SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TỈNH QUẢNG NINH
ĐỀ THI CHÍNH THỨC
KỲ THI TUYỂN SINH VÀO LỚP 10 THPT
NĂM HỌC 2022- 2023
Môn thi: Toán (chuyên)
(Dành cho thí sinh thi vào Trường THPT Chuyên Hạ Long)
Thời gian làm bài: 150 phút, không kể thời gian phát đề
(Đề thi này có 01 trang)
Câu 1. (3,0 điểm)
a) Cho các số hữu tỉ
,xy
thỏa mãn
(
)
( )
3 23 2 1− −=
xy
.
Chứng minh
22
= −+A x xy y
là số hữu tỉ.
b) Giải phương trình:
2
6 51 51
− += −x x xx
.
c) Giải hệ phương trình:
2
2
6
3
2
+=
+=
x
x
y
y
y
x
.
Câu 2. (2,0 điểm)
a) Chứng minh rằng với x là số nguyên bất kỳ thì
không thể viết được dưới dạng tích hai
số nguyên liên tiếp.
b) Tìm tất cả các số thực
x
sao cho
2
2
3 21 1
21 2

++
=

+

xx
x
, trong đó kí hiệu
{ }
[ ]
= −a aa
với
[ ]
a
là số nguyên lớn nhất không vượt quá
a
.
Câu 3. (1,0 điểm)
Cho các số thực dương
,,xyz
thỏa mãn
+≤
xyz
. Tìm giá trị nhỏ nhất của biểu thức:
( )
2 22
22 2
11 1
22
2

= + + ++


P x yz
xy z
.
Câu 4. (3,5 điểm)
Cho tam giác
ABC
có ba góc nhọn, đường cao
AH
. Đường tròn
()O
đường kính
BC
cắt
AB
tại
E
(
E
khác
B
). Gọi
D
là một điểm trên cung nhỏ
BE
(
D
khác
B
,
D
khác
E
). Hai đường thẳng
DC
và
AH
cắt nhau tại
G
, đường thẳng
EG
cắt đường tròn
()O
tại
M
(
M
khác
E
), hai đường
thẳng
AH
và
BM
cắt nhau tại
I
, đường thẳng
CI
cắt đường tròn
()O
tại
P
(
P
khác
C
).
a) Chứng minh tứ giác
DGIP
nội tiếp;
b) Chứng minh
..=GA GI GE GM
;
c) Hai đường thẳng
AD
và
BC
cắt nhau tại
N
,
DB
và
CP
cắt nhau tại
K
. Chứng minh hai
đường thẳng
NK
và
AH
song song với nhau.
Câu 5. (0,5 điểm)
Chứng minh rằng trong
16
số nguyên dương đôi một khác nhau nhỏ hơn
23
, bao giờ cũng tìm
được hai số khác nhau có tích là số chính phương.
............................. Hết ...........................
Thí sinh không được sử dụng tài liệu. Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm.
HƯỚNG DẪN GIẢI CHI TIẾT
Câu 1 (3,0 điểm)
a. Cho các số hữu tỉ
,xy
thỏa mãn
( )( )
3 23 2 1− −=xy
. Chứng minh
22
= −+A x xy y
là số
hữu tỉ.
b. Giải phương trình:
2
6 51 51− += −x x xx
.
c. Giải hệ phương trình:
2
2
6
3
2
+=
+=
x
x
y
y
y
x
.
Lời giải
a. Cho các số hữu tỉ
,xy
thỏa mãn
( )( )
3 23 2 1− −=xy
. Chứng minh
22
= −+A x xy y
là số
hữu tỉ.
Ta có
( )( )
3 23 2 1− −=xy
9 6 6 41⇔ − − +=xy x y
9 663⇔ =+−xy x y
3 221⇔ =+−xy x y
( )
32 1
⇔ = +−
xy x y
( )
( )
( )
22
2 22 2
23 21 1 1= − + = + + − = + − + += +− = +−
A x xyy x xyy xy xy xy xy xy
Vì
,xy
hữu tỉ nên suy ra
1+−xy
là số hữu tỉ
⇒ A
hữu tỉ (đpcm)
b. Giải phương trình:
2
6 51 51− += −
x x xx
( )
1
Điều kiện:
1
5
≥x
Phương trình
(
)
1
tương đương với phương trình
2
6 5 1 5 10⇔ − +− −=x x xx
( )
( )
2
6 351 251510⇔ − −+ −− +=x xx xx x
( )
( )
32 51 512 510⇔ −−+− −−=xxx x xx
( )
( )
2 513 510⇔ − − + −=xx x x
2 5 10⇔ − −=
xx
hoặc
3 5 10+ −=xx
TH1:
2 5 10− −=xx
2 51
⇔= −
xx
2
4 51⇔=−xx
2
4 5 10⇔ − +=
xx
2
4 4 10
⇔ − −+=x xx
(
) (
)
4 1 10⇔ −− −=
xx x
( )( )
14 1 0⇔ − −=xx
10
4 10
−=
⇔
−=
x
x
1
1
4
=
⇔
=
x
x
(thỏa mãn đk)
TH2:
3 5 10+ −=xx
Do điều kiện
1
5
≥x
nên
3 5 10+ −>xx
với mọi giá trị của
x
⇒
Phương trình vô nghiệm
Vậy tập nghiệm của phương trình là
1
1;
4

=


S
c. Giải hệ phương trình:
2
2
6
3
2
+=
+=
x
x
y
y
y
x
Điều kiện
0; 0≠≠xy
Ta có hệ phương trình
(
)
( )
2
2
61
3
2
2
+=
+=
x
x
y
y
y
x
Nhân vế với vế của hai phương trình
(
)
1
và
( )
2
ta được:
22
9

+ +=


xy
xy
yx
22
9⇔+++=xy y x xy
(
)
2
9⇔+ =xy
3
3
+=
⇔
+=−
xy
xy
TH1:
33+=⇒=−xy y x
Thay vào
2
6+=
x
x
y
ta được
2
6
3
+=
−
x
x
x
Điều kiện
3≠x
( )
( )
22
3 63
6
3 33 3
−−
+=⇔ + =
− −− −
xx x
xx
x
x xx x
22
3 18 6⇒+−=−x xx x
9 18⇔=x
2⇔=
x
(tmđk)
Thay
2=x
vào phương trình
( )
1
ta được
4
26 1+=⇔ =y
y
(thỏa mãn)
TH2:
33
+ =−⇒ =−−xy y x
Thay vào
2
6
+=
x
x
y
ta được
2
6
3
+=
−−
x
x
x
Điều kiện
3≠−
x
( )
( )
22
3 63
6
3 33 3
++
−
+=⇔ + =
−− + + +
xx x
xx
x
x xx x
22
3 18 6⇒− + + = +x xx x
3 18⇔=−x
6⇔=−x
(tmđk)
Thay
6= −
x
vào phương trình
( )
1
ta được
36
66 3−=⇔ =y
y
(thỏa mãn)
Vậy hệ phương trình có nghiệm
( )
;xy
là
(
) ( )
2;1 ; 6; 3−
.
Câu 2 (2,0 điểm)
a. Chứng minh rằng với
x
là số nguyên bất kỳ thì
không thể viết được dưới dạng tích
hai số nguyên liên tiếp.
b. Tìm tất cả các số thực
x
sao cho
2
2
3 21 1
21 2

++
=

+

xx
x
, trong đó kí hiệu
{ }
[ ]
= −a aa
với
[ ]
a
là số nguyên lớn nhất không vượt quá
a
.
Lời giải
a. Chứng minh rằng với
x
là số nguyên bất kỳ thì
không thể viết được dưới dạng tích
hai số nguyên liên tiếp.
Giả sử
có thể viết được dưới dạng tích hai số nguyên liên tiếp
Khi đó, ta có
( )
25 1 1+= +x nn
(với
∈nZ
)
2
1 25⇔ + −=nn x
2
2 3 6 5 25⇔ − + −+=n nn x
( )( )
2 3 5 25⇔ − + +=nn x
Vì
x
là số nguyên nên
25
x
chia hết cho 25 với mọi x nguyên
( )
*
TH1:
2−n
chia hết cho 5 thì
( )
3 25+= − +
nn
cũng chia hết cho 5 nên
(
)
( )
23
−+
nn
chia hết cho 25
⇒
( )( )
2 35− ++nn
không chia hết cho 25
⇒
Mâu thuẫn với
(
)
*
, nên trường hợp này loại
TH2:
2−n
không chia hết cho 5 thì
( )
3 25+= − +nn
cũng không chia hết cho 5 nên
( )
(
)
23
−+
nn
không chia hết cho 5
( )( )
2 35⇒− ++nn
không chia hết cho 5 hay vế trái không chia hết cho 25
⇒
Mâu thuẫn với
( )
*
, nên trường hợp này loại
Vậy với
x
là số nguyên thì
không thể viết được dưới dạng tích hai số nguyên liên tiếp.
b. Tìm tất cả các số thực
x
sao cho
2
2
3 21 1
21 2

++
=

+

xx
x
, trong đó kí hiệu
{ }
[ ]
= −a aa
với
[ ]
a
là số nguyên lớn nhất không vượt quá
a
.
Ta có
(
)
2
22
3 2 12 1 0+ += + + >x x xx
với mọi giá trị của
x
2
2 10
+>x
với mọi giá trị của
x
( )
2
2
3 21
01
21
++
⇒>
+
xx
x
Với mọi giá trị của
x
, ta có
( )
2
22
1 0 2 10 12− ≥ ⇔ − +≥ ⇔ +≥x xx x x
Hay
22 2
2 1 3 2 14 2≤ +⇒ + +≤ +xx x x x
( )
22
22
3 2 14 2
22
21 21
++ +
⇒ ≤=
++
xx x
xx
Từ
( )
1
và
( )
2
, ta có
2
2
2
2
2
2
3 2 11
3 21 1
21 2
21 2
3 2 13
21 2
++
=
++
+
= ⇔

+
++
=
+
xx
xx
x
x
xx
x
TH1:
2
2
3 2 11
21 2
++
=
+
xx
x
( )
22
23 2 1 2 1⇔ + += +xx x
22
6 4 22 1⇔ + += +xx x
2
4 4 10⇔ + +=xx
(
)
2
21 0⇔ +=x
2 10⇔ +=x
1
2
⇔=−x
TH2:
2
2
3 2 13
21 2
++
=
+
xx
x
(
)
( )
22
23 2 1 32 1⇔ + += +xx x
22
6 4 26 3⇔ + += +xx x
41⇔=
x
1
4
⇔=x
Vậy các số thực
x
cần tìm là
11
;
24
=−=xx
.
Câu 3 (1,0 điểm)
Cho các số thực dương
,,xyz
thỏa mãn
+≤
xyz
. Tìm giá trị nhỏ nhất của biểu thức:
( )
2 22
22 2
11 1
22
2

= + + ++


P x yz
xy z
.
Lời giải
Áp dụng bất đẳng thức Cô – si, ta có
22
1 1 11 2
2.+≥ =
x y x y xy
( )
( )
22
22
02 4− ≥⇔ + ≥ ⇔ + ≥x y x y xy x y xy
( )
( )
( )
22
22 22
0 22− ≥⇔ + ≥ ⇔ + ≥ +xy xy xy xy xy
Khi đó ta có
( )
2 22
22 2
11 1
22
2

= + + ++


P x yz
xy z
( )
2
2
2
21
2


⇒≥ + + +



P xy z
xy z
( )
( )
2
2
2
2
81
2


⇒≥ + + +



+

P xy z
z
xy
2
2
1
1 8.
2



+

⇒≥ + +




+






xy z
P
z xy
Đặt
2
+

=


xy
t
z
Do
+≤xyz
nên
01<≤t
Ta có
( )
81
1
2

≥+ +


Pt
t
với
01<≤t
8 17 1 15 17 1 15 17
2.
2 2 2 2 2 2 22 2 2

⇒=++= + ++≥ ++


tt t
P
t tt t
15 17
1 17
22
⇒ ≥+ + =P
17
⇒≥
P
Dấu
“”=
xảy ra khi
1
2
= =
xy z
Vậy giá trị nhỏ nhất của
P
là
17
khi
1
2
= =xy z
Câu 4 (3,5 điểm)
Cho tam giác
ABC
có ba góc nhọn, đường cao
AH
. Đường tròn
()O
đường kính
BC
cắt
AB
tại
E
(
E
khác
B
). Gọi
D
là một điểm trên cung nhỏ
BE
(
D
khác
B
,
D
khác
E
). Hai đường thẳng
DC
và
AH
cắt nhau tại
G
, đường thẳng
EG
cắt đường tròn
()O
tại
M
(
M
khác
E
), hai đường
thẳng
AH
và
BM
cắt nhau tại
I
, đường thẳng
CI
cắt đường tròn
()O
tại
P
(
P
khác
C
).
a) Chứng minh tứ giác
DGIP
nội tiếp;
b) Chứng minh
..=GA GI GE GM
;
c) Hai đường thẳng
AD
và
BC
cắt nhau tại
N
,
DB
và
CP
cắt nhau tại
K
. Chứng minh hai
đường thẳng
NK
và
AH
song song với nhau.
Lời giải
a) Chứng minh tứ giác
DGIP
nội tiếp;
D
thuộc đường tròn đường kính
BC
90⇒=°BDC
(góc nội tiếp chắn cung nửa đường tròn)
P
I
M
G
E
O
H
A
B
C
D
AH
là đường cao của tam giác
ABC
90⇒⊥⇒ =°AH BC AHB
G
là giao điểm của
DC
và
AH
90 ; 90⇒=°=°BDG BHG
Xét tứ giác
BDGH
có
90 90 180+ = °+ °= °BDG BHG
Mà
,BDG BHG
là hai góc ở vị trí đối nhau
Nên suy ra tứ giác
BDGH
nội tiếp (dấu hiệu nhận biết)
⇒=DBH HGC
hay là
=
DBC IGC
Xét đường tròn
()O
có
=DBC DPC
(hai góc nội tiếp cùng chắn
DC
)
⇒=DPC IGC
⇒
tứ giác
DGIP
nội tiếp (góc ngoài tại một đỉnh bằng góc trong tại đỉnh đối của nó) (dhnb)
b) Chứng minh
..=GA GI GE GM
;
E
thuộc đường tròn đường kính
BC
90⇒=°BEC
(góc nội tiếp chắn cung nửa đường tròn)
Ta có
90+=°BAH ABC
,
90+=°BCE ABC
⇒=BAH BCE
Xét đường tròn
()O
có
=BCE BME
(hai góc nội tiếp cùng chắn
BE
)
⇒=BAH BME
hay là
=EAG IMG
Xét
∆GEA
và
có
=
EGA IGM
(đối đỉnh),
=EAG IMG
( )
∆⇒∆−GEA GIM g g#
⇒=
GE GI
GA GM
(cặp cạnh tỉ lệ)
..⇒=GA GI GE GM
(đpcm)
Vậy
..=GA GI GE GM
.
c) Chứng minh hai đường thẳng
NK
và
AH
song song với nhau.
Xét
và
∆CGM
có
=EGD CGM
(đối đỉnh),
=EDG CMG
(hai góc nội tiếp cùng chắn
EC
)
( )
∆⇒∆−EGD CGM g g#
⇒=
GE GC
GD GM
(cặp cạnh tỉ lệ)
..⇒=GE GM GC GD
Theo câu b, ta có
..=GA GI GE GM
nên suy ra
..
=GA GI GC GD
⇒=⇒=
GA GC GA GD
GD GI GC GI
Xét
và
∆GCI
có
=AGD CGI
(đối đỉnh),
=
GA GD
GC GI
( )
−⇒∆∆ −GAD GCI c g c#
⇒=DAG IC G
(cặp góc tương ứng)
Xét
∆ANH
và
có
90= = °AHN CDK
,
=NAH DCI
(
)
∆⇒∆−
ANH CKD g g#
⇒=ANH CKD
(cặp góc tương ứng)
⇒=DNC DKC
Xét tứ giác
DNKC
có
=DNC DKC
Mà
DNC
và
DKC
là hai góc ở hai đỉnh kề cùng nhìn cạnh
DC
một góc bằng nhau
K
N
P
I
M
G
E
O
H
A
B
C
D
⇒
tứ giác
DNKC
nội tiếp (dấu hiệu nhận biết)
90
⇒==°KNC KDC
(hai góc nội tiếp cùng chắn
KC
)
⇒⊥NK NC
Mà
⊥
AH NC
nên suy ra
NK AH
Vậy
NK AH
(đpcm).
Câu 5 (0,5 điểm)
Chứng minh rằng trong
16
số nguyên dương đôi một khác nhau nhỏ hơn
23
, bao giờ cũng tìm
được hai số khác nhau có tích là số chính phương.
Lời giải
Lập
15
nhóm như sau:
Nhóm
1
:
1; 4; 9;16
Nhóm
2
:
2; 8;18
Nhóm
3
:
3;12
Nhóm
4
:
5; 20
Với
11
nhóm tiếp theo, mỗi nhóm có
1
số là một trong
11
số không ở nhóm nào trong
4
nhóm
trên
Với
16
số nguyên dương đôi một khác nhau nhỏ hơn
23
được xếp vào
15
nhóm
⇒
Có hai số được xếp vào cùng một nhóm, mà
11
nhóm cuối chỉ có
1
số
⇒
Hai số đó ở cùng một nhóm trong các nhóm từ nhóm
1
đến nhóm
4
⇒
Tích của chúng là số chính phương
Vậy trong
16
số nguyên dương đôi một khác nhau nhỏ hơn
23
, bao giờ cũng tìm được hai số
khác
nhau có tích là số chính phương.

Preview text:

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
KỲ THI TUYỂN SINH VÀO LỚP 10 THPT TỈNH QUẢNG NINH NĂM HỌC 2022-2023
Môn thi: Toán (chuyên) ĐỀ THI CHÍNH THỨC
(Dành cho thí sinh thi vào Trường THPT Chuyên Hạ Long)
Thời gian làm bài: 150 phút, không kể thời gian phát đề
(Đề thi này có 01 trang)
Câu 1.
(3,0 điểm)
a) Cho các số hữu tỉ x, y thỏa mãn (3x − 2)(3y − 2) =1. Chứng minh 2 2
A = x − xy + y là số hữu tỉ. b) Giải phương trình: 2
6x − 5x +1 = x 5x −1. 2  x + x =  6
c) Giải hệ phương trình:  y  . 2  y 3 + y =  x 2
Câu 2. (2,0 điểm)
a) Chứng minh rằng với x là số nguyên bất kỳ thì 25x +1 không thể viết được dưới dạng tích hai số nguyên liên tiếp. 2  x + x + 
b) Tìm tất cả các số thực 3 2 1 1 x sao cho 
 = , trong đó kí hiệu { }
a = a −[a] với [a] 2  2x +1  2
là số nguyên lớn nhất không vượt quá a .
Câu 3. (1,0 điểm)
Cho các số thực dương x, y, z thỏa mãn x + y ≤ z . Tìm giá trị nhỏ nhất của biểu thức: P ( 2 2 2
x + y + z ) 1 1 1  = 2 2 + +  . 2 2 2 x y 2   z
Câu 4. (3,5 điểm)
Cho tam giác ABC có ba góc nhọn, đường cao AH . Đường tròn (O) đường kính BC cắt AB
tại E ( E khác B ). Gọi D là một điểm trên cung nhỏ BE ( D khác B , D khác E ). Hai đường thẳng
DC và AH cắt nhau tại G , đường thẳng EG cắt đường tròn (O) tại M ( M khác E ), hai đường
thẳng AH và BM cắt nhau tại I , đường thẳng CI cắt đường tròn (O) tại P ( P khác C ).
a) Chứng minh tứ giác DGIP nội tiếp; b) Chứng minh .
GAGI = GE.GM ;
c) Hai đường thẳng AD và BC cắt nhau tại N , DB và CP cắt nhau tại K . Chứng minh hai
đường thẳng NK và AH song song với nhau.
Câu 5. (0,5 điểm)
Chứng minh rằng trong 16 số nguyên dương đôi một khác nhau nhỏ hơn 23, bao giờ cũng tìm
được hai số khác nhau có tích là số chính phương.
............................. Hết ...........................
Thí sinh không được sử dụng tài liệu. Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm.
HƯỚNG DẪN GIẢI CHI TIẾT
Câu 1 (3,0 điểm)
a. Cho các số hữu tỉ x, y thỏa mãn (3x − 2)(3y − 2) =1. Chứng minh 2 2
A = x − xy + y là số hữu tỉ. b. Giải phương trình: 2
6x − 5x +1 = x 5x −1. 2  x + x =  6
c. Giải hệ phương trình:  y  . 2  y 3 + y =  x 2 Lời giải
a. Cho các số hữu tỉ x, y thỏa mãn (3x − 2)(3y − 2) =1. Chứng minh 2 2
A = x − xy + y là số hữu tỉ.
Ta có (3x − 2)(3y − 2) =1
⇔ 9xy − 6x − 6y + 4 =1
⇔ 9xy = 6x + 6y − 3
⇔ 3xy = 2x + 2y −1
⇔ 3xy = 2(x + y) −1 2 2 2 2
A = x − xy + y = x + 2xy + y − 3xy = (x + y)2 − 2(x + y) +1 = (x + y − )2 1 = x + y −1
Vì x, y hữu tỉ nên suy ra x + y −1 là số hữu tỉ
⇒ A hữu tỉ (đpcm) b. Giải phương trình: 2
6x − 5x +1 = x 5x −1 ( ) 1 Điều kiện: 1 x ≥ 5 Phương trình ( )
1 tương đương với phương trình 2
⇔ 6x − 5x +1− x 5x −1 = 0 ⇔ ( 2
6x − 3x 5x −1)+(2x 5x −1−5x + )1 = 0
⇔ 3x(2x − 5x −1)+ 5x −1(2x − 5x −1) = 0
⇔ (2x − 5x −1)(3x + 5x −1) = 0
⇔ 2x − 5x −1 = 0 hoặc 3x + 5x −1 = 0
TH1: 2x − 5x −1 = 0
⇔ 2x = 5x −1 2
⇔ 4x = 5x −1 2
⇔ 4x − 5x +1 = 0 2
⇔ 4x − 4x − x +1 = 0 ⇔ 4x(x − ) 1 − (x − ) 1 = 0 ⇔ (x − ) 1 (4x − ) 1 = 0 x −1 = 0 ⇔  4x −1 = 0 x =1  ⇔ 1 (thỏa mãn đk) x =  4
TH2: 3x + 5x −1 = 0 Do điều kiện 1
x ≥ nên 3x + 5x −1 > 0 với mọi giá trị của x 5
⇒ Phương trình vô nghiệm
Vậy tập nghiệm của phương trình là  1 S 1;  =  4   2  x + x =  6
c. Giải hệ phương trình:  y
Điều kiện x ≠ 0; y ≠ 0 2  y 3 + y =  x 2 2  x + x =  6 ( ) 1
Ta có hệ phương trình  y  2  y 3 + y = (2)  x 2
Nhân vế với vế của hai phương trình ( ) 1 và (2) ta được: 2 2  x  y  
+ x + y = 9  y  x  2 2
⇔ xy + y + x + xy = 9
⇔ (x + y)2 = 9 x + y = 3 ⇔  x + y = 3 −
TH1: x + y = 3 ⇒ y = 3− x 2 2
Thay vào x + x = 6 ta được x + x = 6 y 3− x Điều kiện x ≠ 3 2 2 x x
x(3− x) 6(3− x) + x = 6 ⇔ + = 3− x 3− x 3− x 3− x 2 2
⇒ x + 3x − x =18 − 6x ⇔ 9x =18 ⇔ x = 2 (tmđk)
Thay x = 2 vào phương trình ( )
1 ta được 4 + 2 = 6 ⇔ y =1 (thỏa mãn) y TH2: x + y = 3 − ⇒ y = 3 − − x 2 2
Thay vào x + x = 6 ta được x + x = 6 y 3 − − x Điều kiện x ≠ 3 − 2 2 x −x
x(3+ x) 6(3+ x) + x = 6 ⇔ + = 3 − − x 3+ x 3+ x 3+ x 2 2
⇒ −x + 3x + x =18 + 6x ⇔ 3x = 18 − ⇔ x = 6 − (tmđk) Thay x = 6 − vào phương trình ( )
1 ta được 36 − 6 = 6 ⇔ y = 3 (thỏa mãn) y
Vậy hệ phương trình có nghiệm ( ; x y) là (2; ) 1 ;( 6; − 3) .
Câu 2 (2,0 điểm)
a. Chứng minh rằng với x là số nguyên bất kỳ thì 25x +1 không thể viết được dưới dạng tích
hai số nguyên liên tiếp. 2  x + x + 
b. Tìm tất cả các số thực 3 2 1 1 x sao cho 
 = , trong đó kí hiệu { }
a = a −[a] với [a] 2  2x +1  2
là số nguyên lớn nhất không vượt quá a . Lời giải
a. Chứng minh rằng với x là số nguyên bất kỳ thì 25x +1 không thể viết được dưới dạng tích
hai số nguyên liên tiếp.
Giả sử 25x +1 có thể viết được dưới dạng tích hai số nguyên liên tiếp
Khi đó, ta có 25x +1 = n(n + )
1 (với n∈ Z ) 2
⇔ n + n −1 = 25x 2
⇔ n − 2n + 3n − 6 + 5 = 25x
⇔ (n − 2)(n + 3) + 5 = 25x
Vì x là số nguyên nên 25x chia hết cho 25 với mọi x nguyên (*)
TH1: n − 2 chia hết cho 5 thì
n + 3 = (n − 2) + 5 cũng chia hết cho 5 nên (n − 2)(n + 3) chia hết cho 25
⇒ (n − 2)(n + 3) + 5 không chia hết cho 25
⇒ Mâu thuẫn với (*) , nên trường hợp này loại
TH2: n − 2 không chia hết cho 5 thì
n + 3 = (n − 2) + 5 cũng không chia hết cho 5 nên (n − 2)(n + 3) không chia hết cho 5
⇒ (n − 2)(n + 3) + 5 không chia hết cho 5 hay vế trái không chia hết cho 25
⇒ Mâu thuẫn với (*) , nên trường hợp này loại
Vậy với x là số nguyên thì 25x +1 không thể viết được dưới dạng tích hai số nguyên liên tiếp. 2  x + x + 
b. Tìm tất cả các số thực 3 2 1 1 x sao cho 
 = , trong đó kí hiệu { }
a = a −[a] với [a] 2  2x +1  2
là số nguyên lớn nhất không vượt quá a . Ta có 2 2
3x + 2x +1 = 2x + (x + )2
1 > 0 với mọi giá trị của x 2
2x +1 > 0 với mọi giá trị của x 2 3x + 2x +1 ⇒ > 0 1 2 ( ) 2x +1
Với mọi giá trị của x , ta có (x − )2 2 2
1 ≥ 0 ⇔ x − 2x +1≥ 0 ⇔ x +1≥ 2x Hay 2 2 2
2x ≤ x +1⇒ 3x + 2x +1≤ 4x + 2 2 2
3x + 2x +1 4x + 2 ⇒ ≤ = 2 2 2 2 ( ) 2x +1 2x +1 2 3x + 2x +1 1 = 2  2
 x + x +  Từ ( ) 1 và (2) , ta có 3 2 1 1 2x +1 2   = ⇔  2 2  2x +1  2 3x + 2x +1 3 =  2  2x +1 2 2
TH1: 3x + 2x +1 1 = ⇔ ( 2 x + x + ) 2 2 3 2 1 = 2x +1 2 2x +1 2 2 2
⇔ 6x + 4x + 2 = 2x +1 2
⇔ 4x + 4x +1 = 0 ⇔ ( x + )2 2 1 = 0 ⇔ 2x +1 = 0 1 ⇔ x = − 2 2
TH2: 3x + 2x +1 3 = ⇔ ( 2 x + x + ) = ( 2 2 3 2 1 3 2x + ) 1 2 2x +1 2 2 2
⇔ 6x + 4x + 2 = 6x + 3 ⇔ 4x =1 1 ⇔ x = 4
Vậy các số thực x cần tìm là 1 1 x = − ; x = . 2 4
Câu 3 (1,0 điểm)
Cho các số thực dương x, y, z thỏa mãn x + y ≤ z . Tìm giá trị nhỏ nhất của biểu thức: P ( 2 2 2
x + y + z ) 1 1 1  = 2 2 + +  . 2 2 2 x y 2   z Lời giải
Áp dụng bất đẳng thức Cô – si, ta có 1 1 1 1 2 + ≥ 2 . = 2 2 x y x y xy (x − y)2 2 2
≥ 0 ⇔ x + y ≥ 2xy ⇔ (x + y)2 ≥ 4xy (x − y)2 2 2
≥ ⇔ x + y ≥ xy ⇔ ( 2 2 0 2
2 x + y ) ≥ (x + y)2   Khi đó ta có P = ( 2 2 2
x + y + z ) 1 1 1 2 2 + +  2 2 2 x y 2   z
⇒ P ≥ (x + y)2 2  2 1   +  z +  2 xy 2     z   
⇒ P ≥ (x + y)2 2 8 1 +  z  +     (x y)2 2 2z  +   2 2  x +   y   z  1 ⇒ P ≥  +   1 8.  +     z  
   x + y  2   2 Đặt  x + y t =    z
Do x + y ≤ z nên 0 < t ≤1
Ta có P (t ) 8 1 1  ≥ + +  với 0 < t ≤1 t 2    t 8 17  t 1  15 17 t 1 15 17 ⇒ P = + + = + + + ≥   2 . + + 2 t
2  2 2t  2t 2 2 2t 2 2 15 17 ⇒ P ≥1+ + = 17 2 2 ⇒ P ≥17 Dấu “=” xảy ra khi 1
x = y = z 2
Vậy giá trị nhỏ nhất của P là 17 khi 1
x = y = z 2
Câu 4 (3,5 điểm)
Cho tam giác ABC có ba góc nhọn, đường cao AH . Đường tròn (O) đường kính BC cắt AB
tại E ( E khác B ). Gọi D là một điểm trên cung nhỏ BE ( D khác B , D khác E ). Hai đường thẳng
DC và AH cắt nhau tại G , đường thẳng EG cắt đường tròn (O) tại M ( M khác E ), hai đường
thẳng AH và BM cắt nhau tại I , đường thẳng CI cắt đường tròn (O) tại P ( P khác C ).
a) Chứng minh tứ giác DGIP nội tiếp; b) Chứng minh .
GAGI = GE.GM ;
c) Hai đường thẳng AD và BC cắt nhau tại N , DB và CP cắt nhau tại K . Chứng minh hai
đường thẳng NK và AH song song với nhau. Lời giải A E D G B C O H I M P
a) Chứng minh tứ giác DGIP nội tiếp;
D thuộc đường tròn đường kính BC ⇒ 
