











Preview text:
CHƯƠNG 3:
TRÁCH NHIỆM XÃ HỘI CỦA DOANH NGHIỆP
Trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp
• Trách nhiệm XH của DN (Corporate Social Responsibility – CSR):
– Là những nghĩa vụ mà một DN phải thực hiện nhằm tối đa hóa
các tác động tích cực và tối thiểu hóa các tác động tiêu cực
đối với XH có tính bắt buộc
– Những gì mà DN nên hoặc phải làm vì quyền lợi của XH
vừa có tính bắt buộc, vừa tự nguyện
– Là mối quan tâm của DN đối với phúc lợi của toàn XH bao
gồm những nghĩa vụ vượt ra ngoài những đòi hỏi của luật
pháp và những hợp đồng
CSR thể hiện mối quan tâm của XH chi phối, hạn chế hay ràng buộc hành vi của DN 1
Những khía cạnh trách nhiệm trong CSR
• Trách nhiệm kinh tế
• Trách nhiệm pháp lý
• Trách nhiệm đạo đức
• Trách nhiệm nhân văn (trách nhiệm thiện nguyện)
Trách nhiệm kinh tế
• Đảm bảo hiệu quả KT trong sử dụng các nguồn lực của XH (hoặc
của một bên hữu quan cụ thể)
• Mang lại lợi ích KT tối đa và công bằng cho các bên hữu quan
(cổ đông, nhà cung cấp, trung gian, nhân viên, khách hàng…)
Đảm bảo sự tồn tại và phát triển của DN, là cơ sở để thực hiện
các trách nhiệm khác và gia tăng phúc lợi cho XH 2
Trách nhiệm pháp lý
• Tuân thủ đầy đủ những quy định của pháp luật DN được sự
chấp thuận của XH về mặt pháp luật Mang tính cưỡng chế
• Trách nhiệm pháp lý liên quan đến các khía cạnh:
– Điều chỉnh cạnh tranh
– Bảo vệ người tiêu dùng
– Bảo vệ môi trường tự nhiên
– Thúc đẩy sự an toàn và bình đẳng
– Phát hiện và ngăn chặn hành vi sai trái – …
Trách nhiệm đạo đức
• Tôn trọng các giá trị và chuẩn mực đạo đức
• Quyết định và hành động đúng, chính trực, trung thực và công
bằng với tất cả các bên hữu quan, vượt ra ngoài các nghĩa vụ pháp lý
• Duy trì và bảo vệ những giá trị và chuẩn mực đó bằng những
cách được cho là hợp lý và công bằng
DN được XH tôn trọng và chấp nhận Đạt được lợi nhuận, hoàn thành nghĩa vụ KT 3
Trách nhiệm nhân văn
• Những hành vi thể hiện mong muốn tự hoàn thiện và đóng góp, cống hiến cho XH
• Những đóng góp của DN có thể trên bốn phương diện:
– Nâng cao chất lượng cuộc sống, đời sống gia đình và hưởng thụ cuộc sống
– San sẻ gánh nặng cho chính phủ thông qua việc giúp đỡ các bên hữu quan
– Nâng cao năng lực lãnh đạo cho nhân viên
– Tạo dựng VH đạo đức và các giá trị nhằm hạn chế các hành
vi sai trái, phát triển nhân cách đạo đức của người lao động
Đạo đức kinh doanh và CSR Đạo đức KD
Trách nhiệm XH của DN
Các nguyên tắc và chuẩn mực chỉ Một cam kết của DN với XH, một
đạo những quyết định và hành “Khế ước XH” của DN động của DN
Thể hiện những mong muốn, kỳ
Thể hiện những mong muốn, kỳ
vọng xuất phát từ bên trong Tự vọng xuất phát từ bên ngoài; sự nguyện
quan tâm đến hậu quả của những
quyết định và hành động của DN
đối với XH Tự nguyện & Cưỡng chế (ép buộc) 4
Động lực thực hiện CSR
• Sự quan tâm của XH về những ảnh hưởng KT, VH và XH từ
những quyết định của DN
• Ý thức về vai trò đặc biệt của DN trong cộng đồng và DN đủ khả
năng thực hiện tốt nhờ nguồn lực đang nắm giữ Sự tự nguyện
vì một XH tốt đẹp, lành mạnh; thể hiện tinh thần công dân
• Thu được lợi nhuận từ việc phục vụ XH thì trách nhiệm với XH
• DN hoạt động thì khó tránh khỏi gây ra thiệt hại cho ít nhất một
đối tượng nào đó Phải có trách nhiệm với bên hữu quan đó
• Tạo sự khác biệt và lợi thế cạnh tranh; làm thay đổi tình cảm của
công chúng theo hướng tích cực • …
Đối tượng hữu quan
• Đối tượng hữu quan bên trong: người lao động, các nhà quản
lý, chủ sở hữu (các cổ đông)
• Đối tượng hữu quan bên ngoài: các KH, các nhà cung cấp, các
trung gian, các cơ quan nhà nước, các hiệp hội nghề nghiệp,
công đoàn, các đối thủ cạnh tranh, cộng đồng địa phương, giới
truyền thông, những nhóm lợi ích đặc biệt… 5
Đối tượng hữu quan (…)
• Mỗi đối tượng hữu quan có mối quan tâm và lợi ích riêng
• Quan điểm, mối quan tâm và lợi ích của họ có thể rất khác nhau
• Họ có thể có những quyền hạn nhất định để đòi hỏi DN làm theo ý muốn của họ
• Họ có thể ảnh hưởng đến sự tồn tại và phát triển của DN
• Họ cũng có trách nhiệm với XH
Họ có thể đồng ý, hợp tác hoặc chống đối những vấn đề đạo đức của DN
Cần nhận dạng, tìm hiểu và đáp ứng những giá trị và mong đợi của họ
Trách nhiệm với các đối tượng hữu quan
1/ Trách nhiệm của DN với chủ sở hữu (các cổ đông):
• Tuân thủ quyền và phạm vi sử dụng những tài sản được ủy thác
• Tôn trọng và bảo vệ lợi ích KT cho chủ sở hữu; phân phối và sử
dụng lợi nhuận thu được
• Báo cáo rõ ràng, trung thực về hoạt động
• Đáp ứng các trách nhiệm XH mà chủ sở hữu mong đợi • … 6
Trách nhiệm với các đối tượng hữu quan (…)
2/ Trách nhiệm của DN với người lao động:
• Tạo việc làm cho NLĐ và để họ hưởng thụ thành quả của mình
• Tạo môi trường làm việc tốt và an toàn
• Không phân biệt đối xử
• Cho phép NLĐ tham gia vào việc giải quyết các vấn đề của DN
• Bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ cho NLĐ
• Quan tâm đến phúc lợi của NLĐ
• Bảo mật thông tin và tôn trọng sự riêng tư của NLĐ • …
Trách nhiệm với các đối tượng hữu quan (…)
3/ Trách nhiệm của DN với khách hàng:
• Tôn trọng quyền lợi của KH
• Đảm bảo sự an toàn cho KH • Thỏa mãn các KH
• Phục vụ KH trung thực, công bằng và chính trực
• Bảo mật thông tin KH và tôn trọng sự riêng tư của KH
• Chú trọng phúc lợi dài hạn của KH • … 7
Trách nhiệm với các đối tượng hữu quan (…)
4/ Trách nhiệm của DN với đối thủ cạnh tranh:
• Cạnh tranh lành mạnh: tôn trọng đối thủ, cạnh tranh đúng pháp
luật và đúng đạo đức • Hợp tác trong KD
• Phối hợp, hợp tác giải quyết các vấn đề XH quan tâm • Bảo vệ đối thủ • …
Trách nhiệm với các đối tượng hữu quan (…)
5/ Trách nhiệm của DN với công chúng: • Tạo việc làm
• Bảo vệ sự an toàn và sức khỏe cộng đồng
• Bảo tồn tài nguyên thiên nhiên và các nguồn năng lượng
• Bảo vệ môi trường, giảm rác thải, phát thải
