Đề thi kiểm tra giữa học kì 2 2026
No cmt
Môn: Lý luận Văn học 161 tài liệu
Trường: Trường Đại học Sư Phạm Hà Nội 3.7 K tài liệu
Tác giả:
Preview text:
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HUYỆN GIA LÂM (Đề có 02 trang) | ĐỀ KHẢO SÁT THÁNG 4 MÔN: NGỮ VĂN, LỚP 9 NĂM HỌC 2024 - 2025 Thời gian làm bài: 120 phút |
I. PHẦN ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)
Đọc bài thơ sau:
MÀU MÂY ĐỎ TRÊN ĐỈNH ĐỒI A1(1)
(Trích, Nguyễn Việt Chiến)
Lịch sử vĩnh hằng ở đây là những ngọn đồi Nơi mấy ngàn anh hùng liệt sĩ đã ngã xuống … Nơi đây Không có chỗ cho sự hèn nhát Nên hai ngàn năm trăm người lính Đã không tiếc máu xương mình Trong trận đánh cuối cùng ở Điện Biên(2) … Trên đỉnh đồi A1 có đám mây phượng vĩ Nghiêng xuống sắc hoa đỏ chói Như máu những người lính năm xưa Lịch sử nhuộm đỏ từng thước đất Nơi các anh nằm Nhưng máu phải bay lên Máu phải đọng thành hoa dọc những chiến hào(3) | Mẹ Tổ quốc đón trên tay mình Những người con ngã xuống Trong khúc hát ru màu hoa đỏ Trên những ngọn đồi Điện Biên Phủ Lịch sử suốt ngàn đời Vẫn giữ lại khúc hát ru của mẹ Khúc hát ru màu đỏ Trên cánh đồng ngút ngàn mây trắng Xứ Mường Thanh(4) Điện Biên Phủ, trái tim và khẩu súng Phút hi sinh người lính trẻ nghĩ gì Anh gọi mẹ, trời quê đầy ắp nắng Mẹ trên đồng gặt lúa, mẹ còn nghe Con trai mẹ hồn nhiên như khoai lúa Sẽ một ngày trở lại với quê hương Trong đêm lạnh con sẽ là ánh lửa Con bên đời là tiếng hát yêu thương. (Theo vannghequandoi.com.vn) |
Chú thích:
(1) Đồi A1: cứ điểm quan trọng bậc nhất trong tập đoàn cứ điểm của thực dân Pháp ở Điện Biên Phủ, nay thuộc phường Mường Thanh, thành phố Điện Biên Phủ, tỉnh Điện Biên.
(2) Điện Biên: một tỉnh miền núi biên giới thuộc vùng Tây Bắc Việt Nam. Trong kháng chiến chống Pháp (1946 – 1954); ở đây, quân và dân ta đã làm nên chiến thắng “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu”.
(3) Chiến hào: rãnh rộng và sâu dùng để ẩn nấp và đánh địch.
(4) Mường Thanh: thung lũng Mường Thanh (T.P Điện Biên Phủ, tỉnh Điện Biên), nơi
từng được xem như pháo đài bất khả chiến bại của Thực dân Pháp.
Thực hiện các yêu cầu:
Câu 1 (0,5 điểm). Hãy chỉ ra dấu hiệu hình thức để xác định thể thơ của bài thơ trên.
Câu 2 (0,5 điểm). Ở hai khổ thơ đầu, sự hi sinh của những người lính Điện Biên Phủ
được khắc họa qua những từ ngữ nào?
Câu 3 (1,0 điểm). Nêu hiệu quả nghệ thuật của biện pháp tu từ so sánh trong các dòng
thơ sau:
“Trên đỉnh đồi A1 có đám mây phượng vĩ
Nghiêng xuống sắc hoa đỏ chói
Như máu những người lính năm xưa”.
Câu 4 (1,0 điểm). Em hiểu thế nào về hình ảnh “ánh lửa” trong câu thơ “Trong đêm
lạnh con sẽ là ánh lửa”?
Câu 5 (1,0 điểm). Bài thơ đã gợi nhắc sự hi sinh của bao thế hệ cha anh vì nền độc lập, hòa bình của dân tộc. Theo em, trong thời đại ngày nay, tuổi trẻ cần làm gì để xứng đáng với sự hi sinh ấy?
II. PHẦN VIẾT (6,0 điểm)
Câu 1 (2,0 điểm). Viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) phân tích những dòng thơ sau đây
trong bài thơ “Màu mây đỏ trên đỉnh đồi A1” của nhà thơ Nguyễn Việt Chiến:
“Điện Biên Phủ, trái tim và khẩu súng
Phút hi sinh người lính trẻ nghĩ gì
Anh gọi mẹ, trời quê đầy ắp nắng
Mẹ trên đồng gặt lúa, mẹ còn nghe”.
Câu 2 (4,0 điểm).
“Nơi đây
Không có chỗ cho sự hèn nhát
Nên hai ngàn năm trăm người lính
Đã không tiếc máu xương mình”
Từ khổ thơ trên cùng với những hiểu biết xã hội, hãy viết bài văn nghị luận (khoảng 400 chữ), trình bày suy nghĩ của em về lòng dũng cảm của thế hệ trẻ trong thời đại ngày nay.
--------Hết--------
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HUYỆN GIA LÂM |
HƯỚNG DẪN CHẤM ĐỀ KHẢO SÁT THÁNG 4
MÔN: NGỮ VĂN LỚP 9
NĂM HỌC 2024 - 2025
Phần | Câu | Nội dung cần đạt | Điểm |
I | 1 | Dấu hiệu hình thức: Số chữ trong các dòng thơ không bằng nhau là dấu hiệu để xác định thể thơ tự do của bài thơ. HS nêu được thể thơ và dấu hiệu nhận biết: 0,5 điểm; nêu được dấu hiệu nhận biết nhưng không gọi tên thể thơ: 0,25 điểm; chỉ nêu thể thơ: 0,25 điểm; nêu sai thể thơ và chỉ sai dấu hiệu nhận biết: 0 điểm. | 0,5 |
2 | Ở hai khổ thơ đầu, sự hi sinh của những người lính Điện Biên Phủ được khắc họa qua những từ ngữ: + “ngã xuống” + “không tiếc máu xương mình” HS nêu đúng 2 từ ngữ: 0,5 điểm; nêu đúng 1 từ ngữ: 0,25 điểm; không nêu đúng hoặc không nêu được từ ngữ nào: 0 điểm. | 0,5 | |
3 | Hiệu quả của biện pháp tu từ so sánh: đám mây phượng vĩ nghiêng xuống sắc hoa đỏ chói - máu những người lính năm xưa: - Miêu tả khung cảnh rực rỡ trên đỉnh đồi A1 nổi bật với sắc đỏ của những chùm phượng vĩ như màu máu của những người chiến sĩ năm xưa ngã xuống; qua đó khẳng định sự hi sinh anh dũng của họ đã hóa thân vào non sông, đất nước. - Làm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho câu thơ. - Thể hiện niềm tự hào, ngưỡng mộ và biết ơn đối với những người lính đã hi sinh. | 1,0 0,5 0,25 0,25 | |
4 | Hình ảnh “ánh lửa” trong câu thơ “Trong đêm lạnh con sẽ là ánh lửa” là một tín hiệu nghệ thuật của bài thơ. Dưới đây là một vài gợi ý về cách hiểu: - Ánh lửa là ánh sáng, hơi ấm xua đi cái lạnh lẽo của đêm dài. - Ánh lửa còn tượng trưng cho tình yêu, sự gắn bó với quê hương, đất mẹ. HS nêu được 2 ý hiểu phù hợp với ngữ cảnh và nội dung văn bản được 1,0 điểm; nêu được 1 ý hiểu phù hợp ngữ cảnh và nội dung văn bản được 0,5 điểm; không nêu được ý hiểu hoặc hiểu không phù hợp: 0 điểm. | 1,0 | |
5 | HS nêu được những việc cần làm để xứng đáng với sự hi sinh của thế hệ cha anh. HS nêu được tối thiểu 4 việc làm, trên cơ sở phù hợp với yêu cầu đề bài, phù hợp với đạo đức, văn hóa và chuẩn mực xã hội. | 1,0 | |
II | 1 | Đoạn văn: | |
a. Đảm bảo cấu trúc đoạn văn phân tích một đoạn thơ: Mở đoạn giới thiệu tác giả, tác phẩm, đoạn thơ và nội dung chủ đề, đặc sắc nghệ thuật; thân đoạn phân tích làm rõ được nội dung chủ đề và đặc sắc nghệ thuật của đoạn thơ; kết đoạn khái quát, tổng hợp lại. | 0,25 | ||
b. Xác định đúng yêu cầu phân tích: Phân tích nội dung chủ đề, đặc sắc nghệ thuật và hiệu quả thẩm mĩ của một số yếu tố nghệ thuật trong đoạn thơ. | 0,25 | ||
c. Phân tích, làm rõ được: - Nội dung chủ đề: + Suy nghĩ của người lính trước phút hi sinh về nơi chiến trường ác liệt. + Lời từ biệt của người lính với mẹ và quê hương. - Đặc sắc nghệ thuật: thể thơ tự do; cách sử dụng từ ngữ giàu tính biểu tượng; câu hỏi tu từ; giọng điệu thiết tha, sâu lắng… | 1,0 | ||
d. Chính tả, ngữ pháp Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp tiếng Việt. | 0,25 | ||
e. Sáng tạo: Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về đoạn thơ, có cách diễn đạt sáng tạo, mới mẻ. | 0,25 | ||
2 | Bài văn | ||
a. Đảm bảo cấu trúc bài nghị luận Mở bài nêu được vấn đề, thân bài triển khai được vấn đề, kết bài khái quát được vấn đề. | 0,5 | ||
b. Xác định được vấn đề nghị luận Lòng dũng cảm của thế hệ trẻ trong thời đại ngày nay. | 0,5 | ||
c. Triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm HS có thể triển khai theo nhiều cách nhưng cần vận dụng tốt các thao tác lập luận, kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và bằng chứng, bảo đảm các yêu cầu sau: * Giới thiệu vấn đề nghị luận và nêu khái quát quan điểm của cá nhân về vấn đề. * Triển khai vấn đề nghị luận: - Giải thích và nêu biểu hiện của vấn đề nghị luận. - Phân tích ý nghĩa của vấn đề nghị luận. - Bàn luận mở rộng vấn đề. - Rút ra bài học và liên hệ bản thân. * Khẳng định lại vấn đề và rút ra thông điệp. | 2,5 0,25 0,5 0,75 0,25 0,5 0,25 | ||
d. Chính tả, ngữ pháp Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp tiếng Việt. | 0,25 | ||
e. Sáng tạo Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận, có cách diễn đạt mới mẻ. | 0,25 |
-----HẾT-----
