PHÒNG GD – ĐT ĐÀ LẠT
TRƯỜNG THCS NGUYỄN DU
ĐỀ CHÍNH THỨC
(Đề thi có 01 trang)
KÌ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI CẤP TRƯỜNG
LỚP 9 THCS
NĂM HỌC 2023 – 2024
Môn thi: TOÁN
Thời gian làm bài: 150 phút
Ngày thi: 21/10/2023
Câu 1. (4.0 điểm)
1.1. Cho
1
ab
+=
. Tính giá trị biểu thức:
33 22
2( ) 3( )M ab ab= +− +
1.2. Cho
( )
4 23 3
5 2. 9 4 5 2
x
+−
=
+ −−
. Tính giá trị biểu thức
( )
2017
2
1Pxx= ++
.
Câu 2. (4.0 điểm)
2.1. Chứng minh rằng với mọi số nguyên
n
thì
3
76n n−
chia hết cho
6.
2.2. Bạn An mua một số quyển vở và bút máy hết tất cả là
102
nghìn đồng. Biết giá mỗi
quyển vở là
nghìn đồng, giá mỗi cây bút là
10
nghìn đồng. Hỏi bạn An mua được
bao nhiêu quyển vở và bao nhiêu cây bút?
Câu 3. (4.0 điểm)
3.1. Định mức giá điện sinh hoạt năm 2021 như sau:
Số điện (kWh) Giá bán điện (đồng/kWh)
Bậc 1: Từ 0 – 50 kWh 1.678
Bậc 2: Từ 51 – 100 kWh 1.734
Bậc 3: Từ 101 – 200 kWh 2.014
Bậc 4: Từ 201 – 300 kWh 2.536
Bậc 5: Từ 301 – 400 kWh 2.834
Bậc 6: Từ 401 kWh trở lên 2.927
Tiền điện được tính theo bậc, với thuế giá trị gia tăng (GTGT) 10%.
a) Trong tháng 6/2021, nhà bạn Xuân sử dụng hết 230 kWh điện. Tính tiền điện nhà
bạn Xuân phải trả.
b) Cũng trong tháng đó, nhà bác Hạ đã phải trả 548 680 đồng tiền điện. Hỏi nhà bác
Hạ đã sử dụng hết bao nhiêu kWh điện?
3.2.
Cho
,,,x yab
là những số thực khác 0 thỏa mãn
4 4 22
x y xy
a b ab
+
+=
+
và
22
1xy+=
(
0ab+≠
). Chứng minh rằng :
2006 2006
1003 1003 1003
2
()
xy
a b ab
+=
+
Câu 4. (4.0 điểm)
4.1. Cho tam giác nhọn ABC, các đường cao AD, BE, CF cắt nhau tại H. Tính giá trị biểu
thức
2022 2023
HD HE HF
AD BE CF

++ +


4.2.
Cho hình bình hành
ABCD
. Một đường thẳng (d) đi qua A cắt đường chéo BD tại P, cắt các
đường thẳng BC và CD lần lượt tại M và N. Chứng minh rằng :
111
AM AN AP
+=
Câu 5. (4.0 điểm)
5.1. Cho p là số nguyên tố sao cho tồn tại các số nguyên dương
,xy
thỏa
33
31
x y p xy
+ −= −
Tìm giá trị lớn nhất của p
5.2. Từ tấm nhôm hình vuông cạnh 6 dm. Người ta muốn cắt một hình thang (phần tô đậm
trong hình vẽ). Tìm tổng
xy+
để diện tích hình thang cắt được nhỏ nhất.
………………Hết……………
(Thí sinh không được sử dụng máy tính cầm tay)
x
cm
y
cm
3 cm
2
cm
G
F
C
D
A
B
E
H
HƯỚNG DẪN CHẤM
CÂU
HƯỚNG DẪN CHẤM
ĐIỂM
Câu 1.1
(2,0
điểm)
Cho
1ab+=
. Tính giá trị biểu thức:
33 22
2( ) 3( )M ab ab= +− +
( ) ( ) ( )
( ) ( ) ( )
32
33 22
32
32
2( ) 3( ) 2 3 3 2
26 36
2.1 6. .1 6 3.1 1
M a b a b ab abab ab ab
ab abab ab ab
ab ab

= +− += +− +− +−

= + − +− + +
=− +−=−
1,0 đ
0,5 đ
0,5 đ
Câu 1.2
(2,0
điểm)
Cho
( )
4 23 3
5 2. 9 4 5 2
x
+−
=
+ −−
. Tính giá trị biểu thức
( )
2017
2
1Pxx= ++
.
( )
(
)
( )
2
2
31 3
52 52 2
x
+−
=
+ −−
31 3
1
(5 4) 2
+−
= = −
−−
1,5 đ
( )
2017
2
11Pxx= ++ =
0,5 đ
Câu 2.1
(2,0
điểm )
Chứng minh rằng với mọi số nguyên
n
thì
3
76n n−
chia hết cho
6.
( )
33
76nnnnn
− = −−
0,5 đ
( ) ( )
3
11n n n nn−= − +
0,5 đ
Lý luận, chứng minh được
( ) ( )
1 16n nn−+
(nêu không nêu được 2,3 nguyên
tố cùng nhau thì cho 0,25 đ
0,5 đ
Nêu được
6n
6
, từ đó suy ra đpcm
0,5 đ
Câu 2.2
(2,0
điểm )
Bạn An mua một số quyển vở và bút máy hết tất cả là
102
nghìn đồng. Biết giá
mỗi quyển vở là
12
nghìn đồng, giá mỗi cây bút là
10
nghìn đồng. Hỏi bạn An
mua được bao nhiêu quyển vở và bao nhiêu cây bút?
Gọi x là số quyển vở , y là số cây bút máy (
*
,xy∈
)
0,25 đ
Lập được phương trình
12 10 102 6 5 51x y xy+ = ⇔+=
0,25 đ
51 5
5 51 6
6
y
y xx
−
⇔ = − ⇔=
0,25 đ
Lý luận suy ra được
51
5 51 11
5
yy< ⇒< <
Vì
51 6 3x−
và
( )
3; 5 1 3y= ⇒
Suy ra
3y =
hoặc
6y =
hoặc
9y =
0,75 đ
Với
36yx=⇒=
(thỏa mãn)
Với
91yx=⇒=
(thỏa mãn)
0,25 đ
Kết luận
0,25 đ
Câu 3.1
(2,0
điểm )
Định mức giá điện sinh hoạt năm 2021 như sau:
Số điện (kWh) Giá bán điện (đồng/kWh)
Bậc 1: Từ 0 – 50 kWh 1.678
Bậc 2: Từ 51 – 100 kWh 1.734
Bậc 3: Từ 101 – 200 kWh 2.014
Bậc 4: Từ 201 – 300 kWh 2.536
Bậc 5: Từ 301 – 400 kWh 2.834
Bậc 6: Từ 401 kWh trở lên 2.927
Tiền điện được tính theo bậc, với thuế giá trị gia tăng (GTGT) 10%.
a) Trong tháng 6/2021, nhà bạn Xuân sử dụng hết 230 kWh điện. Tính tiền điện
nhà bạn Xuân phải trả.
b) Cũng trong tháng đó, nhà bác Hạ đã phải trả 548 680 đồng tiền điện. Hỏi nhà
bác Hạ đã sử dụng hết bao nhiêu kWh điện?
a) Tính đúng 492 888 đồng
1,0 đ
b) Tính đúng 250kWh
1,0 đ
Câu 3.2
(2,0
điểm )
Cho
,,,x yab
là những số thực khác 0 thỏa mãn
4 4 22
x y xy
a b ab
+
+=
+
và
22
1xy+=
(
0
ab+≠
). Chứng minh rằng :
2006 2006
1003 1003 1003
2
()
xy
a b ab
+=
+
( ) ( )
2
22 22
4 4 22
.1xy xy
x y xy
a b ab ab ab
++
+
+= = =
++ +
0,5 đ
4 4 2 22
4 4 2 22
()
( )( ) ( )
bx ay x y
bx ay a b ab x y
ab a b
++
⇔ = ⇔ + += +
+
0,25 đ
4 24 24 4 4 22 4 24 22 24
22abx b x a y aby abx abx y aby b x abx y a y⇔+++=+ +⇔− +=
0,5 đ
2 2 22
2 22 2 2
1
( )0
x y xy
bx ay bx ay
a b ab ab
+
⇔ − =⇔ = ⇔== =
++
22
2003 2003
2003
1
() ()
()
xy
a b ab
⇔==
+
2006 2006
1003 1003 1003
2
()
xy
a b ab
⇒+=
+
0,75 đ
Câu 4.1
(2,0
điểm )
Cho tam giác nhọn ABC, các đường cao AD, BE, CF cắt nhau tại H. Tính giá trị
biểu thức
2022 2023
HD HE HF
AD BE CF

++ +


Chứng minh được
HBC
ABC
S
HD
AD S
=
;
AHC
ABC
S
HE
BE S
=
;
AHB
ABC
S
HF
CF S
=
1
HD HE HF
AD BE CF
⇒++=
0,5 đ
0,5 đ
0,5 đ
F
H
D
E
B
C
A
2022 2023 4045
HD HE HF
AD BE CF

⇒ ++ + =


0,5 đ
Câu 4.2
(2,0
điểm )
Cho hình bình hành
ABCD
. Một đường thẳng (d) đi qua A cắt đường chéo BD tại P,
cắt các đường thẳng BC và CD lần lượt tại M và N. Chứng minh rằng :
111
AM AN AP
+=
AD//BM
AP DP
AM DB
⇒=
;
//
AP BP
AB MN
PN BD
⇒=
1
111
AP AP BP DP
AM PN BD DB
AM AN AP
⇒ +=+=
⇒ +=
0,5 đ
0,5 đ
0,5 đ
0,5 đ
Câu 5.1
(2,0
điểm )
Cho p là số nguyên tố sao cho tồn tại các số nguyên dương
,xy
thỏa
33
31
x y p xy+ −= −
. Tìm giá trị lớn nhất của p
( )
( )
3 33 2 2
1 3.1 1 1p x y xy x y x y x y xy= + + − = + + + +− − −
0,25 đ
Do x, y nguyên dương nên
11xy++>
và p là số nguyên tố nên
22
1 (1)
1 1 (2)
xy p
x y x y xy
+ +=
+ +− − − =
0,5 đ
Chứng minh được
(
)
2
4
xy
xy
+
≤
( )
(
)
( )
( ) ( ) ( )
( )
(
)
(
)( )
22
22
2
3
(2) 3
4
4 43
40
40
04
1 15
15
xy xy xy xy
xy xy xy
xy xy
xyxy
xy
xy
p
⇔+ −+ = ≤ +
⇔+−+≤+
⇔+ − +≤
⇔ + +− ≤
⇔≤+≤
⇔≤ + +≤
⇔≤ ≤
Vậy GTLN của P là 5 khi x = y = 2.
0,25 đ
0,25đ
0,25 đ
0,25 đ
0,25 đ
Câu 5.2
Từ tấm nhôm hình vuông cạnh 6 dm. Người ta muốn cắt một hình thang (phần
tô đậm trong hình vẽ). Tìm tổng
xy+
để diện tích hình thang cắt được nhỏ nhất.
N
M
B
D
C
A
P
(2,0
điểm )
Diện tích hình thang nhỏ nhất khi
AEH CGF DGH
SS S S=++
lớn nhất.
Ta có:
2 2 3 (6 )(6 ) 4 3 36S x y x y xy x y=++− −=−−+
(1)
Mà hai tam giác AEH và CGF đồng dạng nên
6
AE AH
xy
CG CF
= ⇒=
(2)
Thay (2) vào (1) ta có:
18
2 42 4Sx
x

=−+


2S lớn nhất khi
18
4
x
x
+
nhỏ nhất
18 3 2 7 2
4 22 .
22
x x y xy
x
⇒ = ⇔= ⇒= ⇒+=
0,25 đ
0,25 đ
0,5 đ
0,25 đ
0,25 đ
0,5 đ
( HS giải cách khác giám khảo tự phân bước cho điểm)
x
cm
y
cm
3 cm
2
cm
G
F
C
D
A
B
E
H

Preview text:

PHÒNG GD – ĐT ĐÀ LẠT
KÌ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI CẤP TRƯỜNG
TRƯỜNG THCS NGUYỄN DU LỚP 9 THCS
NĂM HỌC 2023 – 2024 ĐỀ CHÍNH THỨC (Đề thi có 01 trang) Môn thi: TOÁN
Thời gian làm bài: 150 phút Ngày thi: 21/10/2023
Câu 1. (4.0 điểm)
1.1. Cho a + b =1. Tính giá trị biểu thức: 3 3 2 2
M = 2(a + b ) − 3(a + b ) 1.2. Cho 4 2 3 3 x + − = (
. Tính giá trị biểu thức P = (x + x + )2017 2 1 . 5 + 2). 9− 4 5 − 2
Câu 2. (4.0 điểm)
2.1. Chứng minh rằng với mọi số nguyên n thì 3
n − 7n 6 chia hết cho 6.
2.2. Bạn An mua một số quyển vở và bút máy hết tất cả là 102 nghìn đồng. Biết giá mỗi
quyển vở là 12 nghìn đồng, giá mỗi cây bút là 10 nghìn đồng. Hỏi bạn An mua được
bao nhiêu quyển vở và bao nhiêu cây bút?
Câu 3. (4.0 điểm)
3.1. Định mức giá điện sinh hoạt năm 2021 như sau: Số điện (kWh)
Giá bán điện (đồng/kWh) Bậc 1: Từ 0 – 50 kWh 1.678 Bậc 2: Từ 51 – 100 kWh 1.734 Bậc 3: Từ 101 – 200 kWh 2.014 Bậc 4: Từ 201 – 300 kWh 2.536 Bậc 5: Từ 301 – 400 kWh 2.834
Bậc 6: Từ 401 kWh trở lên 2.927
Tiền điện được tính theo bậc, với thuế giá trị gia tăng (GTGT) 10%.
a) Trong tháng 6/2021, nhà bạn Xuân sử dụng hết 230 kWh điện. Tính tiền điện nhà bạn Xuân phải trả.
b) Cũng trong tháng đó, nhà bác Hạ đã phải trả 548 680 đồng tiền điện. Hỏi nhà bác
Hạ đã sử dụng hết bao nhiêu kWh điện? 4 4 2 2
3.2. Cho x, y, a,b là những số thực khác 0 thỏa mãn x y x + y + = a b a + b 2006 2006 và 2 2 x x y 2
+ y = 1 ( a + b ≠ 0 ). Chứng minh rằng : + = 1003 1003 1003 a b (a + b)
Câu 4. (4.0 điểm)
4.1. Cho tam giác nhọn ABC, các đường cao AD, BE, CF cắt nhau tại H. Tính giá trị biểu
thức 2022 HD HE HF  + + +   2023  AD BE CF
4.2. Cho hình bình hành ABCD . Một đường thẳng (d) đi qua A cắt đường chéo BD tại P, cắt các
đường thẳng BC và CD lần lượt tại M và N. Chứng minh rằng : 1 1 1 + = AM AN AP
Câu 5. (4.0 điểm)
5.1. Cho p là số nguyên tố sao cho tồn tại các số nguyên dương x, y thỏa 3 3
x + y − p = 3xy −1
Tìm giá trị lớn nhất của p
5.2. Từ tấm nhôm hình vuông cạnh 6 dm. Người ta muốn cắt một hình thang (phần tô đậm
trong hình vẽ). Tìm tổng x + y để diện tích hình thang cắt được nhỏ nhất. A 2 cm E B x cm 3 cm H F D G y cm C
………………Hết……………
(Thí sinh không được sử dụng máy tính cầm tay) HƯỚNG DẪN CHẤM CÂU HƯỚNG DẪN CHẤM ĐIỂM
Cho a + b =1. Tính giá trị biểu thức: 3 3 2 2
M = 2(a + b ) − 3(a + b ) Câu 1.1 3 3 2 2
M = 2(a + b ) − 3(a + b ) = 2 (a + b)3 −3ab(a + b) −3(a + b)2 − 2ab (2,0     1,0 đ
điểm) = 2(a +b)3 −6ab(a +b) −3(a +b)2 + 6ab 0,5 đ 3 2 = 2.1 − 6. .1
ab + 6ab − 3.1 = 1 − 0,5 đ Cho 4 2 3 3 x + − = (
. Tính giá trị biểu thức P = (x + x + )2017 2 1 . 5 + 2) Câu 1.2 . 9 − 4 5 − 2 2 (2,0 ( 3+ )1 − 3 3 +1− 3 x = = = 1 − điểm) 1,5 đ
( 5+2) ( 5−2)2 −2 (5−4)−2
P = (x + x + )2017 2 1 = 1 0,5 đ
Chứng minh rằng với mọi số nguyên n thì 3
n − 7n 6 chia hết cho 6. 3 n − n = ( 3 7
n − n) − 6n 0,5 đ Câu 2.1 3
n − n = (n − ) 1 n(n + ) 1 0,5 đ (2,0
điểm ) Lý luận, chứng minh được (n − ) 1 n(n + )
1  6 (nêu không nêu được 2,3 nguyên 0,5 đ
tố cùng nhau thì cho 0,25 đ
Nêu được 6n 6 , từ đó suy ra đpcm 0,5 đ
Bạn An mua một số quyển vở và bút máy hết tất cả là 102 nghìn đồng. Biết giá
mỗi quyển vở là 12 nghìn đồng, giá mỗi cây bút là 10 nghìn đồng. Hỏi bạn An
mua được bao nhiêu quyển vở và bao nhiêu cây bút?
Gọi x là số quyển vở , y là số cây bút máy ( * x, y ∈ ) 0,25 đ
Lập được phương trình 12x +10y =102 ⇔ 6x +5y = 51 0,25 đ Câu 2.2 (2,0 51 5 5 51 6 y y x x − ⇔ = − ⇔ = 0,25 đ điểm ) 6 Lý luận suy ra được 51
5y < 51⇒ y < < 11 5 0,75 đ
Vì 51−6x3 và (3;5) =1⇒ y3
Suy ra y = 3 hoặc y = 6 hoặc y = 9
Với y = 3⇒ x = 6 (thỏa mãn) 0,25 đ
Với y = 9 ⇒ x =1 (thỏa mãn) Kết luận 0,25 đ
Định mức giá điện sinh hoạt năm 2021 như sau: Số điện (kWh)
Giá bán điện (đồng/kWh) Bậc 1: Từ 0 – 50 kWh 1.678 Bậc 2: Từ 51 – 100 kWh 1.734 Bậc 3: Từ 101 – 200 kWh 2.014 Bậc 4: Từ 201 – 300 kWh 2.536 Câu 3.1 Bậc 5: Từ 301 – 400 kWh 2.834 (2,0
Bậc 6: Từ 401 kWh trở lên 2.927 điểm )
Tiền điện được tính theo bậc, với thuế giá trị gia tăng (GTGT) 10%.
a) Trong tháng 6/2021, nhà bạn Xuân sử dụng hết 230 kWh điện. Tính tiền điện
nhà bạn Xuân phải trả.
b) Cũng trong tháng đó, nhà bác Hạ đã phải trả 548 680 đồng tiền điện. Hỏi nhà
bác Hạ đã sử dụng hết bao nhiêu kWh điện?
a) Tính đúng 492 888 đồng 1,0 đ b) Tính đúng 250kWh 1,0 đ 4 4 2 2
Cho x, y, a,b là những số thực khác 0 thỏa mãn x y x + y + = a b a + b 2006 2006 và 2 2 x x y 2
+ y = 1 ( a + b ≠ 0 ). Chứng minh rằng : + = 1003 1003 1003 a b (a + b) x y x + y
(x + y ) (x + y )2 2 2 2 2 4 4 2 2 .1 Câu 3.2 + = = = 0,5 đ a b a + b a + b a + b (2,0 4 4 2 2 2 bx + ay (x + y ) 4 4 2 2 2 ⇔ =
⇔ (bx + ay )(a + b) = ab(x + y ) 0,25 đ điểm ) ab a + b 4 2 4 2 4 4 4 2 2 4 2 4 2 2 2 4
⇔ abx + b x + a y + aby = abx + 2abx y + aby ⇔ b x − 2abx y + a y = 0,5 đ 2 2 2 2 2 2 2 2 2 + 1 ⇔ ( − ) = 0 x y x y bx ay ⇔ bx = ay ⇔ = = = a b a + b a + b 0,75 đ 2 2 x 2006 2006 2003 y 2003 1 ⇔ ( ) = ( ) = x y 2 ⇒ + = 2003 a b (a + b) 1003 1003 1003 a b (a + b)
Cho tam giác nhọn ABC, các đường cao AD, BE, CF cắt nhau tại H. Tính giá trị
biểu thức 2022 HD HE HF  + + +   2023 AD BE CF
Câu 4.1 Chứng minh được HD SHBC = A 0,5 đ (2,0 AD SABC điểm ) E 0,5 đ ; HE S HF S AHC = ; AHB = BE S CF S ABC ABC F 0,5 đ HD HE HF ⇒ + + =1 H AD BE CF B D C 2022 HD HE HF  ⇒ + + + 2023 =   4045 0,5 đ  AD BE CF
Cho hình bình hành ABCD . Một đường thẳng (d) đi qua A cắt đường chéo BD tại P,
cắt các đường thẳng BC và CD lần lượt tại M và N. Chứng minh rằng : 1 1 1 + = AM AN AP AD//BM AP DP ⇒ = ; A B AM DB Câu 4.2 0,5 đ (2,0 // AP BP AB MN ⇒ = PN BD điểm ) 0,5 đ AP AP BP DP P ⇒ + = + =1 AM PN BD DB 0,5 đ 1 1 1 D N C ⇒ + = AM AN AP 0,5 đ M
Cho p là số nguyên tố sao cho tồn tại các số nguyên dương x, y thỏa 3 3
x + y − p = 3xy −1. Tìm giá trị lớn nhất của p 3 3 3
p = x + y + −
xy = (x + y + )( 2 2 1 3.1
1 x + y +1− x − y − xy) 0,25 đ
Do x, y nguyên dương nên x + y +1>1 và p là số nguyên tố nên
x + y +1 = p (1) 0,5 đ  2 2
x + y +1− x − y − xy =1 (2) x + y 0,25 đ
Câu 5.1 Chứng minh được ( )2 xy ≤ (2,0 4 3 0,25đ
điểm ) (2) ⇔ (x + y)2 −(x + y) = 3xy ≤ (x + y)2 4
⇔ 4(x + y)2 − 4(x + y) ≤ 3(x + y)2
⇔ (x + y)2 − 4(x + y) ≤ 0 0,25 đ
⇔ (x + y)(x + y − 4) ≤ 0
⇔ 0 ≤ x + y ≤ 4
⇔ 1≤ x + y +1≤ 5 0,25 đ ⇔ 1≤ p ≤ 5 0,25 đ
Vậy GTLN của P là 5 khi x = y = 2.
Câu 5.2 Từ tấm nhôm hình vuông cạnh 6 dm. Người ta muốn cắt một hình thang (phần
tô đậm trong hình vẽ). Tìm tổng x + y để diện tích hình thang cắt được nhỏ nhất. (2,0 điểm ) A 2 cm E B x cm 3 cm H F D G y cm C
Diện tích hình thang nhỏ nhất khi S = S + S + S lớn nhất. AEH CGF DGH 0,25 đ
Ta có:2S = 2x + 3y + (6 − x)(6 − y) = xy − 4x −3y + 36 (1) 0,25 đ
Mà hai tam giác AEH và CGF đồng dạng nên AE AH = ⇒ xy = 6 (2) 0,5 đ CG CF Thay (2) vào (1) ta có:  18 2S 42 4x  = − +  x    0,25 đ 2S lớn nhất khi 18 4x + nhỏ nhất x 0,25 đ 18 3 2 7 2 ⇒ 4x = ⇔ x =
⇒ y = 2 2 ⇒ x + y = . x 2 2 0,5 đ
( HS giải cách khác giám khảo tự phân bước cho điểm)