mmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmm

1. Thời đại với thời đại

- Phong trào Thơ mới (1932–1945) chịu ảnh hưởng từ thơ ca lãng mạn và tượng trưng Pháp.

+ Bài “Vội vàng” của Xuân Diệu thể hiện cái tôi cá nhân mãnh liệt, quan niệm sống vội vàng chịu ảnh hưởng tinh thần thơ phương Tây.

+Tập “Lửa thiêng” của Huy Cận mang nỗi buồn vũ trụ, cảm thức hiện sinh gần với thi ca tượng trưng Pháp.

-Văn học Việt Nam sau 1975 chịu tác động của tinh thần đổi mới tư duy nghệ thuật.

+Truyện ngắn “Chiếc thuyền ngoài xa” của Nguyễn Minh Châu thể hiện sự chuyển biến từ cảm hứng sử thi sang cảm hứng thế sự, đời tư – phản ánh sự thay đổi của thời đại hậu chiến.

2. Nội bộ dân tộc, vùng, khu vực

- Văn học trung đại Việt Nam tiếp thu thi pháp Trung Hoa nhưng đã dân tộc hóa:

+”Bình Ngô đại cáo” của Nguyễn Trãi sử dụng thể cáo của Trung Hoa nhưng khẳng định chủ quyền dân tộc Việt Nam.

+ “Truyện Kiều” của Nguyễn Du dựa trên “Kim Vân Kiều truyện” (Thanh Tâm Tài Nhân – Trung Quốc) nhưng đã sáng tạo lại bằng thể thơ lục bát và chiều sâu nhân đạo mới.

-Ảnh hưởng Phật giáo Ấn Độ trong văn học Lý – Trần:

+Bài “Cư trần lạc đạo phú” của Trần Nhân Tông thể hiện tư tưởng thiền tông, hòa quyện đạo và đời.

3. Trào lưu với trào lưu

- Chủ nghĩa hiện thực phê phán Việt Nam chịu ảnh hưởng từ hiện thực phương Tây và Nga:

+”Tắt đèn” của Ngô Tất Tố phản ánh số phận người nông dân giống như cách Honoré de Balzac xây dựng bức tranh xã hội Pháp trong “Tấn trò đời”.

+”Chí Phèo” của Nam Cao có chiều sâu phân tích tâm lí gần với truyền thống của Fyodor Dostoevsky.

-Chủ nghĩa lãng mạn Việt Nam trước 1945:

+Tiểu thuyết “Đoạn tuyệt” của Nhất Linh chịu ảnh hưởng tư tưởng cá nhân chủ nghĩa và tinh thần giải phóng con người của văn học phương Tây.

4. Nhà văn với nhà văn

a. Andre Gide – Nguyễn Tuân

• Gide đề cao chủ nghĩa cá nhân, khát vọng sống trung thực với bản ngã trong các tác phẩm như “Kẻ vô luân”.

- Nguyễn Tuân trước 1945, đặc biệt trong tập “Vang bóng một thời” cũng thể hiện cái tôi tài hoa, ý thức cá nhân mạnh mẽ.
→ Nguyễn Tuân chịu ảnh hưởng tinh thần cá nhân chủ nghĩa phương Tây nhưng đã Việt hóa trong bối cảnh văn hóa dân tộc.

b. Anatole France – Nguyễn Minh Châu

+Anatole France thường đặt ra những vấn đề đạo đức, triết lí nhân sinh trong tiểu thuyết như Thais.

+ Nguyễn Minh Châu trong « Chiếc thuyền ngoài xa » cũng đặt nhân vật vào những tình huống nhận thức, buộc người đọc suy ngẫm về cái đẹp và sự thật.
→ Ảnh hưởng thể hiện ở khuynh hướng triết luận và đào sâu bản chất đời sống.

c. Lord Byron – Alexander Pushkin

+Byron với hình tượng “người anh hùng nổi loạn” trong Childe Harold's Pilgrimage.

+Pushkin chịu ảnh hưởng khi xây dựng nhân vật Onegin trong Eugene Onegin – một con người cô đơn, hoài nghi, mang tâm trạng “người thừa”.
→ Ảnh hưởng rõ ở kiểu nhân vật lãng mạn cá nhân chủ nghĩa.

d. Friedrich Nietzsche – Lỗ Tấn

+Nietzsche đề cao tinh thần phản kháng, phê phán đạo đức giả truyền thống.

+Lỗ Tấn trong “Nhật kí người điên” đã phê phán sâu sắc xã hội phong kiến Trung Hoa và những hủ tục “ăn thịt người”.
→ Có sự tương đồng trong tinh thần phản tỉnh và phê phán văn hóa truyền thống.