51 trang 4 lượt tải

Chương 2: Các Vấn Đề Cơ Bản Về Pháp Luật Trong Hệ Thống Pháp Luật | Pháp Luật Đại Cương | Trường Đại học Hà Nội

8

Tài liệu được sưu tầm và soạn thảo dưới dạng file PDF với mục đích hỗ trợ học tập và tham khảo. Nội dung tài liệu được trình bày rõ ràng, dễ tiếp cận, phù hợp cho việc ôn tập và củng cố kiến thức trong quá trình học đại học. Đây sẽ là nguồn tư liệu hữu ích giúp các bạn sinh viên chuẩn bị tốt hơn cho các buổi học, đồng thời mở rộng thêm hiểu biết về môn học. Hy vọng tài liệu này sẽ mang lại nhiều giá trị và hỗ trợ các bạn trong hành trình học tập. Mời bạn đọc cùng tham khảo!

Môn: Pháp luật đại cương (PLĐC1) 283 tài liệu

Trường: Trường Đại học Hà Nội 1.1 K tài liệu

Tác giả:

Profile

Mai Nguyệt

3 tuần trước
Tải xuống
Báo cáo
Danh sách Quiz
Tải xuống
/51
Chư ơ ng 2
NHỮ NG VẤ N ĐỀ CƠ BẢ
VỀ PHÁP LUẬ T
NHỮ NG VẤ N ĐỀ CƠ BẢ N VỀ PHÁP LU
Nguồ n gố c và bả n chấ t củ a pháp luậ t
Mố i quan hệ giữ a pháp luậ t và các hiệ n
tư ợ ng khác
Thuộ c tính củ a pháp luậ t
Các kiể u pháp luậ t
Hình thứ c pháp luậ t
Khái quát về hệ thố ng pháp luậ t thế giớ i
NGUỒ N GỐ C PHÁP LUẬ T
Thuyế t thầ n quyề n
Thư ợ ng đế
Nhà nư ớ c
Pháp luậ t
Thuyế t quyề n tự nhiên
Pháp luậ t hình thành từ đặ c tính tự nhiên
củ a con ngư ờ i. Pháp luậ t là tậ p hợ p các
quyề n tự nhiên củ a con ngư ờ i: quyề n đư ợ c
số ng, quyề n đư ợ c yêu, quyề n đư ợ c mư u cầ u
hạ nh phúc…
Mỗ i ngư ờ i sinh ra đề có quyề n tự do và tự
quyế t về cuộ c đờ i củ a mình, không m ộ t ai,
kể cả NN và XH có quyề n ngăn cả n, tư ớ c
đoạ t.
Thuyế t pháp luậ t thự c định
Pháp luậ t do nhà nư ớ c ban hành là tuyệ t
đố i. Tính tuyệ t đố i củ a pháp luậ t, nguồ n gố c
hình thành pháp luậ t dự a trên trư ờ ng phái
triế t họ c thự c định.
Lý thuyế t xã hộ i họ c về pháp luậ t ( trêndự a
khế ư ớ c xã hộ i)
Pháp luậ t hình thành khi có xã hộ i và
là kế t quả củ a khế ư ớ c.
Thuyế t pháp luậ t linh cả m
Pháp luậ t là linh cả m củ a con ngư ờ i về
cách xử sự đúng đắ n.
Họ c thuyế t Mác – Lênin về nguồ n gố c PL
Xã hộ i
Tậ p quán
Tín điề u
tôn giáo
Đạ o đứ c
Pháp luậ t chỉ xuấ t hiệ n khi xã hộ i loài
ngư ờ i phát triể n đế n mộ t giai đoạ n nhấ t
định.
Quả n lý xã hộ i trư ớ c khi có nhà nư ớ c và
pháp luậ t ?
Nguồ n gố c ra đờ i pháp luậ t: Nhữ ng nguyên
nhân làm xuấ t hiệ n nhà nư ớ c cũng chính là
nguyên nhân dẫ n đế n sự ra đờ i pháp luậ t
Xã hộ i
Tư hữ u và giai cấ p
Nhà nư ớ c Pháp luậ t
Pháp luậ t hình thành bằ ng nhữ ng con
đư ờ ng nào?
Nhà
nư ớ c
Pháp
luậ t
Thừ a nhậ n tậ p( quán
hoặ c tiề n lệ )
Ban hành
Là nhân tố điề u chỉnh các
quan hệ xã hộ i.
KHÁI NIỆ M VỀ PHÁP LUẬ T
BẢ N CHẤ T PHÁP LUẬ T
Bả n chấ t giai cấ p (Tính giai cấ p)
PL phả n ánh ý chí củ a giai cấ p thố ng trị
trong XH
Giai cấp thống trị cụ thể hoá ý chí của mình thông
qua NN thành các quy tắc xử sự áp đặt lên XH
buộc mọi người phải tuân theo.
Mụ c đích củ a PL là nhằ m điề u chỉnh các
quan hệ xã hộ i phát triể n theo mộ t trậ t tự
nhấ t định phù hợ p vớ i lợ i ích củ a giai cấ p
thố ng trị
Bả n chấ t xã hộ i (Vai trò và giá trị XH củ a
pháp luậ t)
PL phả i thể hiệ n ý chí và lợ i ích củ a các giai
tầ ng khác trong XH ở nhữ ng m ứ c độ khác
nhau tuỳ thuộ c vào bả n chấ t củ a NN đó
PL còn là công cụ , phư ơ ng tiệ n để tổ chứ c
đờ i số ng xã hộ i
PL là phư ơ ng tiệ n để xác lậ p các QHXH.
PL là phư ơ ng tiệ n để mô hình hoá cách thứ c
xử sự hợ p lý, khách quan trong XH.
PL có khả năng hạ n chế , loạ i bỏ các QHXH
tiêu cự c, thúc đẩ y các QHXH tích cự c.
Mố i quan hệ giữ a PL vớ i kinh tế
Kinh tế là yế u tố thuộ c cơ sở hạ tầ ng
PL là yế u tố thuộ c kiế n trúc thư ợ ng tầ ng
KT giữ vai trò quyế t định đế n PL,
như ng PL cũng có tính độ c lậ p tư ơ ng đố i
và có sự tác độ ng mạ nh mẽ đế n KT.
MỐ I QUAN HỆ GIỮ A PL VỚ I NHỮ NG HI Ệ
TƯ Ợ NG XH KHÁC
PL phụ thuộ c vào kinh tế
Các điề u kiệ n, quan hệ KT không chỉ là
nguyên nhân trự c tiế p quyế t định sự ra đờ i
củ a PL m à còn quyế t định toàn bộ nộ i dung,
hình thứ c, cơ cấ u và sự phát triể n củ a PL. Cụ
thể :
Cơ cấ u, hệ thố ng KT quyế t định cơ cấ u hệ
thố ng pháp luậ t.
Tính chấ t, nộ i dung các quan hệ KT, cơ chế
KT quyế t định tính chấ t, nộ i dung các QHPL
và phạ m vi điề u chỉnh củ a PL.
Chế độ KT quyế t định việ c tổ chứ c BMNN và
phư ơ ng thứ c hoạ t độ ng củ a các thiế t chế
pháp lý.
Sự tác độ ng trở lạ i củ a PL đố i vớ i KT
Tích cự c: ổ n định trậ t tự XH, thúc đẩ y sự
phát triể n KT khi PL phả n ánh đúng trình
độ phát triể n KT -XH.
Tiêu cự c: cả n trở , kìm hãm sự phát triể n
củ a KT- XH khi PL phả n ánh không đúng
trình độ phát triể n KT - XH
Là nhữ ng yế u tố thuộ c kiế n trúc
thư ợ ng tầ ng
Có mố i quan hệ biệ n chứ ng, tác độ ng
qua lạ i lẫ n nhau
Mố i quan hệ giữ a PL vớ i NN
NN và PL tuy là 2 hiệ n tư ợ ng khác nhau
như ng chúng lạ i có nhiề u nét tư ơ ng đồ ng
vớ i nhau
Có chung điề u kiệ n phát sinh, tồ n tạ i,
thay đổ i và tiêu vong
Bả n chấ t: giai cấ p và xã hộ i
Phư ơ ng tiệ n củ a quyề n lự c chính trị
Các giai đoạ n phát triể n củ a N cũng là
các giai đoạ n phát triể n củ a PL
NN và PL có m ố i quan hệ tác độ ng
qua lạ i vớ i nhau
Tác độ ng củ a PL đế n NN
PL là công cụ chủ yế u nhấ t để NN
quả n lý XH
NN phả i cầ n đế n PL để tổ chứ c thự c
hiệ n quyề n lự c NN
NN ban hành PL như ng chính NN cũng
phả i tuân theo PL
Tác độ ng củ a NN đế n PL
NN dùng quyề n lự c củ a m ình để đả m
bả o cho PL đư ợ c tôn trọ ng và thự c hiệ n
Mố i quan hệ giữ a PL và chính trị
Là nhữ ng yế u tố thuộ c kiế n trúc thư ợ ng
tầ ng, giữ a chúng có sự tác độ ng qua lạ i
Sự tác độ ng củ a PL đố i vớ i chính trị
PL là hình thứ c thể hiệ n ý chí củ a giai cấ p
chính trị.
PL là công cụ để chuyể n hoá ý chí củ a giai
cấ p thố ng trị, biế n ý chí củ a giai cấ p thố ng
trị trở thành quy tắ c xử sự chung, có tính
bắ t buộ c đố i vớ i mọ i ngư ờ i
Sự tác độ ng củ a chính trị đố i vớ i PL
Nề n chính trị củ a giai cấ p cầ m quyề n quy
định bả n chấ t, nộ i dung củ a PL.

