Lý thuyết môn Luật ngân hàng | Trường Đại học Mở Thành phố Hồ Chí Minh

lOMoARcPSD|37955254
Lý thuyết môn Luật ngân hàng
Luật Ngân hàng (Trường Đại học Mở Thành phố Hồ Chí Minh) Scan to open on Studeersnel
Studocu is not sponsored or endorsed by any college or university
Downloaded by Vy T??ng (tuongvy290720@gmail.com) lOMoARcPSD|37955254 Mục lục
Chương 1 (Những vấn đề lý luận chung về ngân hàng và pháp luật ngân hàng)
1. Thế nào là hoạt động ngân hàng và đặc điểm hoạt động ngân hàng?
2. Khái quát quá trình hình thành và phát triển của ngân hàng Việt Nam?
3. Tại sao nói NHNN là NH của các NH?
4. Thế nào là hệ thống ngân hàng hai cấp? Đặc điểm của hệ thống ngân hàng hai cấp.
5. So sánh hệ thống ngân hàng một cấp và hệ thống ngân hàng hai cấp.
7/ Vị trí pháp lí và chức năng của ngân hàng?
8. Có ý kiến cho rằng khái niệm hoạt động tổ chức tín dụng hiện nay còn quá hẹp, gây khó khăn cho
các tổ chức tín dụng khi muốn mở rộng hoạt động kinh doanh của mình. Anh (chị) có nhận xét gì về ý kiến này.
9. Chủ thể thực hiện hoạt động ngân hàng? Ngân hàng Nhà nước Việt Nam có kinh doanh tiền tệ hay không?
10. Tại sao nói hoạt động ngân hàng là hoạt động kinh doanh có điều kiện?
11. Điểm khác nhau cơ bản giữa hoạt động ngân hàng và các hoạt động kinh doanh khác là gì? Nhận
xét về điểm khác nhau này?
12. Anh chị hiểu thế nào là tiền? Giấy tờ có giá (Sec, Hối phiếu, Trái phiếu, Kỳ phiếu…) có phải là tiền không?
13. Theo anh (chị) đặc điểm gì cần quan tâm nhất khi thực hiện hoạt động ngân hàng? Lý giải đặc điểm đó?
14. Rủi ro trong hoạt động ngân hàng xuất phát từ đâu?
15. Tại sao nói NHNN là NH của Chính Phủ?
16. Nêu các thẩm quyền of NHNN trong thực hiện chức năng quản lý NN và trình bày cơ sở để pháp luật
giao thẩm quyền cho NHNN quản lý?
17. Nêu sự giống và khác nhau cơ bản giữa chi nhánh NHNN với văn phòng đại diện của NHNN?
18 Phân tích vai trò quan trọng của hoạt động ngân hàng đối với nền kinh tế Việt Nam. Cho ví dụ chứng minh.
19. Tại sao ví hoạt động ngân hàng như “chỗ trũng của nền kinh tế”?
20. Có nhận xét: “Hầu hết các cuộc khủng hoảng kinh tế, xã hội, chính trị đều xuất phát từ tâm điểm là
cuộc khủng hoảng tài chính”. Anh (chị) có bình luận gì về nhận xét trên? Cho ví dụ thực tiễn.
21 Hoạt động tín dụng của NHNN có điểm khác biệt nào so với hoạt động tín dụng của TCTD?
Downloaded by Vy T??ng (tuongvy290720@gmail.com) lOMoARcPSD|37955254
22 Khái niệm luật ngân hàng? Khái niệm, phân loại đối tượng điều chỉnh luật ngân hàng? Anh (chị) có
nhận xét gì về đối tượng điều chỉnh của luật ngân hàng?
23 Nguồn điều chỉnh của luật ngân hàng là gì?
24 Khái niệm, đặc điểm quan hệ pháp luật ngân hàng? Nhận xét gì về mức độ “tự do ý chí” của các chủ
thể khi tham gia vào quan hệ pháp luật ngân hàng so với các quan hệ pháp luật khác?
25 Địa vị pháp lí của Ngân hàng nhà nước Việt Nam.
Chương 2: (Địa vị pháp lý của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam)
1/Anh (chị) hãy lý giải tại sao Việt Nam lại chọn mô hình ngân hàng trung ương là cơ quan ngang bộ của
Chính phủ (không thuộc Quốc hội hay Bộ Tài chính)?
2 Tại sao pháp luật ngân hàng Việt Nam lại quy định: “Ngân hàng Nhà nước Việt Nam là một pháp nhân”. Hãy chứng minh?
3 Những khoản vay nước ngoài nào phải thực hiện đăng ký với Ngân hàng Nhà nước?
4 Chứng minh Ngân hàng Nhà nước Việt Nam là ngân hàng trung ương của nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
5 Trình bày cơ cấu tổ chức, lãnh đạo, điều hành Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.
6 Hội đồng chính sách tiền tệ quốc gia có phải là một bộ phận thuộc ngân hàng Nhà nước hay không?
Chức năng của cơ quan này?
7 Có ý kiến cho rằng: Việc quy định thành lập chi nhánh Ngân hàng Nhà nước Việt Nam ở mỗi tỉnh, thành
phố như hiện nay là không cần thiết, làm cho bộ máy quản lý hành chính cồng kềnh, hoạt động kém hiệu
quả. Anh (chị) có đồng ý với quan điểm trên hay không? Giải thích?
8 Anh (chị) có nhận xét gì về vị trí pháp lý và vai trò của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam hiện nay? Có ý
kiến cho rằng nên nâng cao hơn nữa vị thế và tính độc lập của ngân hàng Nhà nước trong bộ máy nhà
nước ta hiện nay để ngân hàng Nhà nước có thể phát huy tích cực hiệu quả hoạt động của mình. Anh
(chị) hãy bày tỏ suy nghĩ của mình?
9 Thế nào là một NHTW hiện đại?
10 Chính sách tiền tệ quốc gia là gì? Việc thực hiện chính sách tiền tệ này như thế nào? Bằng hiểu biết
của mình, anh (chị) hãy cho ví dụ thực tiễn.
11 Tái cấp vốn là gì? Cách thức vận hành công cụ này thế nào? Thực tế việc sử dụng công cụ này hiện nay?
12 Tại sao nói ‘Tái cấp vốn là hình thức cấp tín dụng có bảo đảm’. Chứng minh?
13 Khái niệm lãi suất? Hiện nay ngân hàng Nhà nước sử dụng công cụ lãi suất để điều tiết nền kinh tế như thế nào?
Downloaded by Vy T??ng (tuongvy290720@gmail.com) lOMoARcPSD|37955254
14 Ảnh hưởng của lãi suất đến nền kinh tế
15 Lãi suất cơ bản là gì? Ý nghĩa của lãi suất cơ bản?
16 Có ý kiến cho rằng nên bỏ quy định về lãi suất cơ bản vì nó hạn chế quyền tự do kinh doanh của các tổ
chức tín dụng và tổ chức khác thưc hiện hoạt động ngân hàng. Anh (chị) có suy nghĩ gì về vấn đề này?
17 Dự trữ bắt buộc là gì? Tại sao ngân hàng Nhà nước lại quy định các tổ chức tín dụng phải dự trữ bắt buộc?
18 Việc quy định dự trữ bắt buộc như thế nào? Cách thức vận hành công cụ này? Thực tế việc sử dụng công cụ này?
19 Hiểu thế nào là tỷ giá hối đoái? Tỷ giá được hình thành như thế nào?
20 Vai trò và các yếu tố ảnh hưởng đến tỷ giá hối đoái
21 Nêu hiểu biết của anh chị về chính sách tiền tệ của Việt Nam hiện nay?
22 Khái niệm nghiệp vụ thị trường mở (theo luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã sửa đổi, bổ sung)?
23 Cách thức vận hành công cụ nghiệp vụ thị trường mở như thế nào?
24 Ưu và nhược điểm của công cụ nghiệp vụ thị trường mở, từ đó rút ra nhận xét về công cụ này so với
các công cụ thực hiện CSTT khác.
25 Trình bày hoạt động phát hành tiền của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam. Khi nào ngân hàng Nhà nước
phát hành tiền? Nguyên tắc phát hành tiền?
26 Trình bày lí do giải thích tại sao Ngân hàng nhà nước là cơ quan độc quyền phát hành tiền?
27 Ngân hàng Nhà nước Việt Nam phát hành tiền qua những phương thức nào? Ưu và nhược điểm từng phương thức phát hành?
28 Hoạt động tín dụng của ngân hàng Nhà nước khác gì với hoạt động tín dụng của các tổ chức tín dụng?
Lý do dẫn đến sự khác biệt đó?
29 Trình bày các phương thức hoạt động tín dụng của ngân hàng Nhà nước? So sánh phương thức tái cấp
vốn với phương thức cho vay cứu cánh (cho vay nhằm phục hồi khả năng thanh toán).
30 Giải thích tại sao mục tiêu hoạt động của ngân hàng Nhà nước là không vì mục tiêu lợi nhuận nhưng
khi thực hiện hoạt động tín dụng (ví dụ cho vay) ngân hàng Nhà nước lại quy định lãi suất?
31 Tại sao ngân hàng Nhà nước lại không bảo lãnh cho các tổ chức, cá nhân thông thường vay vốn trừ khi
có chỉ định của Chính Phủ?
32 Việc quy định ngân hàng Nhà nước chỉ bảo lãnh cho các tổ chức tín dụng vay vốn nước ngoài theo chỉ
định của Thủ tướng Chính phủ nhưng lại không bảo lãnh cho các tổ chức thông thường vay vốn nước
ngoài phải chăng đã tạo nên sự phân biệt đối xử giữa các tổ chức này? (đều là doanh nghiệp).
Downloaded by Vy T??ng (tuongvy290720@gmail.com) lOMoARcPSD|37955254
33 Tại sao ngân hàng Nhà nước lại phải quản lý ngoại hối và hoạt động ngoại hối? Việc quản lý được thực hiện như thế nào?
Chương 3: (Địa vị pháp lý của các tổ chức tín dụng)
1. Thế nào là kiểm soát đặc biệt. Việc đặt các tổ chức tín dụng vào tình trạng kiểm soát đặc biệt có ý nghĩa gì?
2 Kiểm soát đặc biệt áp dụng với những chủ thể nào và các hình thức kiểm soát ra sao?
3 Bằng những quy định của pháp luật ngân hàng Việt Nam, hãy chứng minh một trong các mục tiêu của
pháp luật ngân hàng là bảo vệ quyền lợi của người gửi tiền.
4 Hiểu thế nào là tổ chức tín dụng? So sánh tổ chức tín dụng với các tổ chức kinh doanh khác.
5 Hiểu thế nào là tổ chức tín dụng nước ngoài? tổ chức tín dụng nước ngoài muốn thực hiện hoạt động
ngân hàng tại Việt Nam có thể được thành lập dưới hình thức nào?
6 So sánh tổ chức tín dụng ngân hàng và tổ chức tín dụng phi ngân hàng? Lý giải sự khác biệt đó.
7 Trình bày các điều kiện để được thành lập tổ chức tín dụng phi ngân hàng?
8 Đối tượng nào bị đặt vào tình trạng kiểm soát đặc biệt? Tổ chức tín dụng nước ngoài khi lâm vào tình
trạng kiểm soát đặc biệt có được đặt vào tình trạng kiểm soát đặc biệt hay không?
9 Trình bày trình tự tiến hành kiểm soát đặc biệt. Kết thúc thời hạn kiểm soát đặc biệt mà tổ chức tín
dụng được áp dụng thủ tục không khôi phục lại tình trạng hoạt động bình thường thì tổ chức tín dụng sẽ
được xử lý như thế nào?
10 Khi nào thì tổ chức tín dụng được coi là lâm vào tình trạng phá sản? So sánh dấu hiệu lâm vào tình
trạng phá sản của tổ chức tín dụng với doanh nghiệp. Giải thích vì sao lại có sự khác biệt đó?
11 Có ý kiến cho rằng hiện nay ngân hàng Nhà nước còn bao đỡ cho các ngân hàng quá nhiều (bằng
chứng là đến hiện nay chưa có ngân hàng nào phá sản). mặt khác khi chúng ta đã gia nhập WTO do đó
cần phải tạo ra một thị trường cạnh tranh bình đẳng, lành mạnh, trong đó các ngân hàng nước cũng như
ngân hàng Việt Nam cần được đối xử bình đẳng với nhau. Anh (chị) hãy bình luận ý kiến trên.
12 Anh(chị) hiểu thế nào về sự tham gia của NHNN vào việc chia, tách, sáp nhập, hợp nhất các tổ chức tín dụng.
13 Trình bày cơ cấu tổ chức, quản lý điều hành của một tổ chức tín dụng.
14 Tổ chức tín dụng có thể huy động vốn thông qua những cách thức nào? Trình bày từng cách thức đó.
15 Vì sao tổ chức tín dụng phi ngân hàng lại không được huy động tiền gửi của cá nhân?
16 Sự khác nhau giữa tiền gửi có kì hạn, không kì hạn và tiền gửi tiết kiệm là gì? Vì sao phải phân ra làm
nhiều loại tiền gửi như vậy?
Downloaded by Vy T??ng (tuongvy290720@gmail.com) lOMoARcPSD|37955254
17 Bảo hiểm tiền gửi là gì? Pháp luật ngân hàng quy định ra sao về vấn đề này.(đối tượng phải tham gia
bảo hiểm, đối tượng được hưởng bảo hiểm, điều kiện hưởng bảo hiểm, mức hưởng…).
18 Mục đích của bảo hiểm tiền gửi ?
19 Có ý kiến nên đưa ngoại tệ vào danh mục tiền gửi được chi trả bảo hiểm nhằm tránh sự phân biệt đối
xử, thế nhưng hiện nay các nhà làm luật vẫn không đồng ý với ý kiến này. Anh (chị) suy nghĩ thế nào về vấn đề này.
20 So sánh hai phương thức huy động vốn bằng cách nhận tiền gửi và phát hành giấy tờ có giá. Theo anh
(chị) phương thức huy động phát hành giấy tờ có giá có những ưu, nhược điểm gì
21 Thế nào là hoạt động cấp tín dụng của tổ chức tín dụng? Trình bày các phương thức cấp tín dụng?
22 Tại sao pháp luật ngân hàng lại quy định tổ chức tín dụng không được kinh doanh bất động sản?
23 Tại sao TCTD không được góp vốn, mua cổ phần của các doanh nghiệp, tổ chức tín dụng khác là cổ
đông, thành viên góp vốn của chính tổ chức tín dụng đó?
Chương 4: Pháp luật về quản lý tiền tệ và ngoại hối
1 Trình bày cách hiểu về khái niệm về ngoại hối?
2 Các hoạt động ngoại hối hiện nay? Theo anh chị hoạt động ngoại hối có những đặc điểm gì về chủ thể ?
3 Trình bày hiểu biết của anh chị về thị trường ngoại hối hiện nay tại Việt Nam
4 Các quy định hiện hành về quản lý ngoại hối của ngân hàng hiện nay?
Chương 5: (Pháp luật điều chỉnh hoạt động cấp tín dụng của tổ chức tín dụng)
1 Hiểu thế nào là tín dụng? Quan hệ mua bán, bảo lãnh ngân hàng có phải là quan hệ tín dụng không? Vì sao?
2 Đặc điểm cơ bản của bảo lãnh ngân hàng
3 Tại sao trong các loại hình tín dụng thì tín dụng ngân hàng là hình thức phổ biến và quan trọng nhất hiện nay?
4 Chứng minh tín dụng ngân hàng là một kênh truyền tải tác động của nhà nước đến các mục tiêu kinh tế
vĩ mô (giá cả, tạo công ăn việc làm và tăng trưởng kinh tế).
5 Tại sao nói hoạt động cho vay là một trong các hình thức cấp tín dụng? So sánh hoạt động cho vay với
các hình thức cấp tín dụng khác. Nêu rõ ưu điểm của phương thức cấp tín dụng này?
6 Chứng minh bảo lãnh ngân hàng là một hình thức cấp tín dụng có điều kiện.
Downloaded by Vy T??ng (tuongvy290720@gmail.com) lOMoARcPSD|37955254
7 Phân tích các nguyên tắc cho vay. Theo anh/chị nguyên tắc nào quan trọng nhất? Vì sao?
8 Lý giải tại sao khi bên đi vay trả tiền vay trước hạn thì thường bị phạt.
9 Vì sao pháp luật lại quy định giới hạn cho vay? Trường hợp nhu cầu vay vượt quá quy định cho phép thì giải quyết thế nào?
10 Lý giải tại sao giới hạn cho vay của ngân hàng lại cao hơn phi ngân hàng?
11 Tại sao các đối tượng quy định tại điều 126 Luật các tổ chức tín dụng thì không được cấp tín dụng mà
các đối tượng quy định tại điều 127 chỉ bị hạn chế cấp tín dụng?
12 Hạn chế cấp tín dụng là gì? các trường hợp hạn chế cấp tín dụng? Các trường hợp cấm cấp tín dụng?
13 Tại sao pháp luật quy định hợp đồng tín dụng là hợp đồng mẫu. Theo anh(chị) vấn đề này có ảnh
hưởng đến quyền và lợi ích của bên đi vay không? Giải thích?
14 Phân tích các điều kiện vay vốn? Dưới góc độ ngân hàng, theo anh/chị khi thẩm định các điều kiện vay
vốn nên chú ý điều kiện nào nhất? Vì sao?
15 Hình thức pháp lý của hợp đồng tín dụng? Tại sao pháp luật lại quy định như vậy?
16 Tranh chấp phát sinh từ hợp đồng tín dụng là loại tranh chấp gì?. Xác định phương thức giải quyết loại tranh chấp này.
17 Biện pháp bảo đảm tiền vay là gì? Ý nghĩa của biện pháp bảo đảm tiền vay?
18 Trình bày các biện pháp bảo đảm tiền vay trong hoạt động ngân hàng?
19 Khái niệm, đặc điểm và vai trò của hoạt động bảo lãnh ngân hàng
20 Thế nào là tài sản hình thành trong tương lai? Tài sản này có dùng để bảo đảm tiền vay được không? Tại sao?
21 Nhận xét gì về điều kiện của loại tài sản này so với các điều kiện của một tài sản bảo đảm nói chung.
22 Một tài sản có thể dùng để đảm bảo cho nhiều khoản vay được không? Phải thoả mãn những điều kiện nào?
23 Một tài sản có thể đảm bảo cho nhiều nghĩa vụ, thế chấp tại nhiều ngân hàng không?
24 Các bên cùng nhận bảo đảm bằng một tài sản có thể thỏa thuận thứ tự ưu tiên thanh toán hay
không? Nhận xét gì về phạm vi bảo đảm được thỏa thuận?
25 Đăng ký giao dịch bảo đảm là gì? Có phải trong mọi trường hợp giao dịch bảo đảm phải đăng ký
không? Cơ quan nào có thẩm quyền đăng ký biện pháp bảo đảm?
26 Ý nghĩa của đăng ký giao dịch bảo đảm?
27 Giao dịch bảo đảm có hiệu lực tại thời điểm nào? Tại thời điểm phát sinh hiệu lực giao dịch bảo đảm
có ý nghĩa như thế nào? Phân biệt với thời điểm phát sinh hiệu lực “(giá trị pháp lý) với người thứ ba kể
từ thời điểm đăng ký giao dịch bảo đảm.
Downloaded by Vy T??ng (tuongvy290720@gmail.com) lOMoARcPSD|37955254
28 Khi nào tài sản bảo đảm được xử lí? Nguyên tắc xử lý? Phương thức xử lý? Khi không có thoả thuận
thì tài sản được xử lí như thế nào?
29 Trường hợp 1 tài sản dùng để đảm bảo cho nhiều khoản vay tại nhiều tổ chức tín dụng khác nhau. Giả
sử 1 khoản vay đến hạn và tài sản bảo đảm được đem ra xử lý thì các khoản vay khác sẽ xử lý như thế
nào? Thứ tự xử lý như thế nào?
30 Trường hợp 1 khoản vay được bảo đảm bằng nhiều giao dịch bảo đảm. Khi khoản vay đến hạn các
giao dịch bảo đảm sẽ được xử lý như thế nào?
31 Trường hợp sau khi xử lý tài sản bảo đảm mà vẫn không đủ để thu hồi nợ thì ngân hàng có được
quyền đòi tiếp bên vay và bên bảo đảm không?
32 Nếu 1 bên thứ ba dùng tài sản của mình để đảm bảo nghĩa vụ trả nợ của bên đi vay đối với tổ chức tín
dụng thì hợp đồng này là gì? Giải thích?
33 Trong trường hợp, khách hàng vay chậm trả vốn gốc lẫn lãi do lý do khách quan, khách hàng có thể
làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình?
34 Điểm khác biệt giữa thế chấp và cầm cố là gì?
35 Anh(chị) hiểu quy định: “GDBĐ có giá trị pháp lý đối với người thứ ba kể từ thời điểm đăng ký” như thế nào?
36. Hợp đồng tín dụng vô hiệu có làm cho giao dịch bảo đảm vô hiệu theo hay không? Tại sao?
Chương 6: (Pháp luật về dịch vụ thanh toán qua tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán)
1/So sánh hoạt động thanh toán và hoạt động cung ứng dịch vụ thanh toán.
2 Dịch vụ trung gian thanh toán là gì? Điều kiện được cấp phép cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán? Thủ tục và hồ sơ
3 Điều kiện để được Ngân hàng Nhà nước cấp giấy phéo hoạt động cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán
4. Quy trình, thủ tục, hồ sơ cấp giấy phép hoạt động dịch vụ trung gian thanh toán
5 So sánh phương thức thanh bằng tiền mặt và thanh toán bằng thẻ tín dụng. Nhận xét về các phương
thức thanh toán này ở nước ta hiện nay.
6. Theo anh/chị, Hiện nay có những loại thẻ ngân hàng nào?
7/ Tại sao nói sec là lệnh chi tiền của chủ tài khoản? Chứng minh tính bắt buộc trả tiền của sec?
8 Lý giải vì sao sec được coi là giấy tờ có giá.
9 Người ký phát hành sec có quyền đình chỉ thanh toán tờ sec hay không? Vì sao pháp luật lại quy định như vậy?
Downloaded by Vy T??ng (tuongvy290720@gmail.com) lOMoARcPSD|37955254
10 Nếu người ký phát hành sec vượt quá số tiền trên tài khoản của người ký phát thì có bị chế tài không? Tại sao?
11. So sánh sự khác nhau giữa sec và giấy uỷ nhiệm chi.
12 So sánh ủy nhiệm thu và ủy nhiêm chi ?
13 Quá 30 ngày kể từ ngày phát hành sec nếu người thụ hưởng sec không xuất trình sec để thanh toán
thì đương nhiên bị mất quyền yêu cầu người bị ký phát thanh toán.
14 Trường hợp người thụ hưởng xuất trình sec để thanh toán tại ngân hàng mà bị từ chối thì người thụ
hưởng có những cách nào để bảo vệ quyền lợi của mình?
15 Phân biệt sec bảo chi và sec bảo lãnh.
16 Phân biệt thư tín dụng với cam kết bảo lãnh ngân hàng.
17 Thư tín dụng là gì ? Quy định về thanh toán bằng thư tín dụng
Câu hỏi lý thuyết luật ngân hàng chương 1
(Những vấn đề lý luận chung về ngân hàng và pháp luật ngân hàng)
1. Thế nào là hoạt động ngân hàng và đặc điểm hoạt động ngân hàng?
Hoạt động ngân hàng là việc kinh doanh cung ứng thường xuyên một hoặc một số nghiệp vụ như
nhận tiền gửi, cấp tín dụng, cung ứng dịch vụ thanh toán qua tài khoản.
+ Hoạt động nhận tiền: Theo khoản 13 điều 4 Luật tổ chức tín dụng năm 2010 thì hoạt động nhận
tiền gửi là hoạt động nhận tiền của tổ chức, cá nhân dưới hình thức tiền gửi không kỳ hạn, tiền gửi có
kỳ hạn, tiền gửi tiết kiệm, phát hành chứng chỉ tiền gửi, kỳ phiếu, tín phiếu và các hình thức nhận tiền
gửi khác theo nguyên tắc có hoàn trả đầy đủ tiền gốc, lãi cho người gửi tiền theo thỏa thuận.
Việc nhận tiền gửi được thực hiện diễn ra liên tục và thường xuyên nhất tại Ngân hàng, việc nhận tiền
gửi là một trong những hoạt động giúp cho ngân hàng huy động được nguồn tiền, nguồn vốn để duy
trì hoạt động khác của ngân hàng.
