quyền khởi kiện
ra Tòa án để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình.