I THUY T MINH V DINH B O Đ I
Kính chào quý khách đã đến với Biệt điện mùa của Vua Bảo Đại, vị vua cuối
cùng của triều Nguyễn cũng vị vua cuối cùng của các triều đại phong kiến Việt
Nam,
Dinh 3 tên gọi của Biệt điện, ngày nay còn được gọi dinh Bảo Đại. Dinh do
kiến trúc nổi tiếng người Pháp Pau Veysseyre thiết kế mang đậm phong cách
Châu Âu vương giả.
Dinh được xây dựng trong vòng 5 năm, từ năm 1933 đến năm 1938 thì hoàn
thành, Dinh được bố trí trên đỉnh đồi Ái Ân với một vẻ đẹp nguy nga tráng lệ xứng tầm
nơi ở của các bậc đế vương. Dinh thự rộng hơn 1000 m2 với 26 phòng lớn nhỏ và được
chia làm 2 tầng. Từ năm 1938 đến năm 1945 vua Bảo Đại dùng dinh thự này để làm
việc, nghỉ mát săn bắn vào mùa hè. Từ khi Pháp quay trở lại tái chiếm Việt nam lần
thứ 2 ( 1946-1954) thành lập Quốc gia Việt Nam, năm 1949 vua Bảo Đại được người
Pháp tấn phong làm Quốc trưởng. Ông đã lấy Đà lạt thủ phủ của đất Hoàng triều
cương thổ”. Ông gia đình đã làm việc sống đây trong vòng 5 năm từ năm 1949
đến năm 1954.
Trên giá sách, Quý đoàn nhìn thấy bức di ảnh của vua Gia Long (tức Nguyễn Ánh)
ông là vị vua đầu tiên của triều Nguyễn, ông lên ngôi hoàng đế trị vì đất nước từ năm
1802 đến năm 1820. Hai bức tượng đồng 2 bên tượng vua Khải Định vị vua thứ 12
cũng cha của vua Bảo Đại. Bức tượng bên dưới vua Bảo Đại khi ông 28 tuổi.
Ông là vị vua thứ 13 và cũng là vị vua cuối cùng của triều Nguyễn. Bên trong kệ sách có
rất nhiều sách văn học sách kinh thánh viết toàn bộ bằng tiếng Pháp do Hoàng hậu
Nam Phương nghiên cứu theo đạo Thiên Chúa còn vua Bảo Đại thì theo đạo
Phật . Trong góc tủ vẫn còn lưu lại chiếc mũ bảo hiểm vua Bảo Đại sử dụng mỗi khi ông
đi tô. Bốn thanh kiếm trên cao của các cận thần thị vệ được sử dụng khi Vua làm
những nghi lễ lớn tại Dinh thự này.
Trên bàn làm việc các dụng cụ văn phòng của vua Bảo Đại. Chiếc điện thoại
bên trong không số dành cho vua Bảo Đại sử dụng, chiếc điện thoại bên ngoài được
mắc sau này dành cho tổng thống Nguyễn Văn Thiệu sử dụng. Thời Việt Nam Cộng
hòa ở Miền nam, khi vua Bảo Đại sống lưu vong ở Pháp thì Tổng thống Ngô Đình Diệm
lấy Dinh I nơi nghỉ mát làm việc, tổng thống Nguyễn Văn Thiệu lấy dinh thự này
nơi làm việc và nghỉ mát.
Hai dãy cờ trên bàn làm việc cờ của các nước quan hệ ngoại giao với Quốc
gia Việt Nam với khoảng 30 quốc gia trên thế giới.
Hai chiếc ấn được đúc bằng đồng, chiếc bên trong ấn dân sự, chiếc bên ngoài
ấn quân sự, vua Bảo Đại sử dụng khi ông Quốc trưởng làm việc tại Dinh thự
này. Còn chiếc ấn bằng vàng ròng nặng hơn 10 kg gọi ấn Hoàng đế chi bảo thì vua
Bảo Đại giao nộp lại cho Chính phủ Lâm thời Việt Nam Dân chủ Cộng hòa vào ngày
30/8/1945 khi ông tuyên bố Chiếu thoái vị trước quốc dân đồng bào tại quảng trường
Ngọ Môn (Huế).
đây cầu thang thoát hiểm của nhà vua, cầu thang này được thiết kế thông
lên tầng lầu sân thượng, khi biến cố vua Bảo Đại lên sân thượng rời đi bằng
trực thăng,
Căn phòng bên trong đây là phòng cơ yếu dùng để dịch mật mã và lưu trữ tài liệu,
nay được sử dụng phòng trưng bày. Bên trong trưng bày các hiện vật dùng cho nhà
vua các hình ảnh vua Bảo Đại đi kinh các vùng miền đất nước, lát nữa còn thời
gian quý đoàn sẽ tham quan sau.
Trên tường quý đoàn nhìn thấy bức ảnh gia đình nhà vua, tấm ảnh bên trong
nhà vua khi ông tròn 40 tuổi, Chính giữa Nam Phương Hoàng Hậu, người vợ chánh
cung của Vua Bảo Đại khi bà 38 tuổi, còn ảnh bên ngoài là Đông cung Thái tử Bảo Long,
ảnh chụp năm ông 19 tuổi, lúc này ông đang giữ chức trung tá danh dự của đội Ngự lâm
quân.
Xin được giới thiệu tới quý đoàn đôi nét về đời của Hoàng Hậu Nam Phương,
tên thật Nguyễn Hữu Thị Lan sinh năm 1914, quê thị Công, tỉnh Tiền
Giang. con của Long Mỹ Quận công Nguyễn Hữu Hào một đại điền chủ giàu
tại đất nam kỳ lục tỉnh. Khi còn được gia đình cho sang Pháp du học, đến năm
1932 tốt nghiệp tài toàn phần Pháp trở về nước. Gần một năm sau, khi Hoàng
Đế Bảo Đại lên nghỉ mát Đà Lạt, trong một buổi dạ tiệc tại khách sạn Palace, do Toàn
quyền Đông Dương Pierre Pasquier Thị trưởng Đà Lạt sắp đặt, Nguyễn Hữu Thị Lan
Hoàng Đế Bảo Đại gặp mặt nhau. Năm 1934 diễn ra lễ đại hôn với nhà Vua, khi đó
nhà vua 21 tuổi, hoàng hậu tròn 20 tuổi. Sau thời gian chung sống với vua,hạ sinh 5
người con 2 hoàng tử 3 công chúa. Năm 1947 đưa các con sang Pháp sinh sống
ăn học. Năm 1963 mắc căn bệnh ung thư qua đời tại Pháp, hưởng dương
50 tuổi.
