






Preview text:
KHOA LUẬT – ĐHQGHN
BỘ MÔN LUẬT HIẾN PHÁP VÀ LUẬT HÀNH CHÍNH
-----
CÂU HỎI ÔN TẬP MÔN LUẬT HÀNH CHÍNH
Dành cho chương trình đào tạo: Luật học hệ chuẩn và Luật học CLC (4 TC)
(sửa đổi, cập nhật 12/2025)
Lưu ý: Đây là những câu hỏi ôn tập mang tính định hướng và không nhất thiết trùng với các câu hỏi tại đề thi. Sinh viên cần bám sát các nội dung, yêu cầu của học phần theo đề cương, giáo trình và bài giảng.
I – Lý thuyết
- Khái niệm hành chính nhà nước (theo nghĩa rộng và theo nghĩa hẹp)
- Khái niệm hoạt động hành chính nhà nước
- Các nhóm quan hệ xã hội thuộc đối tượng điều chỉnh của Luật Hành chính Việt Nam
- Phương pháp quyền uy – phục tùng
- Phương pháp bình đẳng - thỏa thuận
- Luật hành chính Việt Nam: ngành luật, khoa học pháp lý, môn học
- Mối quan hệ giữa Luật Hành chính với các ngành luật khác: Luật Hiến pháp, Luật Dân sự, Luật Hình sự, Luật Lao động, Luật Đất đai, Luật Môi trường v.v…
- Vai trò của Luật Hành chính Việt Nam
- Khái niệm khoa học Luật Hành chính Việt Nam
- Đối tượng nghiên cứu của khoa học luật hành chính
- Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu khoa học luật hành chính
- Quá trình phát triển của khoa học luật hành chính Việt Nam
- Khái niệm quy phạm pháp luật hành chính
- Nội dung của quy phạm pháp luật hành chính
- Đặc điểm của quy phạm pháp luật hành chính
- Vai trò của quy phạm pháp luật hành chính
- Cơ cấu của quy phạm pháp luật hành chính
- Phân loại quy phạm pháp luật hành chính
- Quy phạm vật chất và quy phạm thủ tục
- Hiệu lực theo thời gian của quy phạm pháp luật hành chính
- Hiệu lực theo không gian của quy phạm pháp luật hành chính
- Hiệu lực theo phạm vi đối tượng thi hành của quy phạm pháp luật hành chính
- Chấp hành quy phạm pháp luật hành chính
- Áp dụng quy phạm pháp luật hành chính
- Quan hệ giữa chấp hành và áp dụng quy phạm pháp luật hành chính
- Khái niệm, đặc điểm của quan hệ pháp luật hành chính
- Phân tích cơ cấu của quan hệ pháp luật hành chính
- Điều kiện làm phát sinh, thay đổi, chấm dứt quan hệ pháp luật hành chính
- Khái niệm và sự phân loại sự kiện pháp lý hành chính
- Khái niệm nguồn của Luật Hành chính Việt Nam
- Hệ thống nguồn của Luật Hành chính Việt Nam
- Hệ thống hóa nguồn của Luật Hành chính bằng hình thức tập hợp hóa, pháp điển hóa
- Vai trò của Luật Hành chính trong việc bảo đảm, bảo vệ quyền con người, quyền công dân
- Việc đảm bảo, bảo vệ quyền con người, quyền công dân bằng Luật Hành chính
- Khái niệm, đặc điểm của cơ quan hành chính nhà nước
- Năng lực chủ thể pháp luật hành chính của cơ quan hành chính nhà nước
- Địa vị pháp lý hành chính của cơ quan hành chính nhà nước
- Vị trí của Chính phủ
- Nguyên tắc tổ chức và hoạt động của Chính phủ. Cơ cấu của Chính phủ
- Hình thức hoạt động của Chính phủ
- Nhiệm vụ, thẩm quyền của Chính Phủ
- Vị trí và tổ chức của Bộ
- Nguyên tắc tổ chức và hoạt động của Bộ. Cơ cấu của Bộ
- Thẩm quyền của Bộ và Bộ trưởng
- Vị trí của Ủy ban nhân dân
- Tổ chức – cơ cấu của Ủy ban nhân dân. Hình thức hoạt động của Ủy ban nhân dân
- Nhiệm vụ, chức năng và thẩm quyền của Ủy ban nhân dân
- Vị trí và tính chất pháp lý của cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân
- Cải cách hành chính ở Việt Nam
- Khái niệm hoạt động công vụ và các đặc điểm của hoạt động công vụ
- Các nguyên tắc của chế độ công vụ
- Hoạt động công vụ và dịch vụ công: mối quan hệ và phân biệt
- Khái niệm cán bộ
- Khái niệm công chức
- Nghĩa vụ và quyền chung của cán bộ, công chức
- Những việc cán bộ, công chức không được làm
- Những bảo đảm cho hoạt động của cán bộ, công chức
- Bầu cử, bổ nhiệm cán bộ ở trung ương, cấp tỉnh, cấp xã
- Điều động, luân chuyển cán bộ ở trung ương, cấp tỉnh, cấp xã
- Đánh giá cán bộ ở trung ương, cấp tỉnh, cấp xã
- Những quy định pháp luật về quy chế pháp luật hành chính của cán bộ cấp xã
- Nguyên tắc tuyển dụng công chức và điều kiện của người dự tuyển công chức
- Thủ tục tuyển dụng công chức và chế độ tập sự của công chức
- Chế độ điều động, bổ nhiệm, luân chuyển, biệt phái, đánh giá công chức
- Chấm dứt hoạt động công vụ đối với công chức
- Các quy định chung về quản lý nhà nước đối với cán bộ, công chức
- Trách nhiệm pháp lý của cán bộ, công chức
- Khái niệm viên chức, khái niệm hoạt động nghề nghiệp của viên chức
- Chức danh nghề nghiệp của viên chức và vị trí việc làm
- Quyền và nghĩa vụ của viên chức
- Tuyển dụng viên chức và hợp đồng làm việc
- Chế độ thôi việc, hưu trí
- Quản lý nhà nước đối với viên chức
- Khái niệm và đặc điểm chung của trách nhiệm kỷ luật của cán bộ, công chức, viên chức
- Nguyên tắc xử lý kỷ luật đối với cán bộ, công chức, viên chức nhà nước
- Thời hiệu, thời hạn xử lý kỷ luật đối với cán bộ, công chức, viên chức nhà nước
- Các hình thức kỷ luật đối với cán bộ
- Các hình thức kỷ luật đối với công chức
- Các hình thức kỷ luật đối với viên chức
- Thủ tục xử lý kỷ luật đối với cán bộ, công chức, viên chức nhà nước
- Hậu quả pháp lý của xử lý kỷ luật đối với cán bộ, công chức, viên chức nhà nước
- Khái niệm, đặc điểm trách nhiệm vật chất của cán bộ, công chức, viên chức nhà nước
- Trách nhiệm bồi thường của cán bộ, công chức
- Trách nhiệm hoàn trả của cán bộ, công chức
- Nguyên tắc xử lý trách nhiệm bồi thường, hoàn trả của viên chức
- Thủ tục xử lý trách nhiệm bồi thường, hoàn trả của viên chức
- Thực hiện quyết định xử lý trách nhiệm bồi thường, hoàn trả của viên chức
- Khái niệm và đặc điểm các tổ chức xã hội
- Tổ chức chính trị. Các tổ chức chính trị - xã hội
- Các tổ chức xã hội nghề nghiệp
- Các văn bản pháp luật điều chỉnh về quy chế pháp luật hành chính của các tổ chức xã hội
- Chế định pháp luật về thành lập và hoạt động của các tổ chức xã hội
- Các hình thức hợp tác giữa các tổ chức xã hội với các cơ quan nhà nước trong quá trình xây dựng và thực hiện pháp luật
- Khái niệm công dân và năng lực chủ thể pháp luật hành chính của công dân Việt Nam
- Khái niệm quy chế pháp luật hành chính của công dân và các văn bản pháp luật điều chỉnh
- Các quyền, tự do và nghĩa vụ của công dân trong quản lý nhà nước
- Những đảm bảo pháp lý đối với các quyền, tự do và nghĩa vụ của công dân Việt Nam
- Những nguyên tắc chung của quy chế pháp luật hành chính của người nước ngoài, người không có quốc tịch theo pháp luật Việt Nam
- Đặc điểm của quy chế pháp luật hành chính của người nước ngoài, người không có quốc tịch theo pháp luật Việt Nam
- Khái niệm, đặc điểm của hình thức hoạt động hành chính nhà nước
- Phân loại các hình thức hoạt động hành chính nhà nước
- Khái niệm, đặc điểm của phương pháp hoạt động hành chính
- Các phương pháp chung chủ yếu trong hoạt động hành chính nhà nước
- Mối quan hệ giữa hình thức và phương pháp hoạt động hành chính nhà nước
- Khái niệm và đặc điểm của thủ tục hành chính
- Các nguyên tắc thủ tục hành chính ở nước ta
- Khái niệm, đặc điểm của quy phạm thủ tục hành chính
- Khái niệm, đặc điểm quan hệ pháp luật thủ tục hành chính
- Nội dung của quan hệ thủ tục hành chính
- Các điều kiện làm phát sinh quan hệ pháp luật thủ tục hành chính
- Chủ thể cụ thể của thủ tục hành chính
- Các giai đoạn của thủ tục hành chính giải quyết các vụ việc cá biệt – cụ thể
- Khái niệm và bản chất của quyết định hành chính
- Các tính chất chung và đặc trưng của quyết định hành chính
- Phân biệt quyết định hành chính với một số hiện tượng nhà nước, pháp luật khác
- Phân loại quyết định hành chính theo tính pháp lý
- Thủ tục xây dựng và ban hành quyết định hành chính
- Yêu cầu về tính hợp pháp, hợp lý của một quyết định hành chính
- Xử lý quyết định hành chính bất hợp pháp, bất hợp lý
- Hợp đồng hành chính: khái niệm, đặc điểm, vai trò. Lấy ví dụ về một số loại hợp đồng hành chính.
- Khái niệm, đặc điểm của cưỡng chế hành chính
- Các biện pháp phòng ngừa hành chính
- Các biện pháp ngăn chặn hành chính
- Các biện pháp trách nhiệm hành chính
- Khái niệm vi phạm hành chính
- Các yếu tố cấu thành vi phạm hành chính
- Khái niệm trách nhiệm hành chính
- Đặc điểm của trách nhiệm hành chính
- Các nguyên tắc chung của xử phạt vi phạm hành chính
- Các nguyên tắc kỹ thuật của xử phạt vi phạm hành chính
- Các hình thức xử phạt vi phạm hành chính
- Các biện pháp ngăn chặn và bảo đảm việc xử phạt vi phạm hành chính
- Các chủ thể có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính
- Mức phạt tiền tối đa của các chủ thể có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính
- Phân định thẩm quyền và giao quyền xử phạt vi phạm hành chính
- Các giai đoạn của thủ tục xử phạt vi phạm hành chính
- Một số điểm chung và khác nhau của trách nhiệm hành chính và trách nhiệm hình sự
- Các hình thức kiểm soát hoạt động hành chính nhà nước
- Giám sát, kiểm tra của Đảng đối với hoạt động hoạt động hành chính nhà nước
- Giám sát của Quốc hội đối với hoạt động hoạt động hành chính nhà nước
- Giám sát của Hội đồng nhân dân đối với hoạt động hoạt động hành chính nhà nước
- Hoạt động kiểm toán của Kiểm toán nhà nước đối với hoạt động hành chính
- Đặc điểm hoạt động giám sát của Tòa án
- Kiểm tra trong hoạt động hành chính
- Khái niệm thanh tra nhà nước
- Tính hệ thống và tính độc lập của các cơ quan thanh tra nhà nước
- Các loại hoạt động thanh tra nhà nước
- Các nguyên tắc thanh tra
- Tổ chức hệ thống thanh tra nhà nước
- Nhiệm vụ, quyền hạn của của các cơ quan thanh tra nhà nước
- Các quy định chung về hoạt động thanh tra
- Quyền và nghĩa vụ của đối tượng thanh tra
- Thủ tục thanh tra
- Thanh tra nhân dân
- Khái niệm quyền khiếu nại, khiếu nại hành chính
- Khái niệm quyền tố cáo, tố cáo hành chính
- Các nguyên tắc chung của khiếu nại hành chính, tố cáo hành chính và giải quyết khiếu nại hành chính, tố cáo hành chính
- Các nguyên tắc đặc thù của khiếu nại hành chính và giải quyết khiếu nại hành chính
- Các nguyên tắc đặc thù của tố cáo hành chính và giải quyết tố cáo hành chính
- Quyền, nghĩa vụ của những người khiếu nại và của luật sư, trợ giúp viên pháp lý
- Quyền, nghĩa vụ của người bị khiếu nại
- Quyền, nghĩa vụ của người có quyền, nghĩa vụ liên quan và của cá nhân, cơ quan, tố chức có liên quan
- Thẩm quyền giải quyết khiếu nại
- Những vấn đề chung về thủ tục khiếu nại
- Người giải quyết khiếu nại, người tham gia giải quyết khiếu nại và thủ tục giải quyết khiếu nại
- Thủ tục khiếu nại, giải quyết khiếu nại quyết định kỷ luật cán bộ, công chức
- Quyền, nghĩa vụ của người tố cáo
- Quyền, nghĩa vụ của người bị tố cáo
- Thẩm quyền giải quyết tố cáo
- Thủ tục giải quyết tố cáo
- Khái niệm trách nhiệm bồi thường của nhà nước trong hoạt động hành chính
- Căn cứ xác định trách nhiệm bồi thường nhà nước
- Quyền, nghĩa vụ của người bị thiệt hại
- Quyền, nghĩa vụ của người thi hành công vụ đã gây thiệt hại
- Nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan có trách nhiệm bồi thường
- Nguyên tắc giải quyết bồi thường
- Phạm vi trách nhiệm bồi thường trong hoạt động hành chính
- Cơ quan có trách nhiệm bồi thường trong hoạt động hành chính
- Thủ tục giải quyết yêu cầu bồi thường trong hoạt động hành chính
II – Một số bài tập tham khảo
Cách trả lời:
- Đáp án/phương án trả lời câu hỏi (ngắn gọn, đi thẳng vào vấn đề)
- Căn cứ pháp lý
- Giải thích
1. Trong những người giữ các chức vụ sau đây, người nào là công chức và giải thích: Bộ trưởng; Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh; Chủ tịch Hội đồng nhân dân phường, Đại biểu Hội đồng nhân dân xã; Nhân viên Sở Tư pháp; Nhân viên tư pháp Ủy ban nhân dân xã; thành viên Ban Thanh tra nhân dân ở xã.
2. Chiến sỹ cảnh sát giao thông A đang thi hành công vụ, khi phát hiện hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ đã ra quyết định xử phạt người vi phạm với hình thức phạt tiền 500.000 đồng và không lập biên bản. Hỏi: Thủ tục xử phạt đó có hợp pháp không? Tại sao?
3. Ông V. là công chức làm việc tại Sở T., trong giờ làm việc ông sử dụng xe của cơ quan để giải quyết việc riêng, trên đường gây tai nạn do vượt quá tốc độ quy định. Hỏi: có những loại trách nhiệm pháp lý nào có thể áp dụng với ông V.?
4. Bộ G. ban hành quy định về hạn chế việc đăng ký xe môtô, xe gắn máy đối với người dân có hộ khẩu ở các thành phố lớn, theo đó mỗi người chỉ được đăng ký tối đa một xe môtô hoặc một xe gắn máy.
Nêu nhận xét của anh/chị về: Tính hợp pháp và tính hợp lý của văn bản đó?
5. Trần T có một vườn cây ở cạnh đường trục của xã. Xã có chủ trương mở rộng đường nhưng chưa thống nhất được phương án đền bù thì Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã đã ra quyết định cưỡng chế chặt cây giải phóng mặt bằng. T làm đơn khiếu nại gửi tới Ban Thanh tra nhân dân xã. Ban Thanh tra nhân dân xã thụ lý đơn khiếu nại của T và chuyển cho Chủ tịch xã giải quyết.
Hỏi: Cách làm của Ban Thanh tra nhân dân có đúng pháp luật hay không? Tại sao?
6. Ngày 11/10/2025, các cơ quan chức năng phát hiện và lập biên bản về hành vi tàng trữ, lưu hành văn hóa phẩm độc hại của M. Đến ngày 25/12/2025, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh H. ban hành Quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi vi phạm của M., bao gồm các biện pháp sau: phạt tiền và buộc tiêu hủy toàn bộ số văn hóa phẩm độc hại đó. Đánh giá tính hợp pháp của Quyết định của Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh H.
7. Ông M. có hành vi xây nhà trái phép từ năm 2022. Đến tháng 12/2025, Ủy ban nhân dân phường H. mới lập biên bản xử lý vụ việc, sau đó ban hành Quyết định buộc tháo dỡ phần căn nhà xây dựng trái phép của ông M. Hỏi Quyết định của Ủy ban nhân dân phường H. có hợp pháp không? Tại sao?