30 trang 4 lượt tải

Đặc trưng cơ bản của văn học gia trị của văn học

8

Đặc trưng của văn học

Môn: Lý luận Văn học 182 tài liệu

Trường: Trường Đại học Sư Phạm Hà Nội 3.9 K tài liệu

Tác giả:

Profile

Hằng Hằng

2 ngày trước
Tải xuống
Báo cáo
Danh sách Quiz
Tải xuống
/30
Xin giới thiệu với thầy cô bộ 3 chuyên đề tài liệu:
ĐỌC HIỂU VĂN BẢN THƠ
ĐỌC HIỂU VĂN BẢN TRUYỆN
ĐỌC HIỂU VĂN BẢN THÔNG TIN
( Dành cho ôn thi vào lớp 10 THPT)
Tài liệu bao gồm:
1.Lí thuyết cách làm bài: rất chi tiết, dễ hiểu về 20 dạng câu hỏi thường gặp (Mỗi
dạng câu hỏi có từng ví dụ minh hoạ). Đây là tài liệu thực chiến, không tham dài về
lí thuyết mà chỉ tập trung vào hướng dẫn kĩ năng làm bài cho học sinh , học sinh có
thể tự đọc hướng dẫn và tự làm bài.
2. 20 đề đọc hiểu tự luyện (mỗi đề có từ 8-10 câu hỏi, có đáp án chi tiết theo lí
thuyết) (VB thông tin gồm 10 đề)
Thầy cô cần tài liệu xin nhắn theo số zalo: 0983497870
CHUYÊN ĐỀ 1: ĐỌC HIỂU THƠ HIỆN ĐẠI
PHẦN 1: LÍ THUYẾT
STT Câu hỏi
1 Câu hỏi về thể thơ
2 Câu hỏi về nhân vật trữ tình
3 Câu hỏi về đối tượng trữ tình
4 Câu hỏi về đề tài
5 Câu hỏi về chủ đề
6 Câu hỏi tìm từ ngữ, hình ảnh
7 Câu hỏi về tác dụng của thể thơ
8 Câu hỏi về cảm hứng chủ đạo
9 Câu xác định mạch cảm xúc
10 Câu hỏi về ý nghiã của một/ một vài câu thơ
11 Câu hỏi về ý nghĩa của 1 từ ngữ, hình ảnh
12 Câu hỏi về tác dụng của biện pháp tu từ
13 Câu hỏi nhận xét về vẻ đẹp tâm hồn của nhân vật trữ tình hoặc 1 hình ảnh
nào đó.
14 Câu hỏi nhận xét về cảm xúc của nhận vật trữ tình
15 Câu hỏi nhận xét về tình cảm của nhân vật trữ tình
16 Câu hỏi về bài học rút ra từ nội dung của đoạn/ bài thơ.
17 Câu hỏi từ nội dung của bài thơ, nêu 1 thông điệp và lí giải
18 Câu hỏi về thái độ và hành động cần có
19 Câu hỏi đoạn thơ, bài thơ khơi gợi trong em những tình cảm gì?
20 Câu hỏi em có đồng ý không, vì sao?
PHẦN 2: LUYỆN TẬP
Đề số 1: Đọc đoạn thơ sau và thực hiện các yêu cầu:
Quê hương tôi có con sông xanh biếc
Nước gương trong soi tóc những hàng tre
Tâm hồn tôi là một buổi trưa hè
Toả nắng xuống lòng sông lấp loáng
Chẳng biết nước có giữ ngày, giữ tháng
Giữ bao nhiêu kỷ niệm giữa dòng trôi?
Hỡi con sông đã tắm cả đời tôi!
Tôi giữ mãi mối tình mới mẻ
Sông của quê hương, sông của tuổi trẻ
Sông của miền Nam nước Việt thân yêu
Khi bờ tre ríu rít tiếng chim kêu
Khi mặt nước chập chờn con cá nhảy
Bạn bè tôi tụm năm tụm bảy
Bầy chim non bơi lội trên sông
Tôi giơ tay ôm nước vào lòng
Sông mở nước ôm tôi vào dạ
Chúng tôi lớn lên mỗi người mỗi ngả
Kẻ sớm khuya chài lưới bên sông
Kẻ cuốc cày mưa nắng ngoài đồng
Tôi cầm súng xa nhà đi kháng chiến
Nhưng lòng tôi như mưa nguồn, gió biển
Vẫn trở về lưu luyến bên sông
Hình ảnh cô em đôi má ửng hồng...
Trích “Nhớ con sông quê hương” – Tế Hanh
Câu 1(0,5 điểm). Xác định thể thơ của đoạn thơ
Câu 2. (0,5 điểm) Chỉ ra những chữ được gieo vần ở bốn câu thơ đầu
Câu 3(0,5 điểm). Tìm những từ ngữ miêu tả hình ảnh con sông quê hương trong hai
câu thơ sau:
Quê hương tôi có con sông xanh biếc
Nước gương trong soi tóc những hàng tre
Câu 4. (0,5 điểm) Xác định nhân vật trữ tình của đoạn thơ.
Câu 5 (0,5 điểm). Nêu chủ đề của đoạn thơ
Câu 6(1,0 điểm. Nêu tác dụng của biện pháp tu từ nhân hóa được sử dụng trong hai
câu thơ sau:
“Tôi giơ tay ôm nước vào lòng
Sông mở nước ôm tôi vào dạ”
Câu 7(1,0 điểm) Nêu tác dụng của các từ láy trong hai câu thơ sau:
Khi bờ tre ríu rít tiếng chim kêu
Khi mặt nước chập chờn con cá nhảy
Câu 8(1,0 điểm) Nêu cách hiểu của em về nội dung, ý nghĩa của hai câu thơ sau:
Nhưng lòng tôi như mưa nguồn, gió biển
Vẫn trở về lưu luyến bên sông
Câu 9(1,0 điểm). Nhận xét về cảm xúc của nhân vật trữ tình được thể hiện trong đoạn
thơ.
Câu 10(1,0 điểm). Từ nội dung của đoạn thơ, em hãy rút ra bài học có ý nghĩa với
bản thân mình.
Gợi ý:
Câu Gợi ý
1 Đoạn thơ trên được viết theo thể thơ tự do
2 Những chữ được gieo vần ở 4 câu thơ đâu là: tre, hè
3 Những từ ngữ miêu tả hình ảnh con sông quê hương trong hai câu thơ
xanh biếc, nước gương trong
4 Nhân vật trữ tình là người xưng “tôi” – một người con miền Nam đi
kháng chiến, đang hồi tưởng về con sông quê hương gắn bó với tuổi thơ.
5 Chủ đề của đoạn thơ: Đoạn thơ thể hiện nỗi nhớ thiết tha, tình yêu sâu
sắc của nhân vật trữ tình đối với dòng sông quê hương.
6 -Trong hai câu thơ trên, biện pháp tu từ nhân hóa được thể hiện qua
hình ảnh “sông mở nước ôm tôi vào dạ”.
- Tác dụng:
+ Việc sử dụng biện pháp tu từ nhân hóa đã góp phần làm tăng hiệu quả
diễn đạt cho lời thơ, giúp lời thơ thêm sinh động, hấp dẫn, tăng sức gợi
hình, gợi cảm.
+ Đồng thời, qua phép tu từ ấy, tác giả đã làm nổi bật mối giao hòa sâu
sắc, gắn bó giữa con người với thiên nhiên, giữa cái tôi trữ tình và dòng
sông thân thuộc. Phép tu từ nhân hóa đã cho người đọc thấy được dòng
sông không còn là một thực thể vô tri mà trở thành một sinh thể giàu
cảm xúc, biết yêu thương, che chở và gắn bó với con người như một
người mẹ hiền.
+ Và cũng qua phép tu từ nhân hóa, ta còn nhận ra tình cảm thiết tha,
trìu mến và lòng biết ơn sâu sắc của nhà thơ dành cho quê hương, đất
nước – nơi đã nuôi dưỡng tâm hồn và cảm xúc thi ca trong ông.
7 - Các từ láy được sử dụng trong đoạn thơ là “ríu rít, chập chờn”
- Tác dụng:
+ Việc sử dụng các từ láy "ríu rít" (gợi âm thanh liên tục, vui vẻ) và
"chập chờn" (gợi hình ảnh dao động, mờ ảo) đã góp phần làm tăng hiệu
quả diễn đạt cho lời thơ, giúp lời thơ thêm sinh động, hấp dẫn, tăng sức
gợi hình, gợi cảm.
+ Đồng thời, qua việc sử dụng các từ láy ấy, tác giả đã làm nổi bật bức
tranh thiên nhiên làng quê thanh bình, tràn đầy sức sống, nơi có tiếng
chim vang vang nơi lũy tre và mặt nước lao xao, thấp thoáng những
chuyển động bất ngờ.
+ Và cũng qua những từ láy giàu hình ảnh và âm thanh ấy, ta còn nhận
ra tình cảm gắn bó, yêu thương của nhà thơ dành cho thiên nhiên quê
hương – một tình yêu chân thành, thiết tha, được thể hiện bằng cảm
nhận tinh tế và tâm hồn nhạy cảm của người nghệ sĩ.
8 "Nhưng lòng tôi như mưa nguồn, gió biển
Vẫn trở về lưu luyến bên sông"
+ Những câu thơ trên là lời khẳng định tình cảm tha thiết, sâu nặng và
thủy chung của tác giả dành cho quê hương. Bằng biện pháp tu từ so
sánh ("như mưa nguồn, gió biển"), lời thơ đã nhấn mạnh dù có đi xa
đến đâu “tôi” vẫn luôn hướng về quê hương, nơi chôn nhau cắt rốn. Câu
thơ “vẫn trở về lưu luyến bên sông” càng khắc sâu thêm sự gắn bó
không thể tách rời với quê hương – dòng sông quê như một phần máu
thịt, luôn in đậm trong tâm hồn người đi xa.
+ Qua những câu thơ này, ta nhận ra tình cảm thiết tha, sâu đậm của
nhà thơ dành cho quê hương – nơi gắn liền với tuổi thơ, với ký ức ngọt
ngào và yên bình.
+ Và cũng qua những câu thơ này, tác giả muốn gửi đến người đọc
thông điệp: Hãy luôn ghi nhớ cội nguồn, dù có đi xa đến đâu, quê
hương vẫn là nơi ta thuộc về, là điểm tựa tâm hồn không bao giờ
phai nhạt.
9 - Nhân vật trữ tình trong đoạn thơ đã thể hiện những cảm xúc sâu sắc và
chân thành khi phải xa quê hương Miền Nam ruột thịt.
+ Đó là niềm nhớ thương khôn nguôi về quê hương miền Nam yêu
dấu – “Tôi nhớ không nguôi ánh sáng màu vàng”, “Tôi quên sao được
sắc trời xanh biếc”, “Tôi nhớ cả những người không quen biết” – một
nỗi nhớ vừa cụ thể, vừa khái quát, chan chứa tình cảm với cảnh vật, con
người miền Nam.
+ Đó còn là nỗi xúc động dâng trào khi bắt gặp hình ảnh quen thuộc:
“Có những trưa tôi đứng dưới hàng cây / Bỗng nghe dâng cả một nỗi
tràn đầy / Hình ảnh con sông quê mát rượi…”.
+ Từ cảm xúc ấy, nhân vật trữ tình bày tỏ ước mong tha thiết được trở
về nơi chôn nhau cắt rốn – “Tôi sẽ về sông nước của quê hương / Tôi sẽ
về sông nước của tình thương”.
- Nhận xét: Những cảm xúc trong đoạn thơ đều rất tự nhiên, chân
thành, xuất phát từ trái tim của một con người xa quê, mang nặng nghĩa
tình đồng bào, đặc biệt trong bối cảnh đất nước còn chia cắt. Những tình
cảm ấy đã chạm đến trái tim người đọc, giúp ta nhận ra: dù ở phương
trời nào, con người vẫn luôn đau đáu với quê hương, vẫn giữ trong tim
hình ảnh đất và người thân yêu. Những cảm xúc đó như một lời nhắc
nhở mỗi chúng ta cần phải trân trọng tình cảm cội nguồn, nuôi dưỡng
tình yêu quê hương đất nước và ý thức đoàn kết dân tộc.
10 - Đoạn thơ “Nhớ con sông quê hương” của Tế Hanh là bản tình ca tha
thiết, xúc động về dòng sông quê – biểu tượng của tình yêu quê hương
đất nước. Từ những vần thơ giàu cảm xúc, đoạn thơ đã đem đến cho
người đọc những bài học vô cùng sâu sắc:
- Đọc đoạn thơ, ta nhận thức được rằng tình yêu quê hương không
phải là điều gì quá lớn lao, xa vời mà bắt đầu từ những gì thân
thuộc nhất. Quê hương là nơi nuôi dưỡng tâm hồn ta, là nơi dù có đi
đâu xa cũng luôn hướng về.
- Hiểu được điều đó, chúng ta cần có những hành động thiết thực để
thể hiện tình yêu quê hương. Trước hết, cần học tập chăm chỉ để sau
này góp phần xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp. Thứ hai, hãy giữ
gìn môi trường sống xung quanh mình, bảo vệ dòng sông, con đường,
hàng cây – những điều thân thương của quê nhà. Thứ ba, cần gìn giữ và
phát huy truyền thống văn hóa, lịch sử quê hương, không để những giá
trị ấy bị mai một theo thời gian.