• Giảm tác động ngược đến môi trường của việc tiêu dùng các SP
• Đóng góp từ thiện và hỗ trợ cho các tổ chức địa phương • … 8
Trách nhiệm với các đối tượng hữu quan (…)
6/ Trách nhiệm với chính phủ:
• Tôn trọng và tuân thủ pháp luật
• Kinh doanh có đạo đức
• Thực hiện các nghĩa vụ XH, đóng góp tích cực cho sự phát triển bền vững của nền KT • …
Thực thi CSR với các đối tượng hữu quan
1/ Nhận diện và đánh giá các đối tượng hữu quan
• Nhận diện các đối tượng hữu quan
• Làm rõ những mối quan tâm và quyền lợi của từng đối tượng tình thế nan giải về
• Phân tích quyền lực của các đối tượng hữu quan, mối liên hệ
giữa họ, mức độ phối hợp của họ với các bên khác trong việc gây áp lực đối với DN
• Xác định thứ tự, mức độ ưu tiên 9
Thực thi CSR với các đối tượng hữu quan (…)
2/ Tích hợp trách nhiệm của DN với các đối tượng hữu quan vào văn hóa DN
• Trách nhiệm XH phải đi cùng với văn hóa DN
• Những giá trị và chuẩn mực của DN cần có hàm ý về trách nhiệm
với các đối tượng hữu quan
• Phổ biến rộng khắp DN những hiểu biết về các đối tượng hữu
quan, ảnh hưởng của họ, định hướng về các đối tượng
Tao nên VH kinh doanh có trách nhiệm
Thực thi CSR với các đối tượng hữu quan (…)
3/ Đáp ứng các đối tượng hữu quan
• Xác định các hoạt động cụ thể đối với từng đối tượng
• Đáp ứng và đáp ứng vượt quá mong đợi của các đối tượng
• Huy động và phân bổ các nguồn lực
• Có thể mời gọi sự tham gia của các đối tượng hữu quan có liên quan tình huống
Tạo được sự ủng hộ, gắn kết của với DN
4/ Thu thập hồi ứng/phản hồi từ các đối tượng hữu quan 10
Quan điểm thực hiện CSR
1/ Quan điểm cổ điển
• DN chỉ tập trung thực hiện các mục tiêu KT, các trách nhiệm bên
trong DN, còn các trách nhiệm khác nên giao cho các tổ chức
chuyên môn, các tổ chức XH, các cơ quan nhà nước
2/ Quan điểm “đánh thuế”
• DN sử dụng các nguồn lực, tài nguyên của XH thì DN không chỉ
có trách nhiệm KT mà còn có các trách nhiệm khác với XH
Quan điểm thực hiện CSR (…)
3/ Quan điểm “quản lý”/ quyền sở hữu và sử dụng tài sản
• DN như là người đại diện cho người chủ sở hữu các nguồn lực,
chính là XH; quyền của DN chỉ là tạm thời phải có trách nhiệm với người ủy thác
4/ Quan điểm “đối tượng hữu quan”
• Hoạt động của DN liên quan nhiều đối tượng bên trong và bên
ngoài DN cần đáp ứng đồng thời lợi ích và mục đích của tất cả
các đối tượng hữu quan 11
Tiếp cận thực hiện CSR
1/ Theo thứ tự ưu tiên
(1) Kinh tế, (2) Pháp lý, (3) Đạo đức và (4) Nhân văn
2/ Theo tầm quan trọng
1) Các nghĩa vụ cơ bản, tối thiểu – Kinh tế & pháp lý
2) Các nghĩa vụ chính thức, cần thiết – Kinh tế, pháp lý và đạo đức
3) Các nghĩa vụ tiên phong, tự nguyện - Kinh tế, pháp lý, đạo đức và nhân văn
Tiếp cận thực hiện CSR (…) 3/ Theo hoàn cảnh
• Các tình huống ra quyết định là không giống nhau, đối tượng,
mối quan tâm và các nghĩa vụ phải thực hiện trong các hoàn
cảnh là không giống nhau cân nhắc, tiếp cận linh hoạt và phù hợp với hoàn cảnh 12