Bồi dưỡng thường xuyên Mô-đun TH11: Một số kinh nghiệm xây dựng nền nếp lớp học

MỘT SỐ KINH NGHIỆM XÂY DỰNG NỀN NẾP LỚP HỌC THÁNG 11
PHẦN I: NGUYÊN TẮC CỐT LÕI (TRƯỚC KHI TRIỂN KHAI)
1. Hợp tác và Thống nhất
 Thống nhất giữa GV và HS: Nền nếp không phải là sự áp đặt. Giáo viên (GV) cần cùng
học sinh (HS) xây dựng, thảo luận và đi đến thống nhất về các nội quy, quy tắc. Việc này
giúp HS có trách nhiệm hơn với "luật" do chính mình tham gia tạo ra.
 Hợp tác với Phụ huynh (PH): Trao đổi sớm với PH về tầm quan trọng của nền nếp,
cung cấp bản nội quy ngắn gọn và đề nghị PH phối hợp duy trì kỷ luật ở nhà (ví dụ: giờ
giấc học tập, chuẩn bị bài vở).
2. Tính Tích cực và Khuyến khích
 Tập trung vào Hành vi Tích cực: Thay vì chỉ trừng phạt hành vi sai, GV cần tập trung
vào việc củng cố những hành vi tốt. Khen ngợi, tuyên dương công khai các em thực hiện tốt nền nếp.
 Sử dụng Ngôn ngữ Tích cực: Thay vì nói: "Không được nói chuyện riêng!", hãy nói:
"Hãy giữ trật tự và lắng nghe bạn/thầy cô!"
 Kỷ luật Bằng Yêu thương và Tôn trọng: Áp dụng kỷ luật tích cực, giải thích rõ hậu quả
hành vi sai và hướng dẫn cách sửa chữa, tránh xúc phạm danh dự hoặc dùng các hình
phạt mang tính bạo lực (thể chất hoặc tinh thần).
3. Tính Nhất quán và Rõ ràng
 Rõ ràng: Các quy tắc phải được diễn đạt ngắn gọn, dễ hiểu, dễ nhớ (đặc biệt với HS
nhỏ), và hiển thị rõ ràng trong lớp học.
 Nhất quán: Đây là nguyên tắc quan trọng nhất. Mọi quy tắc phải được áp dụng đồng
đều và liên tục với mọi học sinh, mọi thời điểm. Sự thiếu nhất quán sẽ làm nền nếp nhanh chóng bị phá vỡ.
PHẦN II: CÁC BƯỚC TRIỂN KHAI CỤ THỂ
1. Xây dựng và Dạy Quy tắc (Tuần học đầu tiên)
 Thiết lập "Luật Lớp học" (Class Rules): Chỉ nên có 5-7 quy tắc cơ bản nhất (Ví dụ: 1.
Đúng giờ; 2. Giơ tay phát biểu; 3. Giữ gìn vệ sinh chung; 4. Lắng nghe bạn; 5. Tôn trọng thầy cô và bạn bè).
 Dạy Quy tắc: Không chỉ đọc luật, GV cần dạy HS cách thực hiện từng quy tắc. Ví dụ:
Thực hành cách xếp hàng nhanh và trật tự; Thực hành cách dọn dẹp bàn học khi kết thúc tiết.
 Mô hình hóa (Modeling): GV tự làm mẫu hành vi đúng mực, sau đó cho HS thực hành lại.
2. Tổ chức Không gian Lớp học (Môi trường)
 Bảng Phân công/Thi đua: Thiết lập Đội ngũ Cán sự Lớp (trưởng nhóm, tổ trưởng, phụ
trách văn nghệ, vệ sinh...) và luân phiên nhiệm vụ. Dán bảng theo dõi thi đua nền nếp rõ ràng.
 Góc học tập/Góc yên tĩnh (Calm Down Corner): Sắp xếp khu vực vật dụng (sách vở,
đồ dùng) gọn gàng. Đối với HS có nhu cầu đặc biệt, có thể thiết lập một góc nhỏ để các
em tự điều chỉnh cảm xúc khi cần.
 Tín hiệu Kỷ luật (Visual Cues): Sử dụng các tín hiệu phi ngôn ngữ (vỗ tay, giơ tay,
tắt/bật đèn...) để nhanh chóng thu hút sự chú ý của HS và đưa lớp trở lại trật tự.
3. Duy trì và Đánh giá (Trong suốt năm học)
 Nhắc nhở và Củng cố Thường xuyên: Lặp lại các quy tắc (đặc biệt là sau các kỳ nghỉ).
Nhắc nhở HS về kỳ vọng nền nếp trước khi chuyển từ hoạt động này sang hoạt động khác.
 Biểu dương Kịp thời: Sử dụng hệ thống khen thưởng đơn giản (ngôi sao, điểm cộng,
Sticker, Ghi nhận bằng lời nói). Đảm bảo phần thưởng có ý nghĩa với HS.
 Xử lý Hành vi sai Lệch:
o Phản ứng Ngay lập tức: Xử lý sự việc nhanh chóng, kín đáo nếu có thể, không
làm gián đoạn bài giảng quá lâu.
o Giải quyết từ nhẹ đến nặng: (1) Dùng ánh mắt/cử chỉ; (2) Nhắc nhở riêng; (3)
Thay đổi vị trí ngồi; (4) Trao đổi với phụ huynh.
o Tập trung vào hành vi, không phải bản thân HS: "Hành động nói chuyện riêng
của con là chưa đúng, không phải con là đứa trẻ hư."
PHẦN III: KỸ THUẬT QUẢN LÝ LỚP HỌC (THỰC TẾ) Kỹ thuật Mục đích Cách thực hiện Xử lý hành vi
GV đi lại quanh lớp thường xuyên. Khi thấy HS vi phạm,
Kỹ thuật "Gần nhẹ, ngăn ngừa tái chỉ cần đứng gần em đó hoặc đặt tay nhẹ lên vai (không gũi" phạm.
cần nói) để em tự điều chỉnh. Quản lý thời gian,
Sử dụng Đồng hồ
Dùng đồng hồ/app đếm ngược trực quan cho các hoạt Đếm ngược rèn tính khẩn động: trương.
2 phút để dọn dẹp, 5 phút để thảo luận nhóm...
GV giơ tay lên cao, và bắt đầu đếm ngược (VD: 5, 4, 3, Thu hút sự chú ý Tín hiệu "Mắt
2, 1) hoặc sử dụng của cả lớp ngay
một câu hiệu lệnh ngắn. Tất cả HS Bão"
phải dừng hoạt động, nhìn về phía GV và giơ tay lên lập tức. theo. Giảm thời gian
Quy trình vào lớp, quy trình phát/thu bài, quy trình
Thiết lập "Thói chết, tăng hiệu chuyển tiết, quy trình ra về... phải được thực hiện theo
quen" (Routines) suất học tập.
trình tự y hệt nhau mỗi ngày, tạo thành phản xạ.