Bộ 69 đề thơ và câu hỏi lý luận
gồm 69 đề văn thơ và các câu hỏi theo cấu trúc tốt nghiệp 2025
Môn: Lý luận Văn học 182 tài liệu
Trường: Trường Đại học Sư Phạm Hà Nội 3.9 K tài liệu
Tác giả:
Preview text:
BỘ 69 ĐỀ LUYỆN THI TỐT NGHIỆP THPT (VỀ THƠ) MÔN NGỮ VĂN ĐỀ 1
ĐỀ THI THAM KHẢO TỐT NGHIỆP THPT MÔN NGỮ VĂN 2025
I. ĐỌC HIỂU (4,0 điểm) Đọ v n ản
Khám phá làng gốm truyền thống Biên Hòa - Đồng Nai
Gốm Biên Hòa - Đồng Nai là sự hòa quyện tài tình giữa đất, nƣớc và lửa, tạo nên
những sản phẩm đặc trƣng bản sắc, điểm tô cho văn hóa Việt.
Hình ảnh: Một góc xưởng Gốm Biên Hòa
[...] (1) Nói đến gốm mỹ nghệ Biên Hòa là
nói đến sự kết hợp khéo léo nghệ thuật giữa
Tây và ta, giữa cũ và mới, là sự kết tinh giữa
kinh nghiệm làm gốm thủ công cổ truyền
điêu luyện với kỹ thuật hiện đại của công
nghệ Pháp. Tuy nhiên, cái cốt lõi, cái hồn
vẫn nằm ở nguyên liệu đất bản địa đặc trưng
và men thực vật truyền thống do các nghệ nhân Biên Hòa tạo nên.
[..] (2) Hai yếu tố quan trọng tạo nên vẻ đẹp
đặc trưng của gốm Biên Hòa là nguồn nguyên liệu cao lanh và đất sét màu chất
lượng cao cộng với trình độ của đội ngũ thợ gốm có tay nghề. Có thể nói, tài nghệ
của thợ gốm Biên Hòa chính là ở chỗ họ đã tiếp thu, hòa nhập được những nét tinh
hoa của các nền văn hóa trong các sản phẩm của mình. Quy trình sản xuất một sản
phẩm gốm trước hết qua khâu tạo dáng trên bàn xoay hoặc trong khuôn, được trang
trí vẽ chìm, đắp nổi hoặc trổ thủng sau đó phủ men màu lên những phần đã trang trí
trước khi đưa vào lò nung. Độ lửa, chấm men và kỹ thuật khắc đã làm nên sự hấp
dẫn kỳ lạ, độc đáo cho gốm Biên Hòa.
(3) Chỉ tiếc rằng, các kỹ thuật men truyền thống như trắng tàu, đỏ đá và đặc biệt là
men xanh trổ đồng và loại gốm đất đen ở Biên Hòa xưa giờ đây đang có nguy cơ bị
mai một, rất cần được tập hợp, nghiên cứu và lưu giữ. Làm cách nào để phục hồi,
một khi những nghệ nhân am tường kỹ thuật chế tác cũng mất đi?
(Theo Anh Vũ, https://thoidai.com/kham-pha-lang-gom-truyen-thong-bien-hoa- dong-nai)
Thực hiện các yêu cầu sau:
Câu 1. Chỉ ra mục đích của văn bản trên.
Câu 2. Xác định hai yếu tố quan trọng tạo nên vẻ đẹp đặc trưng của gốm Biên Hòa
được nêu trong văn bản.
Câu 3. Nêu tác dụng của phương tiện giao tiếp phi ngôn ngữ được sử dụng trong văn bản.
Câu 4. Anh (chị) hiểu như thế nào về nội dung của đoạn văn: “Chỉ tiếc rằng, các kỹ
thuật men truyền thống nhƣ trắng tàu, đỏ đá và đặc biệt là men xanh trổ đồng và loại
gốm đất đen ở Biên Hòa xƣa giờ đây đang có nguy cơ bị mai một, rất cần đƣợc tập
hợp, nghiên cứu và lƣu giữ.” ?
Câu 5. Trong bối cảnh hội nhập toàn cầu, anh/chị hãy đề xuất những biện pháp để giữ gìn
và phát huy giá trị văn hóa truyền thống địa phương. (Trả lời trong khoảng 5 – 7 dòng) II. VI T (6,0 điểm)
Câu 1 (2,0 điểm): 1
Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ của anh/chị về ý
nghĩa của các giá trị văn hóa truyền thống đối với xã hội hôm nay. Câu 2 (4,0 điểm)
Viết bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) đánh giá nội dung, nghệ thuật của văn bản thơ sau:
Bài hát về cố hƣơng
Tôi hát bài hát về cố hƣơng tôi Khi tất cả đã ngủ say
Dƣới những vì sao ƣớt át
Và những ngọn gió hoang mê dại tìm về […]
Tôi hát bài hát về cố hƣơng tôi Trong ánh sáng đèn dầu
Ngọn đèn đó ông bà tôi để lại
Đẹp và buồn hơn tất cả những ngọn đèn Thuở tôi vừa sinh ra
Mẹ đã đặt ngọn đèn trƣớc mặt tôi
Để tôi nhìn mặt đèn mà biết buồn, biết yêu và biết khóc
Tôi hát bài hát về cố hƣơng tôi
Bằng khúc ruột tôi đã chôn ở đó Nó không tiêu tan Nó thành con giun đất
Bò âm thầm dƣới vại nƣớc, bờ ao […]
Tôi hát, tôi hát bài ca về cố hƣơng tôi
Trong những chiếc tiểu sành đang xếp bên lò gốm
Một mai đây tôi sẽ nằm trong đó […]
Tôi xin ở kiếp sau là một con chó nhỏ
Để canh giữ nỗi buồn – báu vật cố hƣơng tôi./. 1991
(Nguyễn Quang Thiều, Sự mất ngủ của lửa, NXB Văn học, Hà Nội, 1992, tr.83-85) --- Hết---- ĐỀ 2 ĐỀ THAM KHẢO
ĐỀ THI TỐT NGHIỆP THPT NĂM 24-25 Môn NGỮ VĂN
I. PHẦN ĐỌC HIỂU (4,0 điểm) Đọ v n ản sau TÔI TỰ HỌC (Nguyễn Duy Cần)
Mục đích của sự học là gì? Học để mƣu cầu hạnh phúc, nghĩa là làm cho mình
ngày càng mới, càng cao, càng rộng,. . Học là để gia tăng sự hiểu biết của mình, mở rộng
tâm hồn của mình bằng cách thu nhận sự hiểu biết cùng những kinh nghiệm của ngƣời
khác. Cũng giống nhƣ một đứa trẻ mới sinh nặng chƣa đầy ba kí, thế mà ngày càng lớn
đến năm, sáu chục kí trong khoảng vài mƣơi năm sau, phải chăng nhờ rút lấy không khí, 2
đồ ăn, đồ uống,. . mà tiến từ nhỏ đến lớn, từ yếu đến mạnh, nghĩa là càng ngày càng mới,
càng cao, càng lớn. Bởi vậy tôi cho rằng học cũng nhƣ ăn.
Ăn mà không tiêu thì có hại cho sức khỏe. Học mà không hóa thì có hại cho
tinh thần. Cỏ con cừu ăn mà đƣợc tiêu, sẽ không còn là cỏ nữa mà là bộ lông mƣớt
đẹp của nó. Dâu con tằm ăn mà đƣợc tiêu, sẽ không còn là dâu nữa mà là sợi tơ mịn
màng tƣơi tốt của nó. Ngƣời có học thức là ngƣời đã thần hóa những cái học của
mình. Bởi vậy dƣờng nhƣ họ không biết gì cả mà không có cái gì là không biết.
Học mà đến mức quên hết cả sách vở của mình đã học thì cái học ấy mới là
“nhập diệu”. Một điều gì học mà mình còn cố nhớ là nó chƣa đƣợc nhập vào tâm. Chỉ
khi nào mình không cần nhớ mà nó vẫn tự nhiên hiển hiện trong tâm trí thì cái học ấy
mới gọi là đã đƣợc tiêu hóa. Ngƣời học đánh máy chữ mà còn để ý tìm từng con chữ,
cố nhớ vị trí của từng con chữ là ngƣời đánh máy chƣa tinh. Ngƣời học đi xe đạp mà
còn cố để ý đến bàn đạp, cách đạp là ngƣời đi xe đạp chƣa thạo. Tôi nhớ lúc còn nhỏ,
gần đến ngày thi, tôi băn khoăn nói với cha: “Sao con học nhiều thế mà nay dƣờng
nhƣ không còn nhớ gì cả. Lòng con nhƣ quên hết, không biết lúc thi có nhớ đƣợc gì
không? Con sợ quá!”. Cha tôi cƣời bảo: “Đấy là con học đã chín muồi rồi. Quên tức
là nhớ nhiều rồi đó. Con hãy yên tâm...”. Thật đúng nhƣ lời cha, đến ngày thi, giám
khảo hỏi đâu, tôi trả lời liền đó một cách rõ ràng hết sức.
Và Herriot cũng từng nói: “Học thức là cái còn lại khi mình đã quên tất cả”.
Đó chính là cái diệu pháp của phép học.
(Trích, Tôi tự học, NXB Trẻ, TP. Hồ Chí Minh, 2022, tr.29-30)
Thực hiện các yêu cầu từ âu 1 đến câu 5 (trình bày ngắn gọn):
Câu 1. Xác định vấn đề được đề cập trong văn bản.
Câu 2. Từ “diệu pháp” trong câu cuối của văn bản có nghĩa là gì?
Câu 3. Cho biết tác dụng của phép điệp trong hai câu văn sau:
Cỏ con cừu ăn mà đƣợc tiêu, sẽ không còn là cỏ nữa mà là bộ lông mƣớt đẹp
của nó. Dâu con tằm ăn mà đƣợc tiêu, sẽ không còn là dâu nữa mà là sợi tơ mịn
màng tƣơi tốt của nó.
Câu 4. Yếu tố tự sự (cuộc trò chuyện giữa “tôi” với người cha) được sử dụng trong
văn bản có vai trò như thế nào đối với việc thể hiện nội dung?
Câu 5. Anh/chị tâm đắc nhất với mục đích nào của sự học mà tác giả đề cập ở phần đầu văn bản? Vì sao?
II. PHẦN VI T (6,0 điểm) Câu 1. (2,0 điểm)
Từ đoạn trích ở phần Đọc hiểu, kết hợp những hiểu biết của bản thân, hãy viết
đoạn văn (khoảng 200 chữ) bàn về ý nghĩa của việc tự học. Câu 2. (4,0 điểm)
Viết bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) phân tích, đánh giá nội dung và nghệ thuật của văn bản sau: MÙA HẠ
Đó là mùa của những tiếng chim reo
Trời xanh biếc, nắng tràn trên khắp ngả 3
Đất thành cây, mật trào lên vị quả
Bƣớc chân ngƣời bỗng mở những đƣờng đi.
Đó là mùa không thể giấu che
Cả vạn vật đều phơi trần dƣới nắng
Biển xanh thẳm, cánh buồm lồng lộng trắng
Từ những miền cay đắng hoá thành thơ.
Đó là mùa của những ƣớc mơ
Những khát vọng muôn đời không xiết kể
Gió bão hoà mƣa thành sông thành bể
Một thoáng nhìn có thể hoá tình yêu.
Đó là mùa của những buổi chiều
Cánh diều giấy nghiêng vòm trời cao vút
Tiếng dế thức suốt đêm dài oi bức
Tiếng cuốc dồn thúc giục nắng đang trƣa.
Mùa hạ của tôi, mùa hạ đã đi chƣa
Ôi tuổi trẻ bao khát khao còn, hết?
Mà mặt đất màu xanh là vẫn biển
Quả ngọt ngào thắm thiết vẫn màu hoa.
(Trích, Thơ Xuân Quỳnh, NXB Văn học, Hà Nội, 2016)
Chú thích: Xuân Quỳnh (1942 - 1988), tên đầy đủ là Nguyễn Thị Xuân Quỳnh. Bà
nổi tiếng với nhiều bài thơ được nhiều người biết đến như Thuyền và biển, Sóng, Thơ
tình cuối mùa thu, Tiếng gà trƣa,…
Thơ Xuân Quỳnh thường viết về những tình cảm gần gũi, bình dị trong đời
sống gia đình và cuộc sống thường ngày, biểu lộ những rung cảm và khát vọng của
một trái tim phụ nữ chân thành, tha thiết và đằm thắm.
........... Hết ........... ĐỀ 3
ĐỀ TỐT NGHIỆP NĂM HỌC 2024 – 2025
I. PHẦN ĐỌC HIỂU (4,0 điểm) Đọ v n ản sau:
Khi đọc truyện Gasby vĩ đại của Scott Fitzgerald, tôi vô cùng thích thú với
đoạn mở đầu: “Hồi tôi còn nhỏ tuổi, nghĩa là hồi dễ bị nhiễm các thói hƣ tật xấu hơn
bây giờ, cha tôi có khuyên tôi một điều mà tôi ngẫm mãi cho đến nay: Khi nào con
định phê phán ngƣời khác thì phải nhớ rằng không phải ai cũng đƣợc hƣởng những
thuận lợi nhƣ con cả đâu. Ông không nói gì thêm, nhƣng vì hai cha con chúng tôi
xƣa nay vẫn rất hiểu nhau, mà chẳng cần nhiều lời nên tôi biết câu nói của ông còn
nhiều hàm ý khác. Vì vậy tôi không thích bình phẩm một ai hết. Lối sống ấy đã mở ra
cho tôi thấy nhiều bản tính kỳ quặc, nhƣng đồng thời khiến tôi trở thành nạn nhân
của không ít kẻ chuyên quấy rầy ngƣời khác”.
Tôi cũng rất thích một chi tiết trong truyện Doraemon, đó là một khi Nobita
và Doraemon lạc vào một thế giới khác, bất cứ thế giới nào, thì ở nơi đó cũng xuất 4
hiện những nhân vật có nhân dáng tƣơng tự Nobita, Xuka, Xeko, Chaien… nhƣng
tính cách lại rất khác. Điều đó luôn khiến tôi mỉm cƣời.
Cuộc sống này cũng vậy… Ở đâu đó ngoài kia là những ngƣời có thể giống ta.
Ở đâu đó ngoài kia là những ngƣời có thể rất khác ta. Có ngƣời ƣa tụ tập với bạn bè.
Có ngƣời mải mê rong chơi. Có ngƣời chỉ thích nằm nhà để đọc sách. Có ngƣời say
công nghệ cao. Có ngƣời mê đồ cổ. Có ngƣời phải đi thật xa đến tận cùng thế giới
thì mới thỏa nguyện. Có ngƣời chỉ cần mỗi ngày bƣớc vào khu vƣờn rậm rạp sau
nhà, tìm thấy một vạt nấm mối mới mọc sau mƣa hay một quả trứng gà tình cờ lạc
trong vạt cỏ là đủ thỏa nguyện rồi. […]
Chúng ta vẫn thƣờng nghe một ngƣời tằn tiện phán xét ngƣời khác là phung
phí. Một ngƣời hào phóng đánh giá ngƣời kia là keo kiệt. Một ngƣời thích ở nhà chê
bai kẻ khác bỏ bê gia đình. Và một ngƣời ƣa bay nhảy chê cƣời ngƣời ở nhà không
biết hƣởng thụ cuộc sống… Chúng ta nghe những điều đó mỗi ngày, đến khi mệt mỏi,
đến khi nhận ra rằng đôi khi phải phớt lờ tất cả những gì ngƣời khác nói và rút ra
một kinh nghiệm là đừng bao giờ phán xét ngƣời khác một cách dễ dàng.
(Nếu biết trăm năm là hữu hạn, Phạm Lữ Ân, NXB Hội nhà văn, 2013)
Thự hiện á yêu ầu từ âu 1 đến âu 5 (trình bày ngắn gọn):
Câu 1. Nêu luận đề của văn bản.
Câu 2. Xác định phương thức biểu đạt chính của văn bản.
Câu 3. Theo anh/chị, tại sao trong cuộc sống: “ngƣời tằn tiện phán xét ngƣời khác là
phung phí, ngƣời hào phóng đánh giá ngƣời kia là keo kiệt, ngƣời thích ở nhà chê
bai kẻ khác bỏ bê gia đình, ngƣời ƣa bay nhảy chê cƣời ngƣời ở nhà không biết
hƣởng thụ cuộc sống”?
Câu 4. Nêu tác dụng của những bằng chứng được sử dụng trong văn bản.
Câu 5. Anh/Chị có đồng ý với thái độ: “phớt lờ tất cả những gì ngƣời khác nói” khi
bị chê bai, phán xét không? Vì sao?
II. PHẦN VI T (6,0 điểm) Câu 1 (2,0 điểm)
Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) bày tỏ ý kiến của anh/chị về tầm
quan trọng của hành động đối với tuổi trẻ. Câu 2 (4,0 điểm)
Anh/Chị hãy viết bài văn (khoảng 600 chữ) phân tích, đánh giá tâm trạng của
nhân vật trữ tình trong đoạn thơ sau: (1)Em ơi! Buồn làm chi
Anh đƣa em về sông Đuống
Ngày xƣa cát trắng phẳng lì (2)Sông Đuống trôi đi Một dòng lấp lánh
Nằm nghiêng nghiêng trong kháng chiến trƣờng kì Xanh xanh bãi mía bờ dâu Ngô khoai biêng biếc
Đứng bên này sông sao nhớ tiếc
Sao xót xa nhƣ rụng bàn tay 5 (3)Bên kia sông Đuống
Quê hƣơng ta lúa nếp thơm nồng
Tranh Đông Hồ gà lợn nét tƣơi trong
Màu dân tộc sáng bừng trên giấy điệp
(4)Quê hƣơng ta từ ngày khủng khiếp
Giặc kéo lên ngùn ngụt lửa hung tàn Ruộng ta khô Nhà ta cháy Chó ngộ một đàn
Lƣỡi dài lê sắc máu […]
(Trích “Bên kia sông Đuống”, Hoàng Cầm;“Thơ Hoàng Cầm”, NXB, Hội nhà văn, 2011) * Chú thích:
Nhà thơ Hoàng Cầm (1922-2010), tên thật là Bùi Tằng Việt, quê gốc làng Lạc Thổ, thị trấn Hồ,
Thuận Thành, Bắc Ninh, là một tên tuổi lớn trên văn đàn Việt Nam hiện đại thế kỷ XX, được mệnh danh là
nhà thơ của vùng đất Kinh Bắc (Bắc Ninh). Thơ ông hấp dẫn các thế hệ bạn đọc khác nhau, vì ngoài những
tìm tòi cách tân về nghệ thuật, ông vẫn giữ cho riêng mình một vốn ngôn ngữ và hình ảnh đặc trưng Kinh
Bắc, độc đáo, tài hoa.
Bài thơ “Bên kia sông Đuống” ra đời vào tháng 4/1948 và được đăng lần đầu tiên trên báo
“Cứu quốc”. Sông Đuống chia tỉnh Bắc Ninh ra làm 2 phần, Nam (hữu ngạn), Bắc (tả ngạn). Quê hương
của Hoàng Cầm ở bên này hữu ngạn sông Đuống. Khi giặc Pháp chiếm đóng vùng đất này thì Hoàng
Cầm đang công tác văn nghệ ở Việt Bắc. Hay tin giặc tàn phá quê hương mình, ông xúc động viết một
mạch từ 12 giờ đêm đến gần sáng bài thơ nói trên với tâm trạng “căm giận và thương cảm sâu sắc”. ---Hết---- ĐỀ 4
ĐỀ MINH HỌA (N m họ 2024-2025)
I. PHẦN ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)
Đọ đoạn trích sau:
Ngƣời nhìn thế giới qua lăng kính màu hồng cũng đƣợc coi là ngƣời theo chủ
nghĩa lạc quan, khi vấp phải hiện thực nghiệt ngã cũng chỉ có bản thân đau khổ. Tôi
đã nghĩ đau khổ là điều không thể tránh khỏi (với cƣơng vị một ngƣời lạc quan tôi
đã nghĩ nhƣ vậy). Tôi tâm niệm việc của bản thân, bản thân nên tự làm.
Tuy nhiên cũng có những ngƣời không nghĩ giống tôi. Nếu xảy ra vấn đề, những
ngƣời bị chiều hƣ thƣờng hy vọng sẽ đƣợc tha thứ, đƣợc ai đó trợ giúp, dù đôi khi họ
có hành động quá đáng và hay bỏ dở công việc giữa chừng. Thế giới đƣợc hình
thành và phát triển nhờ mối quan hệ tƣơng hỗ giữa con ngƣời với nhau. Nhƣng nếu
cứ hành động với suy nghĩ sẽ có ngƣời tha thứ cho mình, giúp đỡ mình, một lúc nào
đó hiện thực sẽ chứng minh cho bạn thấy không ai đƣợc phép, cũng không ai đủ khả
năng giúp đỡ ngƣời khác. Sự giúp đỡ này không phải để thoả mãn những ngƣời bị
chiều hƣ mà nhằm ngăn chặn ảnh hƣởng xấu tới những ngƣời xung quanh.
Dù có chuyện gì xảy ra, dù ở thời điểm nào, hãy luôn tự chủ tinh thần để bản
thân đƣợc bình an, tự do tự tại, đừng nuông chiều bản thân hay dựa dẫm vào ngƣời
khác. Dù có chuyện gì xảy ra bao gồm cả những việc chẳng ai tha thứ hay giúp đỡ
bạn, đối phƣơng mới là ngƣời quyết định việc giúp đỡ bạn có phiền phức hay không.
Nhƣng tốt nhất bạn nên từ bỏ lối sống dễ dãi, nuông chiều bản thân thái quá, không
quan tâm đến cảm nhận của ngƣời khác. Hãy sống một cuộc đời ổn định, an nhiên.
(Trích Tâm buông bỏ, đời bình an, Natori Hougen, 6
Nguyễn Thanh Hương dịch, NXB Thế giới, Tr 75-76)
Thự hiện á yêu ầu sau
Câu 1. Xác định vấn đề nghị luận trong đoạn trích trên.
Câu 2. Nêu những thao tác lập luận được sử dụng trong đoạn văn thứ hai.
Câu 3. Chỉ ra và nêu tác dụng của phép điệp trong đoạn: “Dù có chuyện gì xảy ra, dù
ở thời điểm nào, hãy luôn tự chủ tinh thần để bản thân đƣợc bình an, tự do tự tại,
đừng nuông chiều bản thân hay dựa dẫm vào ngƣời khác. Dù có chuyện gì xảy ra
bao gồm cả những việc chẳng ai tha thứ hay giúp đỡ bạn, đối phƣơng mới là ngƣời
quyết định việc giúp đỡ bạn có phiền phức hay không.”
Câu 4. Nhận xét mức độ phù hợp giữa nội dung nghị luận trong đoạn trích với nhan
đề tác phẩm Tâm buông bỏ, đời bình an.
Câu 5. Trình bày ý kiến của anh/chị đối với lời khuyên của tác giả: Hãy sống một
cuộc đời ổn định, an nhiên.(Trình bày khoảng 5 – 7 dòng)
II. PHẦN VI T (6,0 điểm)
Câu 1. (2,0 điểm)
Từ nội dung phần Đọc – hiểu và trải nghiệm của bản thân, anh/chị hãy viết
một đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) đề xuất một giải pháp để giới trẻ hiện nay
từ bỏ lối sống dễ dãi, nuông chiều bản thân thái quá.
Câu 2. (4,0 điểm) Trình bày cảm nhận của anh/chị về hai bức tranh thu sau:
Mây sầm lại trên ao đầy khói lƣớt
Bụi chuối vàng run đón gió bay qua.
Tiếng dế kêu rì rào bên rãnh nƣớc
Nhịp chuông chiều văng vẳng mái chùa xa.
(Trích Chiều thu- Anh Thơ, truy xuất từ https://voh.com.vn/song-dep/tho-ve-mua- thu-489628.html) Chiều thu Tế Hanh
Trời xanh một màu xanh mênh mông
Chiều thu lúa gặt phẳng phiu đồng
Phƣơng tây ánh nắng vừa chia biệt
Đã thấy trăng chào sáng phía đông.
(truy từ xuất https://taodan.vn/tho/te-hanh/chieu-thu-te-hanh-3820.html) * Chú thích:
Anh Thơ (1921-2005), tên khai sinh là Vương Kiều Ân, là một nhà thơ nữ Việt
Nam. Thơ thiên về tả cảnh bình dị, quen thuộc của làng quê xứ Bắc, với những nét
vẽ chân thực, tinh tế thấm đượm một chút tình quê đằm thắm pha chút bâng khuâng buồn của Thơ mới.
Tế Hanh (1921-2009), tên khai sinh là Trần Tế Hanh, là một nhà thơ Việt Nam thời
tiền chiến. Phong cách sáng tác trong trẻo, mộc mạc, nhẹ nhàng đậm chất chân quê,
giản dị, bình yên. Thơ ông rất giàu hình ảnh, màu sắc, thể hiện cảm xúc, suy tư về
tình yêu thương, sự trân trọng dành cho quê hương.
----------------Hết--------------- 7 ĐỀ 5
ĐỀ THAM KHẢO KÌ THI TỐT NGHIỆP THPT 2025
(Đề thi có 02 trang) MÔN: NGỮ VĂN
I. PHẦN ĐỌC HIỂU (4.0 điểm)
Đọ đoạn trích sau:
Nếu điều mà bạn mong ƣớc làm là đúng đắn và bạn tin vào nó, hãy tiến lên và
thực hiện nó. Hãy biến giấc mơ của bạn thành sự thật, đừng bận tâm xem “ngƣời
đời” nói gì nếu bạn gặp thất bại tạm thời. Họ không hiểu rằng mỗi sự thất bại đều
mang trong mình hạt giống của một thành công tƣơng đƣơng.
Marconi ƣớc mơ về một hệ thống có thể truyền tải âm thanh từ nơi này sang
nơi khác mà không cần dây dẫn. Bạn sẽ thấy thú vị khi biết rằng “những ngƣời bạn”
của Marconi đã tống ông vào một bệnh viện tâm thần khi ông thông báo với họ rằng
đã khám phá ra nguyên lý để truyền những thông điệp qua không gian. Ngày nay,
chúng ta đã nhận thấy rõ rằng Marconi không mơ mộng hão huyền chút nào. Bằng
chứng có thể đƣợc tìm thấy trong mỗi chiếc radio, tivi, điện thoại di động, vệ tinh
viễn thông hay bất kỳ một thiết bị vô tuyến quen thuộc nào khác.
May mắn là những ngƣời biết ƣớc mơ ngày nay đã có nhiều điều kiện thuận lợi
hơn so với ngày xƣa. Thế giới ngày nay ẩn chứa vô số cơ hội mà những ngƣời “mơ
mộng” trong quá khứ chƣa từng biết tới.
(...) Hầu hết những ngƣời thành đạt đều đi lên từ bƣớc khởi đầu hết sức khó
khăn, trải qua rất nhiều những trở ngại tƣởng nhƣ không thể vƣợt qua trƣớc khi ''đến
đích". Bƣớc ngoặt trong cuộc đời những ngƣời thành đạt thƣờng chính là giai đoạn
khủng hoảng nhƣ thế, đó là thời điểm mà qua đó họ "lột xác” và nhìn nhận ra một
cái tôi” khác trong con ngƣời mình.
(Trích Nghĩ giàu làm giàu, Napoleon Hill, NXB Thế giới, 2015, tr. 68 - 69)
Thực hiện các yêu cầu từ âu 1 đến câu 5 (trình bày ngắn gọn)
Câu 1. Cho biết phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong đoạn văn bản.
Câu 2. Xác định luận điểm chính trong đoạn văn bản trên.
Câu 3. Câu khẳng định Hãy biến giấc mơ của bạn thành sự thật và câu phủ định
đừng bận tâm xem “ngƣời đời” nói gì nếu bạn gặp thất bại tạm thời có ý nghĩa gì?
Câu 4. Anh/Chị hiểu như thế nào về câu “mỗi sự thất bại đều mang trong mình hạt
giống của một thành công tƣơng đƣơng”?
Câu 5. Từ văn bản trên, anh/chị rút ra bài học gì trong việc lựa chọn lối sống đúng
đắn cho mình?Viết đoạn văn khoảng 5 – 7 dòng.
II. PHẦN VI T (6,0 điểm)
Câu 1. Nghị luận xã hội (2,0 điểm)
Anh/Chị hãy viết một đoạn văn ngắn (khoảng 200 chữ) bàn về vấn đề: Tuổi
trẻ và việc làm chủ TikTok.
Câu 2. Nghị luận v n họ (4,0 điểm) 8
Viết bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) phân tích những nét chính về nội
dung và nghệ thuật của đoạn thơ sau:
BUỔI GẶT CHIỀU(1)
Mặt trời lặn, mây còn tƣơi ráng đỏ,
Cò từng đàn bay trắng cánh đồng xa.
Tiếng diều sáo véo von cùng tiếng gió,
Hoà nhịp nhàng giọng ả2 hái dâu ca.
Trong đồng lúa tƣơi vàng bông rủ chín,
Những trai tơ từng bọn gặt vui cƣời.
Cùng trong lúc ông già che nón kín,
Ngồi đầu bờ hút thuốc thổi từng hơi.
Trên đê trắng, chỏm đầu phơ phất gió,
Lũ cu con mê mải chạy theo diều.
Bỏ mặc cả trâu bò nằm vệ cỏ,
Mắt mơ màng trong gợn gió hiu hiu.
(Trích Bức tranh quê, Anh Thơ(3) NXB Hội Nhà văn, tr. 27)
--------------------------------- * Chú thích:
- 1 Tác giả Anh Thơ (1918? - 2005) tên khai sinh là Vương Kiều Ân, sinh tại thị
trấn Ninh Giang, tỉnh Hải Dương, xuất thân trong một gia đình công chức nhỏ.
Tuổi thơ, Anh Thơ gắn bó với đồng ruộng quê hương. Vốn ham thích văn học từ
nhỏ, lớn lên giữa lúc phong trào Thơ mới đang diễn ra sôi nổi, Anh Thơ đã tìm
đến thơ ca như một con đường giải thoát cuộc đời tù túng, buồn tẻ và tự khẳng
định giá trị của người phụ nữ trong xã hội đương thời. - 2 ả: chị
- 3 Bài thơ “Buổi gặt chiều” được trích trong Tập thơ đầu của nữ sĩ là tập thơ Bức
tranh quê (in 1941). Tập thơ gồm 45 bài, là những cảnh nông thôn được sắp xếp
theo trình tự bốn mùa và được miêu tả bằng sự quan sát độc đáo, nhạy cảm. Có thể
xem đây là tập thơ mở đầu cho một khuynh hướng riêng trong phong trào Thơ
mới: tập trung toàn bộ cảm hứng vào phong cảnh làng quê, làm sống lại vẻ đẹp
nghìn đời của nông thôn Việt Nam. -----H T----- ĐỀ 6
KỲ THI TỐT NGHIỆP TRUNG HỌC PHỔ THÔNG ĐỀ THAM KHẢO NĂM 2025 Bài thi: NGỮ VĂN
Thời gian làm bài: 120 phút, không kể thời gian phát đề.
I. PHẦN ĐỌC HIỂU (4,0 điểm) Đọ v n ản:
(1) Bƣớc vào tuổi 18, kể cả ngồi trên ghế nhà trƣờng, tuổi trẻ chúng ta không còn
đƣợc phép để cho ai muốn nhồi vào đầu mình cái gì cũng đƣợc. Chẳng có đáp án 9
nào có sẵn các bạn phải tuân theo của sự nhồi nhét cả! Các bạn có quyền nhận hay
từ chối, trên cơ sở phán định của chính mình.
(2) Một biểu hiện nữa của bệnh “trẻ con quá lâu” hay “chậm lớn” là còn ít dám mơ
ƣớc táo bạo, trong khi đó thƣờng hay nặng về những cái xin tạm gọi là “mơ ƣớc tầm thƣờng”.
(3) Trƣớc khi bàn sâu thêm chuyện này, hãy ngó ra bên ngoài một chút. Theo tôi Bill
Gates và Barack Obama là hai ví dụ điển hình của những ƣớc mơ táo bạo. Hai
ngƣời này đã chọn đƣợc ƣớc mơ đúng – cho chính bản thân họ và cho nƣớc Mỹ. Họ
có nghị lực, trí tuệ, cách thực hiện đúng trong môi trƣờng tự do cho những ƣớc mơ
nhƣ thế. Và họ đã thành công cho đến giờ phút này.
(4) Ở nƣớc ta không hiếm sự thành công của những ƣớc mơ táo bạo – có thể chƣa
đƣợc nổi bật hoặc chƣa ở tầm vóc nhƣ hai ví dụ trên. Các ví dụ thành công ở nƣớc ta
có thể còn là ít hay quá ít – phần rất quan trọng là do những hạn chế của trình độ
phát triển và thể chế nƣớc ta đang có. Thế nhƣng chờ đợi có đƣợc trình độ phát triển
và thể chế nhƣ mong muốn rồi mới dám mơ ƣớc thì không đáng gọi là mơ ƣớc nữa.
Và chính đây là điều đáng nói: Chẳng dám mơ ƣớc thì chẳng bao giờ làm đƣợc gì!
(5) Đúng, bất chấp mọi hạn chế chúng ta phải đối mặt trong cuộc sống, chúng ta
ngày nay đang có một điều kiện mới mà trƣớc đây chúng ta chƣa có nhiều hoặc rất
khó tiếp cận: đó là thông tin. Thông tin ngày nay đã đƣa tầm mắt của chúng ta ra cả
thế giới và đến mọi lĩnh vực của cuộc sống. Tôi ƣớc ao tuổi trẻ chúng ta với tầm nhìn
mới này sẽ chọn đƣợc ƣớc mơ táo bạo, dám sống vì ƣớc mơ táo bạo, ý chí lập thân,
lập nghiệp bằng ƣớc mơ táo bạo.
(Trích Ngƣời trẻ phải tự chủ, Nguyễn Trung, https://www.vanchuongviet.org/, 24- 01-2009)
Thực hiện các yêu cầu sau:
Câu 1. Xác định vấn đề nghị luận của văn bản trên.
Câu 2. Chỉ ra thao tác nghị luận chính được sử dụng trong văn bản trên.
Câu 3. Phân tích hiệu quả của việc sử dụng dẫn chứng trong lập luận ở đoạn (3).
Câu 4. Nêu tác dụng của biện pháp tu từ điệp ngữ trong câu văn: Tôi ƣớc ao tuổi trẻ
chúng ta với tầm nhìn mới này sẽ chọn đƣợc ƣớc mơ táo bạo, dám sống vì ƣớc mơ
táo bạo, ý chí lập thân, lập nghiệp bằng ƣớc mơ táo bạo.