Thái tử Bảo Long, tên đầy đủ Nguyễn Phúc Bảo Long sinh năm 1936, ông
đích trưởng tử của Vua Nam Phương Hoàng hậu, ông được tấn phong Đông cung
Thái tử năm 1939 khi ông mới 3 tuổi. Lớn lên ông theo học một trường bị Pháp, ra
trường ông gia đăng lính dương Pháp, chiến đấu Algérie. Sau khi rời quân ngũ,
ông theo học ngành Luật Khoa học Chính trị tại Paris. Ông vào làm trong một ngân
hàng của gia đình bên ngoại rồi sống lặng lẽ, không dính đến việc chính trị. Tuy nhiên,
ông đã từng cộng tác với Hoàng tử Bảo Vàng (con của vua Duy Tân) trong nhiều dự án
về từ thiện, giáo dục văn hóa cho người Việt Nam hải ngoại. Thái tử Bảo Long
không kết hôn, một thời gian ông sinh sống với một gái Pháp, này đã con
riêng, tên là Isabel Ébey, ông bà không có con chung cho tới ngày bà này mất, từ đó ông
không còn quan hệ tình cảm với ai nữa. Thái tử Bảo Long qua đời tại Bệnh viện Sens,
Pháp năm 2007, hưởng thọ 72 tuổi.
Hoàng tử út Bảo Thăng sinh năm 1943 tại Dinh thự này, ông tên thật Nguyễn
Phúc Bảo Thăng. Ông theo mẹ Nam Phương hoàng hậu sang Pháp vào giữa năm
1947. Ông đã trở thành người đứng đầu của hoàng tộc nhà Nguyễn sau cái chết của
anh trai mình đích trưởng tử Thái tử Bảo Long. Tại Pháp ông sống độc thân cho đến
khi qua đời tại Paris, vào ngày 15 tháng 3 năm 2017, hưởng thọ 75 tuổi.
Công chúa Nguyễn Phúc Phương Mai, sinh 1937 tại Đà Lạt. Năm 1947, Công
chúa rời Việt Nam cùng mẹ sống tại ngoại ô của thành phố Cannes, nước Pháp. Vào
khoảng giữa năm 1949 - 1953 Phương Mai được học Pháp sau đó trở về Việt
Nam. học tại trường Nữ tu Đà Lạt (nay Trường Phổ thông Dân tộc Nội trú Lâm
Đồng). Cô đã phải lận đận ngay khi thôi học trung học, cô đã yêu một phi công, người lái
máy bay cho cựu hoàng đã con với anh này, do ghen tuông họ đã chia tay. Năm
1971, Phương Mai kết hôn với 1 doanh nhân người Ý làm trong ngành may mặc
Pietro Badoglio, cháu nội của thủ tướng thứ 30 của Vương quốc Ý, họ hai người
con, công chúa Phương Mai sống chung với em gái mình Công chúa Phương Dung
tại ngoại ô Paris. Bà mất ngày 16/01/2021 tại Pháp, hưởng thọ 85 tuổi.
Công chúa Nguyễn Phúc Phương Liên sinh năm 1938 tại Đà Lạt. Khi còn nhỏ
Phương Liên học trung học tại trường Nữ tu Đà Lạt. Sau đó Phương Liên tốt nghiệp
tài toàn phần trở thành một viên chức Ngân hàng. người hiếu nhất với cha
mẹ, gia đình cũng khá giả nên hằng năm vẫn gửi thư hỏi thăm biếu tiền khi vua
Bảo Đại còn sống. Phương Liên rất đẹp giống mẹ nhưng không chỉ giống mẹ về nhan
sắc còn giống cả tính thùy mị. Nhưng Phương Liên làm việc Hồng Kông nên
cũng ít dịp về thăm thân phụ thân mẫu Pháp. Năm 1962 Phương Liên kết hôn
với một nhân viên Ngân hàng tên Bernard Soulain, Chabrignac, Pháp, vợ chồng
Công chúa Phương Liên đang sống Cannes sở sản xuất rượu đó. Ông
có với nhau 2 người con.
Công chúa Nguyễn Phúc Phương Dung sinh năm 1942, tại Cung An Định, Huế.
Khi còn nhỏ Phương Dung cũng học trung học tại trường Nữ tu Đà Lạt sau đó cũng
tốt nghiệp tài toàn phần như chị mình Công chúa Phương Liên, nhưng Phương
Dung làm nghề giữ trẻ Paris với đồng lương chẳng dả mấy nên đã không thể trợ
giúp thân phụ. cũng như các anh chị em của mình không thích Monique Baudot,
vợ sau của vua Bảo Đại. Công chúa Phương Dung chồng một doanh nhân người
Pháp gốc Do Thái đã qua đời, hai người sống với nhau một con trai tên Benjamin
Phương Nguyễn, Phương Nguyễn đang sống Paris với vợ con trai. Hiện nay
Phương Dung sinh sống tại ngoại ô Paris, Pháp.
Căn phòng rộng đoàn chúng ta đang qua đây phòng chờ yết kiến, dành cho
những vị khách đến yết kiến nhà vua, khi được sự đồng ý của vua thì Đổng ngự tiền
văn phòng sẽ xếp lịch và các vị khách sẽ chờ yết kiến nhà vua tại căn phòng này.
Kính mời quý khách tham quan phòng khách chính
Trong căn phòng khách chính hiện vật vẫn giữ nguyên như cũ, chiếc đàn Piano
được vua Bảo Đại mang từ Pháp về tặng Hoàng Hậu Nam Phương, khi nhàn rỗi Hoàng
hậu các công chúa chơi đàn, hiện nay chiếc đàn vẫn còn sử dụng tốt. Trên tường
bức tranh đền Angcovat của Cămpuchia do nhà vua Shihanouk gửi tặng vua Bảo Đại
vào năm 1951. Còn đây bức ảnh truyền thần của Vua Bảo Đại, ảnh chụp năm 1951
khi ông 38 tuổi. Vua Bảo Đại tên thật là Nguyễn Phúc Vĩnh Thụy sinh năm 1913 tại Huế
con trai duy nhất của vua Khải Định. Năm 1925 vua Khải Định mất, ông về nước chịu
tang cha. Năm 1926 ông lên ngôi Hoàng đế lấy niên hiệu Bảo Đại. Sau khi lên ngôi
ông tiếp tục sang Pháp du học, công việc triều đình giao cho các quan phụ chính đại
thần. Năm 1932 ông hồi loan về Việt nam trực tiếp trị vị đất nước. Năm 1945, cách
mạng tháng 8 thành công ông đã tuyên bố thoái vị, trao cặp Quốc ấn Quốc kiếm cho
chính quyền cách mạng. Ông được Chủ tịch Hồ Chí Minh mời ra nội làm cố vấn tối
cao cho Chính phủ lâm thời Việt Nam Dân Chủ Cộng hòa. Ông ra nội làm việc được
6 tháng. Nhân chuyến đi ngoại giao sang Trùng khánh - Trung Quốc, ông qua HongKong
ở lại trong một khách sạn và viết thư về nước xin từ chức.
Khi thực dân Pháp trở lại tái chiếm Việt Nam lần thứ hai với “Giải pháp Bảo
Đại” người Pháp đưa Bảo Đại về Việt Nam, năm 1949 thì tấn phong ông làm Quốc
trưởng Quốc gia Việt Nam tương đương chức tổng thống bây giờ. Sau Chiến thắng Điện
Biên Phủ, hiệp định Giơnevơ được kết, hòa bình được lập lại, Pháp rút ra khỏi 3
nước Đông dương. Năm 1955 khi ông đang Pháp, thủ tướng Ngô Đình Diệm trong
một cuộc trưng cầu dân ý gian lận đã truất phế ông lên làm tổng thống, không thi
hành hiệp định Giơnevơ lập ra Việt Nam Cộng hòa tại Miền nam Việt Nam. Vua Bảo
Đại sống lưu vong Pháp không trở về Việt Nam nữa. Năm 1982 ông cưới
Monique Baudot quốc tịch Pháp, kém ông 33 tuổi, ông sống chung cho tới ngày
cuối đời. Ông mất ngày 31/7/1997 do già yếu tại một quân y viện Pari, hưởng thọ 85
tuổi.
Khi nghiên cứu về vua Bảo Đại, người ta phát hiện ra rằng, cuộc đời ông có nhiều
sự kiện gắn liền với con số 13. Trong khi trên thế giới, rất nhiều quốc giarất nhiều
người kiêng kị con số 13 cho rằng đó một con số tiềm ẩn những rủi ro… Nhưng
như một định mệnh Vua Bảo Đại có cuộc đời gắn liền với con số 13.
1. Ông sinh năm 1913 (chính xác là ngày 22/10/1913, tức 23/9 năm Quý Sửu)
2. Ông lên ngôi năm 1926, như vậy Bảo Đại lên ngôi năm 13 tuổi.
3. Khi lên ngôi, ông là vị Vua thứ 13 của triều Nguyễn, và cũng là vị vua cuối cùng
trong lịch sử phong kiến Việt Nam.
4. Sau khi lên ngôi năm 1926 ông trở lại Pháp để tiếp tục việc học, ông trao
quyền lại cho Phụ chính thân thần Tôn Thất Hân, mãi đến ngày 8/9/1932, ông mới hồi
loan chính thức trị vì đất nước.
Tháng 8/1945, trước cao trào cách mạng của nhân dân, ông thoái vị ngày
30/8/1945 trao lại ấn kiếm cho đại diện Chính phủ cách mạng dưới sự lãnh đạo của
Chủ tịch Hồ Chí Minh, chấm dứt vĩnh viễn chế độ quân chủ tại Việt Nam. Như vậy vua
Bảo Đại thực sự trị vì đất nước chỉ 13 năm.
5. Ngày 31/7/1997, Bảo Đại qua đời tại quân y viện Pari, đến ngày 6/8/1997
ông mới được đem chôn cất tại nghĩa trang Thiên Chúa giáo Passy (Paris). Tháng 8, trời
thu Paris trong xanh rất đẹp, nhưng khi thi hài ông sắp được hạ huyệt (giờ tốt đã được
chọn trước) thì trời đột ngột đổ mưa làm tất cả những người dự đám tang đều ướt đẫm.
Trời mưa làm huyệt mộ ngập nước nên không thể nào tiến hành nghi lễ hạ huyệt,
nhưng giờ lành lại không đợi ai bao giờ nên mọi người ra sức tát cạn nước e giờ tốt
qua đi, khi nước được tát cạn, trời đã bớt mưa thì đồng hồ điểm đúng 13 giờ… Như vậy
thi hài ông được hạ huyệt lúc 13 giờ.
6. Vua Bảo Đại thọ 85 tuổi, và nếu cộng 2 con số này vào thì cũng được số 13
7. Sinh thời vua Bảo Đại với Hoàng hậu Nam Phương 5 người con Hoàng
Thái tử Bảo Long, Hoàng tử Bảo Thăng, Công chúa Phương Mai, Phương Liên,
Phương Dung; với Thứ phi Mộng Điệp 3 người Hoàng nữ Phương Thảo, Hoàng
nam Bảo Hoàng, Hoàng nam Bảo Sơn; với bà Thứ phi Lê Thị Phi Ánh 2 người là Hoàng
nữ Phương Minh, Hoàng nam Bảo Ân; với người đẹp Hoàng Tiểu Lan 1 hoàng nữ
Nguyễn Phúc Phương An; với Vicky 1 ngườiNguyễn Phúc Phương Từ; và bà Thứ
Phi Mộng Điệp cho biết trong sổ gia đình của vua Bảo Đại do Từ Cung giữ còn một
người con nữa nhưng không ghi mẹ ai. Như thế Bảo Đại 13 người con chính thức
được ghi nhận!
Những cái nhất và những câu nói bất hủ của vua Bảo Đại:
1. Vua Bảo Đại là vị vua sống thọ nhất trong các vua triều Nguyễn ( 85 tuổi )
2. Ông cũng vị Vua vợ đa vùng miền nhiều quốc gia nhất. ( Ba Miền:
Bắc, Trung, Nam; Quốc gia: Việt, Pháp, Trung quốc)
3. “Ta thà làm dân một nước tự do còn hơn làm vua một nước nô lệ”- Chiếu thoái
vị năm 1945
4. “Trẫm cưới vợ cho trẫm, đâu phải cưới cho cụ Tôn Thất Hân Triều đình
đâu”- khi Từ cung triều thần ngăn cản vua đòi lấy Nguyễn Hữu Thị Lan
không môn đăng hộ đối lại còn theo đạo công giáo, Vua cứng rắn thưa
với mẹ rằng không lấy được Lan thì nhà vua sẽ ở không (ở giá) suốt đời và nói
với triều đình câu nói trên,
Căn phòng tiếp theo phòng tiếp khách thân mật. Ông dùng căn phòng này để
tiếp khách tin cẩn trong hoàng triều người thân trong Hoàng tộc. Vua Bảo Đại rất
thích săn băn chơi thể thao. Trên tường còn lưu lại cặp sừng nai rừng do chính vua
Bảo Đại săn được trên đỉnh núi Langbiang, đỉnh núiđộ cao 2.169 m so với mặt nước
biển, đây cũng là một danh thắng nổi tiếng của TP. Đà Lạt.
