HƯỚNG DẪN GIẢI
Câu 1. (2,0 điểm)
1. Cho
2
2 2 7f x x x
có 2 nghiệm phân biệt là
12
,xx
. Đặt
2
1.g x x
Tính giá trị
của biểu thức
12
..T g x g x
2. Cho các số thực
,,abc
bất kì thoả mãn
2 2 2
2022abc
. Chứng minh rằng
222
2 2 2 2 2 2 18198.a b c b c a c a b
Lời giải
1. Vì
2
2 2 7f x x x
có 2 nghiệm phân biệt là
nên
12
2f x x x x x
Ta có
22
1 2 1 2 1 2 1 2
. 1 1 1 1 1 1T g x g x x x x x x x
1 2 1 2
1 1 7 . 3
21
1 1 1 1 . .
2 2 4 4
ff
T x x x x
Cách khác: Học sinh có thể tìm hai nghiệm của
là
12
1 15 1 15
,
22
xx


Từ đó tính
22
12
1 15 1 15 21
. 1 1
2 2 4
T g x g x

.
2. Đặt
t a b c
. Khi đó ta có
2 2 2 2 2 2
2 2 2 2 2 2 2 3 2 3 2 3a b c b c a c a b t a t b t c
2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2
12 12 9 12 12 9 9t t a b c a b c t t a b c a b c
Do đó
222
2 2 2 2 2 2 9.2022 18198.a b c b c a c a b
Cách khác: Học sinh có thể khai triển bình phương từng biểu thức rồi rút gọn và cũng được kết
quả cần chứng minh.
Câu 2. (2,0 điểm) Giải các phương trình và hệ phương trình:
1.
3
2
1 3 4x x x
.
2.
3
7 4 2 2 4 7 4
2 2 1 2 14 4.
y x y x y
x y x
Lời giải
1. Điều kiện xác định
1x 
.
Phương trình cho tương đương với
1
1 4 1 0
14
x
x x x
xx

Ta có
2
2
40
4
14
9 15 0
14
x
x
xx
xx
xx


4
9 21
9 21
2
2
x
x
x
Đối chiếu điều kiện có tập nghiệm của phương trình là
9 21
1;
2





.
2. Điều kiện xác định
1
,7
2
xy
Ta có
74
1 7 7 2 8 4 2 1 0 7 4 2 1 0
21
y
y y x x y y y x
yx


Trường hợp 1:
7 4 9yy
, thay vào (2) ta được
2
2 2 1 2 4 2 2 1 2 4 2 1 4 4x x x x x x x
(do
1
2
2
x
)
2
0
40
4
x
xx
x
(thoả mãn điều kiện).
Trường hợp 2:
21yx
, thay vào (2) ta được
22
2 2 1 4 12 4 2 2 1 3 2 1 3x x x x x x x
(*)
Do
21x
và
3x
không đồng thời bằng 0 nên
2 1 3 0xx
Khi đó
* 2 2 1 3 2 1 2 3x x x x
2
2 1 4 4 3 3 4 3 16 3x x x x x x x
(do
2 1 7 3y x x
)
2
4
16 48 0
12
x
xx
x
Với
4x
thì
9y
Với
12x
thì
25y
Kết hợp các điều kiện ta có tập nghiệm của hệ phương trình là
0; 9 , 4; 9 , 12; 25 .
Câu 3. (3,0 điểm) Cho đường tròn
,OR
và điểm
M
nằm ngoài đường tròn. Từ điểm
M
kẻ hai tiếp
tuyến
,M A M B
với đường tròn
O
(
,AB
là các tiếp điểm). Gọi
D
là điểm trên cung lớn
AB
của
đường tròn
,OR
sao cho
//AD MB
và
C
là giao điểm thứ hai của đường thẳng
MD
với đường
tròn
,OR
.
1. Gọi
H
là giao điểm của các đường thẳng
OM
và
AB
. Chứng minh rằng
..MH MO MC MD
và tứ giác
OHCD
nội tiếp.
2. Gọi
G
là trọng tâm tam giác
.MAB
Chứng minh rằng ba điểm
,,A C G
thẳng hàng.
3. Giả sử
3.OM R
Kẻ đường kính
BK
của đường tròn
,OR
. Gọi
I
là giao điểm của các
đường thẳng
MK
và
AB
. Tính giá trị biểu thức
22
22
8 5 .
IM IA IA
T
IK IH AB

