1
Giải KHTN Lớp 8 Bài 39: Da và điều hòa thân nhiệt ở người
I. Da ở người
1. Cấu tạo và chức năng của da
Câu 1: Quan sát Hình 39.1, em hãy xác định các thành phần của lớp biểu bì, lớp
bì và lớp mỡ dưới da.
Trả lời:
- Các thành phần của lớp biểu bì: tầng sừng, tầng t bo sng.
- Các thành phần của lớp bì: thụ quan, cơ co chân lông, tuyn mồ hôi, lông v
bao lông, mạch máu, tuyn nhờn, dây thần kinh.
- Các thành phần của lớp mỡ dưới da: các t bào mỡ.
Câu 2: Nêu chức năng các thnh phần của da.
Trả lời:
Chức năng các thnh phần của da:
2
• Lớp biểu bì có chức năng bảo vệ cơ thể, chng lại các tia t ngoại, tránh
sự xâm nhập của vi sinh vật từ môi trường bên ngoi, ngăn ngừa sự mt
nước của cơ thể.
• Lớp bì gip giảm sự tác đng từ bên ngoi v lm lnh vt thương, gip
nuôi dưỡng biểu bì, loại b cht thải.
• Lớp mỡ dưới da có chức năng cách nhiệt, tạo lớp đệm bảo vệ chng ảnh
hưởng cơ học từ môi trường v đng vai tr như mt nguồn dự tr năng
lưng.
2. Một số bệnh về da và bảo vệ da
Câu 1: Vì sao nói gi gìn vệ sinh môi trường cũng l mt biện pháp bảo vệ da?
Trả lời:
Gi gìn vệ sinh môi trường cũng l mt biện pháp bảo vệ da vì: Da l b mt
lớn nht trên cơ thể tip xúc trực tip với môi trường; da c chức năng điu ha
thân nhiệt, che chn cho các b phận bên trong cơ thể. Nu môi trường bị ô
nhim s dn đn da bị nhim khun, nhim đc, gây nên các bệnh v da, dn
đn ảnh hưởng đn việc thực hiện chức năng của da (v dụ, các l chân lông bị
bịt tc gây ảnh hưởng đn việc ta nhiệt của cơ thể).
Câu 2: Vận dụng nhng hiểu bit v da, nêu các biện pháp chăm sc, bảo vệ và
trang điểm da an toàn.
Trả lời:
Các biện pháp chăm sc, bảo vệ v trang điểm da an toàn:
• Tránh lm da bị tn thương.
• Vệ sinh cơ thể sạch s, đc biệt l nhng vng tip xc trực tip với môi
trường như tay, mt.
3
• Che chn da hoc s dụng kem chng nng khi tip xc với ánh nng mt
trời để da không bị tn thương do tia UV.
• Không nên lạm dụng mĩ phm và cần vệ sinh da sạch s sau khi trang
điểm.
• Gi tinh thần lạc quan, sinh hoạt điu đ, ăn nhiu rau xanh và b sung
vitamin, cht khoáng; ung đủ nước.
• Gi vệ sinh môi trường để tránh mc các bệnh ngoài da.
3. Một số thành tựu ghép da trong y học
Em hãy tìm hiểu và nêu mt s thành tựu ghép da trong y học.
Trả lời:
Mt s thành tựu ghép da trong y học:
• Ngày 16/05/1965, viện Quân y 103 đã thnh công khi dng da ch ghép
lên mt diện bng sâu 10% ở mt người phụ n.
• Bệnh viện Bng Quc gia đã nghiên cứu, x l v s dụng da ch tươi, da
ch đông khô tiệt trng bng tia Gamma hoc s dụng trung bì da heo
tươi, da heo đông khô ở đ lạnh sâu để ghp da, điu trị vt bng cho
người bệnh.
• Gần đây, công nghệ nhân nuôi t bo si đưc chuyển giao từ Nga v
Singapore gip Bệnh viện Bng Quc gia thnh công trong việc cy
nguyên bo si trong nghiên cứu v điu trị bng.
II. Điều hòa thân nhiệt ở người
Câu 1: Duy trì n định thân nhiệt ở người c vai tr gì? Nêu các cơ ch duy trì
thân nhiệt ở người.
Trả lời:
4
- Vai tr của việc duy trì n định thân nhiệt ở người: Thân nhiệt đưc duy trì n
định quanh mt giá trị nht định ngay cả khi nhiệt đ môi trường cao hơn hoc
thp hơn nhiệt đ cơ thể s giúp các quá trình sng trong cơ thể din ra bình
thường. Nu thân nhiệt hạ xung dưới 35 oC hoc tăng lên trên 38 oC thì tim,
hệ thần kinh v cơ quan khác c thể bị ri loạn, ảnh hưởng đn các hoạt đng
sng của cơ thể.
- Các cơ ch duy trì thân nhiệt:
+ Cơ ch thần kinh: Sự tăng, giảm quá trình dị ha để điu tit sự sinh nhiệt,
cng với các phản ứng co v dãn mạch máu, tit mồ hôi, co cơ chân lông,… để
điu khiển quá trình ta nhiệt đu l các phản xạ đưc thực hiện dưới sự điu
khiển của hệ thần kinh.
+ Cơ ch thể dịch: Lưng hormone tit ra nhiu hay t lm quá trình chuyển ha
tăng hoc giảm, gp phần duy trì n định thân nhiệt.
Câu 2: Trình bày vai trò của da và hệ thần kinh trong điu hòa thân nhiệt.
Trả lời:
- Vai trò của da trong điu hòa thân nhiệt: Da l cơ quan đng vai tr quan trọng
nht trong điu hoà thân nhiệt. Khi trời nng vkhi lao đng nng, mao mạch ở
da dãn giúp ta nhiệt nhanh, đồng thời, tăng cường tit mồ hôi, mồ hôi bay hơi
s ly đi mt lưng nhiệt của cơ thể. Khi trời lạnh, mao mạch ở da co lại, cơ
chân lông co để giảm sự ta nhiệt. Ngoài ra, khi trời quá lạnh, còn có hiện tưng
cơ co dãn liên tục gây phản xạ run để sinh nhiệt.
- Vai trò của hệ thần kinh trong điu hòa thân nhiệt: Sự tăng, giảm quá trình
phân giải các cht ở t bo để điu tit sự sinh nhiệt, cùng với các phản ứng co,
dãn mạch máu dưới da; tăng, giảm tit mồ hôi; co, dui cơ chân lông để điu
5
tit sự ta nhiệt của cơ thể đu l phản xạ, chịu sự điu khiển của hệ thần kinh.
Như vậy, hệ thần kinh gi vai trò chủ đạo trong hoạt đng điu hòa thân nhiệt.
Câu 3: Cho nhng hoạt đng sau: trồng cây xanh, chng nóng cho nhà ở, s
dụng quạt, mc áo m, luyện tập thể dục, thể thao, s dụng điu hòa hai chiu.
Hoạt đng nào có vai trò chng nóng, hoạt đng nào có vai trò chng lạnh cho
cơ thể?
Trả lời:
- Hoạt đng có vai trò chng nng cho cơ thể: trồng cây xanh, chng nóng cho
nhà ở, s dụng quạt, luyện tập thể dục thể thao, s dụng điu hòa hai chiu.
- Hoạt đng có vai trò chng lạnh cho cơ thể: mc áo m, luyện tập thể dục, thể
thao, s dụng điu hòa hai chiu.

Preview text:

Giải KHTN Lớp 8 Bài 39: Da và điều hòa thân nhiệt ở người
I. Da ở người
1. Cấu tạo và chức năng của da
Câu 1: Quan sát Hình 39.1, em hãy xác định các thành phần của lớp biểu bì, lớp
bì và lớp mỡ dưới da. Trả lời:
- Các thành phần của lớp biểu bì: tầng sừng, tầng tế bào sống.
- Các thành phần của lớp bì: thụ quan, cơ co chân lông, tuyến mồ hôi, lông và
bao lông, mạch máu, tuyến nhờn, dây thần kinh.
- Các thành phần của lớp mỡ dưới da: các tế bào mỡ.
Câu 2: Nêu chức năng các thành phần của da. Trả lời:
Chức năng các thành phần của da: 1
• Lớp biểu bì có chức năng bảo vệ cơ thể, chống lại các tia tử ngoại, tránh
sự xâm nhập của vi sinh vật từ môi trường bên ngoài, ngăn ngừa sự mất nước của cơ thể.
• Lớp bì giúp giảm sự tác động từ bên ngoài và làm lành vết thương, giúp
nuôi dưỡng biểu bì, loại bỏ chất thải.
• Lớp mỡ dưới da có chức năng cách nhiệt, tạo lớp đệm bảo vệ chống ảnh
hưởng cơ học từ môi trường và đóng vai trò như một nguồn dự trữ năng lượng.
2. Một số bệnh về da và bảo vệ da
Câu 1: Vì sao nói giữ gìn vệ sinh môi trường cũng là một biện pháp bảo vệ da? Trả lời:
Giữ gìn vệ sinh môi trường cũng là một biện pháp bảo vệ da vì: Da là bề mặt
lớn nhất trên cơ thể tiếp xúc trực tiếp với môi trường; da có chức năng điều hòa
thân nhiệt, che chắn cho các bộ phận bên trong cơ thể. Nếu môi trường bị ô
nhiễm sẽ dẫn đến da bị nhiễm khuẩn, nhiễm độc, gây nên các bệnh về da, dẫn
đến ảnh hưởng đến việc thực hiện chức năng của da (ví dụ, các lỗ chân lông bị
bịt tắc gây ảnh hưởng đến việc tỏa nhiệt của cơ thể).
Câu 2: Vận dụng những hiểu biết về da, nêu các biện pháp chăm sóc, bảo vệ và trang điểm da an toàn. Trả lời:
Các biện pháp chăm sóc, bảo vệ và trang điểm da an toàn:
• Tránh làm da bị tổn thương.
• Vệ sinh cơ thể sạch sẽ, đặc biệt là những vùng tiếp xúc trực tiếp với môi trường như tay, mặt. 2
• Che chắn da hoặc sử dụng kem chống nắng khi tiếp xúc với ánh nắng mặt
trời để da không bị tổn thương do tia UV.
• Không nên lạm dụng mĩ phẩm và cần vệ sinh da sạch sẽ sau khi trang điểm.
• Giữ tinh thần lạc quan, sinh hoạt điều độ, ăn nhiều rau xanh và bổ sung
vitamin, chất khoáng; uống đủ nước.
• Giữ vệ sinh môi trường để tránh mắc các bệnh ngoài da.
3. Một số thành tựu ghép da trong y học
Em hãy tìm hiểu và nêu một số thành tựu ghép da trong y học. Trả lời:
Một số thành tựu ghép da trong y học:
• Ngày 16/05/1965, viện Quân y 103 đã thành công khi dùng da ếch ghép
lên một diện bỏng sâu 10% ở một người phụ nữ.
• Bệnh viện Bỏng Quốc gia đã nghiên cứu, xử lí và sử dụng da ếch tươi, da
ếch đông khô tiệt trùng bằng tia Gamma hoặc sử dụng trung bì da heo
tươi, da heo đông khô ở độ lạnh sâu để ghép da, điều trị vết bỏng cho người bệnh.
• Gần đây, công nghệ nhân nuôi tế bào sợi được chuyển giao từ Nga và
Singapore giúp Bệnh viện Bỏng Quốc gia thành công trong việc cấy
nguyên bào sợi trong nghiên cứu và điều trị bỏng.
II. Điều hòa thân nhiệt ở người
Câu 1: Duy trì ổn định thân nhiệt ở người có vai trò gì? Nêu các cơ chế duy trì thân nhiệt ở người. Trả lời: 3
- Vai trò của việc duy trì ổn định thân nhiệt ở người: Thân nhiệt được duy trì ổn
định quanh một giá trị nhất định ngay cả khi nhiệt độ môi trường cao hơn hoặc
thấp hơn nhiệt độ cơ thể sẽ giúp các quá trình sống trong cơ thể diễn ra bình
thường. Nếu thân nhiệt hạ xuống dưới 35 oC hoặc tăng lên trên 38 oC thì tim,
hệ thần kinh và cơ quan khác có thể bị rối loạn, ảnh hưởng đến các hoạt động sống của cơ thể.
- Các cơ chế duy trì thân nhiệt:
+ Cơ chế thần kinh: Sự tăng, giảm quá trình dị hóa để điều tiết sự sinh nhiệt,
cùng với các phản ứng co và dãn mạch máu, tiết mồ hôi, co cơ chân lông,… để
điều khiển quá trình tỏa nhiệt đều là các phản xạ được thực hiện dưới sự điều
khiển của hệ thần kinh.
+ Cơ chế thể dịch: Lượng hormone tiết ra nhiều hay ít làm quá trình chuyển hóa
tăng hoặc giảm, góp phần duy trì ổn định thân nhiệt.
Câu 2: Trình bày vai trò của da và hệ thần kinh trong điều hòa thân nhiệt. Trả lời:
- Vai trò của da trong điều hòa thân nhiệt: Da là cơ quan đóng vai trò quan trọng
nhất trong điều hoà thân nhiệt. Khi trời nóng và khi lao động nặng, mao mạch ở
da dãn giúp tỏa nhiệt nhanh, đồng thời, tăng cường tiết mồ hôi, mồ hôi bay hơi
sẽ lấy đi một lượng nhiệt của cơ thể. Khi trời lạnh, mao mạch ở da co lại, cơ
chân lông co để giảm sự tỏa nhiệt. Ngoài ra, khi trời quá lạnh, còn có hiện tượng
cơ co dãn liên tục gây phản xạ run để sinh nhiệt.
- Vai trò của hệ thần kinh trong điều hòa thân nhiệt: Sự tăng, giảm quá trình
phân giải các chất ở tế bào để điều tiết sự sinh nhiệt, cùng với các phản ứng co,
dãn mạch máu dưới da; tăng, giảm tiết mồ hôi; co, duỗi cơ chân lông để điều 4
tiết sự tỏa nhiệt của cơ thể đều là phản xạ, chịu sự điều khiển của hệ thần kinh.
Như vậy, hệ thần kinh giữ vai trò chủ đạo trong hoạt động điều hòa thân nhiệt.
Câu 3: Cho những hoạt động sau: trồng cây xanh, chống nóng cho nhà ở, sử
dụng quạt, mặc áo ấm, luyện tập thể dục, thể thao, sử dụng điều hòa hai chiều.
Hoạt động nào có vai trò chống nóng, hoạt động nào có vai trò chống lạnh cho cơ thể? Trả lời:
- Hoạt động có vai trò chống nóng cho cơ thể: trồng cây xanh, chống nóng cho
nhà ở, sử dụng quạt, luyện tập thể dục thể thao, sử dụng điều hòa hai chiều.
- Hoạt động có vai trò chống lạnh cho cơ thể: mặc áo ấm, luyện tập thể dục, thể
thao, sử dụng điều hòa hai chiều. 5