Câu 5. Tác giả quan điểm: Chẳng dám mơ ƣớc thì chẳng bao giờ làm đƣợc gì.
Anh/chị hãy trình bày suy nghĩ về tác động của quan điểm trên đối với bản thân.
II. PHẦN VI T (6,0 điểm) Câu 1. (2,0 điểm)
Từ nội dung gợi ra ở phần Đọc hiểu, anh/chị hãy viết một đoạn văn (khoảng 200
chữ) trình bày suy nghĩ về điều bản thân cần làm để lập thân, lập nghiệp. Câu 2. (4,0 điểm)
Anh/chị hãy viết bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) trình bày những so sánh,
đánh giá cảm hứng về mùa xuân trong bài thơ Trại đầu xuân độ - Nguyễn Trãi và bài
thơ Xuân về - Chu Minh Khôi.
TRẠI ĐẦU XUÂN ĐỘ - Nguyễn Trãi
XUÂN VỀ - Chu Minh Khôi
(Tưởng nhớ Nguyễn Bính) Phiên âm:
Độ đầu xuân thảo lục nhƣ yên,
Trời mới ửng lên nắng trạng
Xuân vũ thiêm lai thuỷ phách thiên. nguyên
Dã kính hoang lƣơng hành khách thiểu,
Tiếng chim thả chữ xuống vòm hiên
Cô châu trấn nhật các sa miên.
Tháng giêng khép mắt cƣời e ấp 10 Dị h nghĩa
Lộc biếc mọc răng khểnh nõn
BẾN ĐÒ NGÀY XUÂN ĐẦU TRẠI duyên.
Cỏ xuân đầu bến đò, xanh nhƣ khói,
Chợ Tết gặp phiên đông thật đông
Lại thêm mƣa xuân, nƣớc vỗ lƣng trời.
Đào phai chúm chím khoé môi
Đƣờng ngoài nội hoang lạnh, ít khách qua lại, hồng
Chiếc thuyền lẻ loi gác mình trên bãi cát ngủ suốt Dăm ba thôn nữ về qua ngõ ngày.
Cƣời vỡ khoảng trời ngọc bích Dị h thơ trong.
Cỏ xuân đầu bến xanh nhƣ khói,
Đã thấy hơi xuân trong gió may
Chan chứa mƣa xuân nƣớc vỗ trời.
Vƣơng trên mái lá tiễn đông gầy
Đƣờng nội hoang vu hành khách ít,
Nhà ai vừa quét tƣờng vôi trắng
Thuyền kề bãi cát suốt ngày ngơi.
Thỏ thẻ bên thềm hoa cúc lay.
(Trích Thơ văn Nguyễn Trãi - Tuyển tập - Vũ
Khiêu chủ biên, NXB Văn học, Hà Nội, 1980,
Mòn đợi mƣa xuân phơi phới bay tr.167)
Dáng mơ thôn nữ ngấm men say
Văn nghệ chi đoàn Xuân đã hẹn Chú thích:
Em có sang tìm ta tối nay?
- Nguyễn Trãi (1380-1442), hiệu là Ức Trai, quê
gốc ở làng Chi Ngại (Chí Linh, Hải Dương) sau
(Tuyển tập thơ văn Ƣớc mơ xanh,
rời về Nhị Khê (Thường Tín, Hà Tây, nay thuộc Tết Đinh Sửu, 1997)
Hà Nội). Ông sinh ra trong một gia đình cả bên Chú thích:
nội và bên ngoại đều có hai truyền thống lớn là
yêu nước và văn hóa, văn học. Nguyễn Trãi là tác - Nhà báo Chu Minh Khôi sinh năm
1972 tại Hải Hậu, Nam Định. Ngay
giả xuất sắc về nhiều thể loại văn học, bao gồm từ những năm 1994
cả chữ Hán và chữ Nôm. -1999 anh đã
có rất nhiều bài thơ đăng các báo
- Thơ văn Nguyễn Trãi phong phú, đa dạng về đề Hoa Học Trò, Áo Trắng, Mực Tím.
tài, cảm hứng; giàu giá trị tư tưởng và đậm tính
Chu Minh Khôi là đại biểu dự Hội trữ tình.
nghị Nhà văn trẻ toàn quốc lần thứ
6 (năm 2001). Anh đã xuất bản tập
thơ nổi tiếng Ly cà phê tháng tƣ
nhà xuất bản Lao động năm 2014.
- Thơ Chu Minh Khôi luôn có điểm
đặc biệt không thể lẫn với các nhà
thơ khác: vẻ đẹp nhiều nét thiền.
---------------HẾT---------------
ĐỀ 7 ĐỀ THI TỐT NGHIỆP THPT
I. ĐỌC – HIỂU (4,0 điểm) Đọ v n ản sau
(1) Ngƣời xƣa có câu nói rất hay: “Nƣớc chảy không thối, trục cửa không mọt.”(1) 11
(2) Nhà khoa học ngƣời Mĩ – Franklin từng nói câu tƣơng tự: “Thói lƣời
biếng cũng giống nhƣ gỉ sét, gây hại cho thân xác chúng ta hơn cả sự lao động vất
vả. Chiếc chìa khóa thƣờng xuyên dùng sẽ luôn sáng bóng.”
(3) Để thấy rằng, mƣu cầu an nhàn thật nguy hại. Bất luận ở hoàn cảnh nào, hễ
ở trong trạng thái an nhàn, bất cứ lúc nào chúng ta cũng có khả năng bị nguy cơ xâm
nhập, và chúng ta ngày càng trở nên an dật, yếu đuối, mất hết sức chống chọi. Chúng ta
nên biết rằng sự cạnh tranh trong cuộc sống vốn rất khốc liệt và tàn nhẫn, chỉ những ai
đã chuẩn bị đầy đủ mới có cơ hội sống sót.
(4) Đừng để bản thân dừng quá lâu ở vùng dễ chịu, mà phải tìm cách đột phá
khỏi nó. Hãy tự hỏi chính mình, bạn có yêu thích công việc đang làm hiện tại không?
Điều gì khiến bạn bƣớc vào sự an nhàn, đánh mất động lực, không chịu đột phá?
Thế rồi căn cứ theo kì vọng và động cơ bản thân để đặt ra một mục tiêu phù hợp với
dự định của mình. Một khi có mục tiêu rõ ràng, bạn sẽ tràn đầy động lực tiến bƣớc
về cái đích phía trƣớc.
(Đừng chọn an nhàn khi còn trẻ, Cảnh Thiên, NXB Thế giới, 2019)
(1) Ngụ ý con ngƣời chăm chỉ hoạt động, làm lụng thì sẽ không bị lạc hậu, kém cỏi, mài mòn đi.
Thự hiện á yêu ầu
Câu 1. Chỉ ra những nguy hại của việc mưu cầu an nhàn khi còn trẻ.
Câu 2. Giải thích nghĩa của các từ: an nhàn; đột phá; kì vọng.
Câu 3. Đoạn (3) và đoạn (4) có mối quan hệ với nhau như thế nào?
Câu 4. Anh/Chị hiểu nội dung câu văn: Đừng để bản thân dừng quá lâu ở vùng dễ
chịu, mà phải tìm cách đột phá khỏi nó như thế nào?
Câu 5. Từ tư tưởng tác giả gửi gắm trong văn bản trên, anh/chị suy nghĩ về sự cần
thiết của lối sống có mục tiêu, lí tưởng đối với thế hệ trẻ.
II. LÀM VĂN ( 6.0 điểm) Câu 1. ( 2.0 điểm)
Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ của anh/chị tác hại
của việc lựa chọn lối sống an nhàn khi còn trẻ.. Câu 2. (4,0 điểm)
Viết bài văn nghị luận phân tích, đánh giá về giá trị nội dung và nghệ thuật
của bài thơ Cảm ơn Đất nƣớc (Huỳnh Thanh Hồng).
CẢM ƠN ĐẤT NƢỚC 1
(Huỳnh Thanh Hồng)2
Tôi chƣa từng đi qua chiến tranh
Chƣa thấy hết sự hy sinh của bao ngƣời ngã xuống
Thuở quê hƣơng còn gồng gánh nỗi đau. 12
Tôi lớn lên từ rẫy mía, bờ ao Thả cánh diều bay
Lội đồng hái bông súng trắng
Mẹ nuôi tôi dãi dầu mƣa nắng
Lặn lội thân cò quãng vắng đồng xa.