- Đây là những bài học vô cùng ý nghĩa bởi nó giúp ta có nhận thức
đúng đắn hơn về tình yêu quê hương từ đó, mỗi người sẽ biết sống có
trách nhiệm hơn với nơi mình sinh ra, góp phần làm cho cuộc sống của
con người ngày càng tốt đẹp hơn. Bài học này không chỉ có giá trị với
riêng mỗi cá nhân mà còn hữu ích cho cả cộng đồng và toàn xã hội
trong việc gìn giữ những giá trị đẹp đẽ nhất của dân tộc.
Đề số 2: Đọc đoạn thơ sau và trả lời câu hỏi.
Bác Hồ đó, chiếc áo nâu giản dị
Màu quê hương bền bỉ đậm đà
Ta bên Người, Người toả sáng trong ta
Ta bỗng lớn ở bên Người một chút.
Bác Hồ đó, ung dung châm lửa hút
Trán mênh mông, thanh thản một vùng trời.
Không gì vui bằng mắt Bác Hồ cười
Quên tuổi già, tươi mãi tuổi đôi mươi!
Người rực rỡ một mặt trời cách mạng
Mà đế quốc là loài dơi hốt hoảng
Đêm tàn bay chập choạng dưới chân Người.
\Hồ Chí Minh
\Người ở khắp nơi nơi...
(Trích “Sáng tháng năm” Tố Hữu)
Câu 1(0,5 điểm). Xác định thể thơ của đoạn thơ.
Câu 2. (0,5 điểm) Xác định đối tượng trữ tình của đoạn thơ.
Câu 3(0,5 điểm). Chỉ ra cách ngắt nhịp ở hai câu thơ đầu.
Câu 4. (0,5 điểm) Xác định nhân vật trữ tình của đoạn thơ.
Câu 5 (0,5 điểm). Nêu chủ đề của đoạn thơ
Câu 6(1,0 điểm. Nêu tác dụng của biện pháp tu từ điệp ngữ được sử dụng trong hai
câu thơ sau:
Ta bên Người, Người toả sáng trong ta
Ta bỗng lớn ở bên Người một chút.
Câu 7(1,0 điểm) Nêu tác dụng của các từ láy trong hai câu thơ sau:
Bác Hồ đó, ung dung châm lửa hút
Trán mênh mông, thanh thản một vùng trời.
Câu 8(1,0 điểm) Nêu cách hiểu của em về nội dung, ý nghĩa của những câu thơ
sau:
Người rực rỡ một mặt trời cách mạng
Mà đế quốc là loài dơi hốt hoảng
Đêm tàn bay chập choạng dưới chân Người.
Câu 9(1,0 điểm). Nhận xét về tình cảm của nhân vật trữ tình được thể hiện trong
đoạn thơ.
Câu 10(1,0 điểm). Nêu một thông điệp em rút ra được từ đoạn thơ và lí giải.
Câu Gợi ý
1 Đoạn thơ trên được viết theo thể thơ tự do
2 Đối tượng trữ tình là Bác Hồ (Chủ tịch Hồ Chí Minh).
3 Cách ngắt nhịp ở hai câu thơ đầu là 3/5 và 3/2/2
4 Nhân vật trữ tình là nhà thơ (xưng “ta”) – một người con của dân tộc
Việt Nam
5 Chủ đề của đoạn thơ: Đoạn thơ ca ngợi hình ảnh giản dị, gần gũi nhưng
vĩ đại, cao đẹp của Chủ tịch Hồ Chí Minh và thể hiện tình cảm kính yêu,
tự hào của nhân dân đối với Người.
6 - Trong hai câu thơ trên, tác giả đã sử dụng biện pháp tu từ điệp ngữ:
lặp lại từ “Ta” và “Người.
- Tác dụng:
+ Việc sử dụng biện pháp tu từ điệp ngữ đã góp phần làm tăng hiệu
quả diễn đạt cho lời thơ, giúp lời thơ thêm nhịp nhàng và giàu tính
nhạc, tăng sức gợi cảm, thể hiện cảm xúc chân thành và tha thiết của
nhà thơ.
+ Đồng thời, qua phép tu từ này, tác giả đã làm nổi bật sự gắn bó sâu
sắc giữa “Ta” – người dân, người chiến sĩ cách mạng – với “Người”
– Bác Hồ. Phép điệp nhấn mạnh rằng sự hiện diện của Bác chính là ánh
sáng tinh thần lan tỏa trong lòng người dân; từ đó giúp nhân vật trữ tình
“lớn lên” về nhận thức, lý tưởng, đạo đức.
+ Và cũng qua phép tu từ điệp ngữ, ta còn nhận ra tình cảm kính yêu,
lòng biết ơn sâu sắc và niềm tự hào tha thiết của nhà thơ Tố Hữu
dành cho Chủ tịch Hồ Chí Minh – vị lãnh tụ vĩ đại nhưng gần gũi, giản
dị, luôn sống mãi trong trái tim nhân dân Việt Nam.
7 - Trong hai câu thơ, tác giả sử dụng các từ láy “ung dung”, “mênh
mông”, “thanh thản”.
- Nêu tác dụng
+ Việc sử dụng các từ láy “ung dung”, “mênh mông”, “thanh thản”
đã góp phần làm tăng hiệu quả biểu đạt cho lời thơ, giúp câu thơ
thêm sinh động, nhịp nhàng, giàu nhạc tính và hình ảnh, tạo nên
cảm giác nhẹ nhàng, sâu lắng.
+ Qua đó, tác giả đã khắc họa vẻ đẹp bình dị, thư thái, tự tại của Bác
Hồ trong đời sống thường ngày, đồng thời gợi lên tầm vóc vĩ đại và trí
tuệ rộng lớn của Người.
+ Đồng thời, việc sử dụng các từ láy còn giúp người đọc cảm nhận được
tình cảm kính yêu, ngưỡng mộ và tôn kính chân thành của nhà thơ
Tố Hữu đối với Bác Hồ – vị lãnh tụ không chỉ vĩ đại trong sự nghiệp
mà còn rất đỗi giản dị, gần gũi trong đời sống với nhân dân.
8 “Người rực rỡ một mặt trời cách mạng
Mà đế quốc là loài dơi hốt hoảng
Đêm tàn bay chập choạng dưới chân Người.”
+ Những câu thơ trên là lời ca ngợi và khẳng định tầm vóc vĩ đại của
Bác Hồ, Người như “một mặt trời cách mạng” – biểu tượng của ánh
sáng, niềm tin, sự sống và hi vọng cho dân tộc. Bằng biện pháp tu từ so
sánh và ẩn dụ, lời thơ đã cho người đọc thấy được sự đối lập mạnh mẽ
giữa ánh sáng cách mạng do Bác mang lại với bóng tối tàn ác của kẻ thù
– đế quốc được ví như “loài dơi hốt hoảng”, yếu ớt và hoang mang khi
ánh sáng bừng lên. Hình ảnh “đêm tàn bay chập choạng dưới chân
Người” vừa thể hiện chiến thắng tất yếu của cách mạng, vừa nâng tầm
vóc của Bác lên cao hơn cả một con người – là ánh sáng dẫn đường cho
cả dân tộc.