Tài liệu khác của Trường Đại học Hà Nội

Preview text:

Chư ơ ng 2
NHỮ NG VẤ N ĐỀ CƠ BẢ
VỀ PHÁP LUẬ T
NHỮ NG VẤ N ĐỀ CƠ BẢ N VỀ PHÁP LU
 Nguồ n gố c và bả n chấ t củ a pháp luậ t
 Mố i quan hệ giữ a pháp luậ t và các hiệ n tư ợ ng khác
 Thuộ c t ính củ a pháp luậ t
 Chứ c năng, vai t rò củ a pháp luậ t  Các kiể u pháp luậ t
 Hình t hứ c pháp luậ t
 Khái quát về hệ t hố ng pháp luậ t t hế giớ i
NGUỒ N GỐ C PHÁP LUẬ T
Thuyế t thầ n quyề n Thư ợ ng đế Nhà nư ớ c Pháp luậ t
Thuyế t quyề n tự nhiên
Pháp luậ t hình thành từ đặ c tính tự nhiên
củ a con ngư ờ i. Pháp luậ t là tậ p hợ p các
quyề n tự nhiên củ a con ngư ờ i: quyề n đư ợ c
số ng, quyề n đư ợ c yêu, quyề n đư ợ c m ư u cầ u hạ nh phúc…
Mỗ i ngư ờ i sinh ra đề có quyề n tự do và tự
quyế t về cuộ c đờ i củ a m ình, không m ộ t ai,
kể cả NN và XH có quyề n ngăn cả n, tư ớ c đoạ t.
Thuyế t pháp luậ t thự c định
Pháp luậ t do nhà nư ớ c ban hành là tuyệ t
đố i. Tính tuyệ t đố i củ a pháp luậ t, nguồ n gố c
hình thành pháp luậ t dự a trên trư ờ ng phái
triế t họ c thự c định.
Lý thuyế t xã hộ i họ c về pháp luậ t (dự a trên
khế ư ớ c xã hộ i)
Pháp luậ t hình thành khi có xã hộ i và
là kế t quả củ a khế ư ớ c.
Thuyế t pháp luậ t linh cả m
Pháp luậ t là linh cả m củ a con ngư ờ i về
cách xử sự đúng đắ n.
Họ c thuyế t Mác – Lênin về nguồ n gố c PL
 Pháp luậ t chỉ xuấ t hiệ n khi xã hộ i loài
ngư ờ i phát triể n đế n m ộ t giai đoạ n nhấ t định.
 Quả n lý xã hộ i t rư ớ c khi có nhà nư ớ c và pháp luậ t ? Tậ p quán Tín điề u tôn giáo Đạ o đứ c Xã hộ i
 Nguồ n gố c ra đờ i pháp luậ t : Nhữ ng nguyên
nhân làm xuấ t hiệ n nhà nư ớ c cũng chính là
nguyên nhân dẫ n đế n sự ra đờ i pháp luậ t Nhà nư ớ c Pháp luậ t Tư hữ u và giai cấ p Xã hộ i
 Pháp luậ t hình t hành bằ ng nhữ ng con đư ờ ng nào? Thừ a nhậ n (tậ p quán hoặ c tiề n lệ ) Nhà Pháp nư ớ c luậ t Ban hành
KHÁI NIỆ M VỀ PHÁP LUẬ T
Là nhân tố điề u chỉnh các quan hệ xã hộ i. BẢ N CHẤ T PHÁP LUẬ T
Bả n chấ t giai cấ p (Tính giai cấ p)
 PL phả n ánh ý chí củ a giai cấ p t hố ng t rị trong XH
Giai cấp thống trị cụ thể hoá ý chí của mình thông
qua NN thành các quy tắc xử sự áp đặt lên XH
buộc mọi người phải tuân theo.
 Mụ c đích củ a PL là nhằ m điề u chỉnh các
quan hệ xã hộ i phát triể n theo m ộ t trậ t tự
nhấ t định phù hợ p vớ i lợ i ích củ a giai cấ p thố ng trị
Bả n chấ t xã hộ i (Vai trò và giá trị XH củ a pháp luậ t)
 PL phả i t hể hiệ n ý chí và lợ i ích củ a các giai
tầ ng khác trong XH ở nhữ ng m ứ c độ khác
nhau tuỳ thuộ c vào bả n chấ t củ a NN đó
 PL còn là công cụ , phư ơ ng t iệ n để t ổ chứ c đờ i số ng xã hộ i
 PL là phư ơ ng t iệ n để xác lậ p các QHXH.
