49 trang 1 lượt tải

Lý Thuyết Quản Lý Tài Chính Công - TCC và NSNN | Quản lý tài chính công | Trường Đại Học Lâm Nghiệp

Khu vực công bao gồm khu vực Chính phủ chung và các đối tượng do chính phủ kiểm soát, thường là các doanh nghiệp công mà hoạt động chủ yếu của nó là tham gia các hoạt động thương mại, theo quy luật cung, cầu của thị trường. - Chính phủ chung của một quốc gia theo GFS bao gồm các cơ quan công quyền và các đơn vị trực thuộc đó là những tổ chức được thiết lập qua quá trình chính trị để thực hiện quyền lập pháp, tư pháp và hành pháp trong 2 vùng lãnh thổ. Tài liệu được sưu tầm và soạn thảo dưới dạng file PDF để gửi tới các bạn cùng tham khảo, ôn tập đầy đủ kiến thức, chuẩn bị cho các buổi học thật tốt. Mời bạn đọc đón xem!

Môn: Quản lý tài chính công 76 tài liệu

Trường: Trường Đại học Lâm nghiệp 272 tài liệu

Tác giả:

Mai Nguyệt

4 ngày trước

Tải xuống Báo cáo

Danh sách Quiz

MỤC L C Ụ

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ TCC VÀ QLTCC ........................................................................... 4

CÂU 1: Các bộ phận của Khu vực Chính phủ chung? Đặc điểm của các tổ chức của khu vực này?

.................................................................................................................................................................. 4

CÂU 2: Các quan niệm về TCC? TCC có thể được hiểu theo góc độ nào? ..................................... 4

CÂU 3: Các cách phân loại TCC ở Việt Nam? ................................................................................... 5

CÂU 4: Trình bày phân loại TCC theo tổ chức chính quyền hệ thống Việt Nam? ......................... 6

CÂU 5: Đơn vị dự toán ngân sách là gì ? Có bao nhiêu cấp? ............................................................ 6

CÂU 6: Phân tích mục tiêu: Kỷ luật tài khóa tổng thể: ..................................................................... 7

CÂU 7: Phân tích mục tiêu: Hiệu quả phân bổ: ................................................................................. 7

CÂU 8: Phân tích mục tiêu: Hiệu quả hoạt động: .............................................................................. 8

CÂU 9: Các chức năng, nhiệm vụ của các cơ quan trong quản lý TCC ở Việt Nam: .................... 9

CHƯƠNG 2: QUẢN LÝ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC ........................................................................ 10

CÂU 1: Khái niêm Ngân sách Nhà nước và phân loại NSNN ở Việt Nam?................................... 10

CÂU 2: Phân tích các nguyên tắc quản lý NSNN? ........................................................................... 10

CÂU 3: Khái niệm và nguyên tắc phân cấp quản lý NSNN? .......................................................... 14

CÂU 4: Khái niệm, yêu cầu phân cấp chi NSNN? ............................................................................ 15

CÂU 5: Khái niệm, yêu cầu phân cấp thu NSNN: ............................................................................ 16

CÂU 6: Phân cấp vay nợ cho chính quyền địa phương: .................................................................. 17

Câu 7: Kế hoạch Tài chính – Ngân sách 3 năm: ............................................................................... 18

Câu 8: Quy trình quản lý NSNN? ...................................................................................................... 18

CHƯƠNG 3: TỔ CHỨC CÂN ĐỐI NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC ................................................... 19

CÂU 1: Khái niệm cân đối NSNN? Cơ cấu thu, chi NSNN? ........................................................... 19

CÂU 2: Bội chi NSNN là gì? Cách tính?............................................................................................ 20

CÂU 3: Các nguyên nhân gây bội chi NSNN? .................................................................................. 21

CÂU 4: Nguồn bù đắp bội chi NSNN? Ưu, nhược điểm? Bù đắp bội chi từ các nguồn? ............. 22

CÂU 5: Vay nợ để bù đắp bội chi thì có bao gồm số vay để trả nợ gốc không? ............................ 23

CÂU 6: Thặng dư ngân sách là gì? Sử dụng ntn? ............................................................................ 23

CÂU 7: Giải pháp để tổ chức cân đối NSNN ở Việt Nam? .............................................................. 24

CHƯƠNG 5: ĐÁNH GIÁ QLTCC ....................................................................................................... 25

CÂU 1: Phân biệt Theo dõi và Đánh giá QLTCC? .......................................................................... 25

CÂU 2: Khái niệm về chỉ số đánh giá? Thế nào là chỉ số đánh giá tốt? Cho ví dụ? ..................... 25

CÂU 3: So sánh chỉ số và chỉ tiêu? Chỉ số và mục tiêu? .................................................................. 26

CÂU 4: Ưu, nhược điểm của các phương pháp thu thập thông tin? .............................................. 26

CÂU 5: Đánh giá quản lý chi tiêu công theo kết quả (Khung logic kết quả phát triển)? ............. 27

CÁC CÂU HỎI MỞ RỘNG .................................................................................................................. 29

CÂU 1: Trong khung logic, cái nào có ý nghĩa quyết định chi phối cả khung? ............................ 29

CÂU 2: Phân tích mối liên hệ giữa các mục tiêu quản lý tài chính công ( kỷ luật tài khóa, hiệu quả

phân bổ, Hiệu quả hoạt động) với tứ trụ quản lý nhà nước tốt ( trách nhiệm giải trình, minh bạch,

tiên liệu, sự tham gia) .......................................................................................................................... 29

CÂU 3: Đối với mục tiêu dự toán tổng thể, khâu lập dự toán, nhiệm vụ của Bộ Tài Chính là gì để

đảm bảo mục tiêu tài khóa tổng thể? ................................................................................................. 30

Câu 4: Trong khâu lập dự toán, Bộ kế hoạch đtư có nhiệm vụ chính nào? ................................... 30

Câu 5: Cơ quan TC phải lm gì để thúc đẩy đơn vị sử dụng ngân sách bảo đảm hiệu quả hoạt

động? ..................................................................................................................................................... 31

Câu 6: Sự tham gia trong QLTCC của người dân trong vc thực hiện mtiêu hiệu quả hđ? ......... 31

Câu 7: Giải thích vì sao VN phải chuyển dần từ quản lý NSNN theo đầu vào sang quản lý NS theo

đầu ra và kết quả? ............................................................................................................................... 31

Câu 8: QH qđịnh NSNN là qđịnh cả NSĐP đúng hay sai? (Tính lồng ghép trong hệ thống LNSNN)

................................................................................................................................................................ 32

Câu 9: Phân biệt bổ sung cân đối và bổ sung có mục tiêu? ............................................................. 32

Câu 10: Vai trò của thảo luận dự toán? ............................................................................................ 32

Câu 11: Tại sao phê chuẩn quyết toán lại cần dựa vào báo cáo kiểm toán? .................................. 33

Câu 12: Tại sao lập kế hoạch TC NSNN 3 năm góp phần đảm bảo cân đối NSNN? .................... 33

Câu 13: Sơ đồ nào phản ánh đúng hơn bản chất của phương thức quản lí chi tiêu công theo kết

quả ?vì sao? .......................................................................................................................................... 34

Câu 14: Việc để lại các khoản phí cho đvi sự nghiệp công lập có vi phạm NT 1 tài liệu NS duy

nhất k? .................................................................................................................................................. 34

Câu 15: Vay nợ của CP có để lại gánh nặng thuế cho thế hệ sau hay ko? Vì sao? ....................... 35

CÂU 16: Tác dụng kế hoạch tài chính ngân sách 3 năm trong thực hiện mục tiêu QLTCC? ..... 35

CÂU 17: Tại sao cấp trên phải bổ sung NS cho cấp dưới? .............................................................. 35

CÂU 18: Vì sao phải phân định nguồn thu nhiệm vụ chi cụ thể cho NS mỗi cấp chính quyền.

Nguyên tắc này được quy định trong Luật NSNN 2015 như thế nào? ........................................... 35

CÂU 19: Điều hoà NS và bổ sung NS ở VN? ..................................................................................... 36

PHẦN 2: BÀI TẬP ................................................................................................................................ 37

CÔNG THỨC VÀ CHÚ Ý KHI LÀM BÀI TẬP ...................................................................................... 37

Bài tập .................................................................................................................................................... 39

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ TCC VÀ QLTCC

Khu vực công bao gồm khu vực Chính phủ chung và các đối tượng do chính phủ kiểm soát,

thường là các doanh nghiệp công mà hoạt động chủ yếu của nó là tham gia các hoạt động

thương mại, theo quy luật cung, cầu của thị trường.

- Chính phủ chung của một quốc gia theo GFS bao gồm các cơ quan công quyền và các đơn vị

trực thuộc đó là những tổ chức được thiết lập qua quá trình chính trị để thực hiện quyền lập

pháp, tư pháp và hành pháp trong 2 vùng lãnh thổ. : đem lại lợi ích cho toàn xã hội. Mục tiêu

- Mục tiêu của DN công là lợi nhuận

CÂU 1: Các bộ phận của Khu vực Chính phủ chung? Đặc điểm của các tổ chức của khu vực này?

- Khái niệm:

+ Chính phủ chung của 1 quốc gia bao gồm các cơ quan công quyền và các đơn vị trực thuộc,

thực hiện quyền lập pháp, tư pháp và hành pháp trong 1 vùng lãnh thổ

+ Khu vực Chính phủ chung thường bao gồm: chính quyền trung ương, chính quyền bang (nếu

có) và các chính quyền địa phương

- Đặc điểm của các tổ chức thuộc Chính phủ chung:

+ Về chức năng kinh tế: Cung cấp hàng hóa, dịch vụ công, không theo đuổi mục đích lợi nhuận.

Nguồn thu chính là từ các khoản đóng góp bắt buộc như thuế, các khoản bảo hiểm xã hội, ngoài

ra còn có các nguồn tài trợ và thu nhập từ các hoạt động khác

+ Được định hướng và kiểm soát bởi cơ quan quyền lực Nhà nước: Các chức vụ quan trọng được

Nhà nước bổ nhiệm, chỉ định theo các quy chế, nhiệm vụ hoạt động, kế hoạch do Nhà nước quy

định. Nhà nước cấp toàn bộ hoặc 1 phần lớn ngân sách hoạt động

+ Chủ thể chịu trách nhiệm pháp lý: Nhà nước chịu trách nhiệm pháp lý cuối cùng đối với tài sản

và nợ phải trả của các tổ chức này

CÂU 2: Các quan niệm về TCC? TCC có thể được hiểu theo góc độ nào?

- Từ góc nhìn của Kinh tế học:

+ TCC được xem là một nhánh của Kinh tế học (Kinh tế học công cộng)

+ Nghiên cứu: sự can thiệp của Nhà nước nhằm khắc phục các thất bại thị trường qua công cụ

thu, chi (sử dụng ntn? tác động của thu, chi đến nền kinh tế ntn?)

- Từ góc nhìn thể chế:

+Theo nghĩa rộng: TCC được hiểu là tài chính của khu vực công gắn với những hoạt động

thu, chi của Chính phủ chung và doanh nghiệp công nhằm thực hiện các chức năng của Nhà

nước trong từng thời kỳ

+ Theo nghĩa hẹp: TCC được hiểu là tài chính của Chính phủ chung, chỉ gắn với hoạt động

thu, chi của Chính phủ chung

=> Khái niệm TCC: là những hoạt động thu, chi gắn với các quỹ tiền tệ của các cấp chính quyền

nhằm thực hiện các chức năng kinh tế xã hội của Nhà nước-

CÂU 3: Các cách phân loại TCC ở Việt Nam?

1) K/n: TCC là những hoạt động thu, chi gắn với các quỹ tiền tệ của các cấp chính quyền

nhằm thực hiện các chức năng kinh tế xã hội của Nhà- nước

- Có 3 cách phân loại TCC:

+ Phân loại theo tổ chức hệ thống chính quyền

+ Phân loại theo mục đích tổ chức quỹ

+ Phân loại theo chủ thể quản lý trực tiếp

2) Phân tích:

a) Tổ chức hệ thống chính quyền:

- Tài chính của Chính phủ chung bao gồm tài chính của cấp chính quyền Trung ương và tài

chính của cấp chính quyền địa phương

- Chính quyền địa phương đc tổ chức ở các đơn vị hành chính phù hợp với đặc điểm nông thôn,

đô thị, hải đảo, đơn vị hành chính kinh tế đặc- biệt

- Tương ứng với mỗi cấp chính quyền địa phương là 1 cấp tài chính công mà cốt lõi của nó là

Ngân sách Nhà nước, cụ thể:

+ TCC cấp tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương (TCC cấp tỉnh)

+ TCC cấp huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh (TCC cấp huyện

+ TCC cấp xã, phường, thị trấn (TCC cấp xã)

+ TCC đơn vị hành chính kinh tế đặc biệt-

b) Mục đích tổ chức quỹ:

- NSNN là toàn bộ các khoản thu, chi của Nhà nước được dự toán và thực hiện trong một khoảng

thời gian nhất định do cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định để bảo đảm thực hiện các

chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước. Ngân sách nhà nước bao gồm: Ngân sách trung ương và

ngân sách địa phương

- Các quỹ ngoài NSNN: Theo Luật NSNN 2015: Quỹ ngoài ngân sách là quỹ do cơ quan có thẩm

quyền quyết định thành lập, hoạt động độc lập với NSNN, nguồn thu, nhiệm vụ chi của quỹ để

thực hiện các nhiệm vụ theo quy định của PL.

Vd; Quỹ BHXH, Quỹ Bảo hiểm thất nghiệp, Quỹ bảo trì đường bộ,…

c) Chủ thể trực tiếp quản lý:

- Tài chính của các cấp chính quyền:

+ TCC cấp Trung ương: Chính phủ, Quốc hội, Tòa án,..

+ TCC cấp tỉnh: Ủy ban nhân dân, Hội đồng nhân dân cấp tỉnh,...

- Tài chính của các đơn vị dự toán:

+ Đơn vị dự toán ngân sách là các cơ quan, tổ chức, đơn vị đc cấp có thẩm quyền giao dự toán ngân

sách

+ Đơn vị dự toán ngân sách gồm: các cơ quan nhà nước, đơn vị vũ trang nhân dân, đơn vị sự

nghiệp công lập, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị xã hội,.- ..

+ Đơn vị dự toán ngân sách có 4 cấp:

* Đơn vị dự toán cấp I là đơn vị dự toán ngân sách đc Thủ tướng Chính phủ hoặc Ủy ban nhân

dân giao dự toán ngân sách

* Trong 1 cấp ngân sách, tùy thuộc vào thẩm quyền phân bổ, giao dự toán ngân sách cho đơn vị

cấp dưới trực thuộc; chịu trách nhiệm trước Nhà nước về việc tổ chức, thực hiện công tác kế

hoạch và quyết toán ngân sách của đơn vị mk, công tác kế toán và quyết định ngân sách của các

đơn vị dự toán cấp dưới mà có thể có các đơn vị dự toán trung gian với tên gọi dự toán cấp II,

cấp III trc khi ngân sách đc phân bổ đến đơn vị sử dụng ngân sách (cấp IV)

Ví dụ: Cấp 1: Bộ Tài chính, Bộ nông nghiệp và phát triển

nông thôn Cấp 2: Tổng cục thuế, Tổng cục lâm nghiệp

Cấp 3: Cục thuế, Cục kiểm lâm

Cấp 4: Chi cục thuế, Chi cục kiểm lâm

CÂU 4: Trình bày phân loại TCC theo tổ chức chính quyền hệ thống Việt Nam?

- Ở Việt Nam, tài chính của Chính phủ chung bao gồm tài chính của cấp chính quyền Trung

ương và tài chính của cấp chính quyền địa phương

- Chính quyền địa phương đc tổ chức ở các đơn vị hành chính phù hợp với đặc điểm nông thôn,

đô thị, hải đảo, đơn vị hành chính kinh tế đặc- biệt

- Tương ứng với mỗi cấp chính quyền địa phương là 1 cấp tài chính công mà cốt lõi của nó là

Ngân sách Nhà nước, cụ thể:

+ TCC cấp tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương (TCC cấp tỉnh)

+ TCC cấp huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh (TCC cấp huyện)

+ TCC cấp xã, phường, thị trấn (TCC cấp xã)

+ TCC đơn vị hành chính kinh tế đặc biệt-

- Tài chính của các cấp chính quyền:

+ TCC cấp Trung ương: Chính phủ, Quốc hội, Tòa án,..

+ TCC cấp tỉnh: Ủy ban nhân dân, Hội đồng nhân dân cấp tỉnh,...

- Gắn liền với các cấp chính quyền này là các cơ quan nhà nước như các Bộ, các Sở…; Đảng

Cộng sản Việt Nam; các tổ chức chính trị xã hội, như Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Công đoàn, -

Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh,..; các tổ chức chính trị - - xã hội nghề nghiệp, như Liên

hiệp các hội khoa học, kĩ thuật Việt Nam, Hội nhà báo Việt Nam...;các hội nghề nghiệp, hiệp hội

kinh tế được ngân sách nhà nước hỗ trợ theo nhiệm vụ Nhà nước giao; các đơn vị sự nghiệp công

lập và các tổ chức, cá nhân khác có liên quan đến ngân sách nhà nước. Ngoài ra còn có các quỹ

tài chính nhà nước ngoài ngân sách nhà nước.

CÂU 5: Đơn vị dự toán ngân sách là gì ? Có bao nhiêu cấp?

- Khái niệm Dự toán ngân sách nhà nước : là kế hoạch thu, chi ngân sách Nhà nước theo các

chu kỳ xác định trong 1 năm, được các quan Nhà nước có thẩm quyền quyết định và là căn cứ

để thực hiện thu, chi ngân sách

- Khái niệm Đơn vị dự toán ngân sách: là các cơ quan, tổ chức, đơn vị lập được cấp có thẩm

quyền giao dự toán ngân sách

+ Đơn vị dự toán ngân sách bao gồm: các cơ quan nhà nước, đơn vị vũ trang nhân dân, đơn vị

sự nghiệp công lập, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị xã hội,..-

+ Đơn vị dự toán ngân sách có 4 cấp:

* Đơn vị dự toán cấp I là đơn vị dự toán ngân sách đc Thủ tướng Chính phủ hoặc Ủy ban nhân

dân giao dự toán ngân sách

* Trong 1 cấp ngân sách, tùy thuộc vào thẩm quyền phân bổ, giao dự toán ngân sách cho đơn vị

cấp dưới trực thuộc; chịu trách nhiệm trước Nhà nước về việc tổ chức, thực hiện công tác kế

hoạch và quyết toán ngân sách của đơn vị mk, công tác kế toán và quyết định ngân sách của các

đơn vị dự toán cấp dưới mà có thể có các đơn vị dự toán trung gian với tên gọi dự toán cấp II,

cấp III trc khi ngân sách đc phân bổ đến đơn vị sử dụng ngân sách (cấp IV)

Ví dụ: Cấp 1: Bộ Tài chính, Bộ nông nghiệp và phát triển

nông thôn Cấp 2: Tổng cục thuế, Tổng cục lâm nghiệp

Cấp 3: Cục thuế, Cục kiểm lâm

Cấp 4: Chi cục thuế, Chi cục kiểm lâm

Quản lý TCC có 3 mục tiêu: Kỷ luật tài khóa tổng thể, Hiệu quả phân bổ và Hiệu quả hoạt động

Kỷ luật tài khóa tổng thể: giới hạn ngân sách, trần ngân sách,...

Hiệu quả phân bổ: thứ tự ưu tiên phân bổ ngân sách

Hiệu quả hoạt động: chất lượng, số lượng dịch vụ cung cấp

CÂU 6: Phân tích mục tiêu: Kỷ luật tài khóa tổng thể:

- Khái niệm Quản lí TCC: là quá trình tổ chức công thuộc các cấp chính quyền xây dựng kế

hoạch, tổ chức, chỉ đạo, theo dõi và đánh giá việc thực hiện kế hoạch thu, chi, vay nợ nhằm thực

hiện các chính sách TCC 1 cách hiệu quả trong từng thời kỳ

- Mục tiêu: Kỷ luật tài khóa tổng thể:

+ Là gì? được hiểu là giới hạn ngân sách được duy trì bền vững trong trung hạn

+ Vì sao? đảm bảo thu chi, không làm mất ổn định kinh tế vĩ mô

+ Yêu cầu:

* Lập kế hoạch thu, chi ngân sách cần xem xét đến ổn định kinh tế vĩ mô theo chu kỳ kinh tế

* Bảo đảm dự báo thu, chi đáng tin cậy: giới hạn tổng thu, tổng chi, bội chi, nợ công, tổng chi

đầu tư, tổng chi thường xuyên (thường so sánh với GDP) cho kế hoạch tài chính trung hạn, hàng

năm

+ Thiết lập mức trần chi tiêu cho các bộ ngành, địa phương có tính hiện thực trong kế hoạch tài

chính - ngân sách trung hạn, chi tiêu mới phải chỉ rõ nguồn bảo đảm

+ Đảm bảo tính toàn diện và tính minh bạch của thu, chi ngân sách

+ Ví dụ:

* Điều 9 luật NSNN 2015 quy định về nguyên tắc phân cấp quản lý nguồn thu, nhiệm vụ chi

và quan hệ giữa các cấp ngân sách.

* Điều 17 luật NSNN 2015 nêu rõ về kế hoạch tài chính 5 năm

* Ngoài ra tham khảo 1 số điều như điều 7,8,41,42,43 LNSNN2015

CÂU 7: Phân tích mục tiêu: Hiệu quả phân bổ:

- Khái niệm Quản lí TCC: là quá trình tổ chức công thuộc các cấp chính quyền xây dựng kế

hoạch, tổ chức, chỉ đạo, theo dõi và đánh giá việc thực hiện kế hoạch thu, chi, vay nợ nhằm thực

hiện các chính sách TCC 1 cách hiệu quả trong từng thời kỳ

- Mục tiêu: Hiệu quả phân bổ:

+ Là gì?

* Thu ngân sách: bảo đảm chia sẻ “gánh nặng” thuế, giảm thiểu những tác động tỉêu cực gây

“mất trắng” của thuế.

* Chi ngân sách: phù hợp với các ưu tiên trong chiến lược quốc gia, khuyến khích tái phân bổ các

nguồn lực tài chính từ các chương trình ít ưu tiên sang những chương trình ưu tiên cao hơn trong

giới hạn trần ngân sách

+ Vì sao? Giới hạn nguồn lực nên cần ưu tiên cho các mục tiêu chiến lược và giảm mất trắng

+ Yêu cầu:

* Xác định các mục tiêu chiến lược của quốc gia

* Xác định nguyên tắc và tiêu chí phân bổ ngân sách gắn với mục tiêu chiến lược

* Trao quyền cho các Bộ chịu trách nhiệm quản lý ngành trong việc quyết định phân bổ ngân

sách cụ thể cho các dự án, chương trình thuộc thẩm quyền quản lý

* Theo dõi đánh giá kết quả thực hiện các mục tiêu chiến lược

* Giảm thiểu các tác động “bóp méo” của thuế bằng cách: mở rộng cơ sở đánh thuế và bảo đảm

tính trung lập của hệ thống thuế

* Đảm bảo tính toàn diện và tính minh bạch của thuế

+ Ví dụ: Khoản 5 Điều 8 Luật NSNN 2015 nêu: “Bảo đảm ưu tiên bố trí ngân sách để thực hiện

các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước trong từng thời kỳ về phát triển kinh tế; xóa đói,

giảm nghèo; chính sách dân tộc; thực hiện mục tiêu bình đẳng giới; phát triển nông nghiệp, nông

thôn, giáo dục, đào tạo, y tế, khoa học và công nghệ và những chính sách quan trọng khác.”

Ngoài ra còn tham khảo thêm các điều 42,43 LNSNN 2015

CÂU 8: Phân tích mục tiêu: Hiệu quả hoạt động:

- Khái niệm Quản lí TCC: là quá trình tổ chức công thuộc các cấp chính quyền xây dựng kế

hoạch, tổ chức, chỉ đạo, theo dõi và đánh giá việc thực hiện kế hoạch thu, chi, vay nợ nhằm thực

hiện các chính sách TCC 1 cách hiệu quả trong từng thời kỳ

- Mục tiêu: Hiệu quả hoạt động:

+ Là gì? Hiệu quả hoạt động xem xét hiệu quả mối quan hệ giữa đầu vào và kết quả thực hiện

nhiệm vụ ở các cấp độ: đầu ra, kết quả

+ Vì sao? Tăng cường trách nhiệm giải trình về kết quả sử dụng ngân sách

+ Yêu cầu:

* Thiết lập các mục tiêu về đầu ra, kết quả thực hiện nhiệm vụ trong dự thảo ngân sách

* Giao ngân sách gắn với các chỉ tiêu về kết quả thực hiện nhiệm vụ

* Trao quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm cho thủ tướng đơn vị sử dụng ngân sách trong giới hạn ngân

sách

* Theo dõi, đánh giá đầu ra, kết quả phát triển và đáng giá chi tiêu công

+ Ví dụ: Khoản 7 Điều 32 luật NSNN 2015 quy định: “Thủ trưởng các đơn vị dự toán ngân sách

thực hiện đúng nhiệm vụ, quyền hạn được giao trong lĩnh vực tài chính - ngân sách và chịu trách

nhiệm về những sai phạm thuộc phạm vi quản lý theo quy định của pháp luật.”

Ngoài ra còn có thể tham khảo điều 34,54,61,65 LNSNN 2015

CÂU 9: Các chức năng, nhiệm vụ của các cơ quan trong quản lý TCC ở Việt Nam:

- Khái niệm Quản lí TCC: là quá trình tổ chức công thuộc các cấp chính quyền xây dựng kế

hoạch, tổ chức, chỉ đạo, theo dõi và đánh giá việc thực hiện kế hoạch thu, chi, vay nợ nhằm thực

hiện các chính sách TCC 1 cách hiệu quả trong từng thời kỳ

* Cơ quan tài chính và cơ quan kế hoạch và đầu tư:

Ở trung ương từ góc độ hành chính công, Bộ Tài chính và Bộ Kế hoạch và Đầu tư là 2 cơ quan

của Chính phủ có chức năng quản lý nhà nước về tài chính nói chung và TCC nói riêng.

- Cơ quan Tài chính bao gồm Bộ tài chính, Sở Tài chính các tỉnh, thành phố trực thuộc trung

ương, phòng Tài chính - Kế hoạch,…

- , Cơ quan Kế hoạch và Đầu tư bao gồm Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Sở Kế hoạch và Đầu tư

phòng Tài chính - Kế hoạch,…

- Chức năng: về lĩnh vực TCC của 2 cơ quan này là:

+ Tham mưu chính sách như: chính sách thuế, chính sách chi ngân sách, chính sách vay nợ.

+ Thực hiện chính sách, như quản lý thu thuế, quản lý ngân quỹ, quản lý nợ, mua sắm đấu

thầu công.

- Nhiệm vụ:

+ Cơ quan Tài chính:

Xây dựng: định mức phân bổ chi thường xuyên; định mức chi; chế độ về kế toán, quyết

toán, mục lục ngân sách.

Hướng dẫn lập dự toán NSNN trung hạn và NSNN hằng năm.

Tổ chức thực hiện NSNN: quản lý thu, quản lý ngân quỹ, quản lý nợ, đánh giá hiệu quả

chi NSNN.

+ Cơ quan Kế hoạch và Đầu tư

Xây dựng: định mức phân bổ vốn đầu tư phát triển.

Hướng dẫn lập dự toán Đầu tư công trung hạn và hằng năm.

Thanh tra, kiểm tra, giám sát về đấu thầu.

Quản lý ODA.

* Cơ quan quản lý thuế: gồm 2 cơ quan:

- Cơ quan Thuế bao gồm Tổng cục Thuế, Cục Thuế và Chi cục Thuế.

- Cơ quan Hải quan bao gồm Tổng cục Hải quan, Cục Hải quan và Chi cục Hải quan.

- Chức năng: Tổng cục thuế là cơ quan trực thuộc Bộ Tài chính, thực hiện chức năng tham

mưu, giúp Bộ trưởng Bộ Tài chính quản lý nhà nước về các khoản thu nội địa trong phạm vi cả

nước, bao gồm: thuế, phí, lệ thí và các khoản thu khác của NSNN và tổ chức quản lí thuế.

- Nhiệm vụ: cơ quan Hải quan có nhiệm vụ tổ chức thực hiện pháp luật về thuế và các khoản

thu khác đối với hàng hóa xuất, nhập khẩu.

* Cơ quan quản lý ngân quỹ: có cơ quan Kho bạc Nhà nước.

- Kho bạc Nhà nước gồm KBNN trung ương, KBNN cấp tỉnh và KBNN cấp huyện.

- Chức năng: KBNN là cơ quan trực thuộc Bộ Tài chính, thực hiện chức năng tham mưu, giúp

Bộ trưởng Bộ Tài chính quản lý nhà nước về quỹ tài chính công; quản lý ngân quỹ.

- Nhiệm vụ: tổ chức thực hiện việc thu nộp vào quỹ NSNN; kiểm soát, thanh toán, chi trả các

khoản chi của NSNN; thực hiện kế toán NSNN; huy động vốn cho NSNN qua việc phát hành

trái phiếu Chính phủ

CHƯƠNG 2: QUẢN LÝ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC

CÂU 1: Khái niêm Ngân sách Nhà nước và phân loại NSNN ở Việt Nam?

1) Khái niệm NSNN: NSNN là toàn bộ các khoản thu, chi của nhà nước được dự toán và

thực hiện trong 1 khoảng thời gian nhất định do cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định để

đảm bảo thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của nhà nước. NSNN bao gồm: NSTW và NSĐP

- NSNN đc nhìn nhận theo nhiều góc độ:

+ Theo góc độ kinh tế, NSNN là một công cụ thực hiện chính sách kinh tế của quốc gia, được sử

dụng để đạt các mục tiêu: kỷ luật tài khóa, phân bổ nguồn lực theo thứ tự ưu tiên, sử dụng nguồn

lực hiệu quả

+ Theo góc độ chính trị: NSNN đc quyết định bởi cơ quan quyền lực Nhà nước để đảm bảo các

đại biểu của người dân đc giám sát, phê duyệt các quyết định về thu, chi ngân sách

+ Theo góc độ pháp luật: NSNN là 1 văn bản pháp luật được phê duyệt bởi Quốc hội, giới hạn các

quyền mà cơ quan hành pháp được phép thực hiện

+ Theo góc độ quản lý: NSNN là bản kế hoạch để quản lý và tổ chức điều hành ngân sách

2) Phân loại NSNN:

- Phân loại theo chức năng của Chính phủ (COFOG)

- Phân loại theo nội dung kinh tế (GFS)

- Phân loại theo đối tượng (hạng mục chi tiêu)

- Phân loại theo tổ chức hành chính

- Hệ thống mục lục ngân sách

CÂU 2: Phân tích các nguyên tắc quản lý NSNN?

1) Khái niệm NSNN: NSNN là toàn bộ các khoản thu, chi của nhà nước được dự toán và

thực hiện trong 1 khoảng thời gian nhất định do cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định để

đảm bảo thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của nhà nước

2) Các nguyên tắc quản lý NSNN:

2.1) Nguyên tắc 1 tài liệu ngân sách duy nhất:

Tất cả các khoản thu, chi của Nhà nước đều phải được phản ánh đầy đủ, rõ ràng trong cùng một thời

gian và trong cùng một văn bản tổng hợp được cơ quan lập pháp quyết định.

- Yêu cầu:

+ Ngân sách nhà nước phải tổng hợp được toàn bộ các hoạt động thu và chi của Nhà nước

+ Các khoản thu, chi phải được tập hợp trong một dự toán ngân sách duy nhất trình cơ quan lập

pháp xem xét

+ Không cho phép sự tồn tại của nhiều tài liệu ngân sách và các khoản thu hoặc chi của Nhà nước

được thực hiện ngoài ngân sách

- Lý do:

+ Đảm đảm quyền của cơ quan lập pháp trong quyết định ngân sách một cách toàn diện, phân bổ

nguồn lực một cách công bằng, hiệu quả

+ Cho biết một cách rõ ràng tình trạng cân bằng hay thâm hụt ngân sách, tính toán một cách

chính xác mức thâm hụt ngân sách để để có biện pháp xử lý phù hợp

- Liên hệ:

+ Toàn bộ các khoản thu, chi ngân sách phải được dự toán, tổng hợp đầy đủ vào ngân sách nhà nước

+ Quy định rõ những tài liệu, nội dung thuyết minh về dự toán thu, chi ngân sách nhà nước mà

Chính phủ phải trình Quốc hội

+ Quy định lịch biểu ngân sách

- Ví dụ:

+ Khoản 2 Điều 8 Luật NSNN 2015 quy định: “Toàn bộ các khoản thu, chi ngân sách phải

được dự toán, tổng hợp đầy đủ vào ngân sách nhà nước.”

