Trang 1
§
Lời giải
a) Tập xác định của hàm số là . Chọn dãy số với sao cho .
Theo định nghĩa
Theo định lí về giới hạn của dãy số, ta có
!"#
!→#
$
%&
!
'()*
+
!"#
!→#
,
%&
!
'()
-
.
! Vậy
b) Tập xác định của hàm số là
.
nên chọn dãy số sao cho
!"#
!→#
&
!
*/
Ta có
.
!Vậy
[
)
5;-+¥
( )
n
x
[
)
5;
n
x Î- +¥
lim 3
n
x =-
3
lim 2 10 lim 2 10
n
xn
xx
®- ®¥
+= +
( )
2.lim 10 2. 3 10 4 2
n
n
x
®¥
=+=-+==
3
lim 2 10 2
x
x
®-
+=
( )
n
x
22
2.lim 3
2.3 3 3
5
lim 6 3 6
n
n
n
n
x
x
®¥
®¥
+
+
===
++
2
3
233
lim
5
6
x
x
x
®
+
=
+
"
Phương pháp giải
•
Theo định nghĩa thì giới hạn hàm số trên cơ sở giới hạn các dãy . Nếu có 2
dãy và cùng tiến đến mà thì không tồn tại
•
Với mọi số nguyên dương k, ta có:
•
Xác định dấu hoặc dựa trên dấu của tích số, thương số,
#
Dạng ➊
Sử dụng định nghĩa giới hạn dãy số và những quy tắc cơ bản
Ví dụ minh họa
&
Tính giới hạn của các hàm số
a) khi b) khi
Ví dụ ➊
CÁC DẠNG TOÁN VỀ GIỚI HẠN SỐ LỚP 11
Trang 2
$
Chú ý: Nếu hàm số là một đa thức, là một phân thức đại số hoặc một hàm số lượng giác có tập xác
định là D thì với mỗi ta có
§
Lời giải
a) Theo định lí 1, ta có
.
! Vậy
b) Vì khi nên chưa thể áp dụng ngay Định lí 1.
Nhưng với , ta có suy ra .
! Vậy
§
Lời giải
a)
b)
c)
( )
fx
0
xDÎ
( ) ( )
0
0
lim
xx
fx fx
®
=
( )
( )
2
2
3
33
3
lim 1
1
lim lim
2 lim 2
x
xx
x
x
x
fx
xx
®
®®
®
+
+
==
2
33333
33 3 3
lim lim1 lim.lim lim1
3.3 1 5
lim 2.lim lim 2. lim 2 3 3
xxxxx
xx x x
x
xx
®®®®®
®® ® ®
++
+
== ==
2
3
15
lim
23
x
x
x
®
+
=
( )
2
260xx-- ®
2x ®
2x ¹
( )( )
( )( )
2
2
3 10 2 5
26223
xx x x
xx x x
ì
+-=- +
ï
í
--= - +
ï
î
( )
5
23
x
fx
x
+
=
+
( )
( )
222
22
222
lim 5 lim lim 5
525
lim ( ) lim 1
23lim232.lim lim32.23
xxx
xx
xxx
xx
x
fx
xx x
®®®
®®
®®®
++
++
== = ==
++ ++
( )
2
2
33
31
18
lim lim 4
1312
xx
x
x
®- ®-
æö
--
æö
-
ç÷
==-=-
ç÷
ç÷
+-+-
èø
èø
( )( )
( )
2
22 2
22
4
lim lim lim 2 4
22
xx x
xx
x
x
xx
®- ®- ®-
-+
æö
æö
-
==-=
ç÷
ç÷
++
èø
èø
( )( )
( )
( )
66 6
33 33
33 6
lim lim lim
66
633
xx x
xx
xx
xx
xx
®® ®
æöæö
+- ++
æö
+- -
ç÷ç÷
==
ç÷
ç÷
ç÷ç÷
--
-++
èø
èøèø
( )
6
11
lim
6
33
x
x
®
==
++
Tính giới hạn của các hàm số
a) khi b) khi
Ví dụ ➋
Tìm các giới hạn sau:
a) b) c)
Ví dụ ➌
Trang 3
§
Lời giải
a)
b)
( )( )
( )
2
22 2
12
32
lim lim lim 1 1
22
xx x
xx
xx
x
xx
®® ®
--
-+
==-=
--
( )
( )
( )
( )( ) ( )
2
2
2
22 2 2
22
2
lim lim lim lim 1
264 21 2 21
232
xx x x
xx xx
xx x
xx x x x
xx
®® ® ®
--
-
== ==-
-+- -- - --
--+
"
Xét bài toàn: Tính khi , trong đó là các đa
thức và căn thức.
"
Phương pháp
•
Phân tích tử và mẫu thành các nhân tử và giản ước:
•
Nếu đều chứa nhân tử ta sẽ tiếp tục phân tích thành các nhân tử.
%
Chú ý:
• Với là đa thức (thường là hàm số bậc hai, bậc ba, bậc bốn…) thì ta phân tích
nhân tử bằng việc giải phương trình
• Với là căn thức, ta sẽ sử dụng phương pháp nhân liên hợp (liên hợp số hoặc
liên hợp biến) để phân tích nhân tử.
•
Sử dụng các hằng đẳng thức, nhóm số hạng, phân tích ra thừa số bậc 2, chia đa thức, sơ đồ
Hoócne,…
• Chia tách thành các phân thức bằng cách thêm bớt đại lượng đơn giản nhất theo x hoặc
hằng số mà các giới hạn mới vẫn giữ nguyên dạng vô định .
• Nếu thì
#
Dạng ➋
Khử dạng vô định về 0/0
Ví dụ minh họa
&
Tìm các giới hạn sau
a) b)
c) d)
Ví dụ ➊
Trang 4
c)
d)
§
Lời giải
a)
b)
c)
d)
§
Lời giải
a)
b)
c)
( ) ( )
( )
( )
2
3
42 2
2
11 1
12
32 2 31
lim lim lim
62
43 23
123
xx x
xx
xx x
xx xx
xxx
®® ®
-+
-+ +
æö
====
ç÷
-+ ++
èø
-++
( ) ( )
( )( )
( )( )
2
32
2
11 1
11 11
1
lim lim lim 0
12 2
32
xx x
xx xx
xxx
xx x
xx
®® ®
-+ -+
--+
===
-- + +
-+ -
( )
( )
( )( )
32
42 3 2
2
33 3
33824
72 3 8 24 51
lim lim lim
13 1 2
23
xx x
xxxx
xx x x x
xx x
xx
®® ®
-+++
-- + ++
===
+- +
--
( )
( )
( )
( )
2
32 2
42 32
32
33 3
323
539 23
lim lim lim 0
89 3 3
33 3
xx x
xxx
xxx xx
xx xxx
xxxx
®® ®
---
-++ --
===
-- +++
-+++
( )
( )
( )
( )
( )
5432
26 5432
22
11 1
14 4 4 4
54 4444
lim lim lim
1
11
xx x
xxxxxx
xx x x x x xx
x
xx
®® ®
-+++-
-+ +++-
===¥
-
--
( )
( )
( )
3223
44
3223 3
lim lim lim 4
xa xa xa
x a x ax a x a
xa
x ax a x a a
xa xa
®® ®
-+++
-
==+++=
--
( )( )
( )( )
2
2
44 4
44
16 4 8
lim lim lim
45 59
20
xx x
xx
xx
xx x
xx
®® ®
-+
-+
===
-+ +
+-
( )( )
( )
( )
2
32
2
22 2
22
421
lim lim lim
3
824
224
xx x
xx
xx
xxx
xxx
®- ®- ®-
-+
--
===
+-+
+-+
( )( )
( )( )
2
2
22 2
12
32 11
lim lim lim
22 3 2 3 9
26
xx x
xx
xx x
xx x
xx
®- ®- ®-
++
++ +
===
+- -
+-
Tìm giới hạn các hàm số sau:
a) b)
c) d)
Ví dụ ➋
Tính các giới hạn sau
a) b) c)
Ví dụ ➌
Trang 5
➀
Bài toàn 1:
Tính khi , trong đó là các đa
thức và căn thức.
"
Phương pháp giải:
Chia cả tử và mẫu cho với n là số mũ bậc cao nhất của biến số x
trong mẫu thức. Nếu có chứa biến x trong dấu căn thức thì đưa ra ngoài dấu
căn (với k là số mũ bậc cao nhất của x trong dấu căn).
%
Chú ý:
• Khi thì ta xử lý giống như với giới hạn của dãy số.
• Khi ta cần lưu ý khi đưa ra ngoài dấu căn thức bậc chẵn.
%
Dạng hay gặp chính là khi và khi
$
Xét hàm số có hệ số của hạng tử bậc cao nhất của lần lượt là a,b.
Và kí hiệu lần lượt là bậc của thì:
• Nếu thì
• Nếu thì
• Nếu thì
➋
Bài toán 2: Tính khi và
"
Phương pháp giải: Ta biến đổi để đưa về dạng
Hoặc biến đổi để đưa về dạng .
➌
Bài toán 3: Tính khi và
"
Phương pháp giải:
Nhân hoặc chia với biểu thức liên hợp hoặc quy đồng để đưa về cùng
một phân thức.
#
Dạng ➌
Khử dạng vô định ∞/∞, 0.∞ hoặc ∞ - ∞
Trang 6
§
Lời giải
a)
b)
c)
§
Lời giải
a)
b)
c)
1
2
21 20
lim lim 2
1
110
1
xx
x
x
x
x
®+¥ ®+¥
+
++
===
--
-
2
2
2
2
1
1
1101
lim lim
13
1 3 5 0 3.0 5 5
5
xx
x
x
xx
xx
®-¥ ®-¥
+
++
===-
-- - -
--
2
2
2
11
100
lim lim 0
11
1100
1
xx
xx
x
x
xx
xx
®+¥ ®+¥
+
++
===
++ ++
++
( )
( )
( )
( )( )
2
2
2
3
6
32 1
6 3.0 6
lim lim
12
5 0 1 2.0 5
51 2
51
xx
xx
x
xxx
xx
®-¥ ®-¥
-
-
-
===
-+
æöæö
-+
-+
ç÷ç÷
èøèø
32
24
4
34
32 1
3 2 1 3.0 2.0 0
lim lim 0
32
4 3.0 2.0
432
4
xx
xx
x
xx
xx
xx
®±¥ ®±¥
--
-- --
===
+-
+-
+-
3
23
32
3
22
3
3 2 2 3 2.0 2.0 3
lim lim
21
2 2.0 0 2
221
2
xx
xx
xx
xx
x
x
®±¥ ®±¥
-+
-+ - +
===-
-+ -
-+ -
-+ -
Ví dụ minh họa
&
Tính các giới hạn sau
a) b) c)
Ví dụ ➊
Tính các giới hạn sau
a) b) c)
Ví dụ ➋
Trang 7
§
Lời giải
a) Đặt . Với
& Khi đó
b)
& Đặt . Với . Khi đó
c)
xt=-
xt®-¥Þ =+¥
22
3
12
32 32 13.021
lim lim lim
1
31 31 30 3
3
xt t
xxx ttt
t
xt
t
®-¥ ®-¥ ®-¥
+-
-+ +- + -
== = = =
--- --
--
2
2
2
2
12 1
13
23 1
lim lim 4
11
411
41
xx
xx x
xx
x
xx
x
x
®+¥ ®+¥
++ ++
+++ +
==
++-
++-
xt=-
xt®-¥Þ =+¥
22
2
22
2
12 1
13
23 1 23 1 2
lim lim lim
3
11
411 411
41
xtt
xx x tt t
tt
t
xx tt
t
t
®-¥ ®+¥ ®+¥
-+ -+
+++ + -+- +
===-
++- +++
+++
2
2
2
13
3 0 3.0
lim lim 0
1
10
1
1
xx
xx
x
x
x
x
®+¥ ®+¥
+
++
===
+
+
+
Tính các giới hạn sau
a) b) c)
Ví dụ ➌
"
Phương pháp giải: * Nếu thì không tồn tại
* Nếu thì
#
Dạng ➍
Giới hạn một bên
Ví dụ minh họa
&
Tính các giới hạn sau
a) b) c)
Ví dụ ➊
Trang 8
§
Lời giải
a)
b)
c)
§
Lời giải
a)
. Do đó, không tồn tại
b)
Nhận thấy . Do đó
2
22
42
lim lim
22
xx
xx
xx
++
®®
-+
==+¥
--
( )( )
2
22 2
2
211
lim lim lim
22 1 2 1 3
252
xx x
x
x
xx x
xx
++ +
®® ®
-
-
===
-- -
-+
( )( )
2
22 2
2
211
lim lim lim
22 1 2 1 3
252
xx x
x
x
xx x
xx
-- -
®® ®
-
--
===-
-- -
-+
( )
( )
( )
( )
2
322
2
22 2 2
2
221
lim lim lim lim
8 2 4 2 2.2 4 6
242
xx x x
xx
xx x
fx
xxx
xxx
++ + +
®® ® ®
-
-
== =- =-=-
-++++
-++
( )
( )( )
( )
( )
( )
2
4
2
22 2 2
22 4
16
lim lim lim lim 2 4 4.8 32
22
xx x x
xxx
x
fx x x
xx
-- - -
®® ® ®
-+ +
-
== =++==
--
( ) ( )
22
lim lim .
xx
fx fx
+-
®®
Þ¹
( )
2
lim
x
fx
®
( )( )
( )( )
2
2
11 1 1
12
32 212 1
lim lim lim lim
11 1112
1
xx x x
xx
xx x
xx x
x
++ + +
®® ® ®
--
-+ - -
== ===-
-+ + +
-
( )
11
1
lim lim
22
xx
x
fx
--
®®
-
==-
( ) ( )
11
1
lim lim
2
xx
fx fx
-+
®®
==-
( )
1
1
lim
2
x
fx
®
=-
Tìm các giới hạn của các hàm số tại các điểm chỉ ra:
a) tại
b) tại
Ví dụ ➋
Trang 9
§
Lời giải
a) Ta có
và
•
Để tồn tại thì
•
Với thì
•
Vậy với thì
b) Ta có
và
•
Để tồn tại thì
•
Với thì
•
Vậy với thì
( ) ( )
00
lim lim
xx
fx x m m
--
®®
=+=
( )
2
00
100 3 3
lim lim 1
303
xx
xx
fx
x
--
®®
++
===
++
( )
1
lim
x
fx
®-
( ) ( )
00
lim lim 1
xx
fx fx m
-+
®®
=Þ=
1m =
( ) ( )
00
lim 1 lim
xx
fx fx
-+
®®
==
1m =
( )
1
lim 1
x
fx
®
=
( ) ( )
11
lim lim 3 3 1
xx
fx x m m
--
®®-
=+=-
( )
( )
2
11
lim lim 3 1 1 3 3
xx
fx x x m m m
++
®®-
=+++=-++=+
( )
1
lim
x
fx
®-
( )
11
lim lim ( ) 3 1 3 2 4 2
xx
fx fx m m m m
-+
®- ®-
=Þ-=+Þ=Þ=
2m =
( )
( )
( ) ( )
1
11
1
lim 3.2 1 5
lim lim 5
lim 2 3 5
x
xx
x
fx
fx fx
fx
-
-+
+
®-
®- ®-
®-
=-=
ü
ï
Þ==
ý
=+=
ï
þ
2m =
( )
1
lim 5
x
fx
®-
=
Tìm các giới hạn của hàm số tại các điểm chỉ ra:
a) tại
b) tại
Ví dụ ➌
#
Dạng ➎
Một số bài toán giới hạn ẩn tham số đặc sắc
Ví dụ minh họa
&
Kết quả giới hạn , với là phân số tối giản. Tính giá trị của biểu
thức
Ví dụ ➊
Trang 10
§
Lời giải
& Ta có
.
Vậy P = 13
§
Lời giải
& Đặt
& Khi đó
.
§
Lời giải
& Đặt
& Khi đó:
' Suy ra .
2
2
2
2
712
712
2
2
2712
lim lim lim
317 317 317
xx x
x
x
xx
xx
xx
L
xxx
®-¥ ®-¥ ®-¥
æö
-+
-+
ç÷
-+
èø
== =
---
22
7 12 7 12
22
2
2
lim lim
17
3
3 17 3
3
xx
x
a
a
xx
xx
b
xb
x
®-¥ ®-¥
--+ -+
=
ì
====®
í
=
--
î
+
( ) ( )
2
110fx x ax b f=++-Þ =
( ) ( )( )
( )( )
2
0
0
0
22
11 1
1
13
1 lim lim lim
12
11
xx x
xxx
xx
xaxb
fx x x x
x
xx
®® ®
--
-
++-
=- - Þ = = =
+
--
( ) ( )( )
2
0
0
1
3
21221;10
22
x
xfxxxxxabT
-
Û=Þ=-Þ=-+=+-Þ==-Þ=
( ) ( ) ( )
2
321 20fx x a xb f=+++Þ =
( ) ( )( )
( ) ( )( )
( )( )
2
2
22
332 23
23 lim lim 4
21
32
xx
xaxb x xm
fx x x m
xx
xx
®®
-+ + - -
=- - Þ = =
--
-+
2
3
lim 4 6 4 2
1
x
xm
mm
x
®
-
Û=Û-=Û=
-
( ) ( )( )
2
2
23 2 3 8 4 20
4
a
fx x x x x T
b
=
ì
=- -= -+Þ Þ=
í
=
î
Cho giới hạn . Tính giá trị của biểu thức .
Ví dụ ➋
Cho giới hạn . Tính giá trị của biểu thức .
Ví dụ ➌

Preview text:

CÁC DẠNG TOÁN VỀ GIỚI HẠN SỐ LỚP 11
¦Dạng ➊ Sử dụng định nghĩa giới hạn dãy số và những quy tắc cơ bản
1 Phương pháp giải
• Theo định nghĩa thì giới hạn hàm số
trên cơ sở giới hạn các dãy . Nếu có 2
dãy và cùng tiến đến mà thì không tồn tại
• Với mọi số nguyên dương k, ta có: • Xác định dấu hoặc
dựa trên dấu của tích số, thương số, & Ví dụ minh họa Ví dụ ➊
Tính giới hạn của các hàm số a) khi b) khi § Lời giải
a) Tập xác định của hàm số là [ 5;
- + ¥). Chọn dãy số (x x Î[ 5; - + ¥ lim x = 3 - n ) n ) với sao cho . n
Theo định nghĩa lim 2x +10 = lim 2x +10 3 n x®- n®¥
Theo định lí về giới hạn của dãy số, ta có 𝑙𝑖𝑚 $2𝑥! + 10 = +𝑙𝑖𝑚(2𝑥! + 10) !→# !→# = 2.lim x +10 = 2. - + = = n ( 3) 10 4 2. n®¥ F Vậy lim 2x +10 = 2 x 3 ®-
b) Tập xác định của hàm số là ℝ nên chọn dãy số (xn ) sao cho 𝑙𝑖𝑚𝑥! = 3 !→# lim(2x + 3) 2x + 3 2x + 3 Ta có n lim f (x) = lim = lim n n®¥ = 2 2 2 x 3 ® x 3 ® 3 + 6 n®¥ x + 6 lim(x + 6) n n n®¥ 2.lim x + 3 n + n®¥ 2.3 3 3 = = = . 2 2 lim x + 6 3 + 6 5 n n®¥ 2x + 3 3 FVậy lim = 2 x®3 x + 6 5 Trang 1
@ Chú ý: Nếu hàm số f (x) là một đa thức, là một phân thức đại số hoặc một hàm số lượng giác có tập xác
định là D thì với mỗi x
Î D ta có lim f (x) = f (x0 ) 0 x® 0 x Ví dụ ➋
Tính giới hạn của các hàm số a) khi b) khi § Lời giải lim( 2 2 x x + + )1 1
a) Theo định lí 1, ta có lim f (x) x 3 = lim ® = x 3 ® x 3 ® 2 x lim 2 x x 3 ® 2
lim x + lim1 lim.lim+ lim1 3.3+1 5 x 3 ® x 3 ® x 3 ® x 3 ® x 3 ® = = = = . lim 2.lim x lim 2. limx 2 3 3 x 3 ® x 3 ® x 3 ® x 3 ® 2 x +1 5 F Vậy lim = x 3 ® 2 x 3 b) Vì ( 2
2x - x - 6) ® 0 khi x ® 2 nên chưa thể áp dụng ngay Định lí 1. 2 ìx + 3x -10 = ï (x - 2)(x + 5) x +
Nhưng với x ¹ 2 , ta có í suy ra f (x) 5 = . 2 ï2x - x - 6 = î (x - 2)(2x + 3) 2x + 3 lim x + (x +5) lim x + lim5 5 2 + 5 F Vậy x®2 x®2 x®2 lim f (x) = lim = = = =1 x®2 x®2 2x + 3
lim(2x + 3) 2.lim x + lim3 2.2 + 3 x®2 x®2 x®2 Ví dụ ➌ Tìm các giới hạn sau: a) b) c) § Lời giải æ x -1 æ ö ( 3 - )2 2 -1ö 8 a) lim ç ÷ = lim ç ÷ = - = 4 - x 3 ®- x 3 è x +1 ®- ç ø 3 - +1 ÷ 2 - è ø 2 æ 4 - x ö
æ (2 - x)(2 + x) ö b) lim ç ÷ = lim ç ÷ = lim (2 - x) = 4 x 2 ®- x 2 ®- x 2 è x + 2 ø x + 2 ®- è ø æ æ + - ö + - + + ö æ ö x ( x 3 3)( x 3 3 3 3 ) x - 6 1 1 c) lim ç ÷ limç ÷ limç ÷ = = = lim = x®6 ç ÷ x®6 - ç - ÷ x®6 x 6 x 6 ç è ø (x - 6)
x®6 ( x + 3 + 3) 6 è ø è ( x+3 +3)÷ø Trang 2
¦Dạng ➋ Khử dạng vô định về 0/0
1 Xét bài toàn: Tính khi , trong đó là các đa thức và căn thức.
1 Phương pháp
• Phân tích tử và mẫu thành các nhân tử và giản ước: • Nếu đều chứa nhân tử
ta sẽ tiếp tục phân tích thành các nhân tử. & Chú ý: • Với
là đa thức (thường là hàm số bậc hai, bậc ba, bậc bốn…) thì ta phân tích
nhân tử bằng việc giải phương trình • Với
là căn thức, ta sẽ sử dụng phương pháp nhân liên hợp (liên hợp số hoặc
liên hợp biến) để phân tích nhân tử.
• Sử dụng các hằng đẳng thức, nhóm số hạng, phân tích ra thừa số bậc 2, chia đa thức, sơ đồ Hoócne,…
• Chia tách thành các phân thức bằng cách thêm bớt đại lượng đơn giản nhất theo x hoặc
hằng số mà các giới hạn mới vẫn giữ nguyên dạng vô định . • Nếu thì & Ví dụ minh họa Ví dụ ➊ Tìm các giới hạn sau a) b) c) d) § Lời giải 2 x - 3x + 2 (x - )1(x - 2) a) lim = lim = lim(x - ) 1 = 1 x®2 x®2 x®2 x - 2 x - 2 2 x - 2x x ( x - 2) x ( x - 2) x b) lim = lim = lim = lim = 1 - 2 x® 2
- x + 6x - 4 x® 2 - ( 2 2 2
x - 3x + 2) x®2 2 - (x - ) 1 (x - 2) x®2 2 - (x - ) 1 Trang 3 x - 3x + 2 (x - )2 3 1 (x + 2) æ x + 2 ö 3 1 c) lim = lim = lim = = 4 ç ÷ x 1 ® x 1 x - 4x + 3 ® (x - )2 1 (x + 2x + 3) 2 2 x 1
® è x + 2x + 3 ø 6 2
x - x - x +1 (x - )2 3 2 1 (x + ) 1 (x - )1(x + )1 d) lim = lim = lim = 0 2 x 1 ® x 1 -x + 3x - 2 ® -( x - ) 1 (x + 2) x 1 ® x + 2 Ví dụ ➋
Tìm giới hạn các hàm số sau: a) b) c) d) § Lời giải x - x - (x -3)( 3 2 4 2
x + 3x + 8x + 24 72 ) 3 2
x + 3x + 8x + 24 51 a) lim = lim = lim = 2 x 3 ® x 3 x - 2x - 3 ® (x + )1(x -3) x 3 ® x +1 2
x - x + x + (x - 3)( 2 3 2 x - 2x - 3 5 3 9 ) 2 x - 2x - 3 b) lim = lim = lim = 0 4 2 x® x - 8x - 9 x® ( x - 3)( 3 2 3 3
x + 3x + x + 3) 3 2
x®3 x + 3x + x + 3 - + (x - )1( 5 4 3 2 2 6
4x + 4x + 4x + 4 5 4 x - x x x x ) 5 4 3 2
4x + 4x + 4x + 4x - x c) lim = lim = lim = ¥ x® (1- x)2 x® (1- x)2 1 1 x 1 ® (x - )1 - (x - a)( 3 2 2 3 4 4
x + ax + a x + a x a ) d) = = ( 3 2 2 3
x + ax + a x + a ) 3 lim lim lim = 4a x®a x®a x®a x - a x - a Ví dụ ➌ Tính các giới hạn sau a) b) c) § Lời giải 2 x -16 (x - 4)(x + 4) x + 4 8 a) lim = lim = lim = 2 x®4 x®4 x + x - 20
(x - 4)(x + 5) x®4 x + 5 9 2 4 - x (2 - x)(2 + x) 2 - x 1 b) lim = lim = lim = 3 x®- x + 8 x®- ( x + 2)( 2 2 2 x - 2x + 4) 2 x 2 ®- x - 2x + 4 3 2 x + 3x + 2 (x + )1(x + 2) x +1 1 c) lim = lim = lim = 2 x 2 ®- x 2 2x + x - 6
®- ( x + 2)(2x - 3) x 2 ®- 2x - 3 9 Trang 4
¦Dạng ➌ Khử dạng vô định ∞/∞, 0.∞ hoặc ∞ - ∞
➀ Bài toàn 1: Tính khi , trong đó là các đa thức và căn thức.
1 Phương pháp giải: Chia cả tử và mẫu cho
với n là số mũ bậc cao nhất của biến số x trong mẫu thức. Nếu
có chứa biến x trong dấu căn thức thì đưa ra ngoài dấu
căn (với k là số mũ bậc cao nhất của x trong dấu căn). & Chú ý: • Khi
thì ta xử lý giống như với giới hạn của dãy số. • Khi ta cần lưu ý khi đưa
ra ngoài dấu căn thức bậc chẵn.
& Dạng hay gặp chính là khi và khi @ Xét hàm số
có hệ số của hạng tử bậc cao nhất của
lần lượt là a,b. Và kí hiệu
lần lượt là bậc của thì: • Nếu thì • Nếu thì • Nếu thì
➋ Bài toán 2: Tính khi và
1 Phương pháp giải: Ta biến đổi để đưa về dạng Hoặc biến đổi để đưa về dạng .
➌ Bài toán 3: Tính khi và
1 Phương pháp giải: Nhân hoặc chia với biểu thức liên hợp hoặc quy đồng để đưa về cùng một phân thức. Trang 5 & Ví dụ minh họa Ví dụ ➊ Tính các giới hạn sau a) b) c) § Lời giải 1 2 + 2x +1 2 + 0 a) lim = lim x = = 2 x®+¥ x -1 x®+¥ 1 1- 0 1- x 1 2 1+ 2 x +1 1+ 0 1 b) lim = lim x = = - 2 x®-¥ 1- 3x - 5 x x ®-¥ 1 3 0 - 3.0 - 5 5 - - 5 2 x x 1 1 + 2 x x +1 x x 0 + 0 c) lim = lim = = 0 2
x®+¥ x + x +1 x®+¥ 1 1 1+ 0 + 0 1+ + 2 x x Ví dụ ➋ Tính các giới hạn sau a) b) c) § Lời giải x ( 3 2 x ) 6 3 2 1 - - 2 x 6 - 3.0 6 a) lim = lim = = x®-¥ (5x - ) 1 ( 2
x + 2x) x®-¥ æ 1 öæ 2 ö (5 - 0)(1+ 2.0) 5 5 - 1+ ç ÷ç ÷ è x øè x ø 3 2 1 - - 3 2 2 4 3x - 2x -1 x x x 3.0 - 2.0 - 0 b) lim = lim = = 0 4
x®±¥ 4x + 3x - 2 x®±¥ 3 2 4 + 3.0 - 2.0 4 + - 3 4 x x 2 2 - + 3 3 2 3 3x - 2x + 2 x x 3 - 2.0 + 2.0 3 c) lim = lim = = - 3 2 x®±¥ 2
- x + 2x -1 x®±¥ 2 1 2 - + 2.0 - 0 2 2 - + - 3 x x Trang 6 Ví dụ ➌ Tính các giới hạn sau a) b) c) § Lời giải
a) Đặt x = t
- . Với x ® -¥ Þ t = +¥ 3 + - 2 2 1 2
x - 3x + 2x
t + 3t - 2t t 1+ 3.0 - 2 1 ­ Khi đó lim = lim = = lim = = x®-¥ 3x -1 t®-¥ 3 - t -1 t®-¥ 1 3 - - 0 3 3 - - t 1 2 1 1 + + + 3 + 2 2
x + x + 2 + 3x +1 b) lim = lim x x x = 4 x®+¥ 2 4x +1 +1 x - x ®+¥ 1 1 4 + + -1 2 x x ­ Đặt x = t
- . Với x ® -¥ Þ t = +¥ . Khi đó 1 2 1 1- + - 3 + 2 2 2
x + x + 2 + 3x +1
t - t + 2 - 3t +1 t t t 2 lim = lim = lim = - x®-¥ 2 t®+¥ 2 4x +1 +1- x 4t +1 +1 t + t ®+¥ 1 1 3 4 + + +1 2 t t 1 3 + 2 x x + 3 x x 0 + 3.0 c) lim = lim = = 0 2 x®+¥ x +1 x®+¥ 1 1+ 0 1+ 2 x
¦Dạng ➍ Giới hạn một bên
1 Phương pháp giải: * Nếu thì không tồn tại * Nếu thì & Ví dụ minh họa Ví dụ ➊ Tính các giới hạn sau a) b) c) Trang 7 § Lời giải 2 x - 4 x + 2 a) lim = lim = +¥ x 2+ - x 2 x 2 + ® ® x - 2 2 - x x - 2 1 1 b) lim = lim = lim = + 2 x 2 x 2 2x - 5x + 2
+ ( x - 2)(2x - ) x 2 1 + ® ® ® 2x -1 3 2 - x 2 - x 1 - 1 c) lim = lim = lim = - - 2 x 2 x 2 2x - 5x + 2
- ( x - 2)(2x - ) x 2 1 - ® ® ® 2x -1 3 Ví dụ ➋
Tìm các giới hạn của các hàm số tại các điểm chỉ ra: a) tại b) tại § Lời giải 2 x - 2x x x - 2 x 2 1
a) lim f ( x) ( ) = lim = lim = - lim = - = - + + 3 x® x® 8 - x x + ® (2- x)( 2 2 2 2 4 + 2x + x ) + 2 2
x®2 x + 2x + 4 2 + 2.2 + 4 6 x -
(x - 2)(x + 2)( 2 4 x + 4 16 ) lim f ( x) = lim = lim = lim (x + 2) + = = - - - - ( 2x 4) 4.8 32 x®2 x®2 - x®2 - x®2 x 2 x 2
Þ lim f (x) ¹ lim f (x).. Do đó, không tồn tại lim f (x) x 2+ x 2- ® ® x®2 2 x - 3x + 2 (x - )1(x - 2) x - 2 1- 2 1 b) lim = lim = lim = lim = = - + + 2 x 1 x 1 x 1 x -1 + ( x - ) 1 (x + ) x 1 1 + ® ® ® ® x +1 1+1 2 - f ( x) x 1 lim = lim = - x 1- x 1- ® ® 2 2 1 1
Nhận thấy lim f ( x) = lim f ( x) = - . Do đó lim f ( x) = - x 1- x 1+ ® ® 2 x 1 ® 2 Trang 8 Ví dụ ➌
Tìm các giới hạn của hàm số tại các điểm chỉ ra: a) tại b) tại § Lời giải
a) Ta có lim f (x) = lim (x + m) = m x 0- x 0- ® ® 2 x +100x + 3 3
và lim f (x) = lim = = 1 x 0- x 0- ® ® x + 3 0 + 3
• Để tồn tại lim f (x) thì lim f (x) = lim f (x) Þ m =1 x 1 ®- x 0- x 0+ ® ®
• Với m = 1 thì lim f (x) = 1 = lim f (x) x 0- x 0+ ® ®
• Vậy với m = 1 thì lim f (x) =1 x 1 ®
b) Ta có lim f (x) = lim (x + 3m) = 3m -1 x 1- x 1- ® ®-
và lim f (x) = lim + + + = - + + = + + + ( 2 x
x m 3) 1 1 m 3 m 3 x 1 ® x® 1 -
• Để tồn tại lim f (x) thì lim f (x) = lim f (x) Þ 3m -1= m +3 Þ 2m = 4 Þ m = 2 x 1 ®- x 1- x 1+ ®- ®-
lim f (x) = 3.2 -1 = 5üï • -
Với m = 2 thì x 1 ®-
ý Þ lim f ( x) = lim f (x) = 5 lim f (x) x 1- ®- x 1 = 2 + 3 = 5 + ®- ï x 1+ ®- þ
• Vậy với m = 2 thì lim f (x) = 5 x 1 ®-
¦Dạng ➎ Một số bài toán giới hạn ẩn tham số đặc sắc & Ví dụ minh họa Ví dụ ➊ Kết quả giới hạn
, với là phân số tối giản. Tính giá trị của biểu thức Trang 9 § Lời giải 2 æ 7 12 ö 7 12 x 2 - + ç ÷ - + 2 2 x 2 2 2x - 7x +12 è x x ­ Ta có ø = lim = lim = lim x x L x®-¥ 3 x -17 x®-¥ 3 x -17 x®-¥ 3 x -17 7 12 7 12 -x 2 - + 2 - + 2 2 x x x x 2 a ìa = 2 = lim = lim = = ® í . x®-¥ 3 - x -17 x®-¥ 17 3 b b î = 3 3 + x Vậy P = 13 Ví dụ ➋ Cho giới hạn
. Tính giá trị của biểu thức . § Lời giải ­ Đặt f (x) 2
= x + ax + b -1Þ f ( ) 1 = 0 2
x + ax + b -1
x -1 x - x x - x 3
­ Khi đó f ( x) = (x - ) 1 ( x - x Þ lim = lim = lim = 0 ) ( )( 0 ) 0 2 2 x 1 ® x 1 ® x 1 x -1 x -1 ® x +1 2 1- x 3 0 Û
= Þ x = -2 Þ f x = x -1 x + 2 = x + x - 2 Þ a = 1; b = -1 Þ T = 0 0 ( ) ( )( ) 2 . 2 2 Ví dụ ➌ Cho giới hạn
. Tính giá trị của biểu thức . § Lời giải ­ Đặt f (x) 2 = 3x + (2a + )
1 x + b Þ f (2) = 0 2
3x - 3a + 2 x + b
x - 2 3x - m
­ Khi đó: f (x) = (x - 2)(3x - m) ( ) ( )( ) Þ lim = lim = 4 2 x®2 x®2 x - 3x + 2 (x - 2)(x - )1 3x - m Û lim
= 4 Û 6 - m = 4 Û m = 2 x®2 x -1 ìa = 2
ð Suy ra f (x) = (x - 2)(3x - 2) 2
= 3x -8x + 4 Þ í Þ T = 20. b î = 4 Trang 10