Tôi lớn lên từ những khúc dân ca
Khoan nhặt tiếng đờn kìm Ngân nga sáo trúc
Đêm Trung thu say sƣa nghe bà kể
Chú Cuội một mình ngồi gốc cây đa. Thời gian qua Xin cám ơn đất nƣớc
Bom đạn mấy mƣơi năm vẫn lúa reo, sóng hát
Còn vọng vang với những câu Kiều
Trong từng ngần ấy những thƣơng yêu Tiếng mẹ ru hời Điệu hò thánh thót
Mang hình bóng quê hƣơng tôi lớn thành ngƣời
Đất nƣớc của tôi ơi!
Vẫn sáng ngời nhƣ vầng trăng vành vạnh.
(In trong Bến quê, NXB Văn nghệ TP Hồ Chí Minh, 2006)
1 Huỳnh Thanh Hồng (1964 – 2007) quê ở Vĩnh Long, là hội viên Hội Nhà báo, hội
viên Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Vĩnh Long. Huỳnh Thanh Hồng là một gương mặt
văn nghệ được nhiều người yêu mến, nổi tiếng với men thơ nồng say. Thơ anh, nồng
nàn tình yêu với quê hương xứ sở. Anh thổi vào những bài thơ của mình một men
say rất lạ, dễ chạnh lòng, sâu lắng và cũng rất đỗi tự hào về quê hương, đất nước,
một đất nước chịu nhiều đau thương mà vẫn quật cường, với những tấm lòng bình dị,
thủy chung. Huỳnh Thanh Hồng đã xuất bản các tập thơ: Thƣơng nhớ ngƣời dƣng
(tập thơ, NXB Cửu Long, 1991), Lời của dòng sông (tập thơ, 2003), Bến quê (tập thơ
– NXB Văn nghệ Thành phố Hồ Chí Minh, 2006) …
1 Bài thơ Cảm ơn Đất nƣớc trích trong tập Bến quê là một tác phẩm tiêu biểu cho
phong cách nghệ thuật thơ Huỳnh Thanh Hồng.
-----------------Hết ----------------------- ĐỀ 8
I. PHẦN ĐỌC HIỂU (4,0 điểm) Đọ v n ản sau:
Kiên trì là một phẩm chất quan trọng trong cuộc sống mà chúng ta cần phải
trau dồi và phát triển. Lòng kiên trì đóng vai trò quan trọng trong việc đạt đƣợc
thành công và vƣợt qua khó khăn. Kiên trì giúp chúng ta tiếp tục nỗ lực mặc dù gặp
phải trở ngại, thất bại và khó khăn.
Kiên trì là cầu nối để thực hiện lí tƣởng, là bến phà và là nấc thang dẫn đến
thành công. Nhƣ một hạt giống đƣợc gieo phải mất một thời gian để nảy mầm và
phát triển thành cây rồi cho trái. Kiên trì yêu cầu sự kiên nhẫn và sự lâu dài. Đôi khi 13
chúng ta có thể gặp phải một thách thức lớn và cảm thấy muốn từ bỏ. Tuy nhiên, nếu
chúng ta giữ vững lòng kiên trì, chúng ta có thể vƣợt qua mọi trở ngại và đạt đƣợc mục tiêu của mình.
Một điển hình về lòng kiên trì là Thomas Edison, nhà phát minh ngƣời Mỹ.
Ông đã thử nghiệm hơn 1.000 vật liệu khác nhau trƣớc khi tìm ra vật liệu thích hợp
để làm ra chiếc bóng đèn điện đầu tiên. Thay vì coi những thất bại là thất bại, ông
coi chúng là những bƣớc tiến trong việc tìm đến thành công. Bằng lòng kiên trì, ông
đã trở thành một trong những nhà phát minh lỗi lạc nhất trong lịch sử.
Trong quá trình đạt đến mục tiêu, có thể xuất hiện những thời điểm mất động
lực và tự tin. Hãy tự an ủi bản thân và đặt một hệ thống động viên để tiếp tục điều đã
bắt đầu. Ghi nhận những thành tựu nhỏ và tiến bộ đã đạt đƣợc để duy trì động lực và
niềm tin cho bản thân.
Kiên trì không chỉ đòi hỏi chúng ta kiên nhẫn và nhẫn nại, mà còn yêu cầu sự
chăm chỉ và có tinh thần cổng hiển. Hãy không ngừng nỗ lực để đạt đến mục tiêu của mình.
(Nguyễn Lân Dũng, Lòng kiên trì, dẫn theo
http://daidoanket.vn, ngày 10-7-2023)
Thực hiện các yêu cầu sau:
Câu 1. Xác định luận đề của đoạn văn bản.
Câu 2. Chỉ ra hai biện pháp tu từ được sử dụng trong câu: Kiên trì là cầu nối để thực
hiện lí tƣởng, là bến phà và là nấc thang dẫn đến thành công.
Câu 3. Việc nhắc lại nhiều lần từ “kiên trì” đem lại hiệu quả gì trong việc xây dựng
lập luận trong đoạn văn?
Câu 4. Trong đoạn trích, việc đưa dẫn chứng về Thomas E-di-xon có tác dụng gì?
Câu 5. Anh/chị có cho rằng “thất bại là những bƣớc tiến trong việc tìm đến thành
công” không? Vì sao?.
II. LÀM VĂN (6,0 điểm) Câu 1 (2,0 điểm).
Anh / chị hãy viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) tuổi trẻ với việc giữ
gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc. Câu 2 (4,0 điểm). Đọ v n ản sau: Tảo giải (Giải đi sớm)
(Hồ Chí Minh) Phiên âm: I
Nhất thứ kê đề dạ vị lan,
Quần tinh ủng nguyệt thƣớng thu san.
Chinh nhân dĩ tại chinh đồ thƣợng,
Nghênh diện thu phong trận trận hàn. II
Đông phƣơng bạch sắc dĩ thành hồng,
U ám tàn dƣ tảo nhất không. 14
Noãn khí bao la toàn vũ trụ,
Hành nhân thi hứng hốt gia nùng. Dịch nghĩa: I
Gà gáy một lần, đêm chƣa tàn,
Chòm sao nâng vầng trăng lên đỉnh núi mùa thu.
Ngƣời đi xa đã ở trên đƣờng xa,
Mặt đón gió thu từng trận từng trận lạnh lẽo. II
Phƣơng đông màu trắng đã thành màu hồng,
Những rơi rớt của bóng đêm còn sớm hết sạch.
Hơi ấm bao la khắp vũ trụ,
Ngƣời đi thi hứng bỗng thêm nồng. Dịch thơ: I
Gà gáy một lần đêm chửa tan,
Chòm sao đƣa nguyệt vƣợt lên ngàn;
Ngƣời đi cất bƣớc trên đƣờng thẳm,
Rát mặt đêm thu, trận gió hàn. II
Phƣơng Đông màu trắng chuyển sang hồng,
Bóng tối đêm tàn, quét sạch không;
Hơi ấm bao la trùm vũ trụ,
Ngƣời đi, thỉi hứng bỗng thêm nồng". (Nam Trân dịch)
(Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh, NXB Giáo dục, 2008, tr.48, 49) Chú thích:
- Tác giả: Hồ Chí Minh vị lãnh tụ vĩ đại, nhà thơ lớn của dân tộc Việt Nam. - Tác phẩm:
+ “Ngục trung nhật kí” gồm 134 bài thơ chữ Hán, phần lớn viết theo thể thất
ngôn tứ tuyệt. Tập nhật kí bằng thơ này ra đời trong một hoàn cảnh rất đặc biệt, từ
tháng 8- 1942 đến tháng 9-1943, khi lãnh tụ Hồ Chí Minh bị chính quyền Tưởng
Giới Thạch bắt giam một cách vô cớ.
+ “Tảo giải” I và II là bài thứ 41 và 42 của tập nhật kí trong tù. Bác Hồ đã viết
hai bài thơ này trên đường chuyển từ nhà lao Long An (nhà lao thứ 6) sang nhà lao
Đồng Chính (nhà lao thứ 7).
Anh/chị hãy viết ài v n nghị luận (khoảng 600 chữ) phân tích cấu tứ và
hình ảnh của v n ản thơ trên. ---H T---- ĐỀ 9
ĐỀ MINH HOẠ TỐT NGHIỆP 2025
PHẦN I. ĐỌC (6 điểm)
Đọ đoạn trích sau:
Có lẽ bạn muốn trở thành mặt trời nhƣng bạn chỉ là một ngôi sao. Có lẽ 15
bạn muốn thành cây lớn nhƣng bạn lại là một ngọn cỏ. Có lẽ bạn muốn trở thành
một con sông lớn nhƣng bạn lại chỉ là một con suối nhỏ…Thế là bạn tự ti với
những gì mình có. Thực ra bạn cũng giống nhƣ những ngƣời khác, bạn cũng là
một phong cảnh đẹp, cũng có không khí, cũng có bốn mùa xuân hạ thu đông, cũng
là một phần đặc sắc của thế giới này… Bình thƣờng đâu phải là đáng xấu hổ. Chỉ
cần có vai trong cuộc sống là đã có vị trí thuộc về mình thực sự và bạn sáng lấp
lánh từ vị trí ấy của mình…
Mỗi chúng ta đều là một sự mới mẻ, độc nhất vô nhị. Nếu chúng ta muốn
độc lập tự chủ, muốn phát triển đặc điểm của mình thì chỉ có dựa vào chính bản
thân mình. Nhƣng điều đó không có nghĩa chúng ta phải xây dựng những cái mới
lạ đặc biệt, cũng không có nghĩa là chúng ta ăn mặc quái dị, có những hành vi lạ
lùng. Thực ra chỉ cần chúng ta tuân thủ những quy định của tập thể với điều kiện
là gìn giữ cái tôi của mình, không tát nƣớc theo mƣa, không tranh thủ giậu đổ bìm
leo thì bạn sẽ vẫn chính là bản thân mình…
Việc gìn giữ bản sắc riêng cũng giống nhƣ lịch sử lâu đời của loài ngƣời.
Angelo Patrick, ngƣời đã viết mƣời ba cuốn sách và nhiều bài báo liên quan đến
việc dạy dỗ trẻ con, nói “Điều tồi tệ nhất của con ngƣời chính là không thể trở
thành chính mình và không giữ đƣợc cái tôi trong thể xác và tinh thần của mình”.
Mọi nghệ thuật đều là cách thể hiện cái tôi, vậy thì chúng ta phải hát về mình,
vẽ về mình, làm nên bản thân mình. Chỉ khi nào chúng ta chăm chút cho mảnh đất
nhỏ bé là cuộc sống của bản thân thì mới có thể thể hiện tốt vai trò của mình trong cuộc đời.
(Theo Giáo dục thành công kiểu Harvard, Thuỷ Trung Ngư - Vương Nghệ Lộ -
Đặng Chi, NXB Lao động, 2018, tr. 310-314)
Thực hiện các yêu cầu sau:
Câu 1. Xác định luận đề của đoạn trích.
Câu 2. Trong đoạn trích, tác giả đã dùng những hình ảnh nào để biểu đạt khao
khát của con người muốn trở thành những cá nhân nổi bật, có vị trí quan trọng trong đời sống?
Câu 3. Anh/Chị hiểu như thế nào về quan điểm của tác giả trong câu “Thực ra
bạn cũng giống nhƣ những ngƣời khác, bạn cũng là một phong cảnh đẹp, cũng có
không khí, cũng có bốn mùa xuân hạ thu đông, cũng là một phần đặc sắc của thế giới này”?
Câu 4. Nhận định “Mọi nghệ thuật đều là cách thể hiện cái tôi, vậy thì chúng ta
phải hát về mình, vẽ về mình, làm nên bản thân mình” trong đoạn trích gợi cho anh/chị suy nghĩ gì?
Câu 5. Anh/chị có đồng tình với quan điểm của Angelo Patrick: “Điều tồi tệ nhất
của con ngƣời chính là không thể trở thành chính mình và không giữ đƣợc cái tôi
trong thể xác và tinh thần của mình” không? Vì sao?
PHẦN II. Phần viết (4 điểm) Câu 1 (2,0 điểm)
Từ nội dung đoạn trích ở phần Đọc hiểu, hãy viết một đoạn văn (khoảng 200
chữ) trình bày suy nghĩ của anh/chị về sự cần thiết phải trân trọng chính mình. 16 Câu 2 (4,0 điểm)
Viết bài văn nghị luận ( khoảng 600 chữ) phân tích, đánh giá nội dung và
những đặc sắc về nghệ thuật của đoạn thơ sau:
Em thấy không, tất cả đã xa rồi
Trong tiếng thở của thời gian rất khẽ
Tuổi thơ kia ra đi cao ngạo thế
Hoa súng tím vào trong mắt lắm mê say
Chùm phƣợng hồng yêu dấu ấy rời tay
Tiếng ve trong veo xé đôi hồ nƣớc
Con ve tiên tri vô tâm báo trƣớc
Có lẽ một ngƣời cũng bắt đầu yêu
Muốn nói bao nhiêu, muốn khóc bao nhiêu
Bài hát đầu xin hát về trƣờng cũ
Một lớp học bâng khuâng màu xanh rủ
Sân trƣờng đêm – Rụng xuống trái bàng đêm.
Nỗi nhớ đầu anh nhớ về em
Nỗi nhớ trong tim em nhớ về với mẹ
Nỗi nhớ chẳng bao giờ nhớ thế
Bạn có nhớ trƣờng, nhớ lớp, nhớ tên tôi?
“Có một nàng Bạch Tuyết các bạn ơi
Với lại bảy chú lùn rất quấy”
“Mƣời chú chứ, nhìn xem, trong lớp ấy”
(Ôi những trận cƣời trong sáng đó lao xao).
(Trích “Chiếc lá đầu tiên” – Hoàng Nhuận Cầm, Theo Tình bạn tình yêu thơ, NXB Giáo dục, 1987) * Chú thích
- Hoàng Nhuận Cầm sinh ngày 7 tháng 2 năm 1952 tại Hà Nội.
- Năm 1971, ông nhập ngũ, đã từng chiến đấu trong Sư đoàn 325B ở mặt trận Quảng
Trị. Năm 1975, ông trở lại học nốt chương trình đại học và đến năm 1981 làm việc
tại Hãng Phim truyện Việt Nam. Ông chuyển sang làm việc cho Đài Truyền hình
Việt Nam trong một thời gian ngắn rồi quay trở lại Hãng Phim truyện Việt Nam năm
2005. Ông sống tại Hà Nội, là hội viên Hội Nhà văn Việt Nam, và cùng vợ lập hãng phim tư nhân Điệp Vân.
- Bài thơ Chiếc lá đầu tiên đã gợi lên trong lòng mỗi người bao nhiêu kỷ niệm của
những năm tháng học trò đầy hồn nhiên và vui tươi. Để rồi khi đó nhà thơ đã bước
vào mùa thu của cuộc đời nhưng vẫn nhuốm màu thời gian.
------------Hết ------------ ĐỀ 10
ĐỀ KIỂM TRA MINH HỌA TỐT NGHIỆP 2025 MÔN: NGỮ VĂN
Thời gian làm bài : 120 phút, không kể thời gian phát đề
I.ĐỌC HIỂU( 4,0 điểm) 17 Đọ v n ản sau
GIÁ TRỊ HIỆN THỰC TRONG “TRUYỆN KIỀU” CỦA NGUYỄN DU
Nguyễn Du viết Truyện Kiều sau khi ra làm quan với nhà Nguyễn. Lúc bấy giờ
ông đã ngoài bốn mƣơi tuổi, đã trải qua thời Lê – Trịnh, thời Tây Sơn đến thời
Nguyễn. Những năm thiếu thời sống ở Thăng Long, ngót mƣời năm lƣu lạc sống
chung với nhân dân, và mấy năm làm quan dƣới triều đình mới, ông đã chứng kiến
những cảnh thối nát của xã hội phong kiến suy tàn thời Lê -Trịnh, đến sự vùng dậy
mãnh liệt của thời Tây Sơn, v.v… Những biến cố ấy khắc sâu vào tâm trí của ông và
đƣợc phản ánh vào văn chƣơng một cách sâu sắc.
Trong Truyện Kiều, mới thoáng qua bề ngoài ta thấy chế độ phong kiến yên tĩnh,
vững vàng “Rằng năm Gia Tĩnh triều Minh, Bốn phƣơng phẳng lặng hai kinh vững
vàng”. Nhƣng thực chất thì mục ruỗng từ bên trong. Bọn quan lại phong kiến toàn là lũ
sâu mọt, là những thế lực vô cùng hắc ám: Một tên quan xử kiện vụ Vƣơng Ông, thằng
bán tơ vu oan cho gia đình họ Vƣơng, nhƣng quan chẳng cần điều tra, nghiên cứu gì,
chỉ cốt khảo cho ra tiền: “Có ba trăm lạng việc này mới xong”, đẩy gia đình họ Vƣơng
vào cảnh tan nát, phá tan mối tình đẹp đẽ của Thúy Kiều và Kim Trọng.
Đến nhƣ “Quan Tổng đốc trọng thần” họ Hồ, đại diện cho triều đình cũng là
con ngƣời bỉ ổi, mất tƣ cách: dụ Từ Hải hàng rồi lừa giết một cách hèn nhát, dở trò
dâm ô ngay với ngƣời vợ kẻ mình giết, rồi đem gán cho một tên thổ quan, để đến nỗi
Kiều phải gieo mình xuống sông Tiền Đƣờng.