+ Điều 5 Luật NSNN 2015 đã quy định rõ các khoản thu, chi nằm trong pvi NSNN (ngoài ra

có thể tham khảo thêm Điều 47 LNSNN )

2.2) Nguyên tắc ngân sách tổng thể:

-Tất cả các khoản thu đc tập hợp vào 1 quỹ duy nhất để tài trợ chung cho các khoản chi

- Yêu cầu:

+ Tất cả các khoản thu và các khoản chi phải đc ghi vào ngân sách 1 cách riêng biệt, theo số tiền

gốc đầy đủ của nó, ko đc bù trừ giữa thu và chi

+ Ko phân bổ riêng 1 khoản thu để trang trải cho 1 khoản chi nhất định

- Lý do:

+ Quyết định tính hiệu quả khi phê chuẩn ngân sách, quyết định phân bổ ngân sách

+ Đảm bảo một khoản chi không phụ thuộc vào một nguồn thu cụ thể.

+ Tránh lãng phí trong quản lý ngân sách.

- Liên hệ:

Các khoản thu từ thuế, phí, lệ phí và các khoản thu khác theo quy định của pháp luật phải được

tổng hợp đầy đủ vào cân đối ngân sách nhà nước, theo nguyên tắc không gắn với nhiệm vụ chi cụ

thể. Trường hợp ngoại lệ, có khoản thu cần gắn với nhiệm vụ chi cụ thể theo quy định của pháp

luật thì đc bố trí tương ứng từ các khoản thu này trong dự toán chi ngân sách để thực hiện

- Ví dụ: Khoản 1 Điều 7 Luật NSNN 2015 đã quy định: “ Các khoản thu từ thuế, phí, lệ phí và

các khoản thu khác theo quy định của pháp luật được tổng hợp đầy đủ vào cân đối ngân sách nhà

nước, theo nguyên tắc không gắn với nhiệm vụ chi cụ thể. Trường hợp có khoản thu cần gắn với

nhiệm vụ chi cụ thể theo quy định của pháp luật thì được bố trí tương ứng từ các khoản thu này

trong dự toán chi ngân sách để thực hiện. Việc ban hành chính sách thu ngân sách phải bảo đảm

nguyên tắc cân đối ngân sách trong trung hạn, dài hạn và thực hiện các cam kết về hội nhập quốc

tế.”

2.3) Nguyên tắc niên độ của ngân sách:

- Dự toán ngân sách được cơ quan có thẩm quyền quyết định chỉ có hiệu lực trong thời hạn một năm

- Yêu cầu:

+ Trong quyết định ngân sách, các khoản thu, chi ngân sách nhà nước phải được quyết định cho từng

năm

+ Trong chấp hành và quyết toán ngân sách, Chính phủ phải sử dụng trong năm những khoản

kinh phí đã được cấp

- Lý do:

+ Thời hạn niên độ theo năm cho phép hoạt động kiểm tra của cơ quan lập pháp đối với việc thực

hiện ngân sách đạt hiệu quả.

+ Để đảm bảo cân đối trong chấp hành ngân sách của niên độ tiếp theo khi phải xem xét lại các

mức độ thu, chi theo niên độ

Liên hệ:

+ Năm ngân sách của Việt Nam được quy định bắt đầu từ ngày 1 tháng 1 và kết thúc vào ngày

31 tháng 12 năm dương lịch.

+ Dự toán NSNN được quyết định theo năm;

+ Thu, chi thuộc dự toán của ngân sách năm nào phải được thực hiện và quyết toán vào niên

độ của ngân sách năm đó.

- Ví dụ: Điều 14 Luật NSNN 2015 quy định: “Năm ngân sách bắt đầu từ ngày 01 tháng 01 và

kết thúc vào ngày 31 tháng 12 năm dương lịch”

Ngoài ra còn tham khảo điều 64 LNSNN 2015 về xử lý thu, chi NSNN cuối năm

2.4) Nguyên tắc chuyên dùng của NSNN:

- Các khoản chi phải được phân bổ và sử dụng cho đối tượng và mục đích nhất định đã được

cơ quan có thẩm quyền quyết định.

- Yêu cầu:

+ Việc phân bổ ngân sách phải được chi tiết theo các đối tượng và mục đích cụ thể;

+ Các khoản chi chỉ có thể được cam kết và chuẩn chi theo đúng đối tượng và mục đích đã được

ghi trong dự toán ngân sách được phê duyệt

- Lý do:

+ Bảo đảm thực thi quyền giám sát sử dụng ngân sách của các cơ quan dân cử

+ Đảm bảo tính chuyên dùng và sự cân đối của tài chính

- Liên hệ:

+ Phân bổ NSNN phải tuân thủ dự toán đã được Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp quyết

định; phải chi tiết theo từng lĩnh vực, nhiệm vụ chi; đúng mục đích và đúng đối tượng,

+ Các khoản chi ngân sách chỉ được thực hiện khi có dự toán được cấp có thẩm quyền giao,

phải bảo đảm đúng chế độ, tiêu chuẩn, định mức chi do cơ quan nhà nước có thẩm quyền quy

định.

- Ví dụ: Điều 50 LNSNN 2015 quy định về: Yêu cầu và thời hạn về phân bổ và giao dự toán

ngân sách nhà nước

Ngoài ra còn tham khảo các điều 18,49 LNSNN 2015

2.5) Nguyên tắc cân đối NSNN:

- Trên góc độ pháp lý, NSNN được quyết định bởi cơ quan lập pháp phải có sự cân

bằng. Trên góc độ kinh tế, các cam kết chi ngân sách phải được cân đối bằng các khoản thu và

các nguồn tài chính khác như các khoản vay

- Yêu cầu:

+ Cân bằng về thu, chi

+ Đảm bảo sự hài hoà, hợp lý trong cơ cấu thu, chi giữa các khoản thu, chi; các lĩnh vực, các

ngành; các cấp chính quyền, giữa các thế hệ

- Liên hệ:

+ Tổng số thu từ thuế, phí, lệ phí phải lớn hơn tổng số chi thường xuyên và góp phần tích lũy

ngày càng cao để chi đầu tư phát triển;

+ Trường hợp còn bội chi thì số bội chi phải nhỏ hơn số chi đầu tư phát triển, tiến tới cân bằng

thu, chi ngân sách.

+ Vay bù đắp bội chi NSNN chỉ được sử dụng cho đầu tư phát triển, không sử dụng cho chi thường

xuyên.

- Ví dụ: Khoản 3 Điều 7 LNSNN 2015 quy định: “Vay bù đắp bội chi ngân sách nhà nước

chỉ được sử dụng cho đầu tư phát triển, không sử dụng cho chi thường xuyên.”

2.6) Nguyên tắc hiệu năng:

- Quản lý NSNN gắn với tính kinh tế, hiệu quả và hiệu lực của các khoản chi tiêu.

- Yêu cầu:

+ Các cơ quan hành pháp phải trình bày các thông tin về kết quả đã thực hiện và kết quả dự kiến

về sử dụng ngân sách trong dự thảo ngân sách cho cơ quan lập pháp

+ Kết quả dự kiến và kết quả thực hiện phải được đánh giá, đo lường và báo cáo trước công

chúng trên ba khía cạnh: tính kinh tế, hiệu quả và hiệu lực của các khoản chi tiêu.

+ Phân bổ ngân sách phải gắn với kết quả thực hiện nhiệm vụ

- Lý do:

- Khu vực công nguồn lực ít hơn nhưng người dân đòi hỏi Chính phủ phải làm được nhiều

việc hơn và phải báo cáo kết quả đã đạt được trước công chúng

- Liên hệ:

+ Quy định thực hiện quản lý ngân sách theo kết quả thực hiện nhiệm vụ

+ Báo cáo quyết toán ngân sách phải kèm theo thuyết minh đánh giá kết quả, hiệu quả chi ngân

sách gắn với kết quả thực hiện nhiệm vụ của đơn vị, địa phương, lĩnh vực, chương trình, mục tiêu

được giao phụ trách.

- Ví dụ: Khoản 7 điều 65 LNSNN 2015 quy định: “Báo cáo quyết toán của các quỹ tài chính

nhà nước ngoài ngân sách phải kèm theo thuyết minh đánh giá kết quả, hiệu quả thực hiện

nhiệm vụ của quỹ.”