BDC = 90° (góc nội tiếp chắn cung nửa đường tròn)
AH là đường cao của tam giác ABC ⇒ AH ⊥ BC ⇒  AHB = 90°
G là giao điểm của DC và AH ⇒  BDG = °  90 ; BHG = 90°
Xét tứ giác BDGH có  BDG + 
BHG = 90° + 90° =180° Mà  
BDG, BHG là hai góc ở vị trí đối nhau
Nên suy ra tứ giác BDGH nội tiếp (dấu hiệu nhận biết) ⇒  DBH =  HGC hay là  DBC =  IGC
Xét đường tròn (O) có  DBC = 
DPC (hai góc nội tiếp cùng chắn  DC ) ⇒  DPC =  IGC
⇒ tứ giác DGIP nội tiếp (góc ngoài tại một đỉnh bằng góc trong tại đỉnh đối của nó) (dhnb) b) Chứng minh .
GAGI = GE.GM ;
E thuộc đường tròn đường kính BC ⇒ 
BEC = 90° (góc nội tiếp chắn cung nửa đường tròn) Ta có  BAH +  ABC = 90°,  BCE +  ABC = 90° ⇒  BAH =  BCE
Xét đường tròn (O) có  BCE = 
BME (hai góc nội tiếp cùng chắn  BE ) ⇒  BAH =  BME hay là  EAG =  IMG
Xét ∆GEA và ∆GIM có  EGA = 
IGM (đối đỉnh),  EAG =  IMG
⇒ ∆GEA# ∆GIM (g − g)
⇒ GE = GI (cặp cạnh tỉ lệ) GA GM ⇒ .
GAGI = GE.GM (đpcm) Vậy .
GAGI = GE.GM .
c) Chứng minh hai đường thẳng NK và AH song song với nhau.
Xét ∆EGD và ∆CGM có  EGD = 
CGM (đối đỉnh),  EDG = 
CMG (hai góc nội tiếp cùng chắn  EC )
⇒ ∆EGD# ∆CGM (g − g)
⇒ GE = GC (cặp cạnh tỉ lệ) GD GM
⇒ GE.GM = GC.GD A E D G N B O C H I M P K Theo câu b, ta có .
GAGI = GE.GM nên suy ra .
GAGI = GC.GD
⇒ GA = GC ⇒ GA = GD GD GI GC GI
Xét ∆GAD và ∆GCI có  AGD = 
CGI (đối đỉnh), GA = GD GC GI
⇒ ∆GAD# ∆GCI (c − g − c) ⇒  DAG = 
ICG (cặp góc tương ứng)
Xét ∆ANH và ∆CKD có  AHN =  CDK = 90° ,  NAH =  DCI
⇒ ∆ANH # ∆CKD (g − g) ⇒  ANH = 
CKD (cặp góc tương ứng) ⇒  DNC =  DKC
Xét tứ giác DNKC có  DNC =  DKC Mà  DNC và 
DKC là hai góc ở hai đỉnh kề cùng nhìn cạnh DC một góc bằng nhau
⇒ tứ giác DNKC nội tiếp (dấu hiệu nhận biết) ⇒  KNC = 
KDC = 90° (hai góc nội tiếp cùng chắn  KC ) ⇒ NK ⊥ NC
Mà AH ⊥ NC nên suy ra NK AH
Vậy NK AH (đpcm).
Câu 5 (0,5 điểm)
Chứng minh rằng trong 16 số nguyên dương đôi một khác nhau nhỏ hơn 23, bao giờ cũng tìm
được hai số khác nhau có tích là số chính phương. Lời giải Lập 15 nhóm như sau: Nhóm 1: 1;4;9;16 Nhóm 2 : 2;8;18 Nhóm 3: 3;12 Nhóm 4 : 5;20
Với 11 nhóm tiếp theo, mỗi nhóm có 1 số là một trong 11 số không ở nhóm nào trong 4 nhóm trên
Với 16 số nguyên dương đôi một khác nhau nhỏ hơn 23 được xếp vào 15 nhóm
⇒ Có hai số được xếp vào cùng một nhóm, mà 11 nhóm cuối chỉ có 1 số
⇒ Hai số đó ở cùng một nhóm trong các nhóm từ nhóm 1 đến nhóm 4
⇒ Tích của chúng là số chính phương
Vậy trong 16 số nguyên dương đôi một khác nhau nhỏ hơn 23, bao giờ cũng tìm được hai số khác
nhau có tích là số chính phương.
Document Outline

  • de-vao-lop-10-mon-toan-chuyen-nam-2022-2023-truong-chuyen-ha-long-quang-ninh
  • 48. QUẢNG NINH