Khái Niệm và Hình Thức Nhà Nước | Pháp Luật Đại Cương | Trường Đại học Hà Nội

🥴 W1. cont L/T Date 07/11/2024 Tags PLDC
Hình thức nhà nước
Khái niệm: cách thức, trình tự, phương pháp thực hiện quyền lực nhà nước.
Cấu thành: hình thức chính thể, hình thức cấu trúc, hình thức chính trị
Hình thức chính thể
Cơ quan quyền lực cao nhất TW Lập pháp) Nhân dân Biến dạng Chính thể quân chủ Quân chủ tuyệt đối Quan chủ hạn chế Chính thể cộng hoà
Cộng hoà Quý tộc: cộng hoà quý tộc tầng lớp quý tộc có quyền bầu cử
thành lập cơ quan quyền lực cao nhất
Cộng hoà Dân chủ: phải đáp ứng luật lệ được đề ra mới được bầu cử
thành lập cơ quan quyền lực cao nhất. ấ W1. cont 1
Hình thức cấu trúc
Khái niệm: cấu tạo nhà nước thành các cơ quan theo các đơn vị hành chính -
lãnh thổ và việc xác lập mqh giữa các chính quyền với nhau.
nn đơn nhất: là một nn duy nhất có chủ quyền hoàn toàn, 1 hệ thống pháp luật.
nn liên bang: do nhiều tiểu bang hợp thành, có 1 nn chung, mỗi bang có 1 pháp luật riêng.
Cách cấu tạo bộ máy nhà nước theo chiều dọc: TW đến địa phương.
Liên minh duy nhất: liên minh châu âu
Chế độ chính trị
Khái niệm: là phương pháp, thủ đoạn được sd để tổ chức, thực hiện quyền lực nn.
Tiêu chí đánh giá: sự tham gia của nhân dân vào việc tổ chức, hoạt động của
cơ quan nn, bàn bạc, thảo luận, quyết định các vấn đề quan trọng.
dân chủ - phi dân chủ (hôn quân → phi dân chủ)
? Hãy chỉ ra điểm khác biệt về hình thức cấu trúc của nhà nước VN (đơn nhất) so với nhà nước
Hoa Kỳ (liên bang), lý do của sự khác biệt trên là gì lịch sử hình thành bản chất đường lối ctri yếu tố khác… W1. cont 2
4. NHÀ NƯỚC CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
4.1. Bản chất và chức năng
Vừa mang đầy đủ yếu tố của nn xã hội chủ nghĩa, vừa mang đặc trưng riêng
gắn liền với điều kiện kinh tế - xã hội của đất nước. Bản chất của nn XHCN VN
nn pháp quyền XHCN của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân.
nn dân chủ, trực tiếp tổ chức và quản lý các mặt của đời sống XH.
nn thống nhất của các dân tộc cùng sinh sống trên lãnh thổ đất nước.
nn do Đảng cộng sản VN lãnh đạo.
Chức năng của nn XHCN VN (tự nghiên cứu)
4.2. Nguyên tắc tổ chức
Nguyên tắc tổ chức và hoạt động BMNN VN
Tất cả quyền lực nn thuộc về Nhân dân.
Quyền lực nn là thống nhất, có sự phân công, phối hợp, kiểm soát.
ĐCSVN lãnh đạo (điều 4  hiến pháp 2013
Tập trung dân chủ (điều 6 và 8  hiến pháp 2013
Pháp chế XHCN (đọc thêm)
? Quy định tại đâu: Hiến pháp 2013
4.3. Hệ thống cơ quan trong BMNN VN Hiến pháp 2013
Các đạo luật về tổ chức Cơ quan quyền lực W1. cont 3
CQ hành chính, chủ tịch nước, CQ xét xử, CQ kiểm soát, CQ hiến định độc lập.
Tên gọi khác: cơ quan đại biểu dân cử Cấp TW Quốc hội
Địa phương: Hội đồng ndan các cấp Quốc hội
Cách thức thành lập: do cử tri cả nước bầu ra theo nguyên tắc phổ thông,
bình đẳng, trực tiếp, bỏ phiếu kín.
Thành phần: các đại biểu quốc hội đại diện cho các vùng miền, tầng lớp nhân dân.
Thẩm quyền: tối cao, quyết định những vấn đề thuộc chủ quyền quốc gia.
Chức năng: lập hiến, lập pháp, giám sát tối cao, quyết định vấn đề quan trọng.
? Tại sao không bỏ phiếu công khai mà bỏ phiếu kín
Để bảo đảm an toàn cho chính cử tri
Hội đồng nhân dân các cấp
Cách thức thành lập: do cử tri địa phương trực tiếp bầu ra.
Thành phần: gồm các đại biểu hội đồng nhân dân, đại diện cho ý chí,
nguyện vọng của nhân dân địa phương.
Chức năng: quyết định các vấn đề quan trọng của địa phương; giám sát????????? Cơ quan hành chính
Đặc điểm chung của cơ quan hành chính
Cách thức thành lập: do cơ quan quyền lực cùng cấp bầu ra.
Chức năng: quản lý hành chính nhà nước
Hoạt động cụ thể:??????????
Chính phủ - cách thức thành lập
Do quốc hội thành lập, nhiệm kỳ theo quốc hôik. W1. cont 4
Thủ tướng Chính phủ do quốc hội bầu.
Vị trí, tính chất pháp lý
Cơ quan hành chính nn cao nhất.
Cơ quan chấp hành của quốc hội, báo cáo trước quốc hội. Chức năng
Tổ chức thi hành Hiến pháp và pháp luật.
Trình dự án luật, ban hành văn bản quy phạm pháp luật VBQPPL.
Uỷ ban nhân dân các cấp: do hội đồng ndan cùng cấp bầu ra.
Vị trí, tính chất pháp lý:
CQ chấp hành của hội đồng ndan cùng cấp. CQ ta??????????
? phân tích mqh giữa các cơ quan cách thức hình thành nhiệm kỳ hđ chức năng, nhiệm vụ Chủ tịch nước
Là người đứng đầu nn, thay mặt nước CHXNCNVN về đối nội và đối ngoại
(điều 86, Hiến pháp 2013
Cách thức thành lập: do Quốc hội bầu trong số các đại biểu Quốc hội.
Nhiệm vụ: điều 88, Hiến pháp 2013
Khá nhiều quyền trong cả lĩnh vực lập pháp, hành pháp, tư pháp - mang tính đại diện cho nn. Cơ quan xét xử
Toà án ndan là cơ quan xét xử của nước CHXHCN VN, thực hiện quyền tư
pháp (khoản 1, điều 102, Hiến pháp 2013 W1. cont 5
Phân chia theo thẩm quyền lãnh thổ: TAND tối cao → cấp cao → cấp tỉnh → cấp huyện. Cơ quan kiểm sát
Viện kiểm sát ndan thực hành quyền công tố, kiểm sát hoạt động tư pháp
Khoản 1, Điều 107, Hiến pháp 2013.
Cơ cấu: VKSND tối cao → cấp cao → cấp tỉnh → cấp huyện
Cơ quan hiến định độc lập
Hội đồng bầu cử quốc gia Do Quốc hội thành lập
Tổ chức bầu cử đại biểu Quốc hội; chỉ đạo, hướng dẫn bầu cử đại biểu HĐND các cấp. Kiểm toán nhà nước Do Quốc hội thành lập.
Thực hiện kiểm toán việc quản lý, sử dụng tài chính, tài sản công.
? Tại sao QH thành lập quyết định đây là cơ quan độc lập
Xuất phát từ tình hình tham nhũng
vẽ thêm một cột dọc và cột ngang bắt đầu từ vạch đỏ trở lên là TW, dưới mỗi cơ quan để ra 3 dòng
CQ quuyeenf lực → hành chính → kiểm sát → hiến định độc lập
quốc hội + chính phủ hđ theo nguyên tắc điều hành
cơ quan hành chính: song trùng, trực thuộc
4.4. Vị trí của nhà nước XHCN VN trong hệ thống chính
trị (tự nghiên cứu) W1. cont 6