Khái niệm và Phân loại Tài chính Công tại Việt Nam | Quản lý tài chính công | Trường Đại Học Lâm Nghiệp

Buổi 1: (17/10)
Câu 1: Trình bày khái niệm và phân loại về tài chính công  Các quan niệm về TCC
- Từ góc nhìn của kinh tế học
+ TCC được xem là một nhánh của kinh tế học (kinh tế học công cộng)
+ Nghiên cứu: sự can thiệp của Nhà nước nhằm khắc phục các thất bại thị
trường qua công cụ thu, chi (sử dụng ntn, tác động của thu chi đến nền kinh tế) - Từ góc nhìn thể chế:
+ Theo nghĩa rộng: TCC được hiểu là tài chính của khu vực công gắn với
những hoạt động thu chi của Chính phủ chung và doanh nghiệp công nhằm
thực hiện các chức năng của Nhà nước trong từng thời kỳ
+ Theo nghĩa hẹp: TCC được hiểu là tài chính của Chính phủ chung, chỉ gắn
với hoạt động thu chi của Chính phủ chung
 Khái niệm: TCC là những hoạt động thu chi gắn với các quỹ tiền tệ của
các cấp chính quyền nhằm thực hiện các chức năng kinh tế - xã hội của Nhà nước  Phân loại - K/n - Có 3 cách phân loại
+ Phân loại theo tổ chức hệ thống chính quyền
+ Phân loại theo mục đích tổ chức quỹ
+ Phân loại theo chủ thể quản lý trực tiếp - Phân tích
 Tổ chức hệ thống chính quyền
- Tài chính của Chính phủ chung bao gồm tài chính của cấp chính
quyền Trung ương và tài chính của cấp chính quyền địa phương
- Chính quyền địa phương được tổ chức ở các đơn vị hành chính phù
hợp với đặc điểm nông thôn, đô thị, hải đảo, đơn vị hành chính – kinh tế đặc biệt
- Tương ứng với mỗi cấp chính quyền địa phương là 1 cấp tài chính
công mà cốt lõi của nó là Ngân sách Nhà nước, cụ thể:
+ TCC cấp tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương (TCC cấp tỉnh)
+ TCC cấp huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh (TCC cấp huyện)
+ TCC cấp xã, phường, thị trấn (TCC cấp xã)
+ TCC đơn vị hành chính – kinh tế đặc biệt
 Mục đích tổ chức quỹ
- NSNN là toàn bộ các khoản thu, chi của Nhà nước được dự toán và
thực hiện trong một khoảng thời gian nhất định do cơ quan nhà
nước có thẩm quyền quyết định để bảo đảm thực hiện các chức
năng, nhiệm vụ của Nhà nước. NSNN bao gồm: Ngân sách trung
ương và Ngân sách địa phương
- Các quỹ ngoài NSNN: Theo Luật NSNN 2015: Quỹ ngoài NSNN
là quỹ do cơ quan có thẩm quyền quyết định thành lập, hoạt động
độc lập với NSNN, nguồn thu, nhiệm vụ thu chi của quỹ để thực
hiện các nhiệm vụ theo quy định của PL
- Vd: Quỹ BHXH, Quỹ Bảo hiểm thất nghiệp, Quỹ bảo trì đường bộ,..
 Chủ thể trực tiếp quản lý
- Tài chính của các cấp chính quyền:
+ TCC cấp Trung ương: Chính phủ, Quốc hội, Tòa án,...
+ TCC cấp tỉnh: Ủy ban nhân dân, Hội đồng nhân dân cấp tỉnh,..
- Tài chính của các đơn vị dự toán:
+ Đơn vị dự toán ngân sách là các cơ quan, tổ chức, đơn vị được cấp
có thẩm quyền giao dự toán ngân sách
+ Đơn vị dự toán ngân sách gồm: các cơ quan nhà nước, đơn vị vũ
trang nhân dân, đơn vị sự nghiệp công lập, tổ chức chính trị tổ chức chính trị - xã hội,…
+ Đơn vị dự toán ngân sách có 4 cấp:
Đơn vị dự toán cấp I là đơn vị dự toán ngân sách được Thủ tướng
Chính phủ hoặc Ủy ban nhân dân giao dự toán ngân sách
Trong 1 cấp ngân sách, tùy thuộc vào thẩm quyền phân bổ, giao dự
toán ngân sách cho đơn vị cấp dưới trực thuộc; chịu trách nhiệm trước
Nhà nước về việc tổ chức, thực hiện công tác kế hoạch và quyết toán
ngân sách của đơn vị mình, công tác ké toán và quyết định ngân sách
của các đơn vị dự toán cấp dưới mà có thể có các đơn vị dự toán trung
gian với tên gọi dự toán cấp II, cấp III trước khi ngân sách được phân
bổ đến đơn vị sử dụng ngân sách (cấp IV)
Vd: Cấp 1: Bộ Tài chính, Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn
Cấp 2: Tổng cục thuế, Tổng cục lâm nghiệp
Cấp 3: Cục thuế, cục kiểm lâm
Cấp 4: Chi cục thuế, chi cục kiểm lâm Câu 2
Khái niệm Quản lí TCC: là quá trình tổ chức công thuộc các cấp chính
quyền xây dựng kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo, theo dõi và đánh giá việc
thực hiện kế hoạch thu, chi, vay nợ nhằm thực hiện các chính sách
TCC 1 cách hiệu quả trong từng thời kỳ
- Mục tiêu: Kỷ luật tài khóa tổng thể:
+ Là gì? được hiểu là giới hạn ngân sách được duy trì bền vững trong trung hạn
+ Vì sao? đảm bảo thu chi, không làm mất ổn định kinh tế vĩ mô + Yêu cầu:
* Lập kế hoạch thu, chi ngân sách cần xem xét đến ổn định kinh tế vĩ mô theo chu kỳ kinh tế
* Bảo đảm dự báo thu, chi đáng tin cậy: giới hạn tổng thu, tổng chi,
bội chi, nợ công, tổng chi đầu tư, tổng chi thường xuyên (thường so
sánh với GDP) cho kế hoạch tài chính trung hạn, hàng năm
+ Thiết lập mức trần chi tiêu cho các bộ ngành, địa phương có tính
hiện thực trong kế hoạch tài chính - ngân sách trung hạn, chi tiêu mới
phải chỉ rõ nguồn bảo đảm
+ Đảm bảo tính toàn diện và tính minh bạch của thu, chi ngân sách + Ví dụ:
* Điều 9 luật NSNN 2015 quy định về nguyên tắc phân cấp quản lý
nguồn thu, nhiệm vụ chi và quan hệ giữa các cấp ngân sách.
* Điều 17 luật NSNN 2015 nêu rõ về kế hoạch tài chính 5 năm
* Ngoài ra tham khảo 1 số điều như điều 7,8,41,42,43 LNSNN2015 -