Ngoài ra còn tham khảo điều 25,61 LNSNN 2015

2.7) Nguyên tắc minh bạch về ngân sách:

- Cung cấp thông tin về ngân sách một cách rõ ràng, toàn diện, đáng tin cậy, dễ hiểu và kịp thời

- Yêu cầu:

+ Xác định rõ vai trò và trách nhiệm

+ Minh bạch, công khai về số liệu NSNN

+ Công khai qui trình quản lý NSNN

+ Công khai kết quả thực hiện các chương trình, dự án, hoạt động của Nhà nước

- Liên hệ:

Điều 15. Công khai ngân sách nhà nước tại Luật NSNN năm 2015

- Ví dụ:

Trong khoản 1 điều 15 LNSNN 2015 đã chỉ rõ: “Nội dung công khai bao gồm: số liệu và báo cáo

thuyết minh dự toán ngân sách nhà nước trình Quốc hội, Hội đồng nhân dân, dự toán đã được cấp

có thẩm quyền quyết định, tình hình thực hiện ngân sách nhà nước và quyết toán ngân sách nhà

nước; kết quả thực hiện các kiến nghị của Kiểm toán nhà nước; trừ số liệu chi tiết, báo cáo thuyết

minh thuộc lĩnh vực quốc phòng, an ninh, dự trữ quốc gia”

CÂU 3: Khái niệm và nguyên tắc phân cấp quản lý NSNN?

1) Khái niệm:

- NSNN là toàn bộ các khoản thu, chi của nhà nước được dự toán và thực hiện trong 1 khoảng

thời gian nhất định do cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định để đảm bảo thực hiện các chức

năng, nhiệm vụ của nhà nước

- Phân cấp quản lý ngân sách là việc xác định phạm vi, trách nhiệm và quyền hạn của chính

quyền các cấp, các đơn vị dự toán ngân sách trong việc quản lý NSNN phù hợp với phân cấp

quản lý kinh tế - xã hội

2) Các nguyên tắc phân cấp quản lý NSNN:

2.1) Phân định nguồn thu và nhiệm vụ chi cụ thể cho ngân sách mỗi cấp chính quyền:

- Vì sao:

+ Phân giao nhiệm vụ cung cấp các hàng hóa công cộng cho từng cấp chính quyền, đồng

thời đảm bảo nguồn lực tài chính để thực hiện các nhiệm vụ chi được phân cấp

+ Đảm bảo tính minh bạch và trách nhiệm giải trình.

- Yêu cầu:

+ Quy định cụ thể các nguồn thu mỗi địa phương, mỗi cấp ngân sách đc hưởng

+ Hạn chế việc phải cấp bổ sung ngân sách từ cấp trên cho ngân sách cấp dưới

- Biểu hiện:

+ Quy định cụ thể nguồn thu và nhiệm vụ chi cho ngân sách trung ương và ngân sách địa phương.

+ Nhiệm vụ chi thuộc ngân sách cấp nào do ngân sách cấp đó bảo đảm, cấp chính quyền nào

ban hành các chính sách, chế độ mới làm tăng chi ngân sách phải có giải pháp bảo đảm nguồn

tài chính phù hợp

+ Các cơ quan quản lý nhà nước uỷ quyền nhiệm vụ chi phải chịu trách nhiệm đảm bảo nguồn

lực tài chính cho các nhiệm vụ chi đó thông qua phân bổ và giao dự toán cho cơ quan nhận ủy

quyền

2.2) Đảm bảo vai trò chủ đạo của ngân sách trung ương và tính chủ động của ngân sách địa phương:

- Vai trò chủ đạo của ngân sách trung ương xuất phát từ chức năng, nhiệm vụ chính trị, kinh tế,

xã hội của nhà nước trung ương đã đc quy định trong hiến pháp

- Biểu hiện:

+ Nguồn thu chiếm tỷ trọng lớn thuộc NSTƯ để thực hiện nhiệm vụ chi trọng yếu

+ NSTƯ là trung tâm điều hoà trong hệ thống NSNN

+ NSĐP được phân cấp nguồn thu bảo đảm chủ động thực hiện những nhiệm vụ được phân cấp.

2.3) Phân cấp quản lý NSNN phải phù hợp với phân cấp quản lý kinh tế xã hội và trình -

độ quản lý của chính quyền nhà nước các cấp:

- Là việc quy định chức trách, nhiệm vụ, quyền hạn quản lý của các cấp hành chính trong bộ máy

Nhà nước từ Trung ương đến địa phương trong các lĩnh vực kinh tế xã hội -

- Tác động đến phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi trong phân cấp quản lý ngân sách

- Biểu hiện:

+ Phân cấp chi NSNN cho mỗi cấp chính quyền gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế xã hội của

chính quyền đó.

+ Phân cấp thu NSNN đảm bảo đủ thực hiện nhiệm vụ chi về phát triển kinh tế xã hội.

+ Phân cấp NSNN phù hợp với năng lực quản lý, phát triển nguồn thu và thực hiện nhiệm vụ chi NSNN

CÂU 4: Khái niệm, yêu cầu phân cấp chi NSNN?

1) Khái niệm: Phân cấp chi NSNN là phân chia trách nhiệm chi và thẩm quyền quyết

định về chi NSNN giữa các cấp chính quyền.

2) Nội dung:

+ Phân cấp nhiệm vụ chi NSNN

+ Phân cấp thẩm quyền quyết định về chi NSNN: qđ định mức phân bổ NS, qđ chế độ chi NS

3) Yêu cầu:

+ Xây dựng phù hợp với trách nhiệm cung cấp hàng hóa dịch vụ công của chính quyền địa phương

+ Rõ ràng và minh bạch

+ Đảm bảo hiệu quả, công bằng, trách nhiệm giải trình và hiệu lực quản lý hành chính

4) Phân tích:

- Phân cấp nhiệm vụ chi NSNN:

+ Nhiệm vụ chi của các cấp ngân sách bao gồm:

* Chi thường xuyên

* Chi đầu tư phát triển

* Chi trả lãi tiền vay (đối với ngân sách trung ương và ngân sách cấp tỉnh)

* Chi bổ sung quỹ dự trữ tài chính (đối với ngân sách trung ương và ngân sách cấp tỉnh)

* Chi bổ sung cho ngân sách cấp dưới (đối với ngân sách cấp trên)

* Chi dự trữ quốc gia (đối với ngân sách trung ương)

* Chi viện trợ

+ Phân cấp nhiệm vụ chi của các cấp ngân sách theo từng lĩnh vực kinh tế xã hội:-

* NSTW đảm nhận những nhiệm vụ chi lớn, quan trọng có tác động trực tiếp đến việc điều chỉnh

vĩ mô của nhà nước, đảm bảo an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội

* NSĐP đảm nhận các nhiệm vụ chi liên quan đến phạm vi địa phương

Vdu: NSTW đảm nhận chi đầu tư ptr, đảm nhận chi dự trữ QG, chi viện trợ,…

NSĐP đảm nhận chi trả nợ lãi các khoản do chính quyền ĐP vay, chi bổ sung quỹ dự

trữ tài chính ĐP,…

- Phân cấp thẩm quyền quyết định về định mức phân bổ NSNN:

+ Ủy ban Thường vụ Quốc hôi quyết định định mức phân bổ vốn đối với chi đầu tư phát triển

và định mức phân bổ dự toán chi thường xuyên NSNN

+ Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quyết định định mức phân bổ ngân sách địa phương

+ Một số địa phương đặc biệt như vùng núi, hải đảo thì Hội đồng nhân dân cấp tỉnh có thể ban

hành 1 số định mức đặc thù

+ Ưu điểm: dễ sử dụng

+ Nhược điểm: chỉ xây dựng được cho 1 giai đoạn từ 5 10 năm ( không tính được sự thay đổi của -

các yếu tố kinh tế xã hội )

Vdu: Trong quyết định 46/2016 của Thủ tướng CP, Điều 7 mục 2 đã quy định rõ địn mức phân

bổ chi cho sự nghiệp giáo dục.Theo dsố trong độ tuổi đến trg từ 1 đến 18 tuổi thì Với vùng đô

thị, định mức pbo là

2.148.100 đồng/ng dân/năm. Vùng đồng bằng là 2.527.200 đồng/ng dân/năm. Vùng miền núi,

đồng bào dân tộc ở đồng bằng, vùng sâu là 3.538.100 đồng/ng dân/năm. Vùng cao, hải đảo là

5.054.400 đồng/ng dân/năm.

- Nội dung phân cấp thẩm quyền quyết định về chế độ chi NSNN:

+ Định mức phân bổ cho phép quản lý tổng số tiền mỗi cấp, mỗi cơ quan, đơn vị được nhận. Để

quản lý chặt chẽ hơn, người ta còn đặt ra các hạn mức chi tiêu cho từng công việc, từng đối tượng

cụ thể => Các hạn mức chi tiêu đó được gọi là chế độ chi.

+ Chính phủ quyết định:

* Chế độ chi ngân sách quan trọng, phạm vi ảnh hưởng rộng,

* Chế độ, tiêu chuẩn, định mức chi tiêu thực hiện thống nhất trong

cả nước Vdu: Chế độ tiền lương, trợ cấp xã hội,…

+ HĐND cấp tỉnh quyết định:

* Quyết định cụ thể đối với một số chế độ, tiêu chuẩn, định mức chi ngân sách theo quy định

khung của Chính phủ.