Trên tường bức tranh sơn dầu Thứ phi Bùi Mộng Điệp - người vợ thứ 2 của
Vua Bảo Đại. Thứ phi Bùi Mộng Điệp sinh năm 1924 tại Bắc Ninh, thuở nhỏ sống chủ
yếu cùng nội, rồi được một người bác ruột Nội đón lên nuôi dưỡng cho ăn
học, thời trẻ rất xinh đẹp, nổi tiếng tuyệt sắc giai nhân đất thành. Cách mạng
tháng Tám 1945 thành công, Bảo Đại được mời ra Nội làm cố vấn cho Chính phủ
lâm thời. Lần đầu gặp Mộng Điệp ở sân tennis vào tháng 9 năm 1945, hai người đã phải
lòng nhau. Họ về chung sống tại căn hộ số 51 đường Trần Hưng Đạo. Trong thời gian
này, Bảo Đại cũng qua lại với hoa khôi Lệ Lệ “Hoa hậu Áo lụa
Đông”. Ông xem bà Mộng Điệp là "Thứ phi" phương Bắc
Ông với nhau 3 người con, hai hoàng nam một hoàng nữ. Hoàng nam
Bảo Hoàng mất sớm do bệnh tật, Hoàng nam Bảo Sơn mất trong một vụ tai nạn máy
bay khi mới ngoài 30 tuổi, chưa ai lập gia đình. Hoàng nữ Nguyễn Phúc Phương Thảo
hiện đang sinh sống tại Pháp, năm 1994 về Việt Nam lưu lại Dinh thự này 2
ngày đêm. Năm 2011 Thứ phi Bùi Mộng Điệp qua đời một cơn đau tim, hưởng thọ
88 tuổi.
Căn phòng tiếp theo quý đoàn đang tham quan phòng khánh tiết, phòng này
nhà vua dùng để họp nội các chiêu đãi yến tiệc. Trên tường bức ảnh ngôi điện
Kiến Trung Huế, Vua Khải Định cho xây dựng vào năm 1921 đến năm 1923 thì hoàn
thành. Ban đầu điện Kiến Trung dùng làm nơi làm việc của Vua Khải Định, sau đó vua
Khải Định dùng làm nơi cùng với gia đình. Chính tại ngôi điện này diễn ra nhiều sự
việc quan trọng trong cuộc đời vua Bảo Đại, năm 1926 làm lễ đăng quang lên ngôi
Hoàng Đế, năm 1934 thì diễn ra lễ thành hôn của nhà Vua với Hoàng Hậu Nam
Phương. Năm 1946 chiến tranh xảy ra ngôi điện đã bị phá hủy chỉ còn nền điện hàng
lan can trong khu vực Tử Cấm Thành.
Vào ngày 16/2/2019, Trung tâm Bảo tồn di tích cố đô Huế đã tổ chức lễ khởi công
phục hồi, tôn tạo di tích điện Kiến Trung. Dự án tổng mức đầu hơn 123 tỉ đồng, dự
kiến hoàn thành vào năm 2023.
Trên kệ tủ quý khách thấy bức tượng vua Bảo Đại được đúc năm ông 28 tuổi, trên
ngực áo có huân chương Bắc đẩu bội tinh, huân chương long tinh và thẻ bài danh dự do
người Pháp trao tặng.
Bên trên căn phòng đây quý khách thấy 2 hiện vật, bên trên bức tranh núi
rừng Tây nguyên do họa sỹ dân tộc thiểu số BanThuột gửi tặng vua năm 1949. Còn
bên dưới tấm bản đồ Việt Nam bằng bạc được trạm trổ rất tinh xảo do một số sinh
viên Việt Nam du học tại Pháp gửi tặng vua năm 1952. Trên bản đồ hình ảnh nền
kinh tế danh lam thắng cảnh đặc trưng của 3 miền đất nước, miền Bắc cầu Thê
húc, đền Ngọc sơn; miền Trung Đại nội Huế; miền Nam đền Hùng Vương nay
Thảo cầm viên Sài Gòn. Các sinh viên có tư tưởng tiến bộ đã cho khắc lên tấm bản đồ 4
chữ Độc lập -Thống nhất” như muốn nhắn nhủ tới vua Bảo Đại về khát vọng Độc lập
dân tộc Thống nhất nước nhà. Nền vàng với 3 sọc đỏ cờ của Quốc gia Việt Nam
thời bấy giờ. Trong Dinh, đây cũng là một hiện vật rất có giá trị.
Căn phòng quý khách tiếp tục tham quan đây phòng ăn của các công chúa
hoàng tử Bảo Thăng. Đông cung thái tử Bảo Long người được chọn kế vị ngai vàng
được phép dùng bữa với vua và hoàng hậu ở một phòng riêng.
Còn căn phòng ở cuối kế đây là phòng giải trí của các hoàng tử và công chúa, nay
là phòng dịch vụ hóa trang.
Đến đây, thuyết minh cũng đã giới thiệu đôi nét về tiểu sử gia đình vua Bảo Đại
tại tầng trệt. Xin mời quý khách lên tầng lầu tham quan phòng ngủ của các thành viên
gia đình, phòng sinh hoạt, lầu ngắm trăng của Vua Bảo Đại.
Chúc quý khách một chuyến du lịch, khám phá Đà Lạt thật vui, thật hấp dẫn
đầy ấn tượng,
Chúc Qúy khách thật nhiều sức khỏe, xin cảm ơn và hẹn gặp lại !

Preview text:

BÀI THUY T Ế MINH VỀ DINH B O Ả Đ I
Kính chào quý khách đã đến với Biệt điện mùa hè của Vua Bảo Đại, vị vua cuối
cùng của triều Nguyễn và cũng là vị vua cuối cùng của các triều đại phong kiến Việt Nam,
Dinh 3 là tên gọi của Biệt điện, ngày nay còn được gọi là dinh Bảo Đại. Dinh do
kiến trúc sư nổi tiếng người Pháp là Pau Veysseyre thiết kế mang đậm phong cách Châu Âu vương giả.