 PL là phư ơ ng t iệ n để m ô hình hoá cách t hứ c
xử sự hợ p lý, khách quan trong XH.
 PL có khả năng hạ n chế , loạ i bỏ các QHXH
tiêu cự c, thúc đẩ y các QHXH tích cự c.
MỐ I QUAN HỆ GIỮ A PL VỚ I NHỮ NG HI Ệ TƯ Ợ NG XH KHÁC
Mố i quan hệ giữ a PL vớ i kinh tế
 Kinh t ế là yế u t ố t huộ c cơ sở hạ t ầ ng
 PL là yế u t ố t huộ c kiế n trúc t hư ợ ng t ầ ng
KT giữ vai trò quyế t định đế n PL,
như ng PL cũng có tính độ c lậ p tư ơ ng đố i
và có sự tác độ ng mạ nh m ẽ đế n KT.
PL phụ thuộ c vào kinh tế
 Các điề u kiệ n, quan hệ KT không chỉ là
nguyên nhân trự c tiế p quyế t định sự ra đờ i
củ a PL m à còn quyế t định toàn bộ nộ i dung,
hình thứ c, cơ cấ u và sự phát triể n củ a PL. Cụ thể :
Cơ cấ u, hệ thố ng KT quyế t định cơ cấ u hệ thố ng pháp luậ t.
Tính chấ t, nộ i dung các quan hệ KT, cơ chế
KT quyế t định tính chấ t, nộ i dung các QHPL
và phạ m vi điề u chỉnh củ a PL.
Chế độ KT quyế t định việ c tổ chứ c BMNN và
phư ơ ng thứ c hoạ t độ ng củ a các thiế t chế pháp lý.
Sự tác độ ng trở lạ i củ a PL đố i vớ i KT
 Tích cự c: ổ n định t rậ t t ự XH, t húc đẩ y sự
phát triể n KT khi PL phả n ánh đúng trình độ phát triể n KT -XH.
 Tiêu cự c: cả n t rở , kìm hãm sự phát t riể n
củ a KT- XH khi PL phả n ánh không đúng
trình độ phát triể n KT - XH
Mố i quan hệ giữ a PL vớ i NN  Là nhữ ng yế u t ố thuộ c kiế n trúc thư ợ ng tầ ng
 Có m ố i quan hệ biệ n chứ ng, t ác độ ng qua lạ i lẫ n nhau
NN và PL tuy là 2 hiệ n tư ợ ng khác nhau
như ng chúng lạ i có nhiề u nét tư ơ ng đồ ng vớ i nhau
 Có chung điề u kiệ n phát sinh, t ồ n t ạ i, thay đổ i và tiêu vong
 Bả n chấ t : giai cấ p và xã hộ i
 Phư ơ ng t iệ n củ a quyề n lự c chính t rị
 Các giai đoạ n phát t riể n củ a N cũng là
các giai đoạ n phát triể n củ a PL
NN và PL có m ố i quan hệ tác độ ng qua lạ i vớ i nhau
Tác độ ng củ a PL đế n NN
 PL là công cụ chủ yế u nhấ t để NN quả n lý XH
 NN phả i cầ n đế n PL để t ổ chứ c t hự c hiệ n quyề n lự c NN
 NN ban hành PL như ng chính NN cũng phả i tuân theo PL
Tác độ ng củ a NN đế n PL
 NN dùng quyề n lự c củ a m ình để đả m
bả o cho PL đư ợ c tôn trọ ng và thự c hiệ n
Mố i quan hệ giữ a PL và chính trị
 Là nhữ ng yế u t ố t huộ c kiế n trúc t hư ợ ng
tầ ng, giữ a chúng có sự tác độ ng qua lạ i
 Sự t ác độ ng củ a PL đố i vớ i chính t rị
 PL là hình t hứ c t hể hiệ n ý chí củ a giai cấ p chính trị.
 PL là công cụ để chuyể n hoá ý chí củ a giai
cấ p thố ng trị, biế n ý chí củ a giai cấ p thố ng
trị trở thành quy tắ c xử sự chung, có tính
bắ t buộ c đố i vớ i m ọ i ngư ờ i
 Sự t ác độ ng củ a chính t rị đố i vớ i PL
 Nề n chính t rị củ a giai cấ p cầ m quyề n quy
định bả n chấ t, nộ i dung củ a PL.

Tài liệu liên quan: