Bài tập nhóm tình hình cách mạng Việt Nam giai đoạn 1945-1960- Đề cương môn lịch sử Đảng  -Trường Đại học công đoàn

BÀI TẬP CÁC NHÓM •
Bối cảnh: kết quả của giai đoạn (1945-1960)
+Miền bắc tiến hành cải tạo xã hội chủ nghĩa đưa các thành phần KT đang
phát triển về 2 thành phần : KT Nhà Nước và KT Tập thể, khôi phục KT hàn gắn vết thương
chiến tranh có nhiều kết quả trong lĩnh vực công nghiệp, nông nghiệp, giao thông, y tế
+ Miền Nam, các cuộc khởi nghĩa vũ trang năm 1959, đặc biệt trong năm 1960, phong trào
đấu tranh vũ trang rộng khắp trên toàn bộ miền Nam, VN, đó là Phong trào đồng khởi, giải
phóng được nhiều thôn xã ở Nam bộ, Trung Bộ, Tây Nguyên lập nên chính quyền tự quản của nhân dân.
Em xin phép chuyển sang giai đoạn đấu tranh mới, giữ vững thế tiến công CM thì đưòng lối
cm vn thời kì này tiếp tục đc bổ sung ở đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ 3 của Đảng, *Giới thiệu đại hội
+Diễn ra vào tháng 9/1960. Đây là đại hội đầu tiên tổ chức ở HN trong bối cảnh miền bắc hoàn toàn giải phóng
+ Chủ đề của đại hội III:Bác Hồ đã nêu rõ “ Đại hội lần này là Đại hội xây dựng chủ nghĩa
xã hội ở miền Bắc và đấu tranh hòa bình thống nhất nước nhà.
Sau đây là video ngắn về buổi đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ 3 Đại hội Đảng toàn quốc
lần thứ III năm 1960 (video) • Từ video trên
+Ban Chấp hành Trung ương họp Hội nghị lần thứ 3 đã bầu Bộ Chính trị
gồm 17 uỷ viên chính thức trong đó có Hồ Chí Minh, Lê Duẩn, Trường Chinh, Phạm Văn
Đồng, Phạm Hùng, Võ Nguyên Giáp.
+Hồ Chí Minh được bầu lại làm Chủ tịch Đảng và Lê Duẩn được bầu làm Bí thư thứ nhất
Ban Chấp hành Trung ương Đảng.
+Đại hội xác định nhiệm vụ chung của cả nước, nhiệm vụ của hai miền và
mối quan hệ giữa hai nhiệm vụ chiến lược xây dựng Chủ nghĩa xã hội ở miền bắc và cách
mạng dân tộc dân chủ nhân dân ở miền nam •
Tiếp đến là phần nội dung của đại biểu *Nội dung Đại hội: •
Về đường lối chung của cách mạng Việt Nam: trên cơ sở phân tích tình hình và đặc
điểm nước ta, Đại hội xác định nhiệm vụ của cách mạng Việt Nam trong giai đoạn mới là
phải thực hiện đồng thời hai chiến lược cách mạng khác nhau ở hai miền:
+Một là, tăng cường đoàn kết toàn dân, kiên quyết đấu tranh giữ vững hòa bình đẩy mạnh
cách mạng xã hội chủ nghĩa ở miền Bắc
+Hai là, tiến hành cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân ở miền Nam, thực hiện thống nhất
nước nhà, hoàn thành độc lập và dân chủ trong cả nước, xây dựng một nước Việt Nam hoà
bình, thống nhất, độc lập, dân chủ và giàu mạnh, thiết thực góp phần tăng cường phe xã hội
chủ nghĩa và bảo vệ hoà bình ở Đông – Nam Á và thế giới
Hai nhiệm vụ cách mạng thuộc hai chiến lược khác nhau, song hai nhiệm vụ đó trước mắt đều có mục tiêu chung:
+Thực hiện hòa bình thống nhất Tổ quốc
+Giải quyết mâu thuẫn chung của cả nước: giữa nhân dân ta với Đế quốc Mỹ cùng bè lũ tay sai của chúng •
Về trị trí, vai trò, nhiệm vụ cụ thể của từng chiến lược cách mạng ở mỗi miền:
+Cách mạng xã hội chủ nghĩa ở miền Bắc giữ vai trò quyết định nhất đối với sự phát triển
của toàn bộ cách mạng Việt Nam và đối với sự nghiệp thống nhất nước nhà vì: •
Có nhiệm vụ xây dựng tiềm lực và bảo vệ căn cứ địa của cả nước •
Hậu thuẫn cho cách mạng miền Nam, chuẩn bị cho cả nước đi lên chủ nghĩa xã hội về sau
+Cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân ở miền Nam giữ vai trò quyết định trực tiếp vì: •
Giải phóng miền Nam khỏi ách thống trị của đế quốc Mỹ và bè lũ tay sai •
Thực hiện hòa bình thống nhất nước nhà, hoàn thành cách mạng dân tộc
dân chủ nhân dân trong cả nước •
Về hoà bình thống nhất Tổ quốc: Đại hội chủ trương kiên quyết giữ vững đường lối
hòa bình để thống nhất nước nhà vì
+Chủ trương đó phù hợp với nguyện vọng và lợi ích của nhân dân nước ta cũng như của
nhân dân yêu chuộng hòa bình thế giới
+Song phải luôn đề cao cảnh giác, chuẩn bị sẵn sàng đối phó với mọi tình thế, nếu đế quốc
Mỹ và bọn tay sai liều lĩnh gây ra chiến tranh hòng xâm lược miền Bắc, thì nhân dân nước ta
sẽ kiên quyết đứng lên đánh bại giặc ngoại xâm, hoàn thành độc lập và thống nhất Tổ quốc •
Về triển vọng cách mạng:
+Đại hội nhận định cuộc đấu tranh nhằm thực hiện thống nhất nước nhà là nhiệm vụ thiêng
liêng của nhân dân nước ta
+Đó là quá trình đấu tranh cách mạng gay go, gian khổ, phức tạp và lâu dài chống đế quốc
Mỹ và bè lũ tay sai của chúng ở miền Nam
+Thắng lợi cuối cùng nhất định thuộc về nhân dân ta, Nam Bắc nhất định sum họp một nhà •
Về xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc: (có 4 mục)
+Đại hội xác định: cuộc cách mạng xã hội chủ nghĩa ở miền Bắc là một quá trình cải biến cách mạng về mọi mặt •
Đó là quá trình đấu tranh gay go giữa hai con đường, con
đường xã hội chủ nghĩa và con đường tư bản chủ nghĩa trên tất cả các lĩnh vực kinh tế,
chính trị, tư tưởng, văn hóa và kỹ thuật •
Đưa miền Bắc từ một nền kinh tế chủ yếu dựa trên sở hữu cá
thể về tư liệu sản xuất tiến lên nền kinh tế xã hội chủ nghĩa dựa trên sở hữu toàn dân và sở hữu tập thể •
Đưa miền Bắc từ nền sản xuất nhỏ lên sản xuất lớn xã hội chủ nghĩa •
Và từ tình trạng kinh tế phân tán và lạc hậu, xây dựng thành một nền
kinh tế cân đối và hiện đại ⇨
Làm cho miền Bắc tiến bộ nhanh chóng, thành cơ sở ngày càng vững chắc cho sự
nghiệp đấu tranh thống nhất nước nhà ⇨
Tuy có điểm xuất phát rất thấp nhưng miền Bắc có thuận lợi cơ bản là chủ
nghĩa xã hội đã trở thành hệ thống thế giới và ngày càng lớn mạnh. Tình hình đó đảm bảo
cho miền Bắc tiến lên chủ nghĩa xã hội không qua
giai đoạn phát triển tư bản chủ nghĩa ⇨
Cải tạo xã hội chủ nghĩa và xây dựng chủ nghĩa xã hội về kinh tế được
xem là hai mặt của cuộc cách mạng xã hội chủ nghĩa về quan hệ sản xuất hai mặt này có
quan hệ mật thiết, tác động qua lại và thúc đẩy lẫn nhau cùng phát triển
+Nhiệm vụ trung tâm: công nghiệp hóa xã hội chủ nghĩa nhằm xây dựng cơ sở vật chất – kỹ
thuật của chủ nghĩa xã hội
+Phải tiến hành đồng thời với cuộc cách mạng tư tưởng và văn hóa nhằm thay đổi cơ bản
đời sống tư tưởng, tinh thần và văn hóa của toàn xã hội phù hợp với chế độ xã hội mới – xã hội chủ nghĩa •
Trên cơ sở những phân tích đúng đắn, Đại hội đã xác định đường lối chung
trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc nước ta là: •
“đoàn kết toàn dân, phát huy tinh thần yêu nước nồng nàn và truyền thống
phấn đấu anh dũng, lao động cần cù của nhân dân ta, đồng thời tăng cường đoàn kết với các
nước xã hội chủ nghĩa anh em do Liên Xô đứng đầu, để đưa miền Bắc tiến nhanh, tiến
mạnh, tiến vững chắc lên chủ nghĩa xã hội, xây dựng đời sống ấm no hạnh phúc ở miền Bắc
và củng cố miền Bắc thành cơ sở vững mạnh cho cuộc đấu tranh thực hiện hòa bình thống
nhất nước nhà, góp phần tăng cường phe xã hội chủ nghĩa, bảo vệ hoà bình Đông Nam Á và thế giới”. •
Để thực hiện mục tiêu nói trên, Đại hội nêu rõ: •
Phải sử dụng chính quyền dân chủ nhân dân làm nhiệm vụ lịch sử của chuyên
chính vô sản, để thực hiện cải tạo xã hội chủ nghĩa đối với nông nghiệp, thủ công nghiệp,
thương nghiệp nhỏ và công thương nghiệp tư bản tư doanh •
Phát triển thành phần kinh tế quốc doanh, thực hiện công nghiệp nặng một cách
hợp lý, đồng thời ra sức phát triển nông nghiệp và công nghiệp nhẹ •
Đẩy mạnh cách mạng xã hội chủ nghĩa về tư tưởng, văn hoá và kỹ thuật, biến
nước ta thành một nước xã hội chủ nghĩa có công nghiệp hiện đại, nông nghiệp hiện đại, văn hoá khoa học tiên tiến
Tuy vẫn còn một số hạn chế trong đường lối cách mạng xã hội chủ nghĩa là nhận
thức về con đường đi lên chủ nghĩa xã hội còn giản đơn, chưa có dự kiến về chặng
đường đầu tiên của thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội
=> thành công cơ bản, to lớn nhất của Đại hội lần thứ III của Đảng là đã hoàn chỉnh
đường lối chiến lược chung của cách mạng Việt Nam trong giai đoạn mới, đường lối tiến
hành đồng thời và kết hợp chặt chẽ hai chiến lược cách mạng khác nhau ở hai miền:
cách mạng xã hội chủ nghĩa ở miền Bắc và cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân ở miền
Nam, nhằm thực hiện mục tiêu chung trước mắt của cả nước là giải phóng miền Nam,
hòa bình thống nhất Tổ quốc.
=>Đặt trong bối cảnh Việt Nam và quốc tế, đường lối chung của Đảng còn là sự thể
hiện tinh thần độc lập, tự chủ, sáng tạo của Đảng trong việc giải quyết những vấn đề
không có tiền lệ lịch sử, vừa đúng với thực tiễn Việt Nam vừa phù hợp với lợi ích của
nhân loại và xu thế thời đại.
* Ý Nghĩa và hạn chế • Ý nghĩa:
-Đại hội đã đưa ra quyết định lớn là cùng lúc thực hiện hai chiến lược cách mạng: xây dựng
chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc và đấu tranh giải
phóng miền Nam (chỉ ra con đường duy nhất của cách mạng Việt Nam là cầm súng đứng lên
để giải phóng hoàn toàn miền Nam bằng bạo lực cách mạng).
-Hoàn chỉnh đường lối chiến lược chung của cách mạng Việt Nam trong giai đoạn mới. (xác
định rõ mục tiêu xây dựng xã hội công bằng, văn minh, và hiện đại, phù hợp với điều kiện
cụ thể của đất nước) -
Thể hiện sự kiên định trong tư tưởng , sự linh hoạt trong chiến lược, nhấn mạnh
đến vai trò của giai cấp công nhân và nông dân trong sự nghiệp xây dựng đất nước.
-Đề cao đường lối đấu tranh thống nhất đất nước với sự kết hợp giữa đấu tranh vũ trang và
ngoại giao (nhằm đưa đến một nền độc lập tự do cho dân tộc) -
Là “nguồn ánh sáng mới, lực lượng cho toàn Đảng, toàn dân ta xây dựng thắng
lợi chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc và đấu tranh hòa bình thống nhất nước nhà” • Hạn chế: -
Nhận thức về con đường đi lên chủ nghĩa xã hội còn đơn giản, chưa có
dự kiến về chặng đường đầu tiên của thời kì quá độ lên xã hội chủ nghĩa -
Đại hội cũng đã vấp phải một số sai lầm, khuyết điểm, chủ yếu là do tư tưởng
chủ quan, nóng vội, giáo điều, thể hiện rõ nhất qua việc đề ra phương châm tiến nhanh, tiến
mạnh, tiến vững chắc lên chủ nghĩa xã hội, đề ra các mục tiêu, chỉ tiêu quá cao, không tính
đến khả năng thực hiện và điều kiện cụ thể của đất nước.
Trong khi thực hiện những nhiệm vụ của Đại hội thì ngày 5 tháng 8 năm 1964, Mĩ mở
Chiến dịch Mũi Tên Xuyên bắn phá miền Bắc sau khi dựng lên Sự kiện Vịnh Bắc Bộ, từ đây
miền Bắc phải chuyển hướng xây dựng, phát triển và không thể tiếp tục thực hiện những
nhiệm vụ của Đại hội •
Kế hoạch thực hiện 5 năm lần thứ nhất (1961 – 1965)
+ Mở các cuộc vận động, phong trào thi đua: trong quá trình thực hiện, nhiều cuộc vận động
và phong trào thi đua được triển khai sôi nổi ở các ngành, các giới và các địa phương.
oCông nghiệp: Phong trào thi đua với Nhà máy cơ khí Duyên Hải (Hải Phòng) đã thúc đẩy
ngành công nghiệp cơ khí phát triển mạnh mẽ, tăng cường sản xuất và cải tiến kỹ thuật. o
oTiểu thủ công nghiệp: Phong trào thi đua với Hợp tác xã thủ công nghiệp Thành Công
(Thanh Hóa) đã góp phần nâng cao chất lượng và hiệu quả sản xuất trong ngành tiểu thủ công nghiệp.
oGiáo dục: Phong trào thi đua học tập theo gương Trường cấp II Bắc Lý (Hà Nam) đã tạo
động lực cho học sinh và giáo viên nỗ lực cải thiện chất lượng giáo dục và học tập.
oQuân đội: Phong trào thi đua “Ba Nhất” trong quân đội đã khuyến khích các đơn vị quân
đội nâng cao tinh thần chiến đấu, rèn luyện kỹ năng và duy trì kỷ luật nghiêm ngặt. ⇨
Các phong trào thi đua này không chỉ tạo ra khí thế thi đua sôi nổi, mà còn góp
phần quan trọng vào việc tăng cường sức mạnh tổng hợp của
miền Bắc, tạo đà cho sự phát triển và kháng chiến của cách mạng miền Nam.
Trong những năm 1961-1965, miền Bắc đã tăng cường chi viện mạnh mẽ cho miền Nam để
đối phó với chiến lược "Chiến tranh đặc biệt" của Mỹ:
oLực lượng bộ đội: Số lượng bộ đội từ miền Bắc vào miền Nam
tăng gấp 9 lần, nâng cao sức mạnh quân sự để đối đầu với quân đội Sài Gòn và quân đội Mỹ.
oVật chất chi viện: Số lượng vật chất như vũ khí, đạn dược, lương thực và trang thiết bị y tế
đảm bảo nguồn cung cấp cần thiết cho các lực lượng kháng chiến.
oHạ tầng và đường vận chuyển: Miền Bắc đã xây dựng và duy trì đường mòn Hồ Chí Minh
để vận chuyển binh lính, vũ khí là cách hiệu quả qua địa hình hiểm trở, vượt qua sự phong tỏa của địch.
oHỗ trợ hậu phương: Phong trào "Tất cả vì miền Nam ruột thịt"
động viên và huy động tài lực, nhân lực từ nhân dân, tạo nguồn lực mạnh mẽ cho chiến trường miền Nam. ⇨
Sự chi viện này đã giúp củng cố lực lượng và khả năng kháng chiến của
quân dân miền Nam, góp phần quan trọng vào việc làm thất bại các chiến
lược quân sự của Mỹ. • Vận dụng đường lối
Ngày 18/3/1962, Phó Thủ tướng Lê Thanh Nghị cắt băng khánh thành khu
công nghiệp Việt Trì. Đây là khu công nghiệp gôm các nhà máy hóa chất,
nhà máy giấy, nhà máy đường và nhà máy điện, đánh dấu bước phát triển của công cuộc
xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc trong kế hoạch 5 năm lần thứ nhất. Khu Công nghiệp
Việt Trì đã sản xuất được nhiều mặt hàng phục vụ sn xuất và đời sống nhân dân, từng là
niềm tự hào của người dân Đất Tổ và miền Bắc xã hội chủ nghĩa.