Dinh được xây dựng trong vòng 5 năm, từ năm 1933 đến năm 1938 thì hoàn
thành, Dinh được bố trí trên đỉnh đồi Ái Ân với một vẻ đẹp nguy nga tráng lệ xứng tầm
nơi ở của các bậc đế vương. Dinh thự rộng hơn 1000 m2 với 26 phòng lớn nhỏ và được
chia làm 2 tầng. Từ năm 1938 đến năm 1945 vua Bảo Đại dùng dinh thự này để làm
việc, nghỉ mát và săn bắn vào mùa hè. Từ khi Pháp quay trở lại tái chiếm Việt nam lần
thứ 2 ( 1946-1954) và thành lập Quốc gia Việt Nam, năm 1949 vua Bảo Đại được người
Pháp tấn phong làm Quốc trưởng. Ông đã lấy Đà lạt là thủ phủ của đất “ Hoàng triều
cương thổ”. Ông và gia đình đã làm việc và sống ở đây trong vòng 5 năm từ năm 1949 đến năm 1954.
Trên giá sách, Quý đoàn nhìn thấy bức di ảnh của vua Gia Long (tức Nguyễn Ánh)
ông là vị vua đầu tiên của triều Nguyễn, ông lên ngôi hoàng đế và trị vì đất nước từ năm
1802 đến năm 1820. Hai bức tượng đồng 2 bên là tượng vua Khải Định vị vua thứ 12
và cũng là cha của vua Bảo Đại. Bức tượng bên dưới là vua Bảo Đại khi ông 28 tuổi.
Ông là vị vua thứ 13 và cũng là vị vua cuối cùng của triều Nguyễn. Bên trong kệ sách có
rất nhiều sách văn học và sách kinh thánh viết toàn bộ bằng tiếng Pháp do Hoàng hậu
Nam Phương nghiên cứu vì bà theo đạo Thiên Chúa còn vua Bảo Đại thì theo đạo
Phật . Trong góc tủ vẫn còn lưu lại chiếc mũ bảo hiểm vua Bảo Đại sử dụng mỗi khi ông
đi mô tô. Bốn thanh kiếm trên cao của các cận thần thị vệ được sử dụng khi Vua làm
những nghi lễ lớn tại Dinh thự này.
Trên bàn làm việc là các dụng cụ văn phòng của vua Bảo Đại. Chiếc điện thoại
bên trong không có số dành cho vua Bảo Đại sử dụng, chiếc điện thoại bên ngoài được
mắc sau này dành cho tổng thống Nguyễn Văn Thiệu sử dụng. Thời Việt Nam Cộng
hòa ở Miền nam, khi vua Bảo Đại sống lưu vong ở Pháp thì Tổng thống Ngô Đình Diệm
lấy Dinh I là nơi nghỉ mát và làm việc, tổng thống Nguyễn Văn Thiệu lấy dinh thự này là
nơi làm việc và nghỉ mát.
Hai dãy cờ trên bàn làm việc là cờ của các nước có quan hệ ngoại giao với Quốc
gia Việt Nam với khoảng 30 quốc gia trên thế giới.
Hai chiếc ấn được đúc bằng đồng, chiếc bên trong là ấn dân sự, chiếc bên ngoài
là ấn quân sự, vua Bảo Đại sử dụng khi ông là Quốc trưởng và làm việc tại Dinh thự
này. Còn chiếc ấn bằng vàng ròng nặng hơn 10 kg gọi là ấn Hoàng đế chi bảo thì vua
Bảo Đại giao nộp lại cho Chính phủ Lâm thời Việt Nam Dân chủ Cộng hòa vào ngày
30/8/1945 khi ông tuyên bố Chiếu thoái vị trước quốc dân đồng bào tại quảng trường Ngọ Môn (Huế).
Và đây là cầu thang thoát hiểm của nhà vua, cầu thang này được thiết kế thông
lên tầng lầu và sân thượng, khi có biến cố vua Bảo Đại lên sân thượng và rời đi bằng trực thăng,
Căn phòng bên trong đây là phòng cơ yếu dùng để dịch mật mã và lưu trữ tài liệu,
nay được sử dụng là phòng trưng bày. Bên trong trưng bày các hiện vật dùng cho nhà
vua và các hình ảnh vua Bảo Đại đi kinh lý các vùng miền đất nước, lát nữa còn thời
gian quý đoàn sẽ tham quan sau.
Trên tường quý đoàn nhìn thấy bức ảnh gia đình nhà vua, tấm ảnh bên trong là
nhà vua khi ông tròn 40 tuổi, Chính giữa là Nam Phương Hoàng Hậu, người vợ chánh
cung của Vua Bảo Đại khi bà 38 tuổi, còn ảnh bên ngoài là Đông cung Thái tử Bảo Long,
ảnh chụp năm ông 19 tuổi, lúc này ông đang giữ chức trung tá danh dự của đội Ngự lâm quân.
Xin được giới thiệu tới quý đoàn đôi nét về đời tư của Hoàng Hậu Nam Phương,
bà tên thật là Nguyễn Hữu Thị Lan sinh năm 1914, quê bà ở thị xã Gò Công, tỉnh Tiền
Giang. Bà là con của Long Mỹ Quận công Nguyễn Hữu Hào là một đại điền chủ giàu có
tại đất nam kỳ lục tỉnh. Khi còn bé bà được gia đình cho sang Pháp du học, đến năm
1932 bà tốt nghiệp tú tài toàn phần Pháp và trở về nước. Gần một năm sau, khi Hoàng
Đế Bảo Đại lên nghỉ mát ở Đà Lạt, trong một buổi dạ tiệc tại khách sạn Palace, do Toàn
quyền Đông Dương Pierre Pasquier và Thị trưởng Đà Lạt sắp đặt, Nguyễn Hữu Thị Lan
và Hoàng Đế Bảo Đại gặp mặt nhau. Năm 1934 diễn ra lễ đại hôn với nhà Vua, khi đó
nhà vua 21 tuổi, hoàng hậu tròn 20 tuổi. Sau thời gian chung sống với vua, bà hạ sinh 5
người con 2 hoàng tử và 3 công chúa. Năm 1947 bà đưa các con sang Pháp sinh sống
và ăn học. Năm 1963 bà mắc căn bệnh ung thư và qua đời tại Pháp, bà hưởng dương 50 tuổi.