Lời giải
1. Vì
,MA MB
là các tiếp tuyến tại
,AB
của đường tròn
,OR
Nên ta suy ra
OM AB
;
MA OA
và
MAC MDA
Xét tam giác
OAM
vuông tại
A
và có đường cao
AH
ta có
2
.MA MO MH
(1)
Mặt khác xét
MAC
và
MDA
có
MAC MDA
và
M
chung nên
MAC MDA gg∽
2
.
MC MA
MA MC MD
MA MD
(2)
Từ (1) và (2) suy ra
..MH MO MC MD
Vì
..
MH MC
MH MO MC MD
MD MO
Xét hai tam giác
MCH
và
MOD
có
MH MC
MD MO
và
M
chung nên
MCH MOD cgc∽
0
180MHC MDO CHO CDO CHO MDO CHO MHC
Do hai đỉnh
,HD
ở hai vị trí đối diện nên tứ giác
OHCD
nội tiếp.
2. Gọi
E
là giao điểm của
AC
và
MB
Xét
EBC
và
EAB
có
E
chung và
EBC EAB
(góc giữa tiếp tuyến và một dây cung và
góc nội tiếp cùng chắn một cung)
2
.
EB EC
EBC EAB gg EB EAEC
EA EB
∽
(3)
Mặt khác, vì
//AD MB
nên
EMC MDA MAE
Xét
EMC
và
EAM
có
E
chung và
EMC MAE
2
.
EM EC
EMC EAM gg EM EA EC
EA EM
∽
(4)
I
K
G
E
H
C
D
B
A
O
M
Từ (3) và (4) suy ra
22
EB EM EB EM
hay
E
là trung điểm của
MB
Tam giác
có
AE
là đường trung tuyến nên
AE
đi qua trọng tâm
G
của
MAB
hay ba
điểm
,,A C G
thẳng hàng.
3. Tam giác
OAM
vuông tại
A
và có đường cao
AH
nên
22
2
.
33
OA R R
OA OH OM OH
OM R
8
3
33
RR
MH OM OH R
và
2
2 2 2
42
2 2 2
33
R
AB AH OA OH R R



Mà
BK
là đường kính của đường tròn
,OR
nên
ABK
vuông tại
A
và
2BK R
2
2
22
4 2 2
2
33
R
AK BK AB R R




Tính được
2 2 8 2 8 3 2 3
, , ,
15 15 5 5
R R R R
IA IH IM IK
Vậy
7003
.
118
T
Câu 4. (1,5 điểm)
1. Chứng minh rằng
4 3 2
14 71 154 120P n n n n n
chia hết cho 24 với mọi số tự nhiên
.n
2. Cho
p
là số nguyên tố có dạng
4 3, .kk
Chứng minh rằng nếu
,ab
thoả mãn
22
ab
chia hết cho
p
thì
ap
và
bp
. Từ đó suy ra phương trình
22
4 9 58x x y
không
có nghiệm nguyên.
Lời giải
1. Ta có
4 3 2
14 71 154 120 2 3 4 5P n n n n n n n n n
Ta thấy với mọi số tự nhiên
n
, thì
Pn
là tích của 4 số nguyên liên tiếp nên
3,
8,
P n n
P n n




Mà
3, 8 1
nên
24,P n n
.
2. Giả sử
a
không chia hết cho
p
thì từ giả thiết
22
ab
chia hết cho
p
ta suy ra
b
cũng
không chia hết cho
p
Do đó
, , 1a p b p
. Áp dụng định lý Fermat ta có
1
1
1 mod
1 mod
p
p
ap
bp
1 1 4 2 4 2
2 mod 2 mod
p p k k
a b p a b p
(*)
Mặt khác ta có
2 1 2 1
4 2 4 2 2 2
kk
kk
a b a b


chia hết cho
22
ab
Kết hợp
22
ab
chia hết cho
p
ta suy ra
4 2 4 2kk
ab

chia hết cho
p
(**)
Từ (*) và (**) suy ra
22pp
(mâu thuẫn với giả thiết là số nguyên tố có dạng
43k
).
Do đó điều giả sử là sai.
Suy ra
ap
. Kết hợp giả thiết suy ra
bp
. Vậy ta có điều phải chứng minh.
Giả sử phương trình
22
4 9 58x x y
có nghiệm nguyên
Khi đó phương trình đã cho tương đương với
22
2 3 62xy
Suy ra
22
23xy
chia hết cho 31 và 31 là số nguyên tố có dạng
43k
Áp dụng chứng minh trên ta suy ra
2
2
2
2
2 31 2 31
3 31
3 31
xx
y
y




22
22
2 3 31 62 31xy 
(vô lý).
Vậy phương trình đã cho không có nghiệm nguyên.
Câu 5. (1,5 điểm)
1. Xét các số thực không âm
,,x y z
thoả mãn
6.x y z
Tìm giá trị nhỏ nhất của biểu thức
2 2 2
3 3 3
.
1 1 1
x y z
P
yz x zx y xy z
2. Từ 2022 số nguyên dương đầu tiên là 1, 2, 3, …, 2022, người ta chọn ra
n
số phân biệt sao
cho cứ hai số bất kì được chọn ra đều có hiệu không là ước của tổng hai số đó. Chứng minh
rằng
674n
.
Lời giải
1. Ta có
2
2
32
11
2
1 1 1
22
x x x
x
x x x x
2 2 2
2
2
3
2
2
22
1
2
x x x
x
yz x
yz x
yz


Chứng minh tương tự ta cũng có
2 2 2 2
22
33
22
;
2 2 2 2
11
y y z z
zx y xy z
zx y xy z

Suy ra
2
2 2 2
2
2 2 2
2 2 2
2
2 2 2 2 2 2
6
x y z
x y z
P
yz x zx y xy z
x y z

Kết hợp giả thiết ta có
2
22
12
2
1
7
6
x y z
P
x y z x y z


Với
2x y z
thì
12
.
7
P
Vậy giá trị nhỏ nhất của biểu thức
P
là
12
.
7
2. Với hai số
,xy
bất kì trong số n số lấy ra thì rõ ràng
0xy
và
1xy
.
Nếu
2xy
thì
,xy
cùng tính chẵn lẻ nên có
x y x y
(mâu thuẫn giả thiết), do đó
2xy
. Vậy
3xy
.
Gọi n số lấy ra sắp thứ tự là
12 n
a a a
. Khi đó có:
2 1 2 1
33a a a a
3 2 3 2 1
3 3 2.3a a a a a
… Cứ tiếp tục quá trình trên, ta có
1
1 .3
n
a a n
.
Vậy có
1
2024 2
2022 3 1 1 3 3 674
33
n
a a n n n
.
Từ đó dẫn đến
674n
, ta có điều phải chứng minh.
---Hết---

Preview text:

HƯỚNG DẪN GIẢI Câu 1. (2,0 điểm)
1. Cho f x 2
 2x  2x  7 có 2 nghiệm phân biệt là x , x . Đặt g x 2
x 1. Tính giá trị 1 2
của biểu thức T g x .g x . 1   2
2. Cho các số thực , a ,
b c bất kì thoả mãn 2 2 2
a b c  2022 . Chứng minh rằng
a bc2  bc a2  c a b2 2 2 2 2 2 2 18198. Lời giải
1. Vì f x 2
 2x  2x  7 có 2 nghiệm phân biệt là x , x nên f x  2x x x x 1   2  1 2
Ta có T g x .g x    2 x   1  2
x 1  x 1 x 1 x 1 x 1 1 2 1 2
  1  2  1  2    
T    x   x   x   x f   1 f   1  7. 3 21 1 1 1 1  .   . 1 2 1 2 2 2 4 4 1 15 1 15
Cách khác: Học sinh có thể tìm hai nghiệm của f x là x  , x  1 2 2 2 2 2     1 15  1 15  21
Từ đó tính T g x .g x    1   1  . 1   2      2   2  4        
2. Đặt t a b c . Khi đó ta có
a bc2  bc a2  c a b2   t a2  t b2  t c2 2 2 2 2 2 2 2 3 2 3 2 3 2
t t a b c   2 2 2
a b c  2 2
t t   2 2 2
a b c    2 2 2 12 12 9 12 12 9
9 a b c
Do đó  a b c2   b c a2   c a b2 2 2 2 2 2 2  9.2022 18198.
Cách khác: Học sinh có thể khai triển bình phương từng biểu thức rồi rút gọn và cũng được kết quả cần chứng minh. Câu 2.
(2,0 điểm) Giải các phương trình và hệ phương trình:
1. x   x  3 2 1  3x  4 .  y 3 7
 42x y  2x  4 y  7  4
2. 2 2x1 2y14  x4.  Lời giải
1. Điều kiện xác định x  1  . x  
Phương trình cho tương đương với  x  x   x   1 1 4
1  0   x1  4 x  x  4 4  x  0  x  4  9  21
Ta có x 1  4  x        x    9 21 x 1   4 x2 2
x  9x 15  0 x  2  2   
Đối chiếu điều kiện có tập nghiệm của phương trình là 9 21  1  ;  .  2   1
2. Điều kiện xác định x   , y  7 2 Ta có     
y   y   x     x   y    y    y x   y 7 4 1 7 7 2 8 4 2 1 0 7 4 2
1  0  y  2x1
Trường hợp 1: y  7  4  y  9 , thay vào (2) ta được 1
x    x  
x   x    x   2 2 2 1 2 4 2 2 1 2 4 2
1  x  4x  4 (do x    2  ) 2 x  0 2
x  4x  0  
(thoả mãn điều kiện). x  4
Trường hợp 2: y  2x 1, thay vào (2) ta được x   x
x    x   x     x  2  x 2 2 2 1 4 12 4 2 2 1 3 2 1 3 (*)
Do 2x 1 và x  3 không đồng thời bằng 0 nên 2x 1  x  3  0 Khi đó  
*  2  2x 1  x  3  2x 1  2  x  3  x   
x    x    x   x  x  2 2 1 4 4 3 3 4 3 16
3  x (do y  2x 1  7  x  3) x  4 2
x 16x  48  0  x 12
Với x  4 thì y  9
Với x  12 thì y  25
Kết hợp các điều kiện ta có tập nghiệm của hệ phương trình là 
 0; 9, 4; 9, 12; 25. Câu 3.
(3,0 điểm) Cho đường tròn  ,
O R và điểm M nằm ngoài đường tròn. Từ điểm M kẻ hai tiếp tuyến M ,
A MB với đường tròn O ( ,
A B là các tiếp điểm). Gọi D là điểm trên cung lớn AB của đường tròn  ,
O R sao cho AD // MB và C là giao điểm thứ hai của đường thẳng MD với đường tròn  , O R .
1. Gọi H là giao điểm của các đường thẳng OM và AB . Chứng minh rằng
MH.MO M .
C MD và tứ giác OHCD nội tiếp.
2. Gọi G là trọng tâm tam giác MA .
B Chứng minh rằng ba điểm ,
A C, G thẳng hàng.
3. Giả sử OM  3 .
R Kẻ đường kính BK của đường tròn  ,
O R . Gọi I là giao điểm của các 2 2  đườ IM IA IA
ng thẳng MK và AB . Tính giá trị biểu thức T  8  5 . 2 2 IK IH AB Lời giải A K I D C M G H O E B 1. Vì M ,
A MB là các tiếp tuyến tại ,
A B của đường tròn  , O R  
Nên ta suy ra OM AB ; MA OA và MAC MDA
Xét tam giác OAM vuông tại A và có đường cao AH ta có 2 MA M . O MH (1)    Mặt khác xét MAC và M
DA có MAC MDA và M chung nên MAC ∽ MDA ggMC MA 2  
MA MC.MD (2) MA MD
Từ (1) và (2) suy ra MH.MO M . C MD MH MC
Vì MH.MO MC.MD   MD MO MH MC  Xét hai tam giác MCH và MOD có  và M chung nên MD MO MCH ∽ MOD cgc         0
MHC MDO CHO CDO CHO MDO CHO MHC 180
Do hai đỉnh H, D ở hai vị trí đối diện nên tứ giác OHCD nội tiếp.
2. Gọi E là giao điểm của AC và MB    Xét EBC  và EAB
có E chung và EBC EAB (góc giữa tiếp tuyến và một dây cung và
góc nội tiếp cùng chắn một cung)  EBC ∽ EAB ggEB EC 2    EB E . A EC (3) EA EB   
Mặt khác, vì AD // MB nên EMC MDA MAE    Xét EMC và EAM
có E chung và EMC MAEEMC ∽ EAM ggEM EC 2    EM E . A EC (4) EA EM Từ (3) và (4) suy ra 2 2
EB EM EB EM hay E là trung điểm của MB
Tam giác MAB có AE là đường trung tuyến nên AE đi qua trọng tâm G của MAB hay ba điểm ,
A C, G thẳng hàng. 3. Tam giác OAM vuông tại A và có đường cao AH nên 2 2 OA R R 2
OA OH.OM OH    OM 3R 3 2 R 8R   R  4 2
MH OM OH  3R   và 2 2 2
AB  2AH  2 OA OH  2 R   R   3 3  3  3
Mà BK là đường kính của đường tròn  , O R nên ABK
vuông tại A và BK  2R 2        R AK BK AB 2R2 4 2 2 2 2   R     3 3   Tính đượ 2 2R 8 2R 8 3R 2 3R c IA  , IH  , IM  , IK  15 15 5 5 7003 Vậy T  . 118 Câu 4. (1,5 điểm)
1. Chứng minh rằng Pn 4 3 2
n 14n  71n 154n 120 chia hết cho 24 với mọi số tự nhiên . n
2. Cho p là số nguyên tố có dạng 4k  3, k  . Chứng minh rằng nếu , a b   thoả mãn 2 2
a b chia hết cho p thì a p và b p . Từ đó suy ra phương trình 2 2
x  4x  9y  58 không có nghiệm nguyên. Lời giải
1. Ta có Pn 4 3 2
n 14n  71n 154n 120  n  2n  
3 n  4n  5
Ta thấy với mọi số tự nhiên n , thì P n là tích của 4 số nguyên liên tiếp nên P
 n  3, n    P
 n  8, n  
Mà 3, 8  1 nên Pn  24, n   .
2. Giả sử a không chia hết cho p thì từ giả thiết 2 2
a b chia hết cho p ta suy ra b cũng không chia hết cho p p 1 a  1  mod p Do đó  , a p   ,
b p 1. Áp dụng định lý Fermat ta có  p 1 b   1  mod pp 1  p 1
a b    p 4k2 4k2 2 mod  ab  2mod p (*) 2k 1  2k 1 
Mặt khác ta có 4k2 4k 2 ab   2 a    2 b  chia hết cho 2 2 a b Kết hợp 2 2
a b chia hết cho  
p ta suy ra 4k 2 4k 2 ab
chia hết cho p (**)
Từ (*) và (**) suy ra 2  p p  2 (mâu thuẫn với giả thiết là số nguyên tố có dạng 4k  3).
Do đó điều giả sử là sai.
Suy ra a p . Kết hợp giả thiết suy ra b p . Vậy ta có điều phải chứng minh. Giả sử phương trình 2 2
x  4x  9y  58 có nghiệm nguyên
Khi đó phương trình đã cho tương đương vớ 2 2
i  x  2  3y  62 2 2
Suy ra  x  2  3y chia hết cho 31 và 31 là số nguyên tố có dạng 4k  3   x  2    31   x  2  2 2  31
Áp dụng chứng minh trên ta suy ra     3y    31   3y  2 2  31
 x  2  y2 2 2 2 3
 31  62  31 (vô lý).
Vậy phương trình đã cho không có nghiệm nguyên. Câu 5. (1,5 điểm)
1. Xét các số thực không âm ,
x y, z thoả mãn x y z  6. Tìm giá trị nhỏ nhất của biểu thức 2 2 2 x y z P    . 3 3 3 yz  1 x zx  1 y xy  1 z
2. Từ 2022 số nguyên dương đầu tiên là 1, 2, 3, …, 2022, người ta chọn ra n số phân biệt sao
cho cứ hai số bất kì được chọn ra đều có hiệu không là ước của tổng hai số đó. Chứng minh rằng n  674 . Lời giải 2 2
1 x  1 x x x  2 1. Ta có 3
1 x  1 x 2
1 x x        2 2 2 2 2 x x 2x    2 2 3   x  2 2 yz x  2 yz 1 x yz  2 2 2 2 2 y 2 y z 2z
Chứng minh tương tự ta cũng có  ;  2 2 3 3   2zx y  2   2xy z  2 zx 1 y xy 1 z 2x 2 y 2z
x y z2 2 2 2 Suy ra P     2 2 2 2 2 yz x  2 2zx y  2 2xy z  2
x y z2  6
x y z2 12
Kết hợp giả thiết ta có P  2 
x y z2 1
 x y z2 7 6 12
Với x y z  2 thì P  . 7 12
Vậy giá trị nhỏ nhất của biểu thức P là . 7 2. Với hai số ,
x y bất kì trong số n số lấy ra thì rõ ràng x y  0 và x y  1.
Nếu x y  2 thì ,
x y cùng tính chẵn lẻ nên có  x y x y (mâu thuẫn giả thiết), do đó
x y  2 . Vậy x y  3.
Gọi n số lấy ra sắp thứ tự là a a    a . Khi đó có: 1 2 n a  1 1
a a  3  a a  3 2 1 2 1
a a  3  a a  3  a  2.3 3 2 3 2 1
… Cứ tiếp tục quá trình trên, ta có a a n 1 .3. n 1   2024 2
Vậy có 2022  a a  3 n 1  1 3n  3  n   674 . n 1   3 3
Từ đó dẫn đến n  674 , ta có điều phải chứng minh. ---Hết---
Document Outline

  • de-vao-lop-10-mon-toan-chuyen-nam-2022-2023-truong-chuyen-le-hong-phong-nam-dinh
  • 40-NAM DINH-TOAN CHUYEN