Trong lúc đó, bọn đại quí tộc nhƣ “họ Hoạn danh gia” tha hồ làm mƣa làm gió. Mẹ
con Hoạn bà nuôi cả một lũ côn quang để đi đốt nhà, bắt cóc ngƣời vô tội, bắt làm
nô tỳ, đánh đập tàn nhẫn, thi hành theo “gia pháp” của mụ, bất chấp luật pháp nhà
nƣớc. Hoạn Thƣ còn lập mƣu bắt cóc Kiều đem về cho mụ mẹ ngƣợc đãi và bày ra
trò gặp gỡ éo le chua xót giữa Thúy Kiều và Thúc Sinh. Hoạn Thƣ “con quan Lại
bộ”, tuy thông minh sắc sảo có thừa nhƣng vô cùng nham hiểm độc ác:
“Bề ngoài thơn thớt nói cƣời,
Mà trong nham hiểm giết ngƣời không dao.”
Bên cạnh cƣờng quyền, bọn phong kiến quan liêu ấy còn có thứ quyền hung
hãn hơn là đồng tiền. Cả một lũ quan lƣu manh “trong tay sẵn có đồng tiền” nên
chúng tha hồ hoành hành làm hại những ngƣời lƣơng thiện. Đồng tiền mà trƣớc đây
Nguyễn Bỉnh Khiêm đã tố cáo tác dụng phá hoại đạo đức phong kiến:
“Còn bạc còn tiền còn đệ tử, Hết cơm hết rƣợu hết ông tôi.”
Đến thời Nguyễn Du, đồng tiền càng tác oai tác quái hơn. Cũng vì có đồng tiền mà
bọn con buôn nhƣ họ Mã mới dám “Trƣớc thầy sau tớ lao xao”, “Ghế trên ngồi tót
sỗ sàng”, “Cò kè bớt một thêm hai”, và cả lũ Tú Bà, Bạc Hạnh mới tự do buôn bán
ngƣời lại đƣợc sự che chở của pháp luật. “Nghĩ rằng cũng mạch thƣ hƣơng” nhƣ Sở
Khanh, vì tiền mà chịu làm “mặt mo” để thi hành độc kế của Tú Bà… Đồng tiền có
thể “đổi trắng thay đen”. Nó dày xéo lên công lý, nó mua đƣợc lƣơng tâm của con
ngƣời. Nó đánh giá tài đức, phẩm cách con ngƣời nhƣ đánh giá một món hàng bán
ngoài chợ. Và Nguyễn Du đã vạch mặt tác hại của đồng tiền đối với xã hội và cuộc sống con ngƣời:
“Một ngày lạ thói sai nha,
Làm cho khốc hại chẳng qua vì tiền.” 18
Qua đó, ta thấy đƣợc xã hội trong Truyện Kiều là một xã hội phong kiến thối nát và
truyện Kiều quả thật là một “Bản cáo trạng bằng thơ lên án chế độ phong kiến xấu xa, tàn bạo”.
(Trích: Những giá trị và hạn chế tư tưởng trong Truyện Kiều – GS.TS.Lê Văn Quán,
Tạp chí Hán Nôm, số 4 (113),2012; tr.3-11)
Thự hiện á yêu ầu từ 1 đến 5 (trình ày ngắn gọn)
Câu 1( 0,5 điểm) Xác định luận điểm của đoạn trích?
Câu 2 ( 0,5 điểm ) Tìm câu văn có chứa các yếu tố tự sự và biểu cảm trong đoạn trích?
Câu 3 (1,0 điểm ) .Các yếu tố tự sự, biểu cảm, miêu tả được nêu trong đoạn trích có tác dụng gì?
Câu 4 (1,0 điểm ) Nhận xét mục đích và quan điểm của người viết trong đoạn trích
Câu 5 ( 1.0 điểm) .Từ đoạn trích trên. Theo anh/chị, giá trị nhân cách và đạo đức của
con người có thể bị ảnh hưởng bởi quyền lực và vật chất trong xã hội hiện đại
không? Hãy đưa ra quan điểm của mình và lý giải? II.Viết ( 6.0 điểm)
Câu 1 ( 2,0 điểm) Viết đoạn văn 200 chữ nêu suy nghĩ của anh/ chị về vai trò của
tình yêu thương trong cuộc sống.
Câu 2. ( 4,0 điểm) Viết văn bản nghị luận phân tích, đánh giá nội dung và nghệ thuật bài thơ sau:
Chúng ta ở đây, phút này, đang còn chờ
để biết nỗi đau đã hóa thành ta
một phần không lìa bỏ
Nhƣng chúng ta ở đây cũng đồng thời chứng tỏ
bản thân ta giàu sức mạnh hồi sinh
và trong tƣơng lai luôn có chỗ cho mình
cũng nhƣ cho những con ngƣời can đảm
dám đối diện thay vì chán nản
xắn tay làm chứ không đợi bạn ơn
biết mỉm cƣời thấy vì chỉ thở than
kiên nhẫn đi tìm cánh cửa mình cần mở
Không hắt hủi cuộc đời, kể cả những nỗi đau
lựa chọn sổng thế nào, hơn là sống bao lâu
Chúng ta ở đây, phút này,đang còn thở
(Chúng ta ở đây, phút này..., Nguyễn Bích Lan, Sống trong chờ đợi,
Truyện ngắn và thơ, NXB Phụ nữ Việt Nam)
_____________Hết__________________ 19
ĐỀ 11 ĐỀ MINH HỌA TỐT NGHIỆP 2025 MÔN: NGỮ VĂN
I. PHẦN ĐỌC HIỂU (4,0 điểm) Đọ v n ản sau
(1) Ngƣời xƣa có câu nói rất hay: “Nƣớc chảy không thối, trục cửa không mọt.”(1)
(2) Nhà khoa học ngƣời Mĩ – Franklin từng nói câu tƣơng tự: “Thói lƣời biếng cũng
giống nhƣ gỉ sét, gây hại cho thân xác chúng ta hơn cả sự lao động vất vả. Chiếc
chìa khóa thƣờng xuyên dùng sẽ luôn sáng bóng.”
(3) Để thấy rằng, mƣu cầu an nhàn thật nguy hại. Bất luận ở hoàn cảnh nào, hễ ở
trong trạng thái an nhàn, bất cứ lúc nào chúng ta cũng có khả năng bị nguy cơ xâm
nhập, và chúng ta ngày càng trở nên an dật, yếu đuối, mất hết sức chống chọi.
Chúng ta nên biết rằng sự cạnh tranh trong cuộc sống vốn rất khốc liệt và tàn nhẫn,
chỉ những ai đã chuẩn bị đầy đủ mới có cơ hội sống sót.
(4) Đừng để bản thân dừng quá lâu ở vùng dễ chịu, mà phải tìm cách đột phá khỏi
nó. Hãy tự hỏi chính mình, bạn có yêu thích công việc đang làm hiện tại không?
Điều gì khiến bạn bƣớc vào sự an nhàn, đánh mất động lực, không chịu đột phá?
Thế rồi căn cứ theo kì vọng và động cơ bản thân để đặt ra một mục tiêu phù hợp với
dự định của mình. Một khi có mục tiêu rõ ràng, bạn sẽ tràn đầy động lực tiến bƣớc
về cái đích phía trƣớc.
(Đừng chọn an nhàn khi còn trẻ, Cảnh Thiên, NXB Thế giới, 2019)
(1) Ngụ ý con ngƣời chăm chỉ hoạt động, làm lụng thì sẽ không bị lạc hậu, kém cỏi, mài mòn đi.
Thự hiện á yêu ầu từ âu 1 đến âu 5 (trình bày ngắn gọn):
Câu 1. Nêu những trích dẫn được tác giả sử dụng trong văn bản.
Câu 2. Chỉ ra những nguy hại của mưu cầu an nhàn.
Câu 3. Đoạn (3) và đoạn (4) có mối quan hệ với nhau như thế nào?
Câu 4. Anh/Chị hiểu nội dung câu văn: Đừng để bản thân dừng quá lâu ở vùng dễ
chịu, mà phải tìm cách đột phá khỏi nó như thế nào?
Câu 5. Từ sự gặp gỡ giữa câu tục ngữ: Nhàn cƣ vi bất thiện và tư tưởng tác giả gửi
trong văn bản trên, anh/chị suy nghĩ như thế nào về sự cần thiết của lối sống có mục tiêu, lí tưởng?
II. PHẦN VI T (6.0 điểm) Câu 1. (2.0 điểm) 20
Tài liệu liên quan:
-
TIỂU LUẬN VỀ BẠO LỰC HỌC ĐƯỜNG - NHẬN ĐỊNH VÀ GIẢI PHÁP PHÒNG NGỪA
16 8 -
Đặc trưng cơ bản của văn học gia trị của văn học
8 4 -
Số và phép tính các số có nhiều chữ số số chẵn số lẻ làm tròn số đến hàng trăm nghìn số tự nhiê
13 7 -
tiết rõ ràng (30 ký tự) sẽ được duyệt nhanh hơn Bao gồm Trườnglớp môn học chươngbài nội dun
10 5