Thái tử Bảo Long, tên đầy đủ là Nguyễn Phúc Bảo Long sinh năm 1936, ông là
đích trưởng tử của Vua và Nam Phương Hoàng hậu, ông được tấn phong Đông cung
Thái tử năm 1939 khi ông mới 3 tuổi. Lớn lên ông theo học một trường võ bị Pháp, ra
trường ông gia đăng lính Lê dương Pháp, chiến đấu ở Algérie. Sau khi rời quân ngũ,
ông theo học ngành Luật và Khoa học Chính trị tại Paris. Ông vào làm trong một ngân
hàng của gia đình bên ngoại rồi sống lặng lẽ, không dính đến việc chính trị. Tuy nhiên,
ông đã từng cộng tác với Hoàng tử Bảo Vàng (con của vua Duy Tân) trong nhiều dự án
về từ thiện, giáo dục và văn hóa cho người Việt Nam ở hải ngoại. Thái tử Bảo Long
không kết hôn, có một thời gian ông sinh sống với một cô gái Pháp, cô này đã có con
riêng, tên là Isabel Ébey, ông bà không có con chung cho tới ngày bà này mất, từ đó ông
không còn quan hệ tình cảm với ai nữa. Thái tử Bảo Long qua đời tại Bệnh viện Sens,
Pháp năm 2007, hưởng thọ 72 tuổi.
Hoàng tử út Bảo Thăng sinh năm 1943 tại Dinh thự này, ông tên thật là Nguyễn
Phúc Bảo Thăng. Ông theo mẹ là Nam Phương hoàng hậu sang Pháp vào giữa năm
1947. Ông đã trở thành người đứng đầu của hoàng tộc nhà Nguyễn sau cái chết của
anh trai mình là đích trưởng tử Thái tử Bảo Long. Tại Pháp ông sống độc thân cho đến
khi qua đời tại Paris, vào ngày 15 tháng 3 năm 2017, hưởng thọ 75 tuổi.
Công chúa Nguyễn Phúc Phương Mai, sinh 1937 tại Đà Lạt. Năm 1947, Công
chúa rời Việt Nam cùng mẹ và sống tại ngoại ô của thành phố Cannes, nước Pháp. Vào
khoảng giữa năm 1949 - 1953 Phương Mai được học ở Pháp và sau đó trở về Việt
Nam. Cô học tại trường Nữ tu Đà Lạt (nay là Trường Phổ thông Dân tộc Nội trú Lâm
Đồng). Cô đã phải lận đận ngay khi thôi học trung học, cô đã yêu một phi công, người lái
máy bay cho cựu hoàng và đã có con với anh này, do ghen tuông họ đã chia tay. Năm
1971, Phương Mai kết hôn với 1 doanh nhân người Ý làm trong ngành may mặc là
Pietro Badoglio, là cháu nội của thủ tướng thứ 30 của Vương quốc Ý, họ có hai người
con, công chúa Phương Mai sống chung với em gái mình là Công chúa Phương Dung
tại ngoại ô Paris. Bà mất ngày 16/01/2021 tại Pháp, hưởng thọ 85 tuổi.
Công chúa Nguyễn Phúc Phương Liên sinh năm 1938 tại Đà Lạt. Khi còn nhỏ
Phương Liên học trung học tại trường Nữ tu Đà Lạt. Sau đó Phương Liên tốt nghiệp Tú
tài toàn phần và trở thành một viên chức Ngân hàng. Cô là người có hiếu nhất với cha
mẹ, vì gia đình cũng khá giả nên hằng năm cô vẫn gửi thư hỏi thăm và biếu tiền khi vua
Bảo Đại còn sống. Phương Liên rất đẹp giống mẹ nhưng không chỉ giống mẹ về nhan
sắc mà còn giống cả tính thùy mị. Nhưng vì Phương Liên làm việc ở Hồng Kông nên
cũng ít có dịp về thăm thân phụ và thân mẫu ở Pháp. Năm 1962 Phương Liên kết hôn
với một nhân viên Ngân hàng tên là Bernard Soulain, ở Chabrignac, Pháp, vợ chồng
Công chúa Phương Liên đang sống ở Cannes và có cơ sở sản xuất rượu ở đó. Ông bà có với nhau 2 người con.
Công chúa Nguyễn Phúc Phương Dung sinh năm 1942, tại Cung An Định, Huế.
Khi còn nhỏ Phương Dung cũng học trung học tại trường Nữ tu Đà Lạt và sau đó cũng
tốt nghiệp Tú tài toàn phần như chị mình Công chúa Phương Liên, nhưng vì Phương
Dung làm nghề giữ trẻ ở Paris với đồng lương chẳng dư dả mấy nên đã không thể trợ
giúp thân phụ. Bà cũng như các anh chị em của mình không thích bà Monique Baudot,
vợ sau của vua Bảo Đại. Công chúa Phương Dung có chồng là một doanh nhân người
Pháp gốc Do Thái đã qua đời, hai người sống với nhau có một con trai tên là Benjamin
Phương Nguyễn, Phương Nguyễn đang sống ở Paris với vợ và con trai. Hiện nay
Phương Dung sinh sống tại ngoại ô Paris, Pháp.
Căn phòng rộng đoàn chúng ta đang qua đây là phòng chờ yết kiến, dành cho
những vị khách đến yết kiến nhà vua, khi được sự đồng ý của vua thì Đổng lý ngự tiền
văn phòng sẽ xếp lịch và các vị khách sẽ chờ yết kiến nhà vua tại căn phòng này.
Kính mời quý khách tham quan phòng khách chính
Trong căn phòng khách chính hiện vật vẫn giữ nguyên như cũ, chiếc đàn Piano
được vua Bảo Đại mang từ Pháp về tặng Hoàng Hậu Nam Phương, khi nhàn rỗi Hoàng
hậu và các công chúa chơi đàn, hiện nay chiếc đàn vẫn còn sử dụng tốt. Trên tường có
bức tranh đền Angcovat của Cămpuchia do nhà vua Shihanouk gửi tặng vua Bảo Đại
vào năm 1951. Còn đây là bức ảnh truyền thần của Vua Bảo Đại, ảnh chụp năm 1951
khi ông 38 tuổi. Vua Bảo Đại tên thật là Nguyễn Phúc Vĩnh Thụy sinh năm 1913 tại Huế
là con trai duy nhất của vua Khải Định. Năm 1925 vua Khải Định mất, ông về nước chịu
tang cha. Năm 1926 ông lên ngôi Hoàng đế lấy niên hiệu là Bảo Đại. Sau khi lên ngôi
ông tiếp tục sang Pháp du học, công việc triều đình giao cho các quan phụ chính đại
thần. Năm 1932 ông hồi loan về Việt nam trực tiếp trị vị đất nước. Năm 1945, cách
mạng tháng 8 thành công ông đã tuyên bố thoái vị, trao cặp Quốc ấn và Quốc kiếm cho
chính quyền cách mạng. Ông được Chủ tịch Hồ Chí Minh mời ra Hà nội làm cố vấn tối
cao cho Chính phủ lâm thời Việt Nam Dân Chủ Cộng hòa. Ông ra Hà nội làm việc được
6 tháng. Nhân chuyến đi ngoại giao sang Trùng khánh - Trung Quốc, ông qua HongKong
ở lại trong một khách sạn và viết thư về nước xin từ chức.
Khi thực dân Pháp trở lại tái chiếm Việt Nam lần thứ hai và với “Giải pháp Bảo
Đại” người Pháp đưa Bảo Đại về Việt Nam, năm 1949 thì tấn phong ông làm Quốc
trưởng Quốc gia Việt Nam tương đương chức tổng thống bây giờ. Sau Chiến thắng Điện
Biên Phủ, hiệp định Giơnevơ được ký kết, hòa bình được lập lại, Pháp rút ra khỏi 3
nước Đông dương. Năm 1955 khi ông đang ở Pháp, thủ tướng Ngô Đình Diệm trong
một cuộc trưng cầu dân ý gian lận đã truất phế ông và lên làm tổng thống, không thi
hành hiệp định Giơnevơ và lập ra Việt Nam Cộng hòa tại Miền nam Việt Nam. Vua Bảo
Đại sống lưu vong ở Pháp và không trở về Việt Nam nữa. Năm 1982 ông cưới bà
Monique Baudot quốc tịch Pháp, bà kém ông 33 tuổi, ông bà sống chung cho tới ngày
cuối đời. Ông mất ngày 31/7/1997 do già yếu tại một quân y viện ở Pari, hưởng thọ 85 tuổi.
Khi nghiên cứu về vua Bảo Đại, người ta phát hiện ra rằng, cuộc đời ông có nhiều
sự kiện gắn liền với con số 13. Trong khi trên thế giới, có rất nhiều quốc gia và rất nhiều
người kiêng kị con số 13 vì cho rằng đó là một con số tiềm ẩn những rủi ro… Nhưng
như một định mệnh Vua Bảo Đại có cuộc đời gắn liền với con số 13.
1. Ông sinh năm 1913 (chính xác là ngày 22/10/1913, tức 23/9 năm Quý Sửu)
2. Ông lên ngôi năm 1926, như vậy Bảo Đại lên ngôi năm 13 tuổi.
3. Khi lên ngôi, ông là vị Vua thứ 13 của triều Nguyễn, và cũng là vị vua cuối cùng
trong lịch sử phong kiến Việt Nam.
4. Sau khi lên ngôi năm 1926 ông trở lại Pháp để tiếp tục việc học, ông trao
quyền lại cho Phụ chính thân thần Tôn Thất Hân, mãi đến ngày 8/9/1932, ông mới hồi
loan chính thức trị vì đất nước.
Tháng 8/1945, trước cao trào cách mạng của nhân dân, ông thoái vị ngày
30/8/1945 và trao lại ấn kiếm cho đại diện Chính phủ cách mạng dưới sự lãnh đạo của
Chủ tịch Hồ Chí Minh, chấm dứt vĩnh viễn chế độ quân chủ tại Việt Nam. Như vậy vua
Bảo Đại thực sự trị vì đất nước chỉ 13 năm.
5. Ngày 31/7/1997, Bảo Đại qua đời tại quân y viện ở Pari, đến ngày 6/8/1997
ông mới được đem chôn cất tại nghĩa trang Thiên Chúa giáo Passy (Paris). Tháng 8, trời
thu Paris trong xanh rất đẹp, nhưng khi thi hài ông sắp được hạ huyệt (giờ tốt đã được
chọn trước) thì trời đột ngột đổ mưa làm tất cả những người dự đám tang đều ướt đẫm.
Trời mưa làm huyệt mộ ngập nước nên không thể nào tiến hành nghi lễ hạ huyệt,
nhưng giờ lành lại không đợi ai bao giờ nên mọi người ra sức tát cạn nước vì e giờ tốt
qua đi, khi nước được tát cạn, trời đã bớt mưa thì đồng hồ điểm đúng 13 giờ… Như vậy
thi hài ông được hạ huyệt lúc 13 giờ.
6. Vua Bảo Đại thọ 85 tuổi, và nếu cộng 2 con số này vào thì cũng được số 13
7. Sinh thời vua Bảo Đại có với Hoàng hậu Nam Phương 5 người con là Hoàng
Thái tử Bảo Long, Hoàng tử Bảo Thăng, Công chúa Phương Mai, Phương Liên,
Phương Dung; với bà Thứ phi Mộng Điệp 3 người là Hoàng nữ Phương Thảo, Hoàng
nam Bảo Hoàng, Hoàng nam Bảo Sơn; với bà Thứ phi Lê Thị Phi Ánh 2 người là Hoàng
nữ Phương Minh, Hoàng nam Bảo Ân; với người đẹp Hoàng Tiểu Lan có 1 hoàng nữ là
Nguyễn Phúc Phương An; với bà Vicky 1 người là Nguyễn Phúc Phương Từ; và bà Thứ
Phi Mộng Điệp cho biết trong sổ gia đình của vua Bảo Đại do bà Từ Cung giữ còn một
người con nữa nhưng không ghi mẹ là ai. Như thế Bảo Đại có 13 người con chính thức được ghi nhận!
Những cái nhất và những câu nói bất hủ của vua Bảo Đại:
1. Vua Bảo Đại là vị vua sống thọ nhất trong các vua triều Nguyễn ( 85 tuổi )
2. Ông cũng là vị Vua có vợ đa vùng miền và ở nhiều quốc gia nhất. ( Ba Miền:
Bắc, Trung, Nam; Quốc gia: Việt, Pháp, Trung quốc)
3. “Ta thà làm dân một nước tự do còn hơn làm vua một nước nô lệ”- Chiếu thoái vị năm 1945
4. “Trẫm cưới vợ cho trẫm, đâu phải cưới cho cụ Tôn Thất Hân và Triều đình
đâu”- khi bà Từ cung và triều thần ngăn cản vua đòi lấy Nguyễn Hữu Thị Lan
vì không môn đăng hộ đối lại còn vì cô theo đạo công giáo, Vua cứng rắn thưa
với mẹ rằng không lấy được Lan thì nhà vua sẽ ở không (ở giá) suốt đời và nói
với triều đình câu nói trên,
Căn phòng tiếp theo là phòng tiếp khách thân mật. Ông dùng căn phòng này để
tiếp khách tin cẩn trong hoàng triều và người thân trong Hoàng tộc. Vua Bảo Đại rất
thích săn băn và chơi thể thao. Trên tường còn lưu lại cặp sừng nai rừng do chính vua
Bảo Đại săn được trên đỉnh núi Langbiang, đỉnh núi có độ cao 2.169 m so với mặt nước
biển, đây cũng là một danh thắng nổi tiếng của TP. Đà Lạt.
