Chế Độ Nhà Nước và Chính Trị Việt Nam | Pháp Luật Đại Cương | Trường Đại học Hà Nội

Câu 1.
a) Từ việc phân tích lý luận của học thuyết Mác – Lênin về hình thức nhà nước, nhà nước
Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam hiện nay được chia thành 3 hình thức đó là hình
thức chính thể cộng hòa dân chủ, hình thức cấu trúc nhà nước đơn nhất, chế độ chính trị
dân chủ. Thứ nhất là hình thức chính thể cộng hòa dân chủ. Khái niệm hình thức chính
thể cộng hòa dân chủ : Quyền lực nhà nước được hình thành bằng con đường bầu cử,
quyền tham gia bầu cử để lập ra cơ quan đại diện ( quyền lực ) của nhà nước được quy
định về mặt hình thức pháp lý đối với các tầng lớp nhân dân lao động. Điều này thể hiện
qua chính thể Nhà nước Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam, thông qua nguyên tắc
bầu cử bình đẳng, phổ thông, trực tiếp và bỏ phiếu kín nhân dân đã bỏ phiếu bầu ra cơ
quan đại diện của mình (Quốc hội, HĐND các cấp). Quyền lực Nhà nước tối cao thuộc
về Quốc hội. Quốc hội được bầu theo nhiệm kỳ 5 năm, có quyền lập pháp, quyền giám
sát tối cao đối với hoạt động của các cơ quan Nhà nước, quyết định những vấn đề quan
trọng của đất nước. Thứ hai là hình thức cấu trúc nhà nước đơn nhất. Khái niệm nhà nước
đơn nhất : Là nhà nước có chủ quyền chung, lãnh thổ toàn vẹn và thống nhất. Các bộ
phận hợp thành nhà nước là những đơn vị hành chính - lãnh thổ không có chủ quyền
riêng, độc lập. Có một hệ thống các cơ quan nhà nước thống nhất từ trung ương đến địa
phương và một hệ thống pháp luật thống nhất trên toàn lãnh thổ quốc gia. Công dân chỉ
mang quốc tịch của nước mình hoặc có thể đồng thời vừa mang quốc tịch nước mình vừa
có quốc tịch nước khác ( phụ thuộc pháp luật mỗi nước ). Điều này được Hiến pháp 2013
quy định tại điều đầu tiên của Chương I – chế độ chính trị: “Nước Cộng hòa xã hội chủ
nghĩa Việt Nam là một nước độc lập, có chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ, bao
gồm đất liền, hải đảo, vùng biển và vùng trời.” Các đơn vị hành chính của nước Cộng hòa
xã hội chủ nghĩa Việt Nam được phân định thống nhất từ trung ương đến địa phương theo
thứ tự nước - tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương - Tỉnh chia thành huyện, thị xã và thành phố thuô g
c tỉnh; thành phố trực thuộc trung ương chia thành quận, huyê g n, thị xã và
đơn vị hành chính tương đương; Huyện chia thành xã, thị trấn; thị xã vàthành phố thuô g c
tỉnh chia thành phường và xã; quận chia thành phường. Có một hệ thống pháp luật thống
nhất trên toàn lãnh thổ quốc gia : tổng thể các quy phạm pháp luật, các nguyên tắc, định
hướng và mục đích của pháp luật có mối liên hệ mật thiết và thống nhất với nhau, được
phân định thành các ngành luật, các chế định pháp luật và được thể hiện trong các văn
bản do cơ quan nhà nước Việt Nam có thẩm quyền ban hành theo những hình thức, thủ
tục nhất định để điều chỉnh các quan hệ xã hội phát sinh trên lãnh thổ Việt Nam. Thứ ba
đó là chế độ chính trị dân chủ. Khái niệm chế độ chính trị : Là cách thức, phương pháp,
thủ đoạn mà nhà nước sử dụng để thực hiện quyền lực nhà nước. Nhà nước XHCN Việt
Nam là nhà nước Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam của nhân dân, do
nhân dân và vì nhân dân. Nhân dân có quyền tham gia vào việc tổ chức, hoạt động của
các cơ quan nhà nước, bàn bạc, thảo luận và quyết định những vấn đề quan trọng của nhà
nước. Phương thức để lập ra cơ quan tối cao của quyền lực nhà nước là bằng bầu cử hoặc
chủ yếu bằng bầu cử. Các quyết định quan trọng của nhà nước được xây dựng thông qua
các cuộc thảo luận, bàn bạc của nhân dân hoặc đại diện của họ và quyết định theo đa số.
Nhân dân được hưởng một số quyền tự do chính trị: quyền bầu cử và ứng cử vào các cơ
quan đại diện của nhà nước, quyền giám sát hoạt động của các cơ quan và nhân viên nhà
nước...Chế độ dân chủ có những hình thức như dân chủ rộng rãi, dân chủ hạn chế, dân
chủ thực sự, dân chủ hình thức, dân chủ trực tiếp, dân chủ gián tiếp... Như vậy, tất cả
quyền lực nhà nước thuộc về Nhân dân mà nền tảng là liên minh giữa giai cấp công nhân
với giai cấp nông dân và đội ngũ trí thức. Quyền lực nhà nước là thống nhất, có sự phân
công, phối hợp, kiểm soát giữa các cơ quan nhà nước trong việc thực hiện các quyền lập
pháp, hành pháp, tư pháp. Tóm lại, nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam hiện
nay tuân theo ba hình thức đó là hình thức chính thể cộng hòa dân chủ, hình thức cấu trúc
nhà nước đơn nhất, chế độ chính trị dân chủ. b)
Hình thức chính thể dân chủ cộng hòa của Nhà nước xã hội chủ nghĩa Việt Nam: được
quy định tại Chương 1 Điều 6 Hiến pháp 2013): “Nhân dân thực hiện quyền lực nhà
nước bằng dân chủ trực tiếp bằng dân chủ, đại diện thông qua quốc hội, hội đồng nhân
dân và thông qua các cơ quan khác của nhà nước.”
Hình thức cấu trúc Nhà nước Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam là Nhà nước đơn
nhất, được Hiến pháp 2013 quy định tại Chương 1 Điều 1: “Nước Cộng hòa xã hội chủ
nghĩa Việt Nam là một nước độc lập, có chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ, bao
gồm đất liền, hải đảo, vùng biển và vùng trời.”
Chế độ chính trị dân chủ của Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam được quy
định tại Chương 1 Điều 2 Hiến pháp 2013: Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt
Nam là nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của Nhân dân, do Nhân dân, vì Nhân dân.
Nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam do Nhân dân làm chủ; tất cả quyền lực nhà
nước thuộc về Nhân dân mà nền tảng là liên minh giữa giai cấp công nhân với giai cấp
nông dân và đội ngũ trí thức. Quyền lực nhà nước là thống nhất, có sự phân công, phối
hợp, kiểm soát giữa các cơ quan nhà nước trong việc thực hiện các quyền lập pháp, hành pháp, tư pháp. Câu 2.
a. Quan hệ mua bán xe máy thuộc đối tượng điều chỉnh của ngành luật dân sự. Vì trong
ngành luật dân sự có quan hệ tài sản, mà quan hệ tài sản chính là quan hệ giữa người với
người thông qua một tài sản. Quan hệ tài sản bao giờ cũng gắn với một tài sản nhất định
được thể hiện dưới dạng này hay dạng khác. Xe máy được đem ra mua bán chính là tài
sản. Luật dân sự điều chỉnh quan hệ tài sản mang tính chất hàng hoá tiền tệ với đặc trưng
là giá trị tính được bằng tiền đền bù ngang giá. Như vậy, thông qua việc trao đổi mua bán
thì người mua, tức là chị A đã sử dụng tiền tệ (30 triệu đồng) để mua một vật có giá trị ngang giá (xe máy). b)
Các yếu tố cấu thành quan hệ pháp luật dân sự như trên cần thoả mãn nhiều điều kiện cơ bản để quan hệ mua bán
- Về chủ thể trong quan hệ pháp luật: có năng lực pháp luật, năng lực hành vi phù hợp
phù hợp để tham gia vào quan hệ đó và thực hiện các quyền, lợi ích hợp pháp cũng như
nghĩa vụ pháp lý theo quy định. năng lực hành vi dân sự của chủ thể là khả năng mà cá
nhân đó bằng hành vi của mình để xác lập, thực hiện quyền và nghĩa vụ dân sự. Điều đó
có nghĩa là chị A phải có đủ năng lực dân sự mới có thể mua chiếc xe máy.
- Về khách thể trong quan hệ pháp luật: Khách thể của quan hệ pháp luật là những lợi ích
mà các chủ thể mong muốn đạt được đó là lợi ích về vật chất hoặc tinh thần, khi tham gia
vào quan hệ pháp luật. Khách thể trong quan hệ pháp luật mà các bên hướng đến có thể là
tài sản vật chất, lợi ích phi vật chất hay hành vi xử sự của con người (cụ thể ở đây chính là xe máy).
- Về nội dung trong quan hệ pháp luật: Quyền của chủ thể tham gia đó là chủ thể thực
hiện quyền của mình thông qua việc thực hiện các hành vi trong khuôn khổ pháp luật,
yêu cầu chủ thể khác thực hiện hoặc kiềm chế thực hiện hành vi nhất định. Nghĩa vụ của
chủ thể tham gia là chủ thể tham gia phải xử sự theo quy định của pháp luật và chịu trách nhiệm trước pháp luật.
Ngoài ra, khi thực hiện các quyền và nghĩa vụ phát sinh từ các quan hệ pháp luật dân sự,
các bên không được áp đặt ý chí của mình để buộc bên kia thực hiện nghĩa vụ mà tạo
điều kiện cho họ lựa chọn cách thức thực hiện các quyền và nghĩa vụ sao cho có lợi nhất
cho các bên. Vì lợi ích là tiền đề chính trong quan hệ dân sự, thế nên phải bảo đảm bằng
tài sản là đặc trưng để buộc bên có nghĩa vụ thực hiện nghĩa vụ của họ và bên có quyền
có thể thông qua các biện pháp bảo đảm này để thoả mãn các quyền tài sản của mình.