+ Qua những câu thơ này, ta nhận ra tình cảm kính yêu, ngưỡng
mộ và tự hào sâu sắc của nhà thơ Tố Hữu dành cho Chủ tịch Hồ Chí
Minh – lãnh tụ vĩ đại của dân tộc, người đã đem lại ánh sáng, tự do và
độc lập cho đất nước.
+ Và cũng qua những câu thơ này, tác giả còn muốn gửi đến người đọc
thông điệp: Hãy biết trân trọng những giá trị của hòa bình, độc lập
mà cách mạng và Bác Hồ đã mang lại; hãy tiếp tục noi gương
Người, giữ vững niềm tin vào lý tưởng cách mạng, góp phần xây
dựng và bảo vệ Tổ quốc.
9 - Tình cảm của nhân vật trữ tình được thể hiện trong đoạn thơ:
+ Nhân vật trữ tình thể hiện tình cảm yêu mến, trân trọng đối với cuộc
đời giản dị nhưng vĩ đại của Bác.
+ Hình ảnh Bác được ví như “một mặt trời cách mạng” còn cho thấy sự
ngưỡng mộ, tự hào của nhân vật trữ tình trước tầm vóc vĩ đại và hào
quang cách mạng mà Bác mang lại.
+ Qua chi tiết “Ta bên Người, Người toả sáng trong ta / Ta bỗng lớn ở
bên Người một chút”, nhân vật trữ tình thể hiện sự cảm phục sâu sắc và
niềm biết ơn sâu sắc đối với Bác Hồ.
Nhận xét:
+ Đây là những tình cảm hết sức tự nhiên, chân thành, xuất phát từ trái
tim của một con người luôn hướng về Bác với tất cả sự kính yêu, biết ơn
và tự hào.
+ Những tình cảm của nhân vật trữ tình đã tác động mạnh mẽ đến nhận
thức và trái tim người đọc, giúp ta nhận ra hình ảnh Bác Hồ không chỉ là
vị lãnh tụ vĩ đại mà còn là ánh sáng soi rọi cho tâm hồn của mỗi con
người Việt Nam.
+ Những tình cảm ấy như một lời nhắc nhở mỗi chúng ta cần phải biết
ơn quá khứ, trân trọng hiện tại, sống và học tập theo tấm gương đạo đức
của Bác, để trở thành những con người có ích cho đất nước.
10 - Đoạn thơ trên là những vần thơ đầy cảm xúc, tha thiết ca ngợi hình
ảnh Bác Hồ – một vị lãnh tụ vĩ đại nhưng vô cùng giản dị, gần gũi. Từ
những vần thơ đó, đoạn thơ đã đem đến cho người đọc một thông điệp
vô cùng ý nghĩa: Hãy sống giản dị, biết ơn và noi gương theo những
giá trị cao đẹp của Chủ tịch Hồ Chí Minh.
- Lí giải:
+ Chúng ta cần sống giản dị, biết ơn và noi gương theo những giá trị
cao đẹp của Chủ tịch Hồ Chí Minh vì Bác Hồ là tấm gương sáng ngời
về đạo đức, nhân cách và tinh thần cống hiến cho dân tộc. Trong một xã
hội đang phát triển nhanh chóng, việc giữ cho mình lối sống giản dị,
sống có mục đích và luôn hướng đến cộng đồng là điều vô cùng cần
thiết để xây dựng một cuộc sống tốt đẹp.
+ Đây là một thông điệp có ý nghĩa bởi nó giúp em nhận ra rằng: sống
tử tế, biết ơn và khiêm nhường chính là cách để trở thành người có ích.
Với xã hội, đó còn là lời nhắc nhở về việc giữ gìn những giá trị truyền
thống tốt đẹp, tránh xa lối sống thực dụng, ích kỷ và chạy theo vật chất.
+ Trong đời sống ngày nay, khi mà ngày càng có nhiều người thờ ơ
với trách nhiệm xã hội, sống hưởng thụ, vô cảm trước những mất mát, hi
sinh của thế hệ đi trước, thì thông điệp trên càng trở nên có ý nghĩa. Nó
giống như một lời thức tỉnh, nhắc nhở chúng ta phải biết trân trọng giá
trị của hòa bình, biết sống vì cộng đồng, vì lý tưởng chung.
Hiểu được ý nghĩa của thông điệp, mỗi chúng ta cần học tập và làm
theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh; cần biết ơn và tôn
trọng những người đã cống hiến cho đất nước; cần sống giản dị, chân
thành và hướng đến những điều tốt đẹp, tích cực để góp phần xây dựng
xã hội ngày càng văn minh, nhân ái và nghĩa tình.
===========================================
CHUYÊN ĐỀ II: ĐỌC HIỂU TRUYỆN
PHẦN 1:LÍ THUYẾT
STT Câu hỏi
1 Câu hỏi về ngôi kể
2 Câu hỏi về người kể
3 Câu hỏi về nhân vật chính
Câu hỏi về thời gian và không gian diễn ra câu chuyện
4 Câu hỏi về lời người kể chuyện và lời của nhân vật
5 Câu hỏi về đề tài
6 Câu hỏi về chủ đề
7 Câu hỏi tìm chi tiết
8 Câu hỏi về tác dụng của ngôi kể
9 Câu hỏi về ý nghiã của chi tiết
10 Câu hỏi nhận xét về nhân vật qua chi tiết
11 Câu hỏi nhận xét về tâm trạng của nhân vật trong đoạn trích
12 Câu hỏi nhận xét về sự thay đổi trong tâm trạng của nhân vật
13 Câu hỏi nhận xét về thái độ/ tình cảm của nhân vật này với nhân vật khác
14 Câu hỏi nhận xét về thái độ tình cảm của nhà văn
15 Câu hỏi về bài học
16 Câu hỏi thông điệp và lí giải
17 Câu hỏi em có đồng ý không, vì sao?
18 Câu hỏi về thái độ và hành động cần có
PHẦN 2: ĐỀ LUYỆN TẬP
Đề số 1: Đọc văn bản:
QUẢ TRỨNG VÀNG
Tạ Duy Anh
Lược một đoạn: Trên đường từ trường về, Tú Minh thấy một vật trắng trong đám lá tre
khô và nhận ra đó là một quả trứng gà. Cậu đoán có thể con gà mái đã đẻ vội khi đi qua
đó và thầm nghĩ thật may mắn vì mình đã nhặt được, nếu không trứng có thể bị rắn ăn
mất.
... Minh mân mê quả trứng và cảm thấy cơn đói cứ rõ dần. Món trứng ốp-lết cũng được
lắm. Chỉ cần một chút mỡ, một chút muối tiêu. Hoặc đơn giản hơn là thả béng vào nồi
nước sôi và chỉ dăm bảy phút sau là có thể ngồi khoanh chân nhấm nháp vị béo ngậy của
trứng luộc.
Nhưng Minh chợt nghĩ: "Mình ăn chỉ một miếng là hết, sẽ chẳng còn cơ hội nào cho
mình được ngắm quả trứng đẹp đến nhường kia. Chi bằng đem đặt vào chiếc hũ sành để
xuống cạnh bếp, biết đâu chả khối điều kỳ lạ xảy ra". Minh lấy giấy bọc chặt rồi cẩn thận
đặt vào chiếc hũ, không quên chèn trấu chung quanh. Cậu bê chiếc hũ đặt cạnh bếp lò,
nơi mỗi tối và mỗi sáng cậu đều giúp mẹ nhóm lửa.
Quả trứng trở thành người bạn im lặng của Tú Minh. Sáng nào cậu cũng thì thầm
nói một điều ước gì đó. Những điều ước của cậu đều tốt đẹp. Chẳng hạn có sáng cậu
ước: "Giá như mày có thể biến thành một quả trứng vàng để tao đem chia cho các bạn
nghèo trong lớp".
Ðiều ước này bám riết theo cậu hơn cả và có lúc nó làm cho cậu chán nản, thất vọng
vì biết chắc đó là điều không bao giờ có thật.
Một buổi sáng, giống như mọi hôm. Tú Minh xuống bếp cời lò và ao ước. Chợt cậu
nghe thấy tiếng cựa rất nhỏ, rất yếu ớt, như thể tiếng vươn mình của chồi cỏ sau cơn
mưa. Thoạt đầu cậu nghĩ đến con chuột gian manh nào đó xơi tái quả trứng, đánh một
giấc no nê đang trở mình. Nhưng tiếng cựa chỉ thoảng qua và hoàn toàn khác với tiếng
sột soạt của giấy. Cậu hồi hộp mở nắp hũ ra rồi cẩn thận gỡ từng lớp giấy. Quả trứng
không hề xây sát trừ một lỗ thủng nhỏ và chính cái lỗ thủng đó khiến tim cậu nhảy lên.
Ðiều kỳ diệu đã xảy ra: quả trứng biến thành chú gà con.
Quãng trưa thì chú gà vàng rực đã hiện hình ngay trước mắt cậu, có thể vuốt ve
được. Tú Minh cảm động muốn khóc khi chú gà nép mình trong bàn tay che chở của cậu.
Ngày ngày cậu kiếm mồi về cho gà và chả mấy chốc nó đã có thể lẽo đẽo theo cậu đi bắt
châu chấu.
Qua thu sang đông rồi hết xuân sang hè, chú gà nhép đã lớn vổng lên thành nàng
mái nâu óng ả. Vòng cườm ở cổ nó mới sáng làm sao. Hằng ngày nó tha thẩn kiếm mồi
quanh khu vườn và thỉnh thoảng ngơ ngẩn gióng lên những tiếng gọi rất lạ.
Và điều kỳ diệu nữa đã xảy ra: con gà mái của Tú Minh đẻ quả trứng đầu tiên. Tú
Minh hả hê ngắm nghía và không ngớt nghĩ đến những điều tốt đẹp. Sau khi đẻ nốt quả
trứng thứ mười hai, con mái nâu đòi ấp. Tú Minh lót cho nó một chiếc ổ đẹp tuyệt trần,
có lưới bảo vệ rất cẩn thận. Từ đây trở đi mọi việc xem ra suôn sẻ hơn. Ðến kỳ đến hạn,
cả mười hai chú gà con đều sinh nở an toàn. Lần này Tú Minh chỉ có một việc là dựng
cho mẹ con mái nâu một nếp nhà xinh xắn và chắc chắn.
Nhiều lúc đứng xem đàn gà chạy nhảy, Tú Minh lại hơi giật mình nhớ đến đoạn cậu
nhìn thấy quả trứng lẫn trong đám tre. Chỉ cần cậu thả vào nồi nước, đun lên là mọi
phép lạ chấm dứt luôn. Sẽ chẳng bao giờ cậu có cái cảm giác sướng run người khi nhìn
thấy lũ gà, hiện thân của những điều ước. Sẽ chẳng có cả cái kết thúc mà dù cậu cam
đoan không hề bịa mảy may, lũ bạn cậu vẫn ngơ ngác nhìn nhau: "Chẳng lẽ thằng Minh
đã thành nhà văn". Bởi vì một câu chuyện như thế chỉ có thể được sáng tạo bởi chính
cuộc sống.
Nào, để xem mình có bịa tí nào không nhỉ? Bắt đầu từ quả trứng và những điều
ước... Rồi sau đó cuộc sống đã kể tiếp câu chuyện bằng sự kỳ diệu do chính nó tạo nên,
chẳng ai bịa được hay đến vậy.
Cậu hoàn toàn an tâm với những dòng nhật ký.
(Theo Báo Nhân Dân, Số ra thứ Tư, ngày 30 tháng 9 năm 2009)
Tạ Duy Anh (1959). Tên khai sinh là Tạ Viết Đãng, quê ở Hà Nội. Ông là một cây bút ấn
tượng trên văn đàn Việt Nam đương đại. Những trang viết cho thiếu nhi của nhà văn
trong sáng, đậm chất thơ và giàu ý nghĩa nhân văn. Các tác phẩm tiêu biểu: Võ ngựa trở
về; Hiệp sĩ áo giất; Bức tranh của em gái tôi…Quả trứng vàng là tác phẩm đạt giải
thưởng của Nhà xuất bản Kim Đồng
Thực hiện các yêu cầu/Trả lời câu hỏi:
Câu 1. (0,5 điểm) Xác định ngôi kể của văn bản trên.
Câu 2. (0,5 điểm) Xác định nhân vật chính của văn bản trên.
Câu 3. (0,5 điểm) Theo đoạn trích, Minh đã làm gì sau khi có suy nghĩ “"Mình ăn chỉ
một miếng là hết, sẽ chẳng còn cơ hội nào cho mình được ngắm quả trứng đẹp đến
nhường kia. Chi bằng đem đặt vào chiếc hũ sành để xuống cạnh bếp, biết đâu chả khối
điều kỳ lạ xảy ra"?
Câu 4. (0,5 điểm) Nêu chủ đề của đoạn trích.
Câu 5. (1,0 điểm) Chỉ và nêu tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong câu văn: Chợt
cậu nghe thấy tiếng cựa rất nhỏ, rất yếu ớt, như thể tiếng vươn mình của chồi cỏ sau cơn
mưa.
Câu 6. (1,0 điểm) Tại sao nhân vật Tú Minh cảm động muốn khóc khi chú gà nép mình
trong bàn tay che chở của cậu?
Câu 7. (1,0 điểm) Nhận xét về nhân vật Tú Minh qua suy nghĩ "Giá như mày có thể biến
thành một quả trứng vàng để tao đem chia cho các bạn nghèo trong lớp".
Câu 8. (1,0 điểm) Nhận xét về tâm trạng của Tú Minh khi nhìn thấy quả trứng nở thành
con gà con.
Câu 9. (1,0 điểm) Thông điệp sâu sắc nhất em nhận được từ văn bản trên là gì? Vì sao?
Câu Gợi ý
1 Ngôi kể: Ngôi thứ ba
2 Nhân vật chính: Tú Minh.
3 Sau khi có suy nghĩ đó, Minh đã lấy giấy bọc chặt quả trứng, cẩn thận đặt
vào chiếc hũ sành, chèn trấu xung quanh rồi đặt cạnh bếp lò, nơi hằng
ngày cậu vẫn giúp mẹ nhóm lửa.
4 Chủ đề: Đoạn trích ca ngợi niềm tin, khát vọng và ước mơ tốt đẹp của
tuổi thơ, đồng thời gửi gắm thông điệp: nếu biết trân trọng và nuôi dưỡng
ước mơ, cuộc sống sẽ mang đến những điều kỳ diệu.
5 - Biện pháp tu từ: So sánh trong câu văn: “tiếng cựa rất nhỏ, rất yếu ớt, như
thể tiếng vươn mình của chồi cỏ sau cơn mưa.”
- Tác dụng:
+ Việc sử dụng phép so sánh đã góp phần làm tăng hiệu quả diễn đạt cho lời
văn, giúp câu văn trở nên sinh động, gợi hình, gợi cảm.
+ Qua hình ảnh so sánh, tác giả đã khắc họa âm thanh yếu ớt, mong manh
nhưng đầy sức sống của sự sống mới đang hình thành trong quả trứng, giống
như sức vươn bền bỉ của chồi non sau mưa.
+ Đồng thời, qua phép tu từ này, ta còn nhận ra tình cảm trân trọng, nâng niu
của tác giả đối với sự sống bé nhỏ, gợi cho người đọc niềm tin yêu cuộc
sống và sự kỳ diệu mà nó mang lại.
6 Nhân vật Tú Minh cảm động muốn khóc khi chú gà nép mình trong bàn
tay che chở của cậu vì:
+ Đó là sự kỳ diệu của cuộc sống, từ một quả trứng tưởng như vô tri, nay
đã nở ra một sinh linh bé nhỏ, điều ấy khiến Tú Minh bất ngờ, xúc động và
hạnh phúc.
+ Minh cảm nhận được sự gắn bó với chú gà, chú gà con yếu ớt, nép mình
vào bàn tay cậu như tìm nơi che chở, khiến Minh thấy mình trở thành điểm
tựa, có trách nhiệm bảo vệ sự sống mong manh này.
+ Vì khoảnh khắc ấy giúp Minh thỏa mãn ước mơ của cậu. Điều cậu từng
thầm ước ao đã thành hiện thực, làm dâng lên trong lòng em niềm xúc động
đến rưng rưng.
7 + Trong truyện ngắn Quả trứng vàng của Tạ Duy Anh, chi tiết Tú Minh
ước: “Giá như mày có thể biến thành một quả trứng vàng để tao đem chia
cho các bạn nghèo trong lớp” đã cho người đọc thấy được một ước mơ rất
đẹp của nhân vật Minh.
+ Qua chi tiết ấy, ta nhận ra Minh không chỉ nghĩ cho bản thân mà còn luôn
quan tâm, sẻ chia với những người xung quanh, đặc biệt là các bạn nghèo.
Dù bản thân còn thiếu thốn, cậu bé lại mong muốn có một phép màu kỳ diệu
để đem lại niềm vui, hạnh phúc cho bạn bè.
+ Và cũng từ những suy nghĩ và ước mơ tốt đẹp ấy của Tú Minh, ta nhận ra
em là một người biết sống vì người khác, tốt bụng và có trái tim chan
chứa yêu thương. Đó là một phẩm chất rất đáng trân trọng trong cuộc sống,
đặc biệt ở những tâm hồn trẻ thơ – nơi những ước mơ giản dị lại có sức gieo
mầm cho những điều kỳ diệu.
8 Tâm trạng của Tú Minh khi nhìn thấy quả trứng nở thành con gà con:
+ Khi nghe thấy “tiếng cựa rất nhỏ, rất yếu ớt, như thể tiếng vươn mình của
chồi cỏ sau cơn mưa”, Tú Minh vô cùng hồi hộp, lo lắng. Cậu sợ có con
chuột nào đã xơi mất quả trứng, nên cẩn thận mở nắp hũ và gỡ từng lớp
giấy.
+ Khi phát hiện “quả trứng không hề xây xát trừ một lỗ thủng nhỏ”, cậu tim
nhảy lên vì sung sướng, nhận ra điều kỳ diệu đã thật sự xảy ra.
+ Khi chú gà con vàng rực hiện hình, nép mình trong bàn tay che chở của
cậu, Minh cảm động muốn khóc, bởi em vừa chứng kiến một sự sống mới
ra đời, lại vừa cảm nhận được sự gắn bó thân thiết, tin cậy mà sinh linh bé
nhỏ này dành cho mình.
Nhận xét: Đây là những tâm trạng hết sức tự nhiên, chân thực, phản ánh
chiều sâu nội tâm của một cậu bé đang chứng kiến sự kỳ diệu của sự sống.
Qua những nét tâm trạng ấy, ta nhận ra Tú Minh là một đứa trẻ hồn nhiên,
nhạy cảm, giàu tình yêu thương và biết trân trọng từng điều nhỏ bé trong
cuộc sống. Tâm trạng của Minh như một lời nhắc nhở mỗi chúng ta cần phải
biết trân trọng, nâng niu sự sống, nuôi dưỡng ước mơ và tin tưởng vào
những điều kỳ diệu giản dị mà cuộc đời mang lại.
9 + Đoạn trích “Quả trứng vàng” đã ca ngợi niềm tin, ước mơ và lòng nhân
ái trong sáng của trẻ thơ. Từ câu chuyện của Tú Minh, đoạn trích đem đến
cho người đọc một thông điệp vô cùng ý nghĩa: hãy biết trân trọng sự
sống, nuôi dưỡng ước mơ và gieo vào cuộc đời những điều tốt đẹp.
+ Chúng ta cần phải sống nhân hậu, biết yêu thương, nâng niu những điều
nhỏ bé và tin tưởng vào sự kỳ diệu của cuộc sống, bởi chính những điều
tưởng như bình thường ấy có thể mang đến hạnh phúc, niềm vui và cả
những phép màu cho con người.
+ Đây là thông điệp có ý nghĩa bởi nó giúp em nhận ra: hạnh phúc không
chỉ đến từ việc thỏa mãn nhu cầu trước mắt, mà còn đến từ sự kiên nhẫn,
tình yêu thương và niềm tin vào tương lai. Thực hiện được thông điệp ấy
cũng là cách góp phần làm cho xã hội ngày càng tốt đẹp hơn, đầy ắp tình
người.
+ Trong đời sống ngày nay, khi mà ngày càng có nhiều người chỉ chạy theo
vật chất, sống ích kỉ, thờ ơ trước những giá trị nhân văn, thì thông điệp trên
càng trở nên ý nghĩa. Nó giống như một lời thức tỉnh giúp chúng ta nhận ra
trách nhiệm của mình đối với bản thân, gia đình và cộng đồng.
+ Hiểu được ý nghĩa của thông điệp, mỗi chúng ta cần biết yêu thương, sẻ
chia, sống nhân ái và nuôi dưỡng những ước mơ đẹp để biến cuộc sống
thành một câu chuyện đầy phép màu.
Đề số 2:
Đọc văn bản sau:
Bà ốm
Vũ Tú Nam*
Loan tưởng bà nội chỉ bị cảm cúm sơ sơ. Thế mà chiều hôm ấy, Loan đi học về,
giật mình thấy mẹ rơm rớm nước mắt bảo bố và bác Xuân đã cảng bà đi cấp cứu ở bệnh
viện huyện. Suốt đêm, mẹ và Loan ít ngủ, thương bà, lo cho bà.
Hôm sau, bố ở huyện về, báo tin bà đã tỉnh, không có gì đáng ngại nữa. Bà dặn
Loan phải chăm học, nhớ cho mái mơ ăn thêm rau (nó thích ăn rau lắm) và nhốt riêng con
gà ri ra, kẻo nó hay bị con gà khác bắt nạt, tội nghiệp nó.
Ôi, mới vắng bà có mấy ngày mà đàn gà cứ ngơ ngác cả ra. Bà chăm chúng nó thế
thảo nào! Còn Loan thì nhìn vào đâu, sờ vào cái gì cũng thấy thiếu bà. Cái bình vôi ăn
trầu của bà kia. Cái chổi bà thường luôn tay quét. Cái rế, cái nồi, cái rổ bát, bao giờ cũng
chùi cũng xếp gọn gàng.
Đến cây cối ngoài vườn cũng nhớ bà, các ngọn mướp cứ ngóc đầu lên chờ đợi
được bàn tay tưới tắm. Cái giường bà nằm mà trống vắng buồn thiu, con cóc ở trong gầm
cũng như sốt ruột, cứ nhẩy ra rồi lại nhẩy vào.
Vì phải đi thi, Loan không lên huyện thăm bà được. Nó chọn đúng mười quả trứng
gà tươi nhất, do con gà mái hoa của nó đẻ - gửi bố mang đi biếu bà. Nó không quên viết
gửi bà mấy chữ:
Bà yêu quý của cháu.
Bà cứ yên tâm chữa bệnh, mẹ cháu mải làm đồng, cháu tưới vườn và chăm đàn gà
đúng như lời bà dặn. Cháu làm bài thi tốt lắm, bà ạ.
Cháu Loan của bà.
Trong thư nó không nói gì về mười quả trứng nó đã gửi biếu bà cả. Nó vốn là đứa
trẻ tế nhị. Hôm ấy đúng ngày chủ nhật, bố đón bà ở bệnh viện huyện về. Bà còn xanh
lắm, tay phải chống gậy, nhưng bà cười từ ngoài sân cười vào. Loan chạy ra ôm lấy bà,
giụi đầu vào ngực áo bà, khóc òa lên. Bà xoa xoa tóc Loan mắng yêu:
- Bố mày! Bà có chết đâu mà khóc! Nín đi, bà cho quà đây....
Loan nắm lấy tay bà, dắt bà vào giường. Bà bảo bố đưa cho bà cái bị. Bà xếp ra
hai quả cam, sáu quả chuối và năm quả trứng gà. Bà bảo:
- Đây bà thưởng cho.... Nín đi, nín đi nào!...
Loan ngước nhìn bà, khúc khích cười, nhưng miệng nó cười, mà mắt thì vẫn khóc.
Vì nó biết bà đã dành dụm không ăn hết trứng và các thứ quà của nó cùng mọi người gửi
biếu bà. Bà ơi, cháu yêu bà, cháu thương bà quá!
(Theo Những truyện hay viết cho thiếu nhi, NXB Kim Đồng, năm 2019, tr 215-217)
Thực hiện các yêu cầu/ Trả lời câu hỏi:
Câu 1 (0,5 điểm): Xác định ngôi kể trong văn bản trên.
Câu 2 (0,5 điểm): Khi không lên huyện thăm bà được, Loan đã gửi cho bà những gì?
Câu 3 (0,5 điểm) Ghi lại những từ ngữ miêu tả tâm trạng của Loan khi vừa nghe tin bà
ốm.
Câu 4 (0,5 điểm) Xác định đề tài của văn bản
Câu 5 (0,5 điểm) Nêu chủ đề của văn bản
Câu 6 (1,0 điểm): Nêu tác dụng của biện pháp nhân hóa trong những câu sau:
Đến cây cối ngoài vườn cũng nhớ bà, các ngọn mướp cứ ngóc đầu lên chờ đợi
được bàn tay tưới tắm. Cái giường bà nằm mà trống vắng buồn thiu, con cóc ở trong
gầm cũng như sốt ruột, cứ nhẩy ra rồi lại nhẩy vào.
Câu 7 (1,0 điểm): Chi tiết “Loan chạy ra ôm lấy bà, giụi đầu vào ngực áo bà, khóc òa
lên” cho em hiểu điều gì ở nhân vật này?
Câu 8 (1,0 điểm): Nhận xét về nhân vật người bà qua chi tiết sau:
Bà xoa xoa tóc Loan mắng yêu:
- Bố mày! Bà có chết đâu mà khóc! Nín đi, bà cho quà đây....
Câu 9 (1,0 điểm): Nhận xét về tâm trạng của nhân vật Loan trong văn bản.
Câu 10 (0,5 điểm): Thông điệp nào từ câu chuyện trên có ý nghĩa nhất với em? Vì sao?
Câu Gợi ý
1 Văn bản được kể theo ngôi thứ ba.
2 Khi không lên huyện thăm bà được, Loan đã gửi cho bà mười quả trứng gà
tươi nhất và một bức thư.
3 Từ ngữ miêu tả tâm trạng của Loan khi nghe tin bà ốm: giật mình, thương
bà, lo cho bà.
4 Đề tài của văn bản: tình cảm gia đình
5 Chủ đề của văn bản: Đoạn trích ca ngợi tình cảm bà cháu thắm thiết,
chân thành và giàu yêu thương.
6 - Biện pháp tu từ được sử dụng: nhân hóa (cây cối, ngọn mướp, cái giường,
con cóc có những trạng thái, cảm xúc như con người).
- Tác dụng:
+ Việc sử dụng biện pháp tu từ nhân hóa đã góp phần làm tăng hiệu quả diễn
đạt cho lời văn, giúp lời văn thêm sinh động, hấp dẫn, gợi hình, gợi cảm.
+ Qua nhân hóa, tác giả nhấn mạnh sự vắng bà khiến cảnh vật, đồ vật, con
vật trong nhà cũng trở nên buồn bã, trống trải, thiếu vắng hơi ấm.
+ Đồng thời, tác giả còn muốn gửi đến người đọc thông điệp: tình yêu
thương của bà đã gắn bó, lan tỏa đến từng góc nhỏ của ngôi nhà, để lại
khoảng trống lớn khi bà vắng mặt.
7 + Trong truyện ngắn Bà ốm, chi tiết “Loan chạy ra ôm lấy bà, giụi đầu vào
ngực áo bà, khóc òa lên” đã cho người đọc thấy được tình yêu thương sâu
nặng, sự lo lắng và niềm hạnh phúc vỡ òa của nhân vật Loan khi bà được
trở về nhà từ bệnh viện.
+ Qua chi tiết ấy, ta nhận ra Loan là một cô bé tình cảm, giàu lòng hiếu
thảo và rất gắn bó với bà.
+ Và cũng từ những tình cảm tha thiết ấy của Loan, ta nhận ra em là một
người cháu biết yêu thương, quan tâm và trân trọng tình cảm gia đình.
Đây là một phẩm chất đáng trân trọng trong cuộc sống của con người.
8 + Trong truyện ngắn Bà ốm của Vũ Tú Nam, chi tiết “Bà xoa xoa tóc Loan
mắng yêu: – Bố mày! Bà có chết đâu mà khóc! Nín đi, bà cho quà đây...” đã
cho người đọc thấy được tấm lòng yêu thương, sự bao dung và cách quan
tâm giản dị mà ấm áp của người bà dành cho cháu.
+ Qua chi tiết ấy, ta nhận ra dù vừa ốm nặng, bà vẫn không nghĩ đến nỗi
mệt mỏi của bản thân mà lo xoa dịu cảm xúc của cháu, dùng lời lẽ thân
mật, hóm hỉnh để an ủi và làm cháu vui lên.
+ Và cũng từ những tình cảm, thái độ sống giàu yêu thương ấy của bà, ta
nhận ra bà là một người giàu tình thương, hết mực quan tâm đến con
cháu, sống nhân hậu và hy sinh thầm lặng cho gia đình. Đó là một nét
phẩm chất rất đáng trân trọng trong cuộc sống của con người.
9 + Đoạn trích Bà ốm ca ngợi tình cảm gắn bó, yêu thương tha thiết giữa bà
và cháu trong gia đình. Từ câu chuyện của Loan và bà, đoạn trích đã đem
đến cho người đọc một thông điệp vô cùng ý nghĩa: Hãy luôn yêu thương,
quan tâm và hiếu thảo với ông bà, cha mẹ.
+ Chúng ta cần phải biết quan tâm, chăm sóc và dành tình cảm chân thành
cho những người thân yêu, nhất là khi họ đau yếu, vì đó là cách để thể hiện
lòng biết ơn và bồi đắp tình cảm gia đình thêm gắn bó.
+ Đây là thông điệp có ý nghĩa bởi nó giúp em nhận ra tình yêu thương
chính là sợi dây bền chặt gắn kết các thế hệ, nuôi dưỡng tâm hồn mỗi con
người. Thực hiện được thông điệp ấy còn là cách góp phần làm cho xã hội
ngày càng trở nên tốt đẹp, chan chứa tình người.
+ Trong đời sống ngày nay, khi mà ngày càng có nhiều người thờ ơ, vô tâm
với người thân, thậm chí quên đi công ơn của ông bà, cha mẹ thì thông điệp
trên càng trở nên có ý nghĩa. Nó giống như một lời thức tỉnh giúp chúng ta
nhận ra trách nhiệm của mình đối với gia đình.
+ Hiểu được ý nghĩa của thông điệp, mỗi chúng ta cần sống hiếu thảo, biết
quan tâm, sẻ chia và dành nhiều thời gian hơn để yêu thương, chăm sóc ông
bà, cha mẹ.
CHUYÊN ĐỀ 3: ĐỌC HIỂU VĂN BẢN THÔNG TIN
PHẦN 1/ LÍ THUYẾT
STT Câu hỏi
1 Xác định kiểu văn bản thông tin
2 Câu hỏi theo tác giả, theo văn bản
3 Văn bản cung cấp thông tin về điều gì?
4 Câu hỏi “Xác định thông tin chính/ thông tin cơ bản của văn bản”
5 Xác định sapo của văn bản
6 Xác định yếu tố phi ngôn ngữ của văn bản
7 Chỉ ra mục đích của văn bản
8 Xác định các yếu tố hình thức của văn bản
9 Chỉ ra những đặc điểm đặc trưng của văn bản thông tin có trong văn bản
trên
10 Chỉ ra thông tin cơ bản và thông tin chi tiết của 1 đoạn văn
11 Xác định cách trình bày thông tin trong đoạn văn
12 Nêu tác dụng của yếu tố phi ngôn ngữ:
13 Nêu tác dụng của phần Sapo trong văn bản
14 Tác dụng của các yếu tố hình thức trong văn bản
15 Nêu tác dụng của việc đưa những thông tin có tính cập nhật vào văn bản.
17 Nêu tác dụng của việc đưa thông tin khách quan trong một đoạn văn
18 Em có đồng ý không? Vì sao?
19 Câu hỏi rút ra bài học từ nội dung của văn bản
20 Câu hỏi nêu thông điệp và lí giải
PHẦN 2: ĐỀ LUYỆN
Đề số 1:
CÔNG VIÊN ĐỊA CHẤT TOÀN CẦU UNESCO: CAO NGUYÊN ĐÁ ĐỒNG VĂN
Việt Nam từ lâu đã trở thành một điểm đến hấp dẫn đối với khách du lịch bởi
những cảnh quan địa lý - địa chất đặc sắc, chứa đựng những dấu ấn tiêu biểu về lịch
sử phát triển trái đất, những hiện tượng tự nhiên, tính đa dạng sinh học cao, với
những dân tộc trong các bộ trang phục màu sắc rực rỡ, những truyền thống văn hoá
lâu đời của cộng đồng dân cư bản địa và cả những sản vật địa phương đa dạng.
Tất cả những điểm đặc sắc ấy, bạn đều có thể tìm thấy được ở ba công viên địa chất
toàn cầu của Việt Nam. Ngày 3/10/2010, Cao nguyên đá Đồng Văn đã trở thành công
viên địa chất UNESCO đầu tiên của Việt Nam và thứ hai ở Đông Nam Á.
Năm 2014 và năm 2019, UNESCO đã tái công nhận Cao nguyên đá Đồng Văn là

Tài liệu khác của Trường Đại học Sư Phạm Hà Nội

Tài liệu liên quan: