CLB Toán Cơ Sở
Phòng Nội Dung
2
HƯỚNG DẪN GIẢI ĐỀ THI CHUYÊN TOÁN
TỈNH NINH BÌNH 2025
Câu 1.
a) Từ giả thiết ta có:
.1
222
b
a
a
c
c
b
abc
cabcab
++=
++
=
Khi đó
.0)()(
)()()(
=++−
++++=
−−−++++++++=
cba
a
c
c
b
b
a
cba
cbaacb
a
c
cba
c
b
bac
b
a
P
b) T
a có hệ phương trình:
.
)2()2(32
)1(54)23(
22
222
−=−
=+−
yyxyx
yxxy
Ta thấy khi y = 0 thì từ (2) có x = 0, thao lại vào (1) thì không thoả mãn.
Xét y khác 0, từ (2) ta có
.
22
232)23(
222
22
y
y
x
y
yx
xyyxxyy −=
−
=−⇔−=−
Thay vào (1) thì
Trường hợp 1: Nếu
,00
2222
==⇔=+⇔−= yxyxyx
không thoả mãn.
Trường hợp 2: Nếu
yx =
thì từ (2)
−==
==
==
⇒
−=
=
=
⇔=−−⇔−=−
3
2
1
)(0
3
2
1
0
023)2(32
2332
yx
yx
Lyx
x
x
x
xxxxxxx
Trường hợp 3: Nếu
yx −=
thì từ (2)
.0)23(023)2(32
22332
=+−⇔=+−⇔−−−=− xxxxxxxxxx
Mà
023
2
>+− xx
nên x = 0 kéo theo y = 0, không thoả mãn.
CLB Toán Cơ Sở
Phòng Nội Dung
3
Vậy hệ phương trình có các nghiệm
),( yx
là
.
3
2
,
3
2
),1,1(
−−
Câu 2.
a) Xét
.,0)33()918()3('
22
mmmm ∀≥−=−−=∆
Để p
hương trình có hai nghiệm phân biệt
21
, xx
thì m khác 1.
Do
1
x
là nghiệm của phương trình (1) nên
.32618409186
11
2
11
2
1
+=−+−⇔=−+− mxmmxxmmxx
Giả sử tồn tại m thoả mãn yêu cầu bài toán, khi đó đẳng thức trở thành:
.
6
1
0
722
96.6)918(492
9)(64)32)(32(92
2
2
2121
2
21
±=
=
⇔=⇔
++−=+⇔
+++=++=+
m
m
mm
mmmmm
xxmxxmmxmxm
Thử lại
với
6
1
,
6
1
,0 −=== mmm
đều thoả mãn.
Vậy
các giá trị m cần tìm là
6
1
,
6
1
,0 −=== mmm
.
b) Ta có:
cccc 2133
22
−≤−
. Thật vậy
0)112(2133
22
≤−⇔−≤− cccccc
với
.30 ≤≤ c
K
hi đó
)(2)(2222
22222
cbcbacbcbaP +−++≤−−++≤
Hay
.863)4(2)4(2
222
+−=−−−+≤ aaaaaP
(*)
Mặt khác
.178630)32(30)3)(1(
22
≤+−⇔≤−−⇔≤−+ aaaaaa
Như vậy từ (*) thì
.17≤P
Vậy
.17max =P
Dấu bằng xảy ra khi và chỉ khi a = 3, b = 1, c = 0.
Câu 3.
a) Giả sử tồn tại m để A là một số chính phương. Ta có
)34)(2(
2
+++= mmmA
.
Đặt
)34,2gcd(
2
+++= mmmd
. Khi đó
.11|
1)2(34|
2|
22
=⇔⇒
−+=++
+
dd
mmmd
md
CLB Toán Cơ Sở
Phòng Nội Dung
4
Do đó
34,2
2
+++ mmm
đều là số chính phương.
Giả sử
,34
22
amm =++
với a nguyên dương. Ta có
.1)2)(2(1)2(
22
=++−+⇔=−+ amamam
Trường hợp 1:
.
0
1
12
12
=
−=
⇔
=++
=−+
a
m
am
am
Thử lại
1−=m
thoả mãn.
Trường hợp 2:
.
0
3
12
12
=
−=
⇔
−=++
−=−+
a
m
am
am
Thử lại
3−=m
thoả mãn.
Vậy các giá trị m cần tìm để A là số chính phương là
.1,3 −=−= mm
b) Giả sử tồn tại cặp số nguyên dương (x,y) sao cho
.1|
2
++ yxxy
Đặt
).1(11
22
−=+⇔=++ kyxykxyyx
Trong đó k nguyên dương, hiển nhiên
.1≠ky
Khi đó
.|1)1()1(|11|1
22
kykykykyyykkyyky +−⇒++−=+−⇒+−
Suy ra
.1)1(1 +≤−⇒+≤− kkykyk
y
(*)
Trường hợp 1: Nếu k = 1 thì
.1)1(1
22
+=−⇔++= yyxyxxy
(1)
Do đó
.2|12)1)(1(1|1
2
−⇒++−=+− yyyyy
Hay
{ }
.3;2∈y
Với y = 2 thay vào (1) thì x = 5, còn y = 3 thì x = 5.
Trường hợp 2: Nếu k = 2 thì
.1)12(12
22
+=−⇔++= yyxyxxy
(2)
Do đó
.5|125)12)(12()1(4|12
2
−⇒++−=+− yyyyy
Hay
{ }
.3;1∈y
Với y = 1 thay vào (2) thì x = 2, còn y = 3 thì x = 2.
Trường hợp 3: Nếu k = 3 thì
13
2
++= yxxy
và từ (*) có
⇒≤ 2y
{ }
.2;1∈y
Với y = 1 thay vào (3) thì x = 1, còn y = 2 thì x = 1.
Trường hợp 4: Nếu k > 3 thì từ (*) có
.2
1
1
<
−
+
≤
k
k
y
Nên
.1=y
Ta có:
.2|2| xxx ⇒+
Như vậy có hai bộ (2,1), (1,1).
Tuy nhiên với x = 2, y = 1 thì k = 2, và với x = y = 1 thì k = 3 (vô lý).
CLB Toán Cơ Sở
Phòng Nội Dung
5
Thử lại với các cặp (x,y) sau (5,2) (5,3) (2,1) (2,3) (1,1) (1,2) đều thoả mãn.
Vậy các cặp số nguyên dương (x, y) thoả mãn là (5,2) (5,3) (2,1) (2,3) (1,1) (1,2) .
Câu 4.
a) Ta có tam giác BFC vuông tại F và tam giác BEC vuông tại E. Mà M là trung điểm của BC.
Suy ra MB = MC = ME = MF nên tứ giác BFEC nội tiếp đường tròn (M, MB).
Ta có:
,180 BCEBFESFB ∠=∠−=∠
°
và góc FSB chung thì
)..(~ ggSECSBF ∆∆
Khi đó
)1.(.. SCSBSESF
SE
SC
SB
SF
=⇔=
Vì tam giác AEH vuông tại H có I là trung điểm AH nên
.IHIEIA ==
Ta có:
.90180180
°°°
=∠−∠−=∠−∠−=∠ MCEIAEMECIEAIEM
Tương tự thì
.90
°
=∠IFM
Như vậy
°
=∠=∠=∠ 90IFMIEMIDM
.
Ta chứng minh được 5 điểm I, F, E, M, D thuộc một đường tròn.
Do đó tứ giác DFEM nội tiếp suy ra
,180 FEMFDMFDS ∠=∠−=∠
°
và góc FSB chung.
Dẫn đến
...).(~ SFSESDSM
SM
SF
SE
SD
ggSEMSDF =⇔=⇒∆∆
(2)
Mặt khác IE = IF, NE = NF, ME = MF nên I, M, N thẳng hàng và IM vuông góc EF tại N.
Ta chứng minh được
SJSNSDSM
SM
SJ
SN
SD
ggSNMSDJ ..).(~ =⇔=⇒∆∆
(3)
Từ (1)(2)(3) thì
.... SJSNSFSESCSB ==
b) Ta có
.180 AHBDHEBCABFE ∠=∠=∠−=∠
°
Dẫn
đến
NF
IH
EF
A
H
BF
BH
ggEBFABH ==⇒∆∆ ).(~
,
AHBBFE ∠=∠
thì
.)..(~ BNJBIHcgcNBFIBH ∠=∠⇒∆∆
(4)
Từ câu a
)5.()..(~ SCJSNBcgcSJCSBN
SC
SJ
SN
SB
∠=∠⇒∆∆⇒=
Từ (
4) (5) thì
CLB Toán Cơ Sở
Phòng Nội Dung
6
.90 SCJIBDBNJIBDBIDIBD ∠+∠=∠+∠=∠+∠=
Suy ra JC vuông góc IB. Kết hợp với IJ vuông góc BC. Như vậy J là trực tâm của tam giác IBC.
c
) Ta có tam giác IEM vuông tại E và IN là đường cao nê
n
)...(~.
22
cgcMIBMBN
MI
MB
MB
MN
MBMEMIMN ∆∆⇒=⇒==
Suy ra
).,(, MCMBBNBP
BP
BI
MC
MI
IB
MI
BN
MB
===⇒=
Và
IMCBIMIBMMBNIBMMBPIBMIBP ∠=∠+∠=∠+∠=∠+∠=∠
Do đó
)...(~ cgcCMIPBI ∆∆
Vậy
.MICBIP ∠=∠
Câu 6.
a. Ta có đa giác đều (H) 2026 đỉnh và có 2026 cạnh, nội tiếp đường tròn (O) nên số đường đường
kính của đường tròn ngoại tiếp đa giác đều là 1013.
Ta chọn 1 đường đính và chọn 1 đỉnh trong 2024 đỉnh còn lại. Suy ra số tam giác vuông được tạo
thành là 2024.
Như vậy có tất cả 1013.2024 tam giác vuông mà các đỉnh là đỉnh của đa giác
CLB Toán Cơ Sở
Phòng Nội Dung
7
b. Giả sử XY là một đường kính bất kì của (O),và viết đỉnh X tương ứng với số x,
Y tương ứng với số y. Đồng thời, gắn đường kính XY số
yx −
.
Do
{ }
1012,...,2,1, ∈yx
nên dễ thấy
.10110 ≤−≤ yx
Như vậy 1013 đường kính của đường tròn sẽ
được gắn các số từ 1, 2, ..., 1011. Theo nguyên lí Dirichlet có ít nhất hai đường kính được gắn chung
một giá trị. Không giảm tính tổng quát, giả sử là hai đường kính AC, BD, trong đó A,B,C,D tương
ứng với các số a, b, c, d và
dbca ≤≥ ,
(nếu không thì đổi tên các đầu mút của đường kính với
nhau).
Theo giả thiết thì đường kính AC gắn với số a - c, còn đường kính BD gắn với số d - b.
Từ
.dcbabdca +=+⇔−=−
Và rõ ràng ABCD là hình chữ nhật.
Như vậy ta có được điều phải chứng minh.

Preview text:

CLB Toán Cơ Sở Phòng Nội Dung
HƯỚNG DẪN GIẢI ĐỀ THI CHUYÊN TOÁN TỈNH NINH BÌNH 2025 Câu 1. 2 2 2
a) Từ giả thiết ta có: 1 ab + bc + ca b c a = = + + . Khi đó abc c a b = a P
(c + a + ) + b b
(a + b + ) + c c
(b + c + a) − a − b − c b c a
= (a + b + c) a b c
 + +  − (a + b + c) = . 0  b c a  2 2 2 
b) Ta có hệ phương trình:  3 ( xy − ) 2 + 4x = 5y ) 1 (  . 2 2 x − 3 2
xy = y(y − ) 2 ( ) 2
Ta thấy khi y = 0 thì từ (2) có x = 0, thao lại vào (1) thì không thoả mãn. 2 2 2
Xét y khác 0, từ (2) ta có 2 2 2x − y 2 y 3 ( xy − )
2 = 2x − y ⇔ 3xy − 2 x = = − . y y y Thay vào (1) thì  2 2 2 x  2 2 4 4
− y + 4x = 5 ⇔ x y − 4 2 2 x + y + 4 2 x = 5 2   y 2  yy 4 4 ⇔ x = 4 2 4 4
y ⇒ x = y ⇔ (x − y)(x + y)( 2 2 x + y ) = . 0 2 y
Trường hợp 1: Nếu 2 2 2 2
x = −y ⇔ x + y = 0 ⇔ x = y = , 0 không thoả mãn.
Trường hợp 2: Nếu x = y thì từ (2)   x = 0 x = y = ( 0 L)   2 2 x − 3 3
x = x(x − ) 2 ⇔ 3 3 x − 2
x − 2x = 0 ⇔ x =1 ⇒  x = y = 1   2 2 x = − x = y = −  3  3
Trường hợp 3: Nếu x = −y thì từ (2) 2 2 x − 3 3
x = −x(−x − ) 2 ⇔ 3 3 2
x − x + 2x = 0 ⇔ x 3 ( 2 x − x + ) 2 = . 0 Mà 3 2
x − x + 2 > 0 nên x = 0 kéo theo y = 0, không thoả mãn. 2 CLB Toán Cơ Sở Phòng Nội Dung
Vậy hệ phương trình có các nghiệm(x, y) là  2 2 ), 1, 1 ( − ,− .    3 3  Câu 2. a) Xét ∆'= 3 ( m)2 − 18 ( m − ) 9 = 3 ( m − ) 3 2 ≥ , 0 ∀ . m
Để phương trình có hai nghiệm phân biệt x , x thì m khác 1. 1 2
Do x là nghiệm của phương trình (1) nên 1 2
x − mx + m − = ⇔ x − mx + m − = mx + 1 6 1 18 9 0 2 1 4 1 18 6 2 1 . 3
Giả sử tồn tại m thoả mãn yêu cầu bài toán, khi đó đẳng thức trở thành: 2m + 9 = (2mx +
mx + = m x x + m x + x + 1 )( 3 2 ) 3 4 2 2 1 2 6 ( 1 2) 9 ⇔ 2m + 9 = 4 2 m 18 ( m − ) 9 + 6 . m 6m + 9 m = 0 ⇔ 2m = 72 2  m ⇔ 1. m = ±  6 Thử lại với 1 1 m = ,
0 m = ,m = − đều thoả mãn. 6 6
Vậy các giá trị m cần tìm là 1 1 m = , 0 m = ,m = − . 6 6 b) Ta có: c 3 2 − c 13 ≤ c2 − c 2 . Thật vậy 3 2 c −13 2
c ≤ c − 2c ⇔ c(2c − )
11 ≤ 0 với 0 ≤ c ≤ . 3 Khi đó P ≤ 2 2 2 2
a + b + c − 2b − 2c ≤ 2 2
a + (b + c)2 − ( 2 b + c) Hay P ≤ 2 2
a + (4 − a)2 − 2(4 − a) = 3 2 a − 6a + . 8 (*) Mặt khác (a + )( 1 a − ) 3 ≤ 0 ⇔ ( 3 2 a − 2a − ) 3 ≤ 0 ⇔ 3 2
a − 6a + 8 ≤ . 17
Như vậy từ (*) thì P ≤ . 17 Vậy max P = .
17 Dấu bằng xảy ra khi và chỉ khi a = 3, b = 1, c = 0. Câu 3.
a) Giả sử tồn tại m để A là một số chính phương. Ta có A = (m + )( 2 2 m + 4m + ) 3 . d | m + 2
Đặt d = gcd(m + , 2 2 m + 4m + ) 3 . Khi đó 
⇒ d |1 ⇔ d =1. d | 2
m + 4m + 3 = (m + 2)2 −1 3 CLB Toán Cơ Sở Phòng Nội Dung Do đó m + , 2 2
m + 4m + 3 đều là số chính phương. Giả sử 2 m + 4m + 3 2
= a , với a nguyên dương. Ta có (m + ) 2 2 2
− a =1 ⇔ (m + 2 − a)(m + 2 + a) = . 1
Trường hợp 1: m + 2 − a =1 m = 1 −  ⇔  . Thử lại m = 1 − thoả mãn. m + 2 + a = 1 a = 0
Trường hợp 2: m + 2 − a = 1 − m = 3 −  ⇔  .Thử lại m = 3 − thoả mãn. m + 2 + a = 1 − a = 0
Vậy các giá trị m cần tìm để A là số chính phương là m = − ,3m = 1 − .
b) Giả sử tồn tại cặp số nguyên dương (x,y) sao cho xy | 2 x + y + . 1 Đặt 2 x + y +1 2
= kxy ⇔ y +1 = x(ky − ).
1 Trong đó k nguyên dương, hiển nhiên ky ≠ . 1 Khi đó ky −1| 2
y +1⇒ ky −1| k( 2 y + ) 1 = y(ky − )
1 + y + k ⇒ ky −1| y + k.
Suy ra ky −1≤ y + k ⇒ y(k − ) 1 ≤ k + . 1 (*)
Trường hợp 1: Nếu k = 1 thì 2
xy = x + y +1 ⇔ x(y − ) 1 2 = y + . 1 (1) Do đó y −1| 2 y +1 = (y − )( 1 y + ) 1 + 2 ⇒ y −1| . 2 Hay y ∈{ } 3 ; 2 .
Với y = 2 thay vào (1) thì x = 5, còn y = 3 thì x = 5.
Trường hợp 2: Nếu k = 2 thì 2 2
xy = x + y +1 ⇔ x(2y − ) 1 2 = y + . 1 (2) Do đó 2y −1| ( 4 2 y + ) 1 = (2y − )( 1 2y + )
1 + 5 ⇒ 2y −1| 5. Hay y ∈{ } 3 ;1 .
Với y = 1 thay vào (2) thì x = 2, còn y = 3 thì x = 2.
Trường hợp 3: Nếu k = 3 thì 3 2
xy = x + y +1 và từ (*) có y ≤ 2 ⇒ y ∈{ ;1 } 2 .
Với y = 1 thay vào (3) thì x = 1, còn y = 2 thì x = 1. k +
Trường hợp 4: Nếu 1
k > 3 thì từ (*) có y ≤ < 2. Nên y = . 1 k −1
Ta có: x | x + 2 ⇒ x | .
2 Như vậy có hai bộ (2,1), (1,1).
Tuy nhiên với x = 2, y = 1 thì k = 2, và với x = y = 1 thì k = 3 (vô lý). 4 CLB Toán Cơ Sở Phòng Nội Dung
Thử lại với các cặp (x,y) sau (5,2) (5,3) (2,1) (2,3) (1,1) (1,2) đều thoả mãn.
Vậy các cặp số nguyên dương (x, y) thoả mãn là (5,2) (5,3) (2,1) (2,3) (1,1) (1,2) . Câu 4.
a) Ta có tam giác BFC vuông tại F và tam giác BEC vuông tại E. Mà M là trung điểm của BC.
Suy ra MB = MC = ME = MF nên tứ giác BFEC nội tiếp đường tròn (M, MB). Ta có: S
∠ FB =180° − B ∠ FE = B
∠ CE, và góc FSB chung thì S ∆ BF ~ S
∆ EC(g.g). Khi đó SF SC = ⇔ SF.SE = . SB SC ) 1 .( SB SE
Vì tam giác AEH vuông tại H có I là trung điểm AH nên IA = IE = IH.
Ta có: ∠IEM =180° − ∠IEA− ∠MEC =180° − ∠IAE − ∠MCE = 90 .°
Tương tự thì ∠IFM 90 .° = Như vậy °
∠IDM = ∠IEM = ∠IFM = 90 .
Ta chứng minh được 5 điểm I, F, E, M, D thuộc một đường tròn.
Do đó tứ giác DFEM nội tiếp suy ra F
∠ DS =180° − F ∠ DM = F
∠ EM , và góc FSB chung. Dẫn đến S ∆ DF ~ S
∆ EM (g.g) SD SF ⇒ =
⇔ SM.SD = SE.SF.(2) SE SM
Mặt khác IE = IF, NE = NF, ME = MF nên I, M, N thẳng hàng và IM vuông góc EF tại N. Ta chứng minh được SD SJ S ∆ DJ ~ SNM ∆ (g.g) ⇒ = ⇔ SM SD . = SN SJ . (3) SN SM Từ (1)(2)(3) thì .
SB SC = SE.SF = SN.SJ. b) Ta có B
∠ FE =180° − B ∠ CA = D ∠ HE = A ∠ . HB Dẫn đến BH AH IH A ∆ BH ~ E
∆ BF(g.g) ⇒ = = , B ∠ FE = A ∠ HB thì BF EF NF I ∆ BH ~ N ∆ BF( .
c g.c) ⇒ B ∠ IH = B ∠ NJ. (4) SB SJ Từ câu a = ⇒ S ∆ BN ~ SJ ∆ C( .
c g.c) ⇒ SNB ∠ = SCJ ∠ ) 5 .( SN SC Từ (4) (5) thì 5 CLB Toán Cơ Sở Phòng Nội Dung 90 = I ∠ BD + B ∠ ID = I ∠ BD + B ∠ NJ = I ∠ BD + SCJ ∠ .
Suy ra JC vuông góc IB. Kết hợp với IJ vuông góc BC. Như vậy J là trực tâm của tam giác IBC.
c) Ta có tam giác IEM vuông tại E và IN là đường cao nên MN. 2 2 MN MB
MI = ME = MB ⇒ = ⇒ MBN ∆ ~ MI ∆ B( . c g.c). MB MI Suy ra MB MI MI BI = ⇒ =
,(BP = BN, MB = MC). BN IB MC BP Và I ∠ BP = I ∠ BM + MBP ∠ = I ∠ BM + MBN ∠ = I ∠ BM + B ∠ IM = I ∠ MC Do đó P ∆ BI ~ C ∆ MI( . c g.c). Vậy B ∠ IP = MI ∠ C. Câu 6.
a. Ta có đa giác đều (H) 2026 đỉnh và có 2026 cạnh, nội tiếp đường tròn (O) nên số đường đường
kính của đường tròn ngoại tiếp đa giác đều là 1013.
Ta chọn 1 đường đính và chọn 1 đỉnh trong 2024 đỉnh còn lại. Suy ra số tam giác vuông được tạo thành là 2024.
Như vậy có tất cả 1013.2024 tam giác vuông mà các đỉnh là đỉnh của đa giác 6 CLB Toán Cơ Sở Phòng Nội Dung
b. Giả sử XY là một đường kính bất kì của (O),và viết đỉnh X tương ứng với số x,
Y tương ứng với số y. Đồng thời, gắn đường kính XY số x − y .
Do x, y ∈{ ,1 ,... 2 10 , }
12 nên dễ thấy 0 ≤ x − y ≤10 .
11 Như vậy 1013 đường kính của đường tròn sẽ
được gắn các số từ 1, 2, ..., 1011. Theo nguyên lí Dirichlet có ít nhất hai đường kính được gắn chung
một giá trị. Không giảm tính tổng quát, giả sử là hai đường kính AC, BD, trong đó A,B,C,D tương
ứng với các số a, b, c, d và a ≥ c,b ≤ d (nếu không thì đổi tên các đầu mút của đường kính với nhau).
Theo giả thiết thì đường kính AC gắn với số a - c, còn đường kính BD gắn với số d - b.
Từ a − c = d − b ⇔ a + b = c + d.Và rõ ràng ABCD là hình chữ nhật.
Như vậy ta có được điều phải chứng minh. 7
Document Outline

  • Doc1
  • Ninh Binh. De thi Chuyen Toán Ninh Bình 2025