SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
THANH HÓA
ĐỀ CHÍNH THỨC
KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI CẤP TỈNH
NĂM HỌC 2021 - 2022
MÔN THI: TOÁN - THCS
Ngày thi: 26/12/2021
Thời gian làm bài: 150 phút, không kể thời gian giao đề
(Đề thi có 01 trang)
Câu I (4,0 điểm).
1. Rút gọn biểu thức
3
2
2 2 21
x xx
P
xy y x x xy y x
−
=+⋅
− +− − −
, với
0; 0; 4 ; 1.
x y x yx≥>≠ ≠
2. Cho
,,abc
là các số thực dương thoả mãn điều kiện
21
a b c abc
+++ =
. Tính giá trị biểu
thức
(1 )(1 ) (1 )(1 ) (1 )(1 ) 2020.
Q a b c b c a c a b abc= − −+ − −+ − −− +
Câu II (4,0 điểm).
1. Giải phương trình
( ) ( )
5
2
3 6 6 3 2 7 19 2xx x x x− −= − + − −
.
2. Giải hệ phương trình
.
Câu III (4,0 điểm).
1. Tìm tất cả các cặp số nguyên dương
(,)ab
thỏa mãn phương trình
33
3
4
4 44 44 .b bb bb
a
+−=+ ++− +
2. Cho ba số tự nhiên
,,abc
thỏa mãn
ab−
là số nguyên tố và
2
3ab bc ca c++=
.
Chứng minh
81c +
là số chính phương.
Câu IV (6,0 điểm).
Cho nửa đường tròn
(
)
O;R
đường kính
AB
và
C
là điểm thay đổi trên nửa đường tròn đó (
C
khác
A
và
B
). Trên cùng một nửa mặt phẳng bờ
AB
chứa nửa đường tròn vẽ các tia tiếp tuyến
Ax
và
By
. Tiếp tuyến tại
C
của nửa đường tròn cắt các tia
Ax
,
By
theo thứ tự tại
D
,
E
. Gọi
I
là giao điểm của
AE
và
BD
,
CI
cắt
AB
tại
H
.
1. Chứng minh
CH
song song với
BE
và
I
là trung điểm của đoạn thẳng
CH
.
2. Đường tròn nội tiếp tam giác
ABC
tiếp xúc với cạnh
AB
tại
K
. Chứng minh rằng
..KA KB CH CO=
.
3. Qua
C
vẽ đường thẳng song song với
AB
cắt tia
By
tại
F
. Gọi
M
là giao điểm của
AF
và
BC
. Xác định vị trí của điểm
C
trên nửa đường tròn
( )
O;R
sao cho tam giác
ABM
có diện tích lớn nhất. Tính diện tích lớn nhất đó theo
R
.
Câu V (2,0 điểm).
Cho
,ab
là các số thực dương. Chứng minh rằng
2
3
1 1 1 (1 )(1 )
a b ab ab a b ab
ab a b a b ab
+ ++
+++ ≥
+ + + ++
.
------------- HẾT --------------
Họ và tên thí sinh:…………………………………………SBD……………
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
THANH HÓA
KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI CẤP TỈNH
NĂM HỌC: 2021-2022
HƯỚNG DẪN CHẤM
Môn thi: TOÁN – THCS
(Hướng dẫn chấm có 06 trang)
Câu
NỘI DUNG
Điểm
I
4,0
điểm
1. Rút gọn biểu thức
3
2
.
2 2 21
x xx
P
xy y x x xy y x
−
= +
− +− − −
, với
0; 0; 4 ; 1.x y x yx≥>≠ ≠
2,0
Với
0; 0; 4 ; 1.
x y x yx≥>≠ ≠
Ta có:
( )
(
)
( )( )
1
2
.
1
2 12
xx
x
P
x
yxy x xy
−
= +
−
− +−
0,5
( ) ( )
2
22
xx
yxy xy
= −
−−
0,5
( )
2
2
x xy
yx y
−
=
−
0,5
( )
( )
2
.
2
xx y
xx
y
y
yx y
−
= = =
−
Vậy với
0; 0; 4 ; 1
x y x yx≥>≠ ≠
thì
.
x
P
y
=
0,5
2. Cho
,,abc
là các số thực dương thoả mãn điều kiện
21a b c abc+++ =
. Tính giá trị biểu thức
(1 )(1 ) (1 )(1 ) (1 )(1 ) 2020.
Q a b c b c a c a b abc= − −+ − −+ − −− +
2,0
Theo bài ra ta có:
2121a b c abc a abc b c+++=⇒+=−−
0,5
Do đó
(1 )(1 ) (1 )ab c abcbc− − = −−+
2
(2 ) ( )a a abc bc a abc a abc= + += + =+
(vì
,, 0abc
>
)
0,5
Tương tự:
(1 )(1 )b c a b abc− −=+
(1 )(1 )c a b c abc
− −=+
0,5
Khi đó
3 2020 2 2020 2021Q a b c abc abc a b c abc=+++ − + =+++ + =
Vậy
2021Q=
0,5
II
4,0
điểm
1. Giải phương trình
( ) ( )
5
2
3 6 6 3 2 7 19 2xx x x x− −= − + − −
.
2,0
Điều kiện xác định
2
3 6 60
13
20
xx
x
x
− −≥
⇔ ≤−
−≥
0,25
Với
13x
≤−
, phương trình đã cho tương đương với:
(
)
( )
(
)
(
)
( )
2
2
22
22
3 6 6 3 2 2 7 19 2
3 66 2 3 57
3 66 2 2 3 58 1
xx x xx x
x x xx x
x x x xx x
− −= − −+ − −
⇔ − −= − − −
⇔ − −− −= − − −
0,5
Vì
13x ≤−
2
3 6 60
20
xx
x
− −≥
⇒
−>
2
3 66 2xx x⇒ − −+ −
> 0.
Khi đó (1) tương đương với:
( )
(
)
2
2
2
2
2
3 58
2 3 58
3 66 2
3 5 80
1 2 3 66 2
xx
xx x
xx x
xx
xxx x
−−
⇔ = − −−
− −+ −
− −=
⇔
= − − −+ −
0,5
* Nếu:
2
3 5 80 1xx x− −=⇔ =−
(thoả mãn ĐKXĐ)
hoặc:
8
3
x =
(không thoả mãn ĐKXĐ)
0,25
* Nếu:
(
)
2
1 2 3 66 2
xxx x= − − −+ −
12x
⇔=−+
2
3 6 6. 2xx x−− −
1x⇔ −=
2
3 662xx x− −⋅ −
(*)
Vì :
13x ≤−
nên :
(
)
2
1 0 3 6 6. 2x xx x−< ≤ − − −
Do đó phương trình (*) vô nghiệm
Vậy phương trình đã cho có nghiệm duy nhất:
1x = −
.
0,5
2. Giải hệ phương trình
2
2
2
42
2
2
6
1
2 12
x
x
yy
xy
xx
yy
+=−
+
+ +=−
.
2,0
+ ĐKXĐ:
0
y≠
+ Với
0y ≠
hệ phương trình đã cho tương đương với hệ phương trình:
( )
22
22
22
2
42 2
22
22
66
1 1 11
2 12 1 13
xx
xx
yy yy
xx
xx x
y y yy

+=− +=−


⇔

++

+ + =− ++ +=


0,25
0,5
+ Đặt:
2
1
1; .ux v
y
=+=
Ta có:
( )
( )
2
22
22
7
1 1 62
7
13
13
13
u v uv
u uv v
u v uv
u uv v
u v uv
u uv v
++ =
−+ − = −
++ =

⇔⇔

++=
+ −=
++=
4 1; 3
3; 1
3
uv u v
uv
uv
+= = =
⇒⇒
= =
=
hoặc
5
12
uv
uv
+=−
=
(hệ phương trình vô nghiệm)
0,5
+ TH1:
2
11
0
1
1
3
3
x
x
y
y
+=
=

⇔

=
=

(thoả mãn)
0,25
+ TH2:
2
13
2
1
1
1
x
x
y
y
+=
= ±

⇔

=
=
(thoả mãn).
0,25
* Vậy hệ phương trình có nghiệm:
(
)
(
)
( )
1
; 0; , 2;1 , 2;1
3
xy


∈−




.
0,25
III
4,0
điểm
1. Tìm tất cả các cặp số nguyên dương
(,)ab
thỏa mãn phương trình
33
3
4
4 44 44
b bb bb
a
+−=+ ++− +
(1)
2,0
Phương trình (1) tương đương với phương trình:
(
)
(
)
22
33
3
4
42 2bb b
a
+ −= + + −
(2)
0,25
Đặt:
33
33
2 0; 2 4xbybxy= + > = − ⇒+=
.
Phương trình (2) trở thành:
33
22
xy
xy x y
a
+
+=+
(
)
(
)
( )
( )
22
22 22
0
x y x xy y
x y xy x y xy x y a
a
+ −+
⇔ =+−⇔ +− +−=
xya⇔+=
(vì
2
2
22
3
0, 0,
24
xx
x y xy y x y R

+ − = − + > ∀> ∈


)
0,5
3
3
3
33
3
4
2 2 43 4 4
3
a
b ba a ba b
a

−
⇒ + + − =⇔+ −= ⇔−=


(3)
0,5
Vì
,ab
+
∈
nên từ (3) suy ra:
{ }
3
4 3 4 1;2;4a a aa− ⇒ ⇒∈
(4)
0,5
Thay trực tiếp các giá trị của
a
từ (4) vào (3) ta được duy nhất một cặp số nguyên
dương
(,)ab
thỏa mãn:
( , ) (1; 5)
ab =
.
0,25
2. Cho ba số tự nhiên
,,abc
thỏa mãn
ab−
là số nguyên tố và
2
3ab bc ca c++=
. Chứng minh
81
c
+
là số chính phương.
2,0
Ta có:
( )(
)
2 22
34ab bc ca c c c ab bc ca a c b c++= ⇔ =+++=+ +
Đặt
( ) ( ) ( )
,acbc d ac bcd abd+ + =⇒ + − + ⇔−
1d
d ab
=
⇒
= −
(vì
ab−
là số nguyên tố)
0,5
TH1: Xét
d ab= −
.
Vì
( )
,a cb c d
+ +=
nên đặt:
(
)
( )
.
.
a c a bm
b c a bn
+= −
+= −
(với
,mn N∈
)
( )( )
ab abmn⇒−= − −
Mà
ab−
nguyên tố nên:
( ) ( )
2
2
0 1 14 1ab mn mn c ab n n− > ⇒ − =⇒ = +⇔ = − +
Mà
2
4c
và
( )
2
ab−
là các số chính phương. Suy ra
( )
1nn+
là số chính phương.
0,5
Vì
nN∈
nên
( )
2
22 2 22
21 1nnnn n nnnn≤+<++⇒≤+<+
. Mà
2
nn+
là
số chính phương. Suy ra
22 2
0 4 0 0 8 11n nn n c c c+ = ⇒ = ⇒ = ⇒ = ⇔ +=
là số chính phương. (1)
0,25
TH2: Xét
1d =
.
Vì
( )
,b c 1
ac
+ +=
mà
( )( )
2
4acbc c
+ +=
là số chính phương nên:
( )
2
2
,
acx
xy N
bc y
+=
∈
+=
( )( )
22
0ab x y ab xyxy xy
⇔−= − ⇔−= − + ⇒−>
Mà
0
xyxy<−≤+
và
ab−
nguyên tố nên suy ra
1
1
xy
xy
xyab
−=
⇒=+
+=−
0,5
( )
2
22
41cy y⇒ =+⋅
( )
2
2
41c yy⇔ = +

mà c, y
0≥
( )
21
c yy
⇒= +
2
8 14 4 1c yy
⇔ += + +
( )
2
8121cy⇔ += +
là số chính phương. (2)
Từ (1) và (2) suy ra điều phải chứng minh.
0,25
IV
6,0
điểm
Cho nửa đường tròn
(
)
O;R
đường kính
AB
và
C
là điểm thay đổi trên
nửa đường tròn đó (
C
khác
A
và
B
). Trên cùng một nửa mặt phẳng bờ
AB
chứa nửa đường tròn vẽ các tia tiếp tuyến
Ax
và
By
. Tiếp tuyến tại
C
của nửa đường tròn cắt các tia
Ax
,
By
theo thứ tự tại
D
,
E
. Gọi
I
là giao
điểm của
AE
và
BD
,
CI
cắt
AB
tại
H
.
6,0
1. Chứng minh
CH
song song với
BE
và I là trung điểm của đoạn thẳng
.CH
2,0
Theo tính chất hai tiếp tuyến cắt nhau :
,
AD DC
AD DC BE CE
BE CE
= =⇒=
. (1)
0,25
Vì
,Ax By
là các tia tiếp tuyến của
()O
nên
, //Ax AB By AB Ax By⊥ ⊥⇒
(2)
AD DI
BE IB
⇒=
0,25
x
y
x
P
K
N
M
F
I
H
E
D
O
A
B
C
Q
Từ
( )
1
và
( )
2
suy ra:
//
DC DI
CI BE
CE IB
= ⇒
(Định lí Talét đảo) hay
// .CH BE
0,5
Xét tam giác
ABD
có
//
IH AD
(3)
IH BI
AD BD
⇒=
(Hệ quả của định lí Talét)
Xét tam giác
BDE
có
/ / BEIC
(4)
IC CD IC BE CE BI
BE DE CD DE DE BD
⇒= ⇒= = =
(Hệ quả của định lí Talét và
BE CE=
)
0,5
Từ
(3)
và
(4)
suy ra:
IH IC
AD CD
=
. Mà
DA DC=
IH IC
⇒=
Vậy I là trung điểm của CH.
0,5
2. Đường tròn nội tiếp tam giác
ABC
tiếp xúc với cạnh
AB
tại
K
.
Chứng minh rằng:
..
KA KB CH CO=
.
2,0
Trước hết ta chứng minh đẳng thức quen thuộc như SGK Toán 9:
2AK AB AC BC=+−
.
Gọi
,PQ
lần lượt là tiếp điểm của
,CA CB
với đường tròn nội tiếp
ABC∆
Theo tính chất của hai tiếp tuyến cắt nhau, ta có:
, ,.AK AP BK BQ CP CQ= = =
0,25
2 ( )( )( )( )AK AP AK AC CP AB BK AC AB CP BK⇒ =+= −+− = +−+
( ) ( ) (5)AC AB CQ BQ AC AB BC= + − + = +−
.
Tương tự:
2 (6)BK BA BC AC=+−
0,5
Vì điểm
C
thuộc đường tròn đường kính
AB
nên
ABC∆
vuông tại
C
.
0,25
Từ
(5),(6)
kết hợp với
2 22
AB AC BC= +
(định lí Pitago), suy ra :
( )( )
( )
2
2
4.
2 . (7)
AK BK AB AC BC AB BC AC
AB AC BC AC BC
= +− +−
=−− =
0,5
Áp dụng các hệ thức về cạnh và đường cao trong tam giác
ABC
vuông tại
C
,
đường cao
CH
ta có:
( )
. . . 2 2 . (8)AC BC CH AB CH R CH CO= = =
.
Từ
( )
7
và
( )
8
suy ra:
..KA KB CH CO=
.
0,5
3. Qua
C
vẽ đường thẳng song song với
AB
cắt tia
By
tại
F
. Gọi
M
là
giao điểm của
AF
và
BC
. Xác định vị trí của điểm
C
trên nửa đường
tròn
( )
O;R
sao cho tam giác
ABM
có diện tích lớn nhất. Tính diện tích
lớn nhất đó theo
R
.
2,0
Kẻ đường cao
MN
của tam giác
ABM
. Vì
// , //CH BF CF HB
nên tứ giác
BHCF
là hình bình hành. Mà
0
90HBF =
nên
BHCF
là hình chữ nhật.
Suy ra:
,.CH BF CF HB= =
Đ
ặt:
(0 2 ). 2 , . (2 )x AH x R CF HB R x BF CH HA HB x R x= << ⇒ = = − = = = −
0,5
Áp dụng định lí Talét và hệ quả, ta có:
24
11 1 .
22
FB FA FM MA FM CF R x R x
MN MA MA MA AB R R
+ −−
= = = += += +=
2
2 (2 ) 2 (2 )
2 . MN.
(9)
4 4 24
ABM
RxRx R xRx
R FB AB
MN S
Rx Rx Rx
−−
⇒= = ⇒ = =
−− −
0,5
Áp dụng bất đẳng thức Cosi:
2 (4 2 )
424
(2 ) (10)
22 22 22
xR x
x R x Rx
xRx
−
+− −
−= ≤ =
0,5
----------- Hết -----------
Chú ý:
- Các cách làm khác nếu đúng vẫn cho điểm tối đa, điểm thành phần giám khảo tự phân chia
trên cơ sở tham khảo điểm thành phần của đáp án.
- Các trường hợp khác tổ chấm thống nhất phương án chấm.
T
ừ (9), (10) suy ra :
2
22
2 (2 )
2 .(4 )
4
(4 ).2 2 2
ABM
R xRx
R Rx R
S
Rx
Rx
−
−
= ≤=
−
−
D
ấu “=” xảy ra
4
42
3
R
xRxx⇔= − ⇔=
4 26
. .2
33
R
AC AH AB R R⇔= = =
Đi
ểm C là giao điểm của đường tròn
26
;
3
AR



với nửa đường tròn
(
)
;
OR
.
0,5
V
2,0
điểm
Cho các số thực dương
,ab
. Chứng minh rằng:
2
3
1 1 1 (1 )(1 )
a b ab ab a b ab
ab a b a b ab
+ ++
+++ ≥
+ + + ++
2,0
Đặt vế trái của bất đẳng thức là
M
.
Ta có:
22
2 (2 ) 2
1 1 (1 )(1 ) (1 )(1 )
ab ab a b ab a b a b a b ab
a b a b ab a b ab
++ ++ +++
++ =
+ + ++ ++
.
(vì
22
12a b ab
+≥
với mọi
,ab
).
0,25
22
( )( 1) 2 ( 1) 2 ( ) 2 ( 1)
(1 )(1 ) (1 )(1 )
a b a b ab ab ab a b ab ab
a b ab a b ab
++++ +++
= ≥
++ ++
2 (1 )(1 )
2
(1 )(1 )
ab a b
a b ab
++
= =
++
0,5
Như vậy nếu
1
1
ab
ab
+
≥
+
thì
3M ≥
, bất đẳng thức được chứng minh (1)
Đẳng thức xảy khi và chỉ khi
22
1
1
1
ab
ab
a b ab
=
⇔==
+=+
0,25
Ta xét trường hợp
1
1
ab
ab
+
<
+
⇔
1a b ab+ <+
122ab a b ab⇔ + + +< +
( )( ) ( )
1 1 21a b ab⇔+ +< +
.
0,25
Khi đó:
(2 ) 2
1 (1 )(1 ) (1 )(1 )
ab abab ab ab
M
ab a b a b ab
+ ++ ++
=++
+ ++ ++
(2 ) 2
1 2(1 ) 2(1 )
ab abab ab ab
ab ab ab ab
+ ++ ++
>+ +
++ +
22
2()() ()2(1)
2(1 )
ab a b a b a b a b ab ab
ab ab
+++ +++ +
=
+
2
( )( 1)
1
2(1 )
a b ab
ab ab
++
= +
+
2
()(1) ()
1 13
22
abab ab
ab ab
++ +
= +> +≥
(vì
( )
2
4a b ab+≥
)
0,5
Vậy với
1
1
ab
ab
+
<
+
thì
3M >
(2)
Từ (1) và (2) suy ra
3M ≥
với mọi số thực
,ab
. Đẳng thức xảy ra khi và chỉ
khi
1ab= =
.
0,25

Preview text:

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI CẤP TỈNH THANH HÓA
NĂM HỌC 2021 - 2022 MÔN THI: TOÁN - THCS ĐỀ CHÍNH THỨC Ngày thi: 26/12/2021
Thời gian làm bài: 150 phút, không kể thời gian giao đề
(Đề thi có 01 trang)
Câu I (4,0 điểm).
1. Rút gọn biểu thức 3 x x − x 2 P = + ⋅ xy − 2 y x +
x − 2 xy − 2 y 1 − x x ≥ y > x ≠ y x ≠ , với 0; 0; 4 ; 1.
2. Cho a,b, c + + + =
là các số thực dương thoả mãn điều kiện a b c 2 abc 1. Tính giá trị biểu
thức Q = a(1− b)(1− c) + b(1− c)(1− a) + c(1− a)(1− b) − abc + 2020.
Câu II (4,0 điểm). 5
1. Giải phương trình 2
3x − 6x − 6 = 3 (2 − x) + (7x −19) 2 − x . 2  x 2 2 x + = 6 −   y y
2. Giải hệ phương trình  . 2  x y +1 4 2 x + 2x + = 12 − 2  y y
Câu III (4,0 điểm).
1. Tìm tất cả các cặp số nguyên dương (a,b) thỏa mãn phương trình 4 3 3 3
+ 4 − b = 4 + 4 b + b + 4 − 4 b + b. a
2. Cho ba số tự nhiên a,b,c thỏa mãn a − b là số nguyên tố và 2
ab + bc + ca = 3c .
Chứng minh 8c +1 là số chính phương.
Câu IV (6,0 điểm).
Cho nửa đường tròn (O;R) đường kính AB và C là điểm thay đổi trên nửa đường tròn đó (
C khác A và B ). Trên cùng một nửa mặt phẳng bờ AB chứa nửa đường tròn vẽ các tia tiếp tuyến
Ax và By . Tiếp tuyến tại C của nửa đường tròn cắt các tia Ax , By theo thứ tự tại D , E . Gọi I
là giao điểm của AE và BD , CI cắt AB tại H .
1. Chứng minh CH song song với BE và I là trung điểm của đoạn thẳng CH .
2. Đường tròn nội tiếp tam giác ABC tiếp xúc với cạnh AB tại K . Chứng minh rằng .
KA KB = CH .CO .
3. Qua C vẽ đường thẳng song song với AB cắt tia By tại F . Gọi M là giao điểm của
AF và BC . Xác định vị trí của điểm C trên nửa đường tròn (O; R) sao cho tam giác
ABM có diện tích lớn nhất. Tính diện tích lớn nhất đó theo R .
Câu V (2,0 điểm).
Cho a, b là các số thực dương. Chứng minh rằng a + b ab ab
a + b + 2ab + + + ≥ 3. 1 + ab 1 + a 1 + b
(1 + a)(1 + b)ab
------------- HẾT --------------
Họ và tên thí sinh:…………………………………………SBD……………
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI CẤP TỈNH THANH HÓA NĂM HỌC: 2021-2022 HƯỚNG DẪN CHẤM
Môn thi: TOÁN – THCS
(Hướng dẫn chấm có 06 trang) Câu NỘI DUNG Điểm I
1. Rút gọn biểu thức 4,0 3 − điểm x x x 2 x ≥ y > x ≠ y x ≠ P = + . , với 0; 0; 4 ; 1. 2,0 xy − 2 y x +
x − 2 xy − 2 y 1 − x ≥ > ≠ ≠ Với x 0; y 0; x 4 y; x 1. Ta có: x x ( x − ) 1 2 P = + 0,5
y ( x − 2 y ) ( x + )
1 ( x − 2 y ) .1− x x 2 x = − 0,5
y ( x − 2 y ) ( x − 2 y ) x − 2 xy = 0,5
y ( x − 2 y )
x ( x − 2 y ) x x = = = y ( x − y ) . 2 y y 0,5
Vậy với x ≥ 0; y > 0; x ≠ 4y; x ≠ 1 x thì P = . y
2. Cho a,b, c là các số thực dương thoả mãn điều kiện
a + b + c + 2 abc = 1. Tính giá trị biểu thức 2,0 Q =
a(1 − b)(1 − c) + b(1 − c)(1 − a) + c(1 − a)(1 − b) − abc + 2020.
Theo bài ra ta có: a + b + c + 2 abc = 1 ⇒ a + 2 abc = 1 − b − c 0,5
Do đó a(1− b)(1− c) = a(1− b − c + bc) 0,5 2
= a(a + 2 abc + bc) = (a + abc) = a + abc (vì a,b,c >0) Tương tự:
b(1 − c)(1 − a) = b + abc 0,5
c(1 − a)(1 − b) = c + abc Khi đó
Q = a + b + c + 3 abc − abc + 2020 = a + b + c + 2 abc + 2020 = 2021 0,5 Vậy Q = 2021 II 5
1. Giải phương trình 2
3x − 6x − 6 = 3 (2 − x) + (7x −19) 2 − x . 2,0 4,0 điểm 2  − − ≥
Điều kiện xác định 3x 6x 6 0  ⇔ x ≤ 1− 3 0,25 2 − x ≥ 0
Với x ≤1− 3 , phương trình đã cho tương đương với:
3x − 6x − 6 = 3(2 − x)2 2
2 − x + (7x −19) 2 − x 2 ⇔ 0,5
3x − 6x − 6 = 2 − x ( 2 3x − 5x − 7) 2
⇔ 3x − 6x − 6 − 2 − x = 2 − x ( 2 3x − 5x − 8) ( )1 2
 3x − 6x − 6 ≥ 0
Vì x ≤ 1 − 3 ⇒  2
⇒ 3x − 6x − 6 + 2 − x > 0.  2 − x > 0
Khi đó (1) tương đương với: 2 3x − 5x − 8 ⇔ = 2 − x ( 2 3x − 5x − 8) 0,5 2
3x − 6x − 6 + 2 − x 2
3x − 5x − 8 = 0 ⇔ 1= 2− x  ( 2
3x − 6x − 6 + 2 − x ) * Nếu: 2
3x − 5x − 8 = 0 ⇔ x = 1 − (thoả mãn ĐKXĐ) 0,25 hoặc: 8 x = (không thoả mãn ĐKXĐ) 3 * Nếu: = − x ( 2 1 2
3x − 6x − 6 + 2 − x ) ⇔ 1 = 2 − x + 2
3x − 6x − 6. 2 − x ⇔ x −1 = 2
3x − 6x − 6 ⋅ 2 − x (*) 0,5
Vì : x ≤ 1 − 3 nên : 2
x −1 < 0 ≤ 3x − 6x − 6. (2 − x)
Do đó phương trình (*) vô nghiệm
Vậy phương trình đã cho có nghiệm duy nhất: x = 1 − . 2  x 2 2 x + = 6 −   y y
2. Giải hệ phương trình  . 2,0 2  x y +1 4 2 x + 2x + = 12 − 2  y y + ĐKXĐ: y ≠0 0,25
+ Với y ≠ 0 hệ phương trình đã cho tương đương với hệ phương trình: 2 2  x 2  x 2 2 2 x + = 6 − x + = 6 −    y yy y  ⇔  2  x +1 1  x + x + 2x + = 12 − (x + ) 2 2 1 1 4 2 2 1 + + = 13 2 2  y y    y y 0,5 + Đặ 1 t: 2
u = x +1;v = . y u  −1+ (u − ) 1 v = 6 − 2v u  + v + uv = 7 u  + v + uv = 7  Ta có:  ⇔  ⇔  0,5 2 2 u
 + uv + v =13 u
 + uv + v = 13 (  u + v  )2 2 2 − uv = 13 u  + v = 4 u = 1;v = 3 u  + v = − ⇒  ⇒  hoặc 5 
(hệ phương trình vô nghiệm) uv  = 3 u = 3;v = 1 uv  = 12 2 x +1 = 1  x = 0   + TH1:  1 ⇔  1 = (thoả mãn) 3 y =   0,25 y  3 2 x +1 = 3  x = ± 2 + TH2:  1 ⇔  = (thoả mãn). 0,25 1   y =1  y  1  
* Vậy hệ phương trình có nghiệm: ( ; x y ) ∈  0; ,   ( 2 ) ;1 ,(− 2 ) ;1  .   0,25 3   III
1. Tìm tất cả các cặp số nguyên dương (a,b) thỏa mãn phương trình 4,0 điểm 4 2,0 3 3 3
+ 4 − b = 4 + 4 b + b + 4 − 4 b + b (1) a
Phương trình (1) tương đương với phương trình: 4 0,25 3
+ 4 − b = ( 2+ b )2 +( 2− b )2 3 3 (2) a Đặ 3 3 = + > = − ⇒ + = t: 3 3 x 2 b 0; y 2 b x y 4 . 3 3 Phương tr x + y ình (2) trở thành: 2 2
+ xy = x + y a (x + y)( 2 2
x − xy + y ) 0,5 2 2 ⇔
= x + y − xy ⇔ ( 2 2
x + y − xy )( x + y − a) = 0 a 2 2 ⇔  x  3x x + y = a 2 2 + − = − + > ∀ > ∈ (vì x y xy y 0, x 0, y R   )  2  4 3 3 a − 4  3 3 3 3
⇒ 2 + b + 2 − b = a ⇔ 4 + 3a 4 − b = a ⇔ 4 − b =   (3) 0,5 3a   Vì a,b +
∈  nên từ (3) suy ra: 3
a − 43a ⇒ 4a ⇒ a ∈{1;2; } 4 (4) 0,5
Thay trực tiếp các giá trị của a từ (4) vào (3) ta được duy nhất một cặp số nguyên
dương (a,b) thỏa mãn: (a,b) = (1;5) . 0,25
2. Cho ba số tự nhiên a,b,c thỏa mãn a − b là số nguyên tố và 2 2,0
ab + bc + ca = 3c . Chứng minh 8c +1 là số chính phương. 2 2 2
Ta có: ab + bc + ca = 3c ⇔ 4c = c + ab + bc + ca = (a + c)(b + c) d =
Đặt (a + c,b + c) = d ⇒ (a + c) − (b + c)d ⇔ a − b 1 d ⇒  0,5
d = a − b
(vì a − b là số nguyên tố)
TH1: Xét d = a − b . a + c = 
(a −b).m
Vì (a + c,b + c) = d nên đặt:  (với , m n ∈ N ) b  + c = 
(a −b).n
⇒ a − b = (a − b)(m − n) 0,5
Mà a − b nguyên tố nên: a − b >
⇒ m − n = ⇒ m = n + ⇔ c = (a − b)2 2 0 1 1 4 (n + )1n Mà 2 4c và ( − )2 a b
là các số chính phương. Suy ra n(n + ) 1 là số chính phương.
Vì n ∈ N nên n ≤ n + n < n + n + ⇒ n ≤ n + n < (n + )2 2 2 2 2 2 2 1 1 . Mà 2 n + n là số chính phương. Suy ra 2 2 2 + = ⇒ = ⇒ = ⇒ = ⇔ + = 0,25 n n n n 0 4c 0 c 0 8c 1 1 là số chính phương. (1) TH2: Xét d = 1.
Vì (a + c, b + c) =1 mà (a + c)(b + c) 2
= 4c là số chính phương nên: 2
a + c = x
(x, y∈ N ) 2 2
⇔ a − b = x − y ⇔ a − b = (x − y)(x + y) ⇒ x − y > 0 2 b  + c = y 0,5 x − y =
Mà 0 < x − y ≤ x + y và a − b nguyên tố nên suy ra 1  ⇒ x = y +1  + = − x y a b ⇒ c = ( y + )2 2 2 4
1 ⋅ y ⇔ c =  y ( y + ) 2 2 4 1  
 mà c, y ≥ 0 ⇒ 2c = y( y + ) 1 2
⇔ 8c +1 = 4y + 4y +1 ⇔ c + = ( y + )2 8 1 2
1 là số chính phương. (2) 0,25
Từ (1) và (2) suy ra điều phải chứng minh. IV
Cho nửa đường tròn (O;R) đường kính AB và C là điểm thay đổi trên 6,0
điểm nửa đường tròn đó (C khác A và B ). Trên cùng một nửa mặt phẳng bờ 6,0
AB chứa nửa đường tròn vẽ các tia tiếp tuyến Ax và By . Tiếp tuyến tại C
của nửa đường tròn cắt các tia Ax , By theo thứ tự tại D , E . Gọi I là giao
điểm của AE và BD , CI cắt AB tại H . x y E C F D P Q M I A x H K O N B
1. Chứng minh CH song song với BE và I là trung điểm của đoạn thẳng CH . 2,0
Theo tính chất hai tiếp tuyến cắt nhau : AD DC
AD = DC, BE = CE ⇒ = . (1) 0,25 BE CE
Vì Ax, By là các tia tiếp tuyến của (O) nên Ax ⊥ AB, By ⊥ AB ⇒ Ax / /By AD DI ⇒ = 0,25 (2) BE IB Từ ( ) DC DI 1 và (2) suy ra: =
⇒ CI / /BE (Định lí Talét đảo) hay CH / /BE. 0,5 CE IB IH BI
Xét tam giác ABD có IH / / AD ⇒ =
(3) (Hệ quả của định lí Talét) AD BD IC CD IC BE CE BI 0,5
Xét tam giác BDE có IC / / BE ⇒ = ⇒ = = = (4) BE DE CD DE DE BD
(Hệ quả của định lí Talét và BE = CE ) IH IC Từ (3) và (4) suy ra: =
. Mà DA = DC ⇒ IH = IC AD CD 0,5
Vậy I là trung điểm của CH.
2. Đường tròn nội tiếp tam giác ABC tiếp xúc với cạnh AB tại K . 2,0 Chứng minh rằng: .
KA KB = CH .CO .
Trước hết ta chứng minh đẳng thức quen thuộc như SGK Toán 9:
2 AK = AB + AC − BC .
Gọi P,Q lần lượt là tiếp điểm của ,
CA CB với đường tròn nội tiếp ABC ∆
Theo tính chất của hai tiếp tuyến cắt nhau, ta có: 0,25
AK = AP, BK = BQ, CP = C . Q
⇒ 2 AK = AP + AK = ( AC − CP) + ( AB − BK ) = ( AC + AB) − (CP + BK )
= (AC + AB) − (CQ + BQ) = AC + AB − BC (5) . 0,5
Tương tự: 2BK = BA + BC − AC (6)
Vì điểm C thuộc đường tròn đường kính AB nên ABC ∆ vuông tại C . 0,25
Từ (5),(6) kết hợp với 2 2 2
AB = AC + BC (định lí Pitago), suy ra :
4 AK.BK = ( AB + AC − BC )( AB + BC − AC ) 0,5
= AB − ( AC − BC)2 2 = 2AC.BC (7)
Áp dụng các hệ thức về cạnh và đường cao trong tam giác ABC vuông tại C ,
đường cao CH ta có: AC.BC = CH.AB = CH.(2R) = 2CH.CO (8) . 0,5 Từ (7) và (8) suy ra: .
KA KB = CH.CO .
3. Qua C vẽ đường thẳng song song với AB cắt tia By tại F . Gọi M là
giao điểm của AF và BC . Xác định vị trí của điểm C trên nửa đường
tròn
(O;R) sao cho tam giác ABM có diện tích lớn nhất. Tính diện tích 2,0
lớn nhất đó theo R .
Kẻ đường cao MN của tam giác ABM . Vì CH / /BF,CF / /HB nên tứ giác
BHCF là hình bình hành. Mà  0
HBF = 90 nên BHCF là hình chữ nhật.
Suy ra: CH = BF , CF = . HB 0,5 Đặt:
x = AH (0 < x < 2R). ⇒ CF = HB = 2R − x, BF = CH = . HA HB =
x(2R − x)
Áp dụng định lí Talét và hệ quả, ta có: FB FA FM + MA FM CF 2R − x 4R − x = = = +1 = +1 = +1 = . MN MA MA MA AB 2R 2R 0,5 2 2 . R FB
2R x(2R − x) MN.AB 2R
x(2R − x) ⇒ MN = = ⇒ S = = (9) 4R − x 4 ABM R − x 2 4R − x
Áp dụng bất đẳng thức Cosi:
2 x(4R − 2x)
x + 4R − 2x 4R − x 0,5
x(2R − x) = ≤ = (10) 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2R
x(2R − x)
2R .(4R − x) R
Từ (9), (10) suy ra : S = ≤ = ABM 4R − x (4R − x).2 2 2 4R
Dấu “=” xảy ra ⇔ x = 4R − 2x ⇔ x = 3 4R 2 6
⇔ AC = AH.AB = .2R = R 0,5 3 3   Điể 2 6
m C là giao điểm của đường tròn  ; A
R  với nửa đường tròn ( ; O R) . 3   V
Cho các số thực dương a,b . Chứng minh rằng: 2,0 điểm a + b ab ab
a + b + 2ab 2,0 + + + ≥ 3 1 + ab 1 + a 1 + b
(1 + a)(1 + b)ab
Đặt vế trái của bất đẳng thức là M . 2 2 ab ab
a + b + 2ab
(2 + a + b)a b + a + b + 2ab Ta có: + + = . 1 + a 1 + b
(1 + a)(1 + b)ab
(1 + a)(1 + b)ab (vì 2 2
a b +1≥ 2ab với mọi a,b ). 0,25 2 2
(a + b)(a b +1) + 2ab(ab +1)
2ab(a + b) + 2ab(ab +1) = ≥
(1 + a)(1 + b)ab
(1 + a)(1 + b)ab 0,5
2ab(1 + a)(1 + b) = = 2
(1 + a)(1 + b)ab
Như vậy nếu a + b ≥1 thì M ≥3, bất đẳng thức được chứng minh (1) 1 + ab 2 2  = 0,25
Đẳng thức xảy khi và chỉ khi a b 1  ⇔ a = b = 1
a + b = 1+ ab
Ta xét trường hợp a + b <1 ⇔ a +b<1+ ab ⇔ ab+ a +b+1< 2 + 2ab 1 + ab 0,25
⇔ (1+ a)(1+ b) < 2(1+ ab). Khi đó: a + b
(2 + a + b)ab
a + b + 2ab M = + + 1 + ab (1 + a)(1 + b)
(1 + a)(1 + b)ab a + b
(2 + a + b)ab
a + b + 2ab > + + 1 + ab 2(1 + ab) 2(1 + ab)ab 0,5 2 2
2ab(a + b) + (a + b)a b + (a + b) + 2ab(1 + ab) 2 + + = (a b)(ab 1) = +1 2(1 + ab)ab 2(1 + ab)ab 2
(a + b)(ab +1) (a + b) = +1 >
+1 ≥ 3 (vì (a +b)2 ≥4ab ) 2ab 2ab
Vậy với a + b <1 thì M >3 (2) 1 + ab 0,25
Từ (1) và (2) suy ra M ≥3 với mọi số thực a,b . Đẳng thức xảy ra khi và chỉ khi a = b =1.
----------- Hết ----------- Chú ý:
- Các cách làm khác nếu đúng vẫn cho điểm tối đa, điểm thành phần giám khảo tự phân chia

trên cơ sở tham khảo điểm thành phần của đáp án.
- Các trường hợp khác tổ chấm thống nhất phương án chấm.