* Chế độ chi ngân sách đối với một số nhiệm vụ chi có tính chất đặc thù phù hợp với khả năng

cân đối của NSĐP, NSTW không hỗ trợ.

Vdu: Chế độ chi tiêu đón tiếp khách, đại biểu; công tác phí, hội nghị,…

CÂU 5: Khái niệm, yêu cầu phân cấp thu NSNN:

1) Khái niệm: Phân cấp thu NSNN là việc phân chia nguồn thu và thẩm quyền quyết định

về thu giữa các cấp chính quyền để thực hiện các nhiệm vụ chi

2) Nội dung:

- Phân cấp nguồn thu

- Phân cấp thẩm quyền quyết định về thu NSNN

3) Yêu cầu: Việc phân cấp nguồn thu này cần phải đảm bảo một số nguyên tắc về hiệu

quả kinh tế và hiệu quả quản lý

4) Phân tích:

- Phân cấp nguồn thu:

+ Ngân sách trung ương hưởng 100% là các khoản thu quan trọng gắn trực tiếp với chức năng

quản lý kinh xã hội của chính quyền trung ương. tế -

Ví dụ: Thuế XK,NK, Thuế GTGT thu từ hàng hóa NK,..

+ Các khoản thu ngân sách địa phương hưởng 100% là các khoản thu gắn trực tiếp với chức

năng quản lý kinh tế xã hội của chính quyền địa phương và mang tính ổn địn- h

Ví dụ: Thuế môn bài, Thuế sdung đất NN,…

+ Các khoản thu phân chia giữa các cấp ngân sách và tỷ lệ phần trăm mỗi cấp ngân sách

được hưởng: Bao gồm các khoản thu phân chia giữa ngân sách trung ương và ngân sách địa

phương; và các khoản thu phân chia giữa ngân sách các cấp địa phương

Ví dụ: Thuế thu nhập công nghiệp, Thuế tiêu dùng, Vùng sâu vùng xa có thể đc hưởng 100%

trong khi HN chỉ đc 20%,...

- Phân cấp thẩm quyền qđ về thu NSNN:

+ Quốc hội:

* Quyết định các khoản thu thuế, phí và lệ phí.

* Quyết định phân cấp nguồn thu giữa ngân sách trung ương và ngân sách địa phương.

* Quyết định tỷ lệ phân chia các khoản thu giữa ngân sách trung ương và ngân sách địa phương.

+ HĐND cấp tỉnh:

* Mức thu cụ thể đối với một số loại phí, lệ phí nằm trong danh mục đã được Quốc hội ban hành

* Phân cấp nguồn thu và tỷ lệ phần trăm phân chia các khoản thu giữa NS các cấp tỉnh, huyện, xã

CÂU 6: Phân cấp vay nợ cho chính quyền địa phương:

1) Khái niệm:

- Phân cấp thẩm quyền vay nợ cho chính quyền địa phương được coi là 1 cấu phần không thể

thiếu của hệ thống phân cấp nhằm giải quyết những thiếu hụt về nguồn lực tài chính của địa

phương

- Phân cấp vay nợ cho chính quyền địa phương, bao gồm phân cấp cho chính quyền địa phương

quyền quyết định vay nợ, thiết lập khuôn khổ giới hạn nợ và kiểm soát quyết định cho vay, các

phương thức vay được phép sử dụng

2) Phân tích:

- Phân cấp thẩm quyền quyết định vay nợ:

+ Ngân sách địa phương được cân đối dựa trên nguyên tắc tổng số chi không vượt quá tổng số thu.

+ Chính quyền cấp tỉnh được quyết định vay vốn để đáp ứng nhu cầu đầu tư các dự án thuộc kế

hoạch đầu tư công trung hạn.

+ Chính quyền cấp huyện và cấp xã không được phép vay ( vì chưa có năng lực qly, nguồn thu

và nhiệm vụ chi để trả nợ hầu như ko có)

- Thiết lập khuôn khổ giới hạn nợ:

+ Các khoản vay chỉ được phép sử dụng để đầu tư vào các dự án thuộc kế hoạch đầu tư công

trung hạn đã được HĐND cấp tỉnh quyết định.

+ Chính quyền cấp tỉnh không được trực tiếp vay nước ngoài mà chỉ được vay lại từ nguồn vốn

vay nước ngoài của Chính phủ.

+ Mức dư nợ từ nguồn vốn vay không vượt quá mức quy định so với số thu ngân sách địa

phương được hưởng theo phân cấp.

- Phương thức huy động vốn vay:

+ UBND cấp tỉnh phát hành trái phiếu chính quyền địa phương

+ Vay từ các nguồn tài chính hợp pháp khác.

(*) Phân cấp vay nợ ở Việt Nam: là việc phân chia trách nhiệm, nghĩa vụ giữa các cấp chính

quyền trong việc quyết định vay, mức vay, kèm theo trách nhiệm là các quyền hạn cũng được

phân chia giữa các cấp chính quyền.

- Quy định về vay nợ ở Việt Nam gồm:

+ Phân chia thẩm quyền quyết định vay nợ

+ Giới hạn vay nợ

+ Vay về chỉ dùng cho đầu tư các dự án có trong kế hoạch đầu tư công trung hạn

- Về thẩm quyền quyết định vay nợ:

+ Trung ương được vay từ nguồn vay trong nước và ngoài nước

+ Tỉnh được vay trong nước hoặc vay từ Trung ương

+ Huyện và xã không được vay

- Giới hạn vay nợ:

+ Trung ương là trần nợ công do QH quy định, hiện tại là 60% so với GDP

+ Ở địa phương thì được chia thành nhiều mức

~ Hà Nội, TP HCM được vay tối đa 60% thu ngân sách theo phân cấp Ví dụ: Thành phố Hà Nội có số

liệu như sau:

Thu NSĐP đc hưởng theo phân cấp:

500 tỷ Chi thường xuyên NSĐP: 400 tỷ

=> Mức dư nợ vay tối đa: 60% x 500 = 300 tỷ

~ Địa phương khác có thu theo ngân sách lớn hơn chi thường xuyên thì được vay tối đa 30%

thu ngân sách theo phân cấp

Ví dụ: Tỉnh A có số liệu như sau:

Thu NSĐP đc hưởng theo phân cấp:

500 tỷ Chi thường xuyên NSĐP: 400 tỷ

=> Mức dư nợ vay tối đa: 30% x 500 = 150 tỷ

~ Địa phương có thu theo phân cấp nhỏ hơn hoặc bằng chi theo thường xuyên thì được vay

tối đa 20% thu ngân sách theo phân cấp

Ví dụ: Tỉnh B có số liệu như sau:

Thu NSĐP đc hưởng theo phân cấp:

500 tỷ Chi thường xuyên NSĐP: 600 tỷ

=> Mức dư nợ vay tối đa: 20% x 500 = 100 tỷ

Lưu ý: Thu theo phân cấp = Những khoản được hưởng 100% + Các khoản phân chia

Câu 7: Kế hoạch Tài chính – Ngân sách 3 năm:

- Còn gọi là khuôn khổ chi tiêu trung hạn là 1 trong những căn cứ quan trọng để xây

dựng dự toán Ngân sách nhà nước hàng năm

- Khái niệm: Là kế hoạch tài chính – ngân sách nhà nước được lập hằng năm cho thời

gian 3 năm trên cơ sở kế hoạch tài chính 5 năm, được lập kể từ năm dự toán Ngân sách

và 2 năm tiếp theo, theo phương pháp cuốn chiếu. Kế hoạch này được lập cùng thời điểm

lập dự toán Ngân sách nhà nước hàng năm nhằm định hướng cho công tác lập dự toán

Ngân sách nhà nước hằng năm ; định hướng thứ tự ưu tiên phân bổ nguồn lực cho từng

lĩnh vực và từng nhiệm vụ, hoạt động, chế độ chính sách cho từng lĩnh vực trong trung

hạn

- Thay vì xem xét các khoản thu, chi theo năm ( như dự toán ) thì kế hoạch Tài chính –

Ngân sách 3 năm xem xét các nguồn lực và các công việc muốn làm trong 1 khoảng thời

gian dài hơn

( còn ở phần câu hỏi mở rộng)

Câu 8: Quy trình quản lý NSNN?