+Hoạt động cấp tín dụng: Theo khoản 14 Điều 4 Luật tổ chức tín dụng năm 2010 thì hoạt động cấp tín
dụng là việc thỏa thuận để tổ chức, cá nhân sử dụng một khoản tiền hoặc cam kết cho phép sử dụng
một khoản tiền theo nguyên tắc có hoàn trả bằng nghiệp vụ cho vay, chiết khấu, cho thuê tài chính,
bao thanh toán, bảo lãnh ngân hàng và các nghiệp vụ cấp tín dụng khác. Đây là hoạt động chủ yếu của
ngân hàng, việc cấp tín dụng cho một tổ chức hay cá nhân được phép sử dụng được hiểu như một
giao kết qua lại giữa các bên khách hàng và ngân hàng đó
+ Hoạt động cung ứng dịch vụ thanh toán qua tài khoản: Căn cứ theo khoản 15 điều 4 Luật tổ chức tín
dụng năm 2010 thì hoạt động cung ứng dịch vụ thanh toán qua tài khoản được hiểu là việc cung ứng
phương tiện thanh toán; thực hiện dịch vụ thanh toán séc, lệnh chi, ủy nhiệm chi, nhờ thu, ủy nhiệm
thu, thẻ ngân hàng, thư tín dụng và các dịch vụ thanh toán khác cho khách hàng thông qua tài khoản
Downloaded by Vy T??ng (tuongvy290720@gmail.com) lOMoARcPSD|37955254 của khách hàng.
+ Hoạt động cho vay: Căn cứ tại khoản 16 Điều 4 Luật tổ chức tín dụng năm 2010 thì hoạt động cho
vay được hiểu là hình thức cấp tín dụng, theo đó bên cho vay giao hoặc cam kết giao cho khách hàng
một khoản tiền để sử dụng vào mục đích xác định trong một thời gian nhất định theo thỏa thuận với
nguyên tắc có hoàn trả cả gốc và lãi.
b. Đặc điểm hoạt động ngân hàng
– Hoạt động ngân hàng lấy tiền tệ làm đối tượng kinh doanh trực tiếp
– Hoạt động ngân hàng chỉ do các tổ chức tín dụng thực hiện
– Chủ thể quản lý nhà nước là ngân hàng nhà nước
– Hoạt động ngân hàng được điều chỉnh bằng Luật Ngân hàng
– Hoạt động ngân hàng là một hoạt động kinh doanh đặc thù, tính đặc thù thể hiện ở
chỗ rủi ro cao, khó quản lý, khó giám sát..
2. Khái quát quá trình hình thành và phát triển của ngân hàng Việt Nam?
Từ một nước thuộc địa không có chủ quyền về tiền tệ, ngay sau khi cách mạng tháng 8 năm 1945 thành
công, Nhà nước ta đã từng bước thiết lập được một nền tiền tệ và một hệ thống Ngân hàng độc lập với
những bước đi phù hợp sáng tạo.
Tháng 12/1945 Nhà nước cho phát hành đồng bạc Việt Nam đầu tiên được nhân dân ta hưởng ứng và
hoan nghênh, gọi là “Tờ giấy bạc cụ Hồ”. Sự ra đời của đồng tiền cách mạng đã góp phần quan trọng
trong quá trình đấu tranh với địch trên mặt trận tiền tệ, phát triển sản xuất và lưu thông hàng hoá, ổn
định giá cả, đồng thời đảm bảo cho chi tiêu ngân sách.
Ngày 3/2/1947 tổ chức tín dụng đầu tiên của Việt Nam: Nha tín dụng sản xuất được thành lập nhằm
“giúp vốn cho nhân dân phát triển sản xuất công nghiệp và nông nghiệp, đồng thời hạn chế cho vay nặng
lãi ở nông thôn và làm hậu thuẫn cho chính sách giảm tức và hướng dẫn nhân dân đi vào con đường làm ăn tập thể”.
Ngày 6/5/1951 tại Hang Bòng thuộc xã Tân trào, huyện Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang, Chủ tịch Hồ Chí
Minh đã ký sắc lệnh số 15/SL thành lập Ngân hàng Quốc gia Việt Nam. Ngân hàng Quốc gia Việt nam là
cơ quan ngang Bộ, Tổng Giám đốc Ngân hàng Quốc gia là thành viên Chính phủ. Tổng Giám đốc đầu tiên
của ngành Ngân hàng là Cố Phó Chủ tịch nước Nguyễn Lương Bằng và Phó Tổng Giám đốc là đồng chí Lê
Viết Lượng. Ngân hàng Quốc gia Việt Nam ban đầu có những nhiệm vụ chủ yếu là: Quản lý việc phát
hành giấy bạc và tổ chức lưu thông tiền tệ; quản lý Kho bạc Nhà nước; huy động vốn và cho vay phục vụ
sản xuất và lưu thông hàng hoá; quản lý kim dung bằng biện pháp hành chính; quản lý ngoại hối và các
khoản giao dịch bằng ngoại tệ và đấu tranh tiền tệ với địch. Ngân hàng Quốc gia Việt Nam ra đời thật sự
là một bước ngoặt lịch sử trong quá trình phát triển nền tiền tệ – ngân hàng của Việt Nam. Tuy nhiên từ
ngày đầu thành lập, hệ thống Ngân hàng đã phải đối mặt với nhiều khó khăn thử thách, bởi một nền kinh
tế tiểu nông lạc hậu, tự cung, tự cấp, thị trường nhỏ bé, phân tán và bị chia cắt, chi phối bởi chiến tranh;
ngân sách bội chi lớn, lạm phát gia tăng, nền kinh tế mất cân đối gay gắt. Nhưng dưới sự lãnh đạo của
Đảng, sự chỉ đạo của Chính phủ ngành Ngân hàng đã vượt qua mọi khó khăn thử thách, ngày càng khẳng
định vai trò, vị trí quan trọng của mình, góp phần tích cực vào thắng lợi của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược.
Downloaded by Vy T??ng (tuongvy290720@gmail.com) lOMoARcPSD|37955254
Sau năm 1954, miền Bắc được giải phóng, tiến hành khôi phục kinh tế, chuyển sang thời kỳ quá độ lên
CNXH. Hệ thống Ngân hàng trở thành công cụ đắc lực của Nhà nước dân chủ nhân dân trong việc tiếp
quản vùng giải phóng, khôi phục và phát triển kinh tế sau chiến tranh, thực hiện kế hoạch Nhà nước 5
năm lần thứ nhất (1960-1965) và phục vụ công cuộc đấu tranh giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.
Ngày 21/01/1960 Ngân hàng Quốc gia Việt Nam được đổi tên thành Ngân hàng Nhà nước Việt Nam để
phù hợp với Hiến pháp nước Việt Nam dân chủ cộng hoà 1959. Từ 1960 toàn Ngành đã có 221 Chi điếm
Ngân hàng huyện, 41 Chi nhánh nghiệp vụ Ngân hàng quận, thị xã và các trung tâm kinh tế ở miền Bắc.
Ngoài ra có trên 7.000 HTX tín dụng được thành lập và hoạt động trên địa bàn nông thôn.
Trải qua 2 cuộc chiến tranh khốc liệt với những nhiệm vụ hết sức nặng nề nhưng được Đảng giáo dục, rèn
luyện cả hồng và chuyên, đội ngũ cán bộ Ngân hàng ngày càng được trưởng thành trên mọi lĩnh vực hoạt
động, góp phần xứng đáng vào thắng lợi vẻ vang của sự nghiệp xây dựng CNXH ở miền Bắc và giải phòng
miền Nam thống nhất đất nước, làm tốt nghĩa vụ Quốc tế với cách mạng Lào và Cămpuchia. Hàng trăm
cán bộ Ngân hàng (trong đó có một số đồng chí Lãnh đạo) đã được Đảng điều vào Nam công tác, trực
tiếp tham gia cuộc đấu tranh trên mặt trận tiền tệ với địch và 104 cán bộ Ngân hàng đã anh dũng hy sinh
cho sự nghiệp cách mạng của Đảng.
Sau ngày đất nước thống nhất (1975) hệ thống tiền tệ Ngân hàng đã được áp dụng thống nhất trong cả
nước. Nhưng do hậu quả của cuộc chiến tranh kéo dài, thiên tai liên tục, nền kinh tế lâm vào tình trạng
suy thoái, lạm phát phi mã với 3 con số (năm 1986 lạm phát lên tới 774%) đã làm đình trệ sản xuất, đời
sống của đại bộ phận dân cư gặp nhiều khó khăn.
Để khắc phục tình trạng đó, Đảng và Nhà nước đã có nhiều giải pháp trong lĩnh vực phân phối lưu thông
(cải cách giá, tiền lương – tiền). Đặc biệt từ Đại hội VI của Đảng (họp năm 1986) đã đề ra đường lối đổi
mới toàn diện, mang tính chiến lược, mở ra thời kỳ phát triển mới của đất nước. Ngành ngân hàng thực
hịên chương trình cải cách, chuyển dần từ tập trung bao cấp sang hạch toán kinh doanh XHCN.
Từ bước khởi đầu thành công theo NĐ 53 ngày 26/3/1988 của Chính phủ về tách hệ thống Ngân hàng
thành Ngân hàng 2 cấp, ngày 24/5/1990 Nhà nước ban hành 2 Pháp lệnh Ngân hàng, đổi mới căn bản và
toàn diện hệ thống Ngân hàng Việt Nam. Theo Pháp lệnh, hệ thống Ngân hàng gồm 2 cấp: Ngân hàng
Nhà nước làm nhiệm vụ quản lý Nhà nước về tiền tệ, tín dụng và là Ngân hàng Trung ương; Các Ngân
hàng thương mại hoạt động kinh doanh trên lĩnh vực tiền tệ, tín dụng và dịch vụ ngân hàng. Sau một thời
gian được thực tiễn kiểm nghiệm, 2 Pháp lệnh Ngân hàng đã được tổng kết lên thành 2 Luật Ngân hàng,
được Quốc hội thông qua và có hiệu lực thi hành từ 01/10/1998 (và đã được sửa đổi bổ sung lần thứ nhất vào năm 2003).
Trong suốt thời kỳ đổi mới (1986-2010), hệ thống Ngân hàng đã không ngừng phát triển cả về mạng lưới
tổ chức và nội dung hoạt động. Đến nay trên cả nước đã có 5 NHTM Nhà nước; 36 NHTM cổ phần, 48 Chi
nhánh NH nước ngoài, 05 Ngân hàng liên doanh, 48 Văn phòng Đại diện nước ngoài; 17 Công ty tài chính;
13 Công ty cho thuê Tài chính và trên 1000 QTDND cơ sở hoạt động rộng khắp từ thành thị đến nông
thôn. Các nghiệp vụ ngân hàng đã trở nên đa dạng, phong phú và quy mô tăng lên nhanh chóng.
Downloaded by Vy T??ng (tuongvy290720@gmail.com) lOMoARcPSD|37955254
Trải qua nhiều thời kỳ, ngành Ngân hàng Việt Nam đã có nhiều đóng góp to lớn và có hiệu quả trong công
cuộc xây dựng và bảo vệ đất nước. Bên cạnh những đóng góp to lớn, hiệu quả đối với nền kinh tế, hàng
năm ngành Ngân hàng là một trong những ngành đi đầu và thực hiện nghiêm túc nghĩa vụ đối với Ngân
sách Nhà nước (thông qua nộp các loại thuế và lợi nhuận). Bằng nguồn quỹ phúc lợi và sự đóng góp của
cán bộ, CNV, người lao động, ngành Ngân hàng đã có nhiều đóng góp tích cực vào các hoạt động xã hội
khác, như xây nhà tình nghĩa, phụng dưỡng Bà mẹ Việt Nam anh hùng, ủng hộ các quỹ từ thiện, khuyến
học chăm sóc trẻ em, khắc phục hậu quả thiên tai, xoá đói giảm nghèo …
Công tác quản lý nhà nước về tiền tệ, tín dụng và hoạt động ngân hàng không ngừng được hoàn thiện.
Việc điều hành chính sách tiền tệ theo cơ chế thị trường có sự quản lý của Nhà nước ngày càng đạt hiệu
quả cao; góp phần tích cực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, kiểm soát lạm phát theo từng thời kỳ. Ngân
hàng Nhà nước Việt Nam đã và đang làm tốt vai trò đại diện của Chính phủ tại các Tổ chức tiền tệ quốc tế
(IMF), Ngân hàng thế giới (WB), Ngân hàng phát triển Châu á (ADB), cũng như các tổ chức song phương
và đa phương khác. Đồng thời góp phần quan trọng trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế trên mọi
lĩnh vực tiền tệ và ngân hàng.
Trong những năm gần đây, hệ thống Ngân hàng Việt Nam (NHNN và các TCTD) đã có nhiều thành tích
trong việc điều hành và thực thi các chính sách tiền tệ nhằm phục vụ mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô, góp
phần tăng trưởng kinh tế và kiểm soát lạm phát, từng bước nâng cao giá trị của đồng tiền Việt Nam.
Từ năm 2011 đến nay, Ngành Ngân hàng Việt Nam vừa tích cực triển khai thực hiện nhiệm vụ theo tinh
thần 2 Luật: Luật Ngân hàng Nhà nước và Luật các Tổ chức tín dụng (được Kỳ họp thứ 7, Quốc hội khóa
XII thông qua ngày 16/6/2010, có hiệu lực từ ngày 01/01/2011), vừa cùng với cả hệ thống chính trị nổ lực
thực hiện Nghị quyết số 11/NQ-CP ngày 24/02/2011 của Chính phủ về những giải pháp chủ yếu tập trung
kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, đảm bảo an sinh xã hội. (nói rõ nhiệm vụ nhiệm kỳ 2010-2015 và 2015-2020)
3. Tại sao nói NHNN là NH của các NH?
– Xuất phát từ vị trí pháp lý là ngân hàng trung ương, NHNN quản lý các NHTM theo một số cách
+ Bắt buộc các NHTM phải lập một tài khoản tiền gửi thanh toán tại NH trung ương
+ Bắt buộc các NHTM phải lập một tài khoản dự trữ bắt buộc tại NH trung ương – Bên cạnh đó,
+ NH trung ương còn thực hiện vai trò “Cứu cánh cuối cùng” (trường hợp NH bị mất khả năng chi trả, có
nguy cơ gây mất an toàn cho hệ thống các TCTD àNHNN cho vay tiền).
+ NH trung ương thực hiện tái cấp vốn cho các NH.
+ khách hàng của NHNN là các NH
4. Thế nào là hệ thống ngân hàng hai cấp? Đặc điểm của hệ thống ngân hàng hai cấp.
Hệ thống ngân hàng 2 cấp là hệ thống ngân hàng bao gồm: ngân hàng nhà nước và các ngân hàng chuyên
kinh doanh thương mại và các tổ chức tín dụng
Hệ thống ngân hàng trong nền kinh tế thị trường là hệ thống ngân hàng 2 cấp bởi vì:
Trong hệ thống ngân hàng 2 cấp có những lợi thế hơn hắn so với ngân hàng 1 cấp như
Downloaded by Vy T??ng (tuongvy290720@gmail.com) lOMoARcPSD|37955254
*Hệ thống ngân hàng 1 cấp
– Đơn nhất với cơ chế quản lí bao cấp, quan liêu đã làm cho hoạt động toàn ngành ngân hàng trở nên đơn phương, cứng nhắc.
– Ngân hàng nhà nước không thể làm tròn chức năng kinh doanh theo đúng nghĩa của nó, cũng như chức
năng quản lí nhà nước tiền tệ ngân hàng.
– Hoạt đông của hệ thống ngân hàng 1 cấp đã dẫn tới sự phân bổ vốn và sử dụng bốn thiếu hiệu quả làm
suy giảm lòng tin của dân chúng 
Trong khi đó hệ thống ngân hàng 2 cấp
– Có sự vượt chội hơn hẳn như có sự phân định rõ ràng giữa 2 chức năng kinh doanh của hệ thống ngân
hàng và chức năng quản lí nhà nước.
Trong đó ngân hàng tw phát hành tiền là ngân hàng của các ngân hàng,ngân hàng của chính phủ thực
hiện chức năng quản lý nhà nước các hoạt động về tiền tệ và hệ thống trong phạm vi quốc gia. Chức
năng kinh doanh tiền tệ và dịch vụ ngân hàng thuộc về các ngân hàng thương mại và các tổ chức tín
dụng. chính ví thế sư phù hợp với nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần, kinh tế thị trường nên ngân
hàng 2 cấp phải là ngân hàng trong nền kinh tế thị trường
5. So sánh hệ thống ngân hàng một cấp và hệ thống ngân hàng hai cấp. Tiêu chí
hệ thống ngân hàng một cấp
hệ thống ngân hàng hai cấp
Hỗn hợp, vừa có tư cách của cơ
quan trực thuộc CP, vừa có tư cách
Là cơ quan thuộc chính phủ và là ngân Tư cách pháp lí
của NHTW, và tư cách của NH trung hàng trung ương gian.
tổ chức của Ngân hàng Quốc gia Việt
Nam bao gồm: ở trung ương, chi
nhánh liên khu, chi nhánh ở tỉnh và
Mô hình tổ chức Ngân hàng nhà nước Việt
chi nhánh ở nước ngoài. Các chi
Nam bao gồm 2 cấp: Ngân hàng nhà nước Mô hình tổ chức
nhánh không có tư cách pháp nhân,
Việt Nam và các ngân hàng chuyên doanh
hoạt động với tư cách là cơ quan trực thuộc
cấp dưới đại diện của Ngân hàng quốc gia Việt Nam.
Downloaded by Vy T??ng (tuongvy290720@gmail.com) lOMoARcPSD|37955254
Ngân hàng nhà nước Việt Nam chỉ đảm
nhận vai trò là cơ quan quản lý nhà nước
Chức năng của ngân hàng bao gồm:
trong lĩnh vực tiền tệ và hoạt động ngân
phát hành giấy bạc, điều hoà sự lưu
hàng. Các nghiệp vụ ngân hàng sẽ do hệ
hành tiền tệ, quản lý ngân sách quốc thống các tổ chức tín dụng trung gian tiến
gia; huy động vốn trong nhân dân,
hành. Các ngân hàng thương mại và những
điều hòa, mở rộng tín dụng; quản lý tổ chức tín dụng trung gian được pháp Chức năng
ngoại tệ và thanh toán các khoản
lệnh trao quyền tự chủ kinh doanh, tự chịu
giao dịch với nước ngoài…
trách nhiệm về hoạt động kinh doanh của
=>> Ngân hàng nhà nước Việt Nam mình
thực hiện đồng thời chức năng quản Ngân hàng nhà nước Việt Nam chỉ thực
lý ngoại hối và trực tiếp thực hiện
hiện chức năng quản lý ngoại hối mà không
hoạt động giao dịch ngoại tệ
còn trực tiếp thực hiện hoạt động giao dịch tiền tệ
7. Vị trí pháp lí và chức năng của ngân hàng?
Phân tích vị trí pháp lý và chức năng của NHNN VN a. Vị trí pháp lý:
Vị trí và chức năng của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đuợc quy định tại Điều 2 Luật Ngân
hàng Nhà nước Việt Nam 2010 với nội dung như sau:
– Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (sau đây gọi là Ngân hàng Nhà nước) là cơ quan ngang bộ
của Chính phủ, là Ngân hàng trung ương của nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
– Ngân hàng Nhà nước là pháp nhân, có vốn pháp định thuộc sở hữu nhà nước, có trụ sở chính tại Thủ đô Hà Nội.
Theo khoản 1 điều 1 LNHNN thì:
NHNN vừa có vị trí pháp lý của cơ quan thuộc bộ máy hành pháp (cơ quan của chính phủ)
NHNN vừa có vị trí pháp lý của NH trung ương
b. Chức năng của NHNN: theo Nghị định 16/2017/NĐ-CP
• Chức năng quản lý nhà nước
– Xây dựng chiến lược, kế hoạch phát triển
– Xây dựng dự án chính sách tiền tệ quốc gia
– Xây dựng pháp luật, ban hành văn bản quy phạm pháp luật
– Cấp, thu hồi các loại giấy phép liên quan đến hoạt động ngân hàng – Kiểm tra, thanh tra
– Quản lý, vay, trả nợ nước ngoài
• Chức năng ngân hàng trung ương – Phát hành tiền
+ Qua kênh của tổ chức tín dụng
Downloaded by Vy T??ng (tuongvy290720@gmail.com) lOMoARcPSD|37955254
+ Qua kênh của ngân sách nhà nước
– Là ngân hàng đối với chính phủ
– Điều hành trung tâm tiền tệ, nghiệp vụ thanh toán mở
– Kiểm soát dự trữ quốc tế, quản lý dự trữ ngoại hối, cung ứng dịch vụ thông tin
8. Có ý kiến cho rằng khái niệm hoạt động tổ chức tín dụng hiện nay còn quá hẹp, gây khó khăn cho các
tổ chức tín dụng khi muốn mở rộng hoạt động kinh doanh của mình. Anh (chị) có nhận xét gì về ý kiến này.
Sự gia tăng nhanh chóng các loại hình TCTD là điều cần thiết để thị trường tín dụng phát triển. Các TCTD
đang có xu hướng mở rộng địa bàn hoạt động bằng việc thành lập và phát triển thêm nhiều chi nhánh,
thậm chí trên cùng một địa bàn nhỏ (trong cùng một đơn vị hành chính loại nhỏ cấp huyện, thị xã nhưng
cũng có đến 2 – 3 chi nhánh của cùng một ngân hàng được thành lập có tính độc lập trong kinh doanh
với nhau). Hậu quả của việc mở rộng quá mức hệ thống tổ chức mạng lưới chi nhánh do thiếu sự tính
toán và phân chia hợp lý địa bàn hoạt động, đang là một cảnh báo cho sự tranh giành khách hàng, cạnh
tranh thiếu bình đẳng, mất đi tính hợp tác và cộng đồng tài trợ, điều hết sức cần thiết của hoạt động tín
dụng ngân hàng trong cơ chế thị trường.
Về cơ cấu các thành phần tham gia thị trường tín dụng, trên thực tế nhiều tổ chức chính trị – xã hội như
Hội liên hiệp phụ nữ Việt Nam, Hội Nông dân Việt Nam, Hội cựu chiến binh, Uỷ ban dân tộc miền núi,
một số Tổ chức phi Chính phủ nước ngoài, Dự án tín dụng Việt – Bỉ, Dự án hoạt động tiết kiệm tín dụng
của UNLCEF… tham gia hoạt động tín dụng, nhưng chưa có sự quản lý của Nhà nước theo Luật các TCTD.
Bên cạnh đó, các tổ chức kinh tế của Nhà nước như Kho bạc Nhà nước, Quỹ hỗ trợ phát triển và Quỹ bảo
lãnh tín dụng cũng có những hoạt động nghiệp vụ tín dụng, nhưng tổ chức và hoạt động cũng không bị
điều chỉnh bởi Luật các TCTD. Vì vậy, hoạt động tín dụng của các tổ chức trên đã làm cho thị trường tín
dụng đa dạng nhưng phức tạp, thiếu sự quản lý và cạnh tranh bình đẳng trong quan hệ tín dụng trên
cùng một địa bàn, cùng một đối tượng vay vốn…
Mặc dù hiện nay thị trường tín dụng khá sôi động, nhưng nhìn chung chưa quán xuyến được toàn bộ nhu
cầu vốn thông qua kênh tíndụng ngân hàng đối với nềnkinh tế. Khả năng và tính linh hoạt của thị trường
tín dụng còn nhiều hạn chế, nhiều nhu cầu vay vốn chưa được đáp ứng, nhất là vốn trung, dài hạn và các
nhu cầu vốn nhỏ, lẻ và thời vụ trong nông nghiệp, nông thôn.
Theo ước tính của nhiều chuyên gia kinh tế, các nguồn vốn tín dụng ngân hàng mới chỉ đáp ứng khoảng
30-35% nhu cầu vốn tín dụng trong những khu vực nông nghiệp, nông thôn. Vì vậy, thị trường tín dụng
ngầm vẫn tồn tại như một tất yếu với tình trạng cho vay nặng lãi dưới nhiều hình thức: hụi họ, cho vay
nóng, cho vay cầm cố… trong khu vực kinh tế ngoài quốc doanh, nhất là kinh tế tư nhân. Các hình thức
tín dụng ngoài khuôn khổ pháp luật nàyđã phá hoại rất nghiêm trọng lực lượng sản xuất xã hội, đặc biệt
đối với các hộ dân cư nghèo đói ở cả thành thị và nông thôn.
9. Chủ thể thực hiện hoạt động ngân hàng? Ngân hàng Nhà nước Việt Nam có kinh doanh tiền tệ hay không?
Chủ thể thực hiện Hoạt động ngân hàng phải là các ngân hàng, hoặc các tổ chức tín dụng, được nhà
nước cho phép hoạt động.
Downloaded by Vy T??ng (tuongvy290720@gmail.com) lOMoARcPSD|37955254
Ngân hàng lấy tiền tệ làm đối tượng kinh doanh trực tiếp, hoạt động ngân hàng chỉ do các tổ chức tín
dụng thực hiện, chủ thể quản lý ngân hàng là ngân hàng nhà nước, được điều chỉnh bởi luật Ngân hàng.
Đối với đối tượng kinh doanh là tiền tệ, đây là đối tượng kinh doanh trực tiếp đối với hoạt động ngân
hàng thương mại. Bởi tiền lệ đóng vai trò quan trọng trong việc thiết lập nên các hoạt động khác của ngân hàng như: + Tái cấp vốn
1. Tái cấp vốn là hình thức cấp tín dụng của Ngân hàng Nhà nước nhằm cung ứng vốn ngắn hạn và
phương tiện thanh toán cho tổ chức tín dụng.
2. Ngân hàng Nhà nước quy định và thực hiện việc tái cấp vốn cho tổ chức tín dụng theo các hình thức sau đây:
a) Cho vay có bảo đảm bằng cầm cố giấy tờ có giá;
b) Chiết khấu giấy tờ có giá;
c) Các hình thức tái cấp vốn khác. + Lãi suất
1. Ngân hàng Nhà nước công bố lãi suất tái cấp vốn, lãi suất cơ bản và các loại lãi suất khác để điều
hành chính sách tiền tệ, chống cho vay nặng lãi.
2. Trong trường hợp thị trường tiền tệ có diễn biến bất thường, Ngân hàng Nhà nước quy định cơ chế
điều hành lãi suất áp dụng trong quan hệ giữa các tổ chức tín dụng với nhau và với khách hàng, các quan hệ tín dụng khác.
Như vậy ta có thể thấy, đối với hoạt động của ngân hàng việc xác định đối tượng kinh doanh chính là việc
vô cùng quan trọng. Bởi nói giúp cho các hoạt động còn lại của ngân hàng được diễn ra trôi chảy và liên tục xoay vòng.
10. Tại sao nói hoạt động ngân hàng là hoạt động kinh doanh có điều kiện?
Bởi đây là lĩnh vực kinh doanh có điều kiện tức là có yêu cầu về vốn pháp định cũng như phải thực hiện
thủ tục xin giấy phép kinh doanh để có thể thực hiện hoạt động kinh doanh
Quy định của pháp luật về điều kiện tiến hành hoạt động Ngân hàng
1. Để tiến hành các hoạt động ngân hàng, tổ chức tín dụng được cấp giấy phép phải có đủ các điều kiện sau đây:
a) Có điều lệ được Ngân hàng Nhà nước chuẩn y;
b) Có giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh, có đủ vốn pháp định và có trụ sở phù hợp với yêu cầu hoạt động ngân hàng;
Downloaded by Vy T??ng (tuongvy290720@gmail.com) lOMoARcPSD|37955254
c) Phần vốn pháp định góp bằng tiền phải được gửi vào tài khoản phong toả không được hưởng lãi mở
tại Ngân hàng Nhà nước trước khi hoạt động tối thiểu 30 ngày. Số vốn này chỉ được giải toả sau khi tổ
chức tín dụng hoạt động;
d) Đăng báo trung ương, địa phương theo quy định của pháp luật về những nội dung quy định trong giấy phép.
2. Để tiến hành các hoạt động ngân hàng, tổ chức không phải là tổ chức tín dụng được cấp giấy phép
hoạt động ngân hàng phải có đủ các điều kiện sau đây:
a) Có giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh, có trụ sở kinh doanh phù hợp với yêu cầu hoạt động ngân hàng;
b) Đăng báo trung ương, địa phương theo quy định của pháp luật về những nội dung quy định trong giấy phép.
3. Trong thời hạn 12 tháng kể từ ngày được cấp giấy phép, tổ chức được Ngân hàng Nhà nước cấp giấy phép phải hoạt động.
11. Điểm khác nhau cơ bản giữa hoạt động ngân hàng và các hoạt động kinh doanh khác là gì? Nhận
xét về điểm khác nhau này? Tiêu chí
Hoạt động ngân hàng
Hoạt động kinh doanh khác trong nền kinh tế Đối tượng
Tiền tệ / dịch vụ ngân hàng Tài sản hàng hoá
Bao gồm các hoạt động tín dụng
như nhận tiền gửi, sử dụng số tiền
này để cấp tín dụng và cung ứng
Các hoạt động gồm mua bán, trao đổi hàng hóa, các
có dịch vụ thanh toán nhằm thực
hoạt động kinh doanh hàng hóa dịch vụ nhằm mục
hiện các hoạt động nghiệp vụ để
đích sinh lợi nhuận là chủ yếu.
sinh lợi nhuận và ổn định lưu
thông tiền tệ trong thị trường.
cơ cấu tổ chức hoạt động ngân
hàng rất chặt chẽ, được quy định
có thể có hoặc không tổ chức theo một bộ máy, các Chủ thể
theo luật Ngân hàng và những mô hình kinh thực hiện
người trong ngành cần có chuyên
doanh thì rất đa dạng có thể là hộ kinh doanh, thành
môn nghiệp vụ được đào tạo bài
lập các công ty, doanh nghiệp. bản. Chủ thể
phải là các ngân hàng, hoặc các tổ không bắt buộc phải là ngân hàng hoặc các tổ chức tín thực hiện
chức tín dụng, được nhà nước dụng, có thể
Downloaded by Vy T??ng (tuongvy290720@gmail.com) lOMoARcPSD|37955254
là các chủ thể thực hiện khác như các nhân, công ty, cho phép hoạt động. hộ gia đình. Chủ thể NHNN
Bộ Công thương, Bộ Kế hoach và đầu tư quản lý
Luật ngân hàng nhà nước việt Nguồn luật nam
Luật thương mại, luật doanh nghiệp điều chỉnh
Luật các tổ chức tín dụng
12. Anh chị hiểu thế nào là tiền? Giấy tờ có giá (Sec, Hối phiếu, Trái phiếu, Kỳ phiếu…) có phải là tiền không?
*Tiền: Theo Mác thì tiền tệ là một thứ hàng hóa đặc biệt, được tách ra khỏi thế giới hàng hóa, dùng để
đo lường và biểu hiện giá trị của tất cả các loại hàng hóa khác. Nó trực tiếp thể hiện lao động xã hội và
biểu hiện quan hệ sản xuất giữa những người sản xuất hàng hóa.
*Giấy tờ có giá không phải là tiền theo Khoản 8, Điều 6, Luật ngân hàng nhà nước Việt Nam 2010; Khoản
1, Điều 3 Thông tư 04/2016/TT-NHNN và Khoản 1 Điều 2 thông tư 01/2012/TT-NHNN quy định: ‘’ Giấy tờ
có giá là bằng chứng xác nhận nghĩa vụ trả nợ giữa tổ chức phát hành giấy tờ có giá với người sở hữu
giấy tờ có giá trong một thời hạn nhất định, điều kiện trả lãi và các điều kiện khác”.
Căn cứ vào nội dung giải đáp về giấy tờ có giá tại công văn 141/TAND-KHXX có liệt kê một số loại giấy tờ có giá như sau:
‘’ 1. Điều 163 của Bộ luật dân sự năm 2005 quy định: “Tài sản bao gồm vật, tiền, giấy tờ có giá và các
quyền tài sản”. Theo quy định tại điểm 8 Điều 6 của Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam năm 2010 thì
giấy tờ có giá là “bằng chứng xác nhận nghĩa vụ trả nợ giữa tổ chức phát hành giấy tờ có giá với người
sở hữu giấy tờ có giá trong một thời hạn nhất định, điều kiện trả lãi và các điều kiện khác”. Căn cứ vào
các quy định của pháp luật hiện hành, thì giấy tờ có giá bao gồm:
a) Hối phiếu đòi nợ, hối phiếu nhận nợ, séc, công cụ chuyển nhượng khác được quy định tại Điều 1 của
Luật các công cụ chuyển nhượng năm 2005;
b) Trái phiếu Chính phủ, trái phiếu công ty, kỳ phiếu, cổ phiếu được quy định tại điểm c khoản 1 Điều 4
của Pháp lệnh ngoại hối năm 2005;
c) Tín phiếu, hối phiếu, trái phiếu, công trái và công cụ khác làm phát sinh nghĩa vụ trả nợ được quy định
tại điểm 16 Điều 3 của Luật quản lý nợ công năm 2009;
d) Các loại chứng khoán (cổ phiếu, trái phiếu, chứng chỉ quỹ; quyền mua cổ phần, chứng quyền, quyền
chọn mua, quyền chọn bán, hợp đồng tương lai, nhóm chứng khoán hoặc chỉ số chứng khoán; Hợp đồng
góp vốn đầu tư; các loại chứng khoán khác do Bộ Tài chính quy định) được quy định tại khoản 1 Điều 6
của Luật chứng khoán năm 2006 (đã được sửa đổi, bổ sung một số điều năm 2010);
Downloaded by Vy T??ng (tuongvy290720@gmail.com) lOMoARcPSD|37955254
đ) Trái phiếu doanh nghiệp được quy định tại Điều 2 của Nghị định số 52/2016/NĐ-CP ngày 19/5/2006
của Chính phủ về “Phát hành trái phiếu doanh nghiệp”…’’
Như vậy thì chỉ những loại giấy tờ được nêu trên mới được pháp luật thừa nhận là giấy tờ có giá.
13. Theo anh (chị) đặc điểm gì cần quan tâm nhất khi thực hiện hoạt động ngân hàng? Lý giải đặc điểm đó?
Hoạt động ngân hàng mang tính rủi ro cao:
– Hoạt động ngân hàng là “chỗ trũng” của nền kinh tế do mội rủi ro trong nên kinh tế đều “chảy” về ngân hàng.
– Hoạt động ngân hàng mang tính cạnh tranh cao giữa các ngân hàng trong hệ thống ngân hàng.
– Hoạt động ngân hàng có liên hệ mật thiết với các hoạt động tài chính tiền tệ khác vốn có tính rủi ro tự
thân như thị trường chứng khoán, thị trường vàng, thị trường dầu mỏ, thị trường bất động sản…
– Hoạt động ngân hàng là hoạt động mang tính “nhạy cảm” với các biến động của kinh tế- chính trị- xã
hội. Hoạt động ngân hàng dễ chịu sự tác động của các quy luật mang tính nhạy cảm như: quy luật
lây lan, tâm lý đám đơng Ví dụ: tình trạng rút tiền hàng loạt ở một số ngân hàng như Á Châu ACB năm
2003, Quy luật tương hỗ có mối quan hệ chặt chẽ với các thị trường tài chính, tiền tệ, quy luật cung cầu…
14. Rủi ro trong hoạt động ngân hàng xuất phát từ đâu?
1.2.4.1 Rủi ro do nguyên nhân khách quan
Các nguyên nhân gây nên rủi ro có thể xuất phát từ yếu tố thị trường và chính sách của nhà nước bao
gồm: rủi ro do môi trường kinh tế không ổn định, rủi ro do môi trường pháp lý chưa thuận lợi.
1.2.4.2. Rủi ro do nguyên nhân chủ quan
– Nguyên nhân từ phía khách hàng vay Các nguyên nhân này được sắp xếp theo 2 nhóm chính là nguyên
nhân khách quan và nguyên nhân chủ quan.
Nhóm nguyên nhân khách quan thể hiện tác động ngoài ý chí của khách hàng. Nhóm nguyên nhân này
vẫn có thể dược ngân hàng nhận biết được các nhân tố gây ra rủi ro nếu có một bộ phận thẩm định nhận
biết được các yếu tố gây ra rủi ro và có kế hoạch đề phòng hạn chế rủi ro trong hoạt động cho vay.
Nhóm nguyên nhân chủ quan được hiểu là hành vi cố ý vi phạm nghĩa vụ trả nợ của khách hàng. Đây là
nguyên nhân chính gây ra rủi ro trong hoạt động cho vay của NH.
– Nguyên nhân từ phía ngân hàng cho vay
Có thể nói rằng, các rủi ro trong hoạt động cho vay của NH trước hết bắt nguồn từ nguyên nhân do lỗi
nghiệp vụ, Các nguyên nhân này thường bao gồm: Do ngân hàng lỏng lẻo trong công tác kiểm tra nội bộ,
do sự hạn chế về năng lực nghiệp vụ và đạo đức của nhân viên tín dụng, do ngân hàng buông lỏng quản
lý và giám sát nguồn vốn sau khi cho vay, do sự hợp tác giữa NH quá lỏng lẻo, vai trò của CIC chưa thực sự hiệu quả. [/notes]
15. Tại sao nói NHNN là NH của Chính Phủ?
Downloaded by Vy T??ng (tuongvy290720@gmail.com) lOMoARcPSD|37955254
-NHNN là cơ quan của chính phủ, nằm trong cơ cấu bộ máy của chính phủ và chịu sự điều hành của chính
phủ; thống đốc NHNN địa vị ngang hàng với bộ trưởng và thủ trưởng các cơ quan ngang bộ.
– NHNN chịu trách nhiệm báo cáo cho CP, thống đốc chịu TN trước TTCP và QH về lĩnh vực mình phụ trách.
– NHNN Làm thủ quỹ cho kho bạc Nhà nước
– NHNN Đảm bảo quỹ dự trữ ngoại hối quốc gia
– NHNN Xây dựng và tư vấn cho Nhà nước về các chính sách tiền tệ quốc gia
– NHNN Thực hiện chức năng quản lý Nhà nước đối với các hoạt động kinh doanh tiền tệ, tín dụng và ngân hàng…
– NHNN Cho chính phủ vay và nhận lãi suất từ khoản cho vay.
– NHNN cũng là đại lý của Chính phủ trong việc phát hành thanh toán các loại chứng khoán chính phủ
trên thị trường sơ cấp và thứ cấp.
– NHNN cố vấn cho chính phủ về các chính sách tài chính , tiền tệ , ngân hàng..
16. Nêu các thẩm quyền of NHNN trong thực hiện chức năng quản lý NN và trình bày cơ sở để pháp
luật giao thẩm quyền cho NHNN quản lý?
Theo khoản 1 điều 5 LNHNN:
– Tham gia xây dựng chiến lược và kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội của Nhà nước. Vì hoạt động của
ngân hàng NN có tác động mạnh mẽ đối với sự ổn định và phát triển của nền kinh tế và đời sống xã hội.
– Xây dựng dự án chính sách tiền tệ quốc gia để trình Chính phủ.
(Điều 3 và điều 5 Luật ngân hàng).
– Xây dựng các dự án luật , pháp lệnh và các dự án khác về tiền tệ và hoạt động ngân hàng. Ban hành các
văn bản qui phạm pháp luật trong lĩnh vực tiền tệ ngân hàng theo thẩm quyền.
– Cấp, thu hồi giấy phép thành lập và hoạt động cho các tổ chức tín dụng (trừ trường hợp do Thủ tướng
Chính phủ quyết định); cấp, thu hồi giấy phép hoạt động ngân hàng của các tổ chức khác. Quyết định giải
thể, chia tách, hợp nhất các tổ chức tín dụng .
– Kiểm tra thanh tra hoạt động ngân hàng, kiểm soát tín dụng, xử lý các vi phạm trong lĩnh vực ngân
hàng, tiền tệ, và hoạt động ngân hàng theo thẩm quyền.
– quản lý việc vay, trả nợ nước ngoài của các doanh nghiệp theo quy định của chính phủ.
– chủ trì lập và theo dõi kết quả thực hiện cán cân thanh toán quốc tế.
– Quản lý hoạt động ngoại hối và hoạt động kinh doanh vàng.
– Ký kết và tham gia các điều ước quốc tế về hoạt động ngân hàng và tiền tệ.
– Đại diện cho nhà nước CHXHCNVN tại các tổ chức tiền tệ và ngân hàng quốc tế trong trường hợp được
Chủ tịch nước, Quốc hội ủy quyền.
-Tổ chức đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ ngân hàng; nghiên cứu, ứng dụng khoa học công nghệ ngân hàng.
* Cơ sở để nhà nước giao thẩm quyền cho NHNN quản lý:
– NHNN là cơ quan của chính phủ à Theo quy định của Hiến pháp 1992, Luật tổ chức chính phủ, luật
NHNN VN, NHNN là cơ quan ngang bộ có chức năng quản lý nhà nước về tiền tệ và hoạt động ngân hàng.
à Với tư cách là cơ quan quản lý Nhà nước về tiền tệ và hoạt động Ngân hàng, Ngân hàng Nhà nước thực
hiện chức năng quản lý về Nhà nước.
– Hoạt động của NHNN có tác động mạnh mẽ đối với sự ổn định và phát triển của nền kinh tế và đời sống
Downloaded by Vy T??ng (tuongvy290720@gmail.com)