Ch 11 Dung dich

CHƯƠNG 11
ĐẠI CƯƠNG VỀ DUNG DỊCH
GV: Đậu Trần Ánh Nguyệt Moät vaøi khaùi nieäm
Dung dòch : hoãn hôïp ñoàng theå vaø coù t/c ñoàng nhaát trong toaøn boä theå tích
nhaát ñònh. Goàm dung moâi vaø chaát tan (coù theå nhieàu). Dung moâi:
+ xaùc ñònh daïng toàn taïi cuûa dd;
+ caáu thaønh coù löôïng lôùn nhaát. Chaát tan (dung chaát): + löôïng ít hôn;
+ traïng thaùi coù theå khaùc traïng thaùi cuûa dd.
Phaân chia mang tính töông ñoái 2 3
Moät vaøi dung dòch thöôøng gaëp Dung dòch Thaønh phaàn Dung dòch khí N Khoâng khí
2, O2, vaø nhieàu chaát khaùc CH Khí töï nhieân
4, C2H6, vaø nhieàu chaát khaùc Dung dòch loûng Nöôùc bieån
H2O, NaCl, nhieàu chaát khaùc Nöôùc ngoït coù gas H2O, CO2, C12H22O11,… Dung dòch raén Ñoàng thau Cu, Zn 4 5 Noà ong ñoä o mol o an a (C ( m) m
 Noàng ñoä molan (Cm) laø soá mol chaát
tan coù trong 1000 gam dung moâi. 1000 .a Ñôn vò (mol/kg hay m) C  a gam m M .b b gam
 Ví dụ 1: Hoøa tan 0,9 gam C a 1 . 000 9 , 0 x1000 6H12O6 trong C    , 0 0 m 5 100 gam H m 2O. Tính Cm cuûa C6H12O6? M b . 180x100
 Ví dụ 2: Tính nồng ñộ molan của dung 20 x1000 20 g dịch C 100 g C   0 ,73 m 12H22O11 20%. m 80 g 342 x 80
 Ví dụ 3: Viết biểu thức tính nồng độ X .1000 X g C  molan của dung dịch C m 6H12O6 X%. 100 g  (100-X) g 180 .(100 X ) 6 7
• Noàng ñoä phaân mol (X, N) n n X  A A – soá mol A trong dd A n n i
i – soá mol toaøn boä caùc caáu töû trong dd i
Nồng độ phân mol X: tỉ lệ số mol của một chất trong tổng số mol.
Xét dung dịch gồm A và B: n n X A B A = , X n B = , XA + XB = 1 A + nB nA + nB 8 9
Vì sao dung dòch hình thaønh ? Yeáu toá quan troïng:
Töông quan ñoä maïnh cuûa löïc lieân phaân töû giöõa caùc phaân töû cuøng
loaïi vaø giöõa caùc phaân töû khaùc loaïi Dung dòch lyù töôûng:
Löïc lieân phaân töû nhö nhau giöõa A-A, B-B vaø A-B. Hsol = 0 10
Dung dòch khoâng lyù töôûng
Lieân keát giöõa phaân töû cuøng
loaïi yeáu hôn giöõa phaân töû khaùc loaïi. Hsol < 0
Lieân keát giöõa phaân töû cuøng
loaïi maïnh hôn giöõa phaân töû khaùc loaïi. Hsol > 0 11 12 13 14
Ñoä hoøa tan - Aûnh höôûng cuûa caùc yeáu toá leân ñoä hoøa tan
Dung dòch baõo hoøa vaø ñoä hoøa tan
• Quaù trình hoøa tan: chaát tan + dung moâi  dung dòch.
• Quaù trình keát tinh: dung dòch  chaát tan + dung moâi. 15
•Dung dòch baõo hoøa laø dung dòch maø quaù trình hoøa tan vaø quaù trình
keát tinh caân baèng vôùi nhau.
•Ñoä hoøa tan: noàng ñoä chaát tan trong dung dòch baõo hoøa.
•Dung dòch quaù baõo hoøa: dung dòch maø noàng ñoä chaát tan cao hôn
noàng ñoä trong dung dòch baõo hoøa. • Dd Loûng – Loûng:
• Chaát loûng tan hoaøn toaøn vaøo nhau: tan vaøo nhau vôùi baát kyø tæ leä naøo.
• Chaát loûng khoâng tan vaøo nhau: hoaøn toaøn khoâng tan.
• Chaát loûng tan moät phaàn vaøo nhau: tan coù giôùi haïn. 16
Töông taùc giöõa chaát tan vaø dung moâi
• Toång quaùt: “gioáng nhau thì tan vaøo nhau”.
 Chaát phaân cöïc coù khuynh höôùng tan trong dung moâi phaân cöïc.
Chaát khoâng phaân cöïc tan trong dung moâi khoâng phaân cöïc.
 Caøng nhieàu lieân keát phaân cöïc trong phaân töû, caøng tan nhieàu trong dung moâi phaân cöïc.
 Caøng ít lieân keát phaân cöïc trong phaân töû, caøng ít tan trong dung
moâi phaân cöïc, caøng tan nhieàu trong dung moâi khoâng phaân cöïc. 17
Töông taùc giöõa chaát tan vaø dung moâi
• Lieân keát lieân phaân töû raát quan troïng: nöôùc tan vaøo ethanol vì lieân
keát hydro bò ñöùt seõ ñöôïc taùi taïo laïi trong hoãn hôïp.
• Tính tan cuûa hôïp chaát höõu cô trong nöôùc:
• Caøng nhieàu nhoùm –OH ñoä tan trong nöôùc caøng lôùn.
• Soá ngtöû C trong phaân töû caøng lôùn ñoä hoøa tan trong nöôùc caøng giaûm. 18 Lieân keát hydro Lieân keát hydro 19 Phaân cöïc vaø tính tan
S, (20oC) CH3OH C2H5OH C3H7OH C4H9OH C5H11OH C6H13OH mol/100g H2O 0,11 0,030 0,058    Hexan 0,12     
- Tính chaát taåy röûa cuûa xaø phoøng, chaát HÑBM,… C17H35COONa
- Taùc ñoäng cuûa thuoác khaùng sinh phaù vôõ caân baèng K+(in)/Na+(out) qua maøng teá baøo. Td:
- gramicidin A : ptöû hình oáng trong phaân cöïc, ngoaøi khoâng phaân cöïc
- valinomycin : ptöû hình baùnh xe, loã phaân cöïc, vaønh khoâng phaân cöïc 20