Đề cương môn Pháp luật đại cương - Trường Đại học lao động -  xã hội.

CHƯƠNG III:
VI PHẠM PHÁP LUẬT, TRÁCH NHIỆM PHÁP LÝ.
I. VI PHẠM PHÁP LUẬT
1. Vi phạm pháp luật là gì ?
- K/N: Vi phạm pháp luật là hành vi có lỗi, do chủ thể
có năng lực chịu trách nhiệm pháp lý thực hiện,
xâm phạm hoặc đe dọa xâm hại các quan hệ xã hội
được pháp luật bảo vệ. - Dấu hiệu:
+ Là hành vi của cá nhân, tổ chức được thể hiện
dưới dạng hành động hoặc không hành động. Còn
những suy nghĩ, tư tưởng dù tốt hay xấu nếu không thể
hiện ra bên ngoài thế giới khách quan thì không thể coi
là hành vi vi phạm pháp luật.
+ Là hành vi trái pháp luật, cá nhân hoặc tổ chức
chống đối các quy định chung của pháp luật, không chịu chấp hành theo.
+ Là hành vi gây thiệt hại cho xã hội, đó là hành
vi có tác hại chung với xã hội chứ không phải đối với
những vật cụ thể riêng lẻ.
+ Là hành vi có lỗi của chủ thể
+ Là hành vi của người có năng lực trách nhiệm
pháp lý thực hiện. Còn khi con người có ý thức được
hành vi và không thấy được cái hậu quả của hành vi đó
thì đó không thể coi là vi phạm pháp luật. Họ chỉ bị coi
là những người gây nguy hại đối với xã hội, buộc phải -Thầy đào văn TRƯỜNG- 5
cách ly hoặc dùng các biện pháp cưỡng chế để chữa
bệnh mà không truy cứu trách nhiệm pháp lý đối với họ.
2. Cấu thành của vi phạm pháp luật
• Mặt khách quan của vi phạm pháp luật.
- Mặt khách quan của hành vi vi phạm pháp luật là
toàn bộ những dấu hiệu bên ngoài của nó, gồn hành
vi và hậu quả của chúng để lại.
+ Trước hết là hành vi thể hiện hành động hoặc không
hành động xâm phạm trật tự pháp luật gây thiệt hại con
người, của cải, vật chất trong xã hội.
+ Dấu hiệu cần thiết trong mặt khách quan của vi phạm
pháp luật là tồn tại quan hệ nhân quả. Đây là căn cứ
cần thiết để áp dụng các trách nhiệm pháp lý đối với
các loại vi phạm pháp luật cụ thể gây thiệt hại cho xã hội và công dân.
• Khách thể của vi phạm pháp luật
- Khách thể của vi phạm pháp luật là các quan hệ xã
hội được pháp luật điều chỉnh và bảo vệ bị hành vi vi
phạm pháp luật xâm hại tới và gây ra các thiệt hại.
• Mặt chủ quan của vi phạm pháp luật
- Gồm yếu tố lỗi và động cơ, mục đích của chủ thể thực
hiện hành vi vi phạm pháp luật.
+ Như vậy lỗi là gì? Lỗi là trạng thái tâm lý phản ánh
thái độ tiêu cực, hậu quả của chủ thể đối với hành vi
trái pháp luật của mình tại thời điểm thực hiện hành vi đó.
❖ Lỗi được thể hiện dưới hai hình thức:
- Lỗi cố ý -Thầy đào văn TRƯỜNG- 5
+ Cố ý trực tiếp: Là chủ thể vi phạm nhận thấy trước
hậu quả thiệt hại cho xã hội do hành vi mình gây ra,
nhưng lại mong muốn điều đó xảy ra.
+ Cố ý gián tiếp: Là chủ thể vi phạm nhận thấy trước
hậu quả thiệt hại cho xã hội do hành vi của mình gây
ra, tuy không mong muốn nhưng để mặc nó xảy ra.
- Lỗi vô ý:
+ Lỗi vô ý do quá tự tin: Chủ thể vi phạm nhận thấy
trước hậu quả thiệt hại cho xã hội do hành vi của mình
gây ra, nhưng tin tưởng rằng điều đó không xảy ra.
+ Lỗi vô ý do cẩu thả: Chủ thể vi phạm do khinh suất,
cẩu thả mà không nhận thấy trước hậu quả thiệt hại
cho xã hội do hành vi của mình gây ra mặc dù có thể
nhận thấy và cần phải nhận thấy trước.
⇨ Động cơ, mục đích chính là lý do thúc đẩy chủ thể
thực hiện vi phạm pháp luật. Trong nhiều trường
hợp việc xác định động cơ mục đích có ý nghĩa quan
trọng để tìm hiểu nguyên nhân từ đó áp dụng biện
pháp trách nhiệm thích hợp, nâng cao hiệu quả công
tác giáo dục cải tạo người vi phạm pháp luật.
Chủ thể của vi phạm pháp luật.
- Đó là cá nhân hoặc tổ chức thực hiện vi phạm pháp luật.
3. Các loại vi phạm pháp luật.
3.1 Vi phạm hình sự (Tội phạm):
Là hành vi nguy hiểm cho xã hội do người có năng
lực chịu trách nhiệm hình sự thực hiện một cách cố ý
hoặc vô ý, xâm phạm độc lập, chủ quyền, thống nhất,
toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc,.. xâm phạm đến tính -Thầy đào văn TRƯỜNG- 5
mạng, sức khỏe, danh dự,.. các quyền và lơii ích hợp pháp của công dân.
3.2 Vi phạm pháp luật khác :
- Vi phạm hành chính là hành vi do cá nhân, tổ chức
thực hiện một cách cố ý hay vô ý, xâm phạm các
quy tắc quản lý nhà nước
- Vi phạm dân sự là những hành vi nguy hại cho xã hội
xâm phạm tới những quan hệ tài sản và nhân thân.
- Vi phạm kỉ luật là những hành vi xâm phạm tới chế
độ kỉ luật loa động, kỉ luật công vụ, học tập, quân
sự,....gây ra những thiệt hại.
II, Trách nhiệm pháp lý
1, Khái niệm và đặc điểm của trách nhiệm pháp lý
- Trong lĩnh vực pháp luật trách nhiệm được dùng theo
2 mặt tiêu cực và tích cực:
+ Mặt tích cực: khái niệm có nghĩa là chức trách công
việc được giao, nó bao hàm cả quyền và nghĩa vụ
được pháp luật quy định. Chủ thể phải có trách nhiệm
khi được nhà nước giao phó.
+ Mặt tiêu cực: khái niệm được hiểu là hậu quả bất lợi
mà cá nhân, tổ chức phảo gánh chịu khi không thực
hiện hoặc thực hiện không đúng quyền và nghĩa vụ được giao.
- Theo 2 nghĩa này trách nhiệm pháp lý có được
một số đặc điểm sau:
+ Cơ sở của TNPL là vi phạm pháp luật. Chủ thể là
những cá nhân hoặc tổ chức có lỗi khi vi phạm các
yêu cầu của pháp luật. -Thầy đào văn TRƯỜNG- 5
+ TNPL là sự lên án của nhà nước và xã hội đối với
chủ thể vi phạm pháp luật, là phương tiện tác động
hiệu quả tới chủ thể VPPL, là sự thực hiện các chế tài
và QPPL bao gồm điều tra, xem xét, ra quyết định,...
+ Trách nhiệm pháp lý liên quan mật thiết với cưỡng
chế nhà nước. Biện pháp TNPL là những bp trừng
phạt, tước đoạt, làm thiệt hại một phạm vi nào đó các
quyền tự do, lợi ích hợp pháp của chủ thể vi phạm pháp luật.
+ Cơ sở pháp lý của việc try cứu TNPL là quyết định
có hiệu lực của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
Nhà nước mới có quyền xác định hành vi nào là
VPPluat và áp dụng các BPPly đối vs chủ thể đó.
⇨ Tóm lại trách nhiệm pháp lý là một loại quan hệ đặc
biệt giữa nhà nước và chủ thể vi phạm, nhà nước có
quyền áp dụng các biện pháp cưỡng chế có tính trừng
phạt đối với chủ thể vi phạm pháp luật và chủ thể đó
phải gánh chịu hậu quả về những gì mình gây ra.
2, Các loại trách nhiệm pháp lý.
- Trách nhiệm hình sự chỉ được toàn án áp dụng đối
với người phạm tội bằng những chế tài trách nhiệm
hình sự nghiêm khắc nhất.
- Trách nhiệm dân sự được tòa án áp dụng đối với chủ
thể vi phạm dân sự mang tính chất bồi thường thiệt hại.
- Trách nhiệm kỉ luật do thủ trưởng cơ quan hay giám
đốc xí nghiệp,.. áp dụng đối với nhân viên khi họ vi
phạm kỉ luật,. Thường là cách chức, cảnh cáo, trừ
lương, buộc thôi việc,... -Thầy đào văn TRƯỜNG- 5
- Trách nhiệm hành chính chủ yếu được các cơ quan
nhà nước áp dụng đối với những chủ thể vi phạm
hành chính. Thường là phạt tiền, cảnh cáo,...
- Trách nhiệm công vụ là của nền hành chính phải bồi
thường cho công dân, tổ chức, khi các quyết định
hành chính, hành vi hành chính gây ra thiệt hại cho
quyền và lợi ích hợp pháp của công dâ. Tòa án chính
là cơ quan tài phán và xác định mức bồi thường đó.
Bản work của nhóm chúng em đến đây là hết
Em xin trân thành cảm ơn quý thầy cô và các bạn đã theo dõi. -Thầy đào văn TRƯỜNG-
Document Outline

• 2. Cấu thành của vi phạm pháp luật
• 3.1 Vi phạm hình sự (Tội phạm):
• 2, Các loại trách nhiệm pháp lý.