* Khái niệm: Quy trình quản lý NSNN là toàn bộ hoạt động: Chuẩn bị và quyết định ngân sách;

chấp hành; kiểm toán và quyết toán NSNN.

1- Chuẩn bị và quyết định dự toán NSNN hàng năm

* Khái niệm:

- Chuẩn bị dự toán là việc dự báo, tính toán các nguồn thu NSNN và các khoản chi cho mọi

hoạt động, chương trình của bộ máy nhà nước trên phạm vi toàn lãnh thổ từ trung ương đến địa

phương.

- Quyết định dự toán là việc xem xét, phê chuẩn bản dự toán đã được chuẩn bị bởi cơ quan

hành pháp.

* Căn cứ:

- - Kế hoạch phát triển kinh tế xã hội.

- Khuôn khổ tài chính, khuôn khổ chi tiêu trung hạn.

- Các văn bản quy phạm pháp luật về NSNN và hướng dẫn xây dựng dự toán NSNN hàng năm

của cấp có thẩm quyền.

- Tình hình thực hiện ngân sách các năm trước.

* Quy trình:

- Các phương pháp lập dự toán NSNN:

+ Phân bổ từ trên xuống

+ Lập và tổng hợp từ dưới lên

+ Kết hợp phân bổ từ trên xuống và lập, tổng hợp từ dưới lên.

- Trình tự các bước lập dự toán NSNN:

+ Xây dựng dự toán NSNN

Bước 1: Hướng dẫn và thông báo các mức trần NSNN.

Bước 2: Dự thảo, tổng hợp và thảo luận dự toán NSNN

+ Quyết định NSNN:

.) Trước ngày 15 tháng 11: Quốc hội thảo luận, quyết định dự toán NSNN, phương

án phân bổ ngân sách trung ương năm kế hoạch.

.) Trước ngày 10 tháng 12: Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quyết định dự toán ngân sách địa

phương, phân bổ ngân sách cấp tỉnh. Hội đồng nhân dân cấp dưới quyết định dự toán ngân sách,

phân bổ ngân sách của cấp mình chậm nhất là 10 ngày kể từ ngày Hội đồng nhân dân cấp trên

trực tiếp quyết định dự toán và phân bổ ngân sách.

2- 108) Tổ chức chấp hành NSNN (giáo trình –

3- 124) Kiểm toán và quyết toán NSNN (giáo trình –

Mục đích: Xem xét tính đúng đắn, hợp lý của việc chi đó (Tính tuân thủ).

Xem xét quá trình đó đem lại hiệu quả tốt không (Tính hiệu quả).

 Đưa ra quyết định trong tương lai để thay đổi.

CHƯƠNG 3: TỔ CHỨC CÂN ĐỐI NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC

CÂU 1: Khái niệm cân đối NSNN? Cơ cấu thu, chi NSNN?

1) Kn: Cân đối NSNN đề cập đến sự cân bằng giữa thu và chi NSNN, trong đó bao gồm

mqh cân bằng giữa tổng thu và tổng chi NSNN, và sự hài hoà giữa cơ cấu các khoản thu, chi

NSNN nhằm thực hiện các mục tiêu QLTCC trong từng thời kỳ

2) Yêu cầu: Tổ chức cân đối NSNN được thực hiện không chỉ ở khâu chuẩn bị và quyết

định NSNN, mà còn phải được thực hiện trong khâu chấp hành, khâu kiểm toán và đánh giá

NSNN

3) Mục đích:

+ Đảm bảo tài chính cho Nhà nước thực hiện được tốt nhất chức năng, nhiệm vụ của mình,

+ Giúp cho các nhà quản lý vĩ mô nắm được tổng quát về tình hình tài chính đất nước thông qua việc

phân tích cơ cấu thu, chi NSNN; thẩm tra, đánh giá sự phù hợp với chiến lược và kế hoạch phát

triển kinh tế xã hội.

- Cân đối NSNN luôn ở trong trạng thái vận động, không ngừng phát sinh mâu thuẫn giữa thu

và chi, cũng như giữa các bộ phận cấu thành NSNN; các khoản thu, chi chịu nhiều tác động từ

nhiều yếu tố chính trị, kinh tế, xã hội, v.v… khiến cho NSNN có thể rơi vào trạng thái cân đối

hoặc mất cân đối.

- Ví dụ: Trích Điều 7 LNSNN 2015: Nguyên tắc cân đối NSNN

Khoản 2. Ngân sách nhà nước được cân đối theo nguyên tắc tổng số thu từ thuế, phí, lệ phí phải

lớn hơn tổng số chi thường xuyên và góp phần tích lũy ngày càng cao để chi đầu tư phát triển;

trường hợp còn bội chi thì số bội chi phải nhỏ hơn số chi đầu tư phát triển, tiến tới cân bằng thu,

chi ngân sách; trường hợp đặc biệt Chính phủ trình Quốc hội xem xét, quyết định. Trường hợp bội

thu ngân sách thì được sử dụng để trả nợ gốc và lãi các khoản vay của ngân sách nhà nước.

4) Cơ cấu thu, chi NSNN:

- Cơ cấu thu NSNN:

+ Bảo đảm nguồn thu từ các hoạt động sản xuất kinh doanh và tiêu dùng trong nước là nền tảng.-

+ Bảo đảm được sự cân bằng về cơ cấu giữa thuế tiêu dùng, thuế thu nhập và thuế tài sản.

+ Hạn chế sự phụ thuộc vào các khoản thu chịu nhiều tác động của các yếu tố ngoại sinh.

+ Hạn chế sử dụng những khoản thu không thường xuyên trong việc đáp ứng các nhu cầu chi thường

xuyên.

- Cơ cấu chi NSNN:

+ Cơ cấu chi đầu tư và chi thường xuyên hợp lý đảm bảo sự cân bằng giữa tích luỹ và tiêu dùng

+ Cơ cấu chi NSNN theo lĩnh vực phù hợp với các ưu tiên chiến lược của quốc gia.

- So sánh giữa tổng thu NSNN và tổng chi NSNN, ta có 3 trạng thái sau:

+ Cân bằng NSNN khi tổng thu NSNN bằng với tổng chi NSNN

+ Thặng dư hay bội thu NSNN khi tổng thu NSNN lớn hơn tổng chi NSNN

+ Bội chi hay thâm hụt NSNN khi tổng thu NSNN nhỏ hơn tổng chi NSNN

Vdu: Trong báo cáo dự toán NS năm 2020, QH đã phê duyệt dự toán chi đtư ptr là 470,6 nghìn

tỷ đồng; dự toán chi thg xuyên là 1.056,48 nghìn tỷ đồng

CÂU 2: Bội chi NSNN là gì? Cách tính?

1) Kn: Bội chi NSNN trong một năm là số chênh lệch giữa tổng chi NSNN lớn hơn tổng

thu NSNN của năm đó.

- Bội chi NSNN = Tổng chi NSNN Tổng thu- NSNN

- Kết quả của công thức tính bội chi NSNN ở trên phụ thuộc vào cơ cấu thu, chi NSNN đưa vào

tính bội chi NSNN; phụ thuộc vào phạm vi tính bội chi NSNN.

- Bội chi ngân sách của các cấp chính quyền đều được xác định bằng cách tính chênh lệch giữa

chi NSNN và thu NSNN

2) Cách tính bội chi NSNN:

- Theo Luật NSNN năm 2015: Bội chi NSNN bao gồm bội chi NSTƯ và bội chi NSĐP cấp tỉnh.

+ Bội chi NSTƯ được xác định bằng chênh lệch lớn hơn giữa tổng chi NSTƯ không bao gồm chi

trả nợ gốc và tổng thu NSTƯ.

+ Bội chi NSĐP cấp tỉnh là tổng hợp bội chi ngân sách cấp tỉnh của từng địa phương, được xác

Bấm Tải xuống để xem toàn bộ.

Preview text:

MỤC LỤC
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ TCC VÀ QLTCC . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4
CÂU 1: Các bộ phận của Khu vực Chính phủ chung? Đặc điểm của các tổ chức của khu vực này?
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4
CÂU 2: Các quan niệm về TCC? TCC có thể được hiểu theo góc độ nào? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4
CÂU 3: Các cách phân loại TCC ở Việt Nam? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5
CÂU 4: Trình bày phân loại TCC theo tổ chức chính quyền hệ thống Việt Nam? . . . . . . . . . . . . . 6
CÂU 5: Đơn vị dự toán ngân sách là gì ? Có bao nhiêu cấp? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6
CÂU 6: Phân tích mục tiêu: Kỷ luật tài khóa tