Trang 1
. TÍNH CHẤT CỦA DÃY TỈ SỐ BẰNG NHAU
I. KIẾN THỨC CƠ BẢN
1. Tính chất của dãy tỉ số bằng nhau
a c a c a c
b d b d b d
+−
= = =
+−
( )
,b d b d −
Từ dãy tỉ số bằng nhau
a c e
b d f
==
ta suy ra:
a c e a c e a c e
b d f b d f b d f
+ + − +
= = = =
+ + − +
( Giả thiết các tỉ số đều có nghĩa)
2. Khi nói các số
,,x y z
tỉ lệ với các số
,,abc
tức là ta có:
x y z
a b c
==
.
Ta cũng viết
II. BÀI TẬP
Bài 1: Tìm hai số
x
và
y
, biết:
9
11
x
y
=
và
60xy+=
.
b) Cho
74xy=
và
24yx-=
. Tính
x
và
y
.
a ……………………………………………………………
………………………………………………………………….
………………………………………………………………….
………………………………………………………………….
………………………………………………………………….
b ………………………………………………………
………………………………………………………….………
………………………………………………………………….
………………………………………………………………….
………………………………………………………………….
Trang 2
Bài 2: Cho
.
2 3 5
y
xz
==
Tìm
,,xyz
biết:
a)
30;xyz+ + =
b)
2 3 38;xyz− + =
Bài 3: Tìm
,,x y z
, biết rằng
;
5 6 8 7
x y y z
==
và
69x y z+ - =
.
………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………….
Bài 4: Tìm các số
,,abc
sao cho:
2 3 ; 5 b 7 cab==
và
3 5 7 30a c b+ - =
………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………….
CÁC BÀI TOÁN THỰC TẾ
Bài 5: Các cạnh của một tam giác có số đo tỉ lệ với các số
3, 5, 7.
Tính mỗi
cạnh của tam giác đó, biết chu vi của nó là
40,5 cm
.
Bài 6: Ba máy bơm cùng bơm nước vào một bể bơi có dung tích
3
235 m
.
Biết rằng thời gian để bơm được
3
1 m
nước của ba máy lần lượt là
3
phút,
4
phút và
5
phút. Hỏi mỗi máy bơm được bao nhiêu mét khối nước thì
đầy bể?
Bài 7: Ba lớp
7
có tất cả
153
học sinh. Số học sinh lớp
7B
bằng
8
9
số học
sinh lớp
7A
, số học sinh lớp
7C
bằng
17
16
số học sinh lớp
7B
. Tính số học sinh của
mỗi lớp.
Trang 3
HDG
Bài 1: a)
x 27; y 33==
. b)
xy
7x 4y
47
= Þ =
. Đáp số:
x 32; y 56==
.
Bài 2: a)
30
3 6; 9; 15.
2 3 5 2 3 5 10
y x y z
xz
xyz
++
= = = = = = = =
++
b)
4; 6; 10.x y z= = =
Bài 3: Hướng dẫn: Biến đổi
,
20 24 24 21
x y y z
==
.
Đáp số:
x 60; y 72; z 63= = =
.
Bài 4: Từ các điều kiện
23ab=
và
57bc=
ta suy ra
10a 15b 21c==
hay
10 15 21 3 5 7 30
2
210 210 210 21 14 10 63 50 98 15
a b c a b c a c b+-
= = Þ = = = = =
+-
.
Vậy:
2.21 42;a ==
2.14 28;b ==
2.10 20c ==
Bài 5: Các cạnh của tam giác lần lượt là:
8, 1cm; 13, 5cm; 18, 9cm
Bài 6: Gọi số mét khối nước bơm được của ba máy lần lượt là
( ) ( ) ( )
3 3 3
x m , y m , z m
.
Ta có:
x y z 235
3x 4y 5z.
+ + =
==
( )
1
Từ
3x 4y 5z==
suy ra
3x 4y 5z
60 60 60
==
hay
( )
x y z
2
20 15 12
==
Áp dụng tính chất của dãy tỉ số bằng nhau, từ (2) và (1) ta có:
x y z x y z 235
5
20 15 12 20 15 12 47
++
= = = = =
++
.
Do đó:
x 5.20 100, y 5.15 75, z 5.12 60= = = = = =
.
Vậy số mét khối bơm được của ba máy theo thứ tự là
333
100m , 75m , 60m
.
Bài 7: Gọi số học sinh của ba lớp 7A, 7B, 7C theo thứ tự là x, y, z. Theo đề bài, ta có:
Trang 4
8 17
x y z 153, y x, z y
9 16
+ + = = =
.
Do
8
yx
9
=
nên
y8
x9
=
hay
x y 17
; z y
9 8 16
==
nên
z 17
y 16
=
hay
yz
16 17
=
.
Ta có:
x y z x y z 153
3
18 16 17 18 16 17 51
++
= = = = =
++
.
x 3.18 54; y 3.16 48; z 3.17 51= = = = = =
.
Đáp số: Số học sinh của ba lớp 7A, 7B, 7C theo thứ tự là 54; 48; 51.

Preview text:

. TÍNH CHẤT CỦA DÃY TỈ SỐ BẰNG NHAU
I. KIẾN THỨC CƠ BẢN
1. Tính chất của dãy tỉ số bằng nhau a c a + c a − c = = =
(b d,b  −d ) b d b + d b − d a c e a c e a + c + e
a − c + e
Từ dãy tỉ số bằng nhau = = ta suy ra: = = = = b d f b d f b + d + f
b − d + f
( Giả thiết các tỉ số đều có nghĩa) x y z
2. Khi nói các số x, y, z tỉ lệ với các số a,b,c tức là ta có: = = . a b c
Ta cũng viết x : y : z = a : b : . c II. BÀI TẬP x 9
Bài 1: Tìm hai số x và y , biết: =
và x + y = 60 . y 11
b) Cho 7x = 4y và y - x = 24 . Tính x và y .
a  ……………………………………………………………
………………………………………………………………….
………………………………………………………………….
………………………………………………………………….
………………………………………………………………….
b ………………………………………………………
………………………………………………………….………
………………………………………………………………….
………………………………………………………………….
…………………………………………………………………. Trang 1 x y z Bài 2: Cho =
= . Tìm x, y,z biết: 2 3 5
a) x + y + z = 30;
b) x − 2y + 3z = 38; x y y z
Bài 3: Tìm x, y, z , biết rằng = ; =
và x + y - z = 69 . 5 6 8 7
………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………….
Bài 4: Tìm các số a,b,c sao cho: 2a = 3 ;
b 5 b = 7 c và 3a + 5c - 7b = 30
………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………….
CÁC BÀI TOÁN THỰC TẾ
Bài 5: Các cạnh của một tam giác có số đo tỉ lệ với các số 3, 5, 7. Tính mỗi
cạnh của tam giác đó, biết chu vi của nó là 40,5 cm .
Bài 6: Ba máy bơm cùng bơm nước vào một bể bơi có dung tích 3 235 m .
Biết rằng thời gian để bơm được 3
1 m nước của ba máy lần lượt là 3 phút,
4 phút và 5 phút. Hỏi mỗi máy bơm được bao nhiêu mét khối nước thì đầy bể? 8
Bài 7: Ba lớp 7 có tất cả 153 học sinh. Số học sinh lớp 7B bằng số học 9 17
sinh lớp 7 A , số học sinh lớp 7C bằng
số học sinh lớp 7B . Tính số học sinh của 16 mỗi lớp. Trang 2 HDG x y
Bài 1: a) x = 27; y = 33 . b) 7x = 4y Þ =
. Đáp số: x = 32; y = 56 . 4 7 x y z x + y + z 30 Bài 2: a) = = = =
= 3  x = 6; y = 9; z = 15. 2 3 5 2 + 3 + 5 10
b) x = 4; y = 6; z = 10. x y y z
Bài 3: Hướng dẫn: Biến đổi = , = . 20 24 24 21
Đáp số: x = 60; y = 72; z = 63 .
Bài 4: Từ các điều kiện 2a = 3b và 5b = 7c ta suy ra 10a = 15b = 21c 10a 15b 21c a b c
3a + 5c - 7b 30 hay = = Þ = = = = = 2 . 210 210 210 21 14 10 63 + 50 - 98 15
Vậy: a = 2.21 = 42; b = 2.14 = 28; c = 2.10 = 20
Bài 5: Các cạnh của tam giác lần lượt là: 8, 1cm; 13, 5cm; 18, 9cm
Bài 6: Gọi số mét khối nước bơm được của ba máy lần lượt là ( 3) ( 3) ( 3 x m , y m , z m ) . x + y + z = 235 Ta có: ( ) 1 3x = 4y = 5z. 3x 4y 5z x y z Từ 3x = 4y = 5z suy ra = = hay = = ( ) 2 60 60 60 20 15 12
Áp dụng tính chất của dãy tỉ số bằng nhau, từ (2) và (1) ta có: x y z x + y + z 235 = = = = = 5 . 20 15 12 20 + 15 + 12 47
Do đó: x = 5.20 = 100, y = 5.15 = 75, z = 5.12 = 60 .
Vậy số mét khối bơm được của ba máy theo thứ tự là 3 3 3 100m , 75m , 60m .
Bài 7: Gọi số học sinh của ba lớp 7A, 7B, 7C theo thứ tự là x, y, z. Theo đề bài, ta có: Trang 3 8 17 x + y + z = 153, y = x, z = y . 9 16 8 y 8 x y 17 z 17 y z Do y = x nên = hay = ; z = y nên = hay = . 9 x 9 9 8 16 y 16 16 17 x y z x + y + z 153 Ta có: = = = = = 3 . 18 16 17 18 + 16 + 17 51
x = 3.18 = 54; y = 3.16 = 48; z = 3.17 = 51 .
Đáp số: Số học sinh của ba lớp 7A, 7B, 7C theo thứ tự là 54; 48; 51. Trang 4