Trên tường có bức tranh sơn dầu Thứ phi Bùi Mộng Điệp - người vợ thứ 2 của
Vua Bảo Đại. Thứ phi Bùi Mộng Điệp sinh năm 1924 tại Bắc Ninh, thuở nhỏ sống chủ
yếu cùng bà nội, rồi được một người bác ruột ở Hà Nội đón lên nuôi dưỡng và cho ăn
học, thời trẻ bà rất xinh đẹp, nổi tiếng là tuyệt sắc giai nhân đất Hà thành. Cách mạng
tháng Tám 1945 thành công, Bảo Đại được mời ra Hà Nội làm cố vấn cho Chính phủ
lâm thời. Lần đầu gặp Mộng Điệp ở sân tennis vào tháng 9 năm 1945, hai người đã phải
lòng nhau. Họ về chung sống tại căn hộ số 51 đường Trần Hưng Đạo. Trong thời gian
này, Bảo Đại cũng qua lại với hoa khôi Lý Lệ Hà – Lý Lệ Hà là “Hoa hậu Áo lụa Hà
Đông”. Ông xem bà Mộng Điệp là "Thứ phi" phương Bắc
Ông bà có với nhau 3 người con, hai hoàng nam và một hoàng nữ. Hoàng nam
Bảo Hoàng mất sớm do bệnh tật, Hoàng nam Bảo Sơn mất trong một vụ tai nạn máy
bay khi mới ngoài 30 tuổi, chưa ai lập gia đình. Hoàng nữ Nguyễn Phúc Phương Thảo
hiện đang sinh sống tại Pháp, năm 1994 cô có về Việt Nam và lưu lại ở Dinh thự này 2
ngày đêm. Năm 2011 Thứ phi Bùi Mộng Điệp qua đời vì một cơn đau tim, bà hưởng thọ 88 tuổi.
Căn phòng tiếp theo quý đoàn đang tham quan là phòng khánh tiết, phòng này
nhà vua dùng để họp nội các và chiêu đãi yến tiệc. Trên tường có bức ảnh ngôi điện
Kiến Trung ở Huế, Vua Khải Định cho xây dựng vào năm 1921 đến năm 1923 thì hoàn
thành. Ban đầu điện Kiến Trung dùng làm nơi làm việc của Vua Khải Định, sau đó vua
Khải Định dùng làm nơi ở cùng với gia đình. Chính tại ngôi điện này diễn ra nhiều sự
việc quan trọng trong cuộc đời vua Bảo Đại, năm 1926 làm lễ đăng quang lên ngôi
Hoàng Đế, năm 1934 thì diễn ra lễ thành hôn của nhà Vua với Hoàng Hậu Nam
Phương. Năm 1946 chiến tranh xảy ra ngôi điện đã bị phá hủy chỉ còn nền điện và hàng
lan can trong khu vực Tử Cấm Thành.
Vào ngày 16/2/2019, Trung tâm Bảo tồn di tích cố đô Huế đã tổ chức lễ khởi công
phục hồi, tôn tạo di tích điện Kiến Trung. Dự án có tổng mức đầu tư hơn 123 tỉ đồng, dự
kiến hoàn thành vào năm 2023.
Trên kệ tủ quý khách thấy bức tượng vua Bảo Đại được đúc năm ông 28 tuổi, trên
ngực áo có huân chương Bắc đẩu bội tinh, huân chương long tinh và thẻ bài danh dự do người Pháp trao tặng.
Bên trên căn phòng đây quý khách thấy có 2 hiện vật, bên trên là bức tranh núi
rừng Tây nguyên do họa sỹ dân tộc thiểu số Ban Mê Thuột gửi tặng vua năm 1949. Còn
bên dưới là tấm bản đồ Việt Nam bằng bạc được trạm trổ rất tinh xảo do một số sinh
viên Việt Nam du học tại Pháp gửi tặng vua năm 1952. Trên bản đồ có hình ảnh nền
kinh tế và danh lam thắng cảnh đặc trưng của 3 miền đất nước, miền Bắc có cầu Thê
húc, đền Ngọc sơn; miền Trung có Đại nội Huế; miền Nam có đền Hùng Vương nay là
Thảo cầm viên Sài Gòn. Các sinh viên có tư tưởng tiến bộ đã cho khắc lên tấm bản đồ 4
chữ “ Độc lập -Thống nhất” như muốn nhắn nhủ tới vua Bảo Đại về khát vọng Độc lập
dân tộc và Thống nhất nước nhà. Nền vàng với 3 sọc đỏ là cờ của Quốc gia Việt Nam
thời bấy giờ. Trong Dinh, đây cũng là một hiện vật rất có giá trị.
Căn phòng quý khách tiếp tục tham quan đây là phòng ăn của các công chúa và
hoàng tử Bảo Thăng. Đông cung thái tử Bảo Long người được chọn kế vị ngai vàng
được phép dùng bữa với vua và hoàng hậu ở một phòng riêng.
Còn căn phòng ở cuối kế đây là phòng giải trí của các hoàng tử và công chúa, nay
là phòng dịch vụ hóa trang.
Đến đây, thuyết minh cũng đã giới thiệu đôi nét về tiểu sử gia đình vua Bảo Đại
tại tầng trệt. Xin mời quý khách lên tầng lầu tham quan phòng ngủ của các thành viên
gia đình, phòng sinh hoạt, lầu ngắm trăng của Vua Bảo Đại.
Chúc quý khách có một chuyến du lịch, khám phá Đà Lạt thật vui, thật hấp dẫn và đầy ấn tượng,
Chúc Qúy khách thật nhiều sức khỏe, xin cảm ơn và hẹn gặp lại !
Document Outline

  • BÀI THUYẾT MINH VỀ DINH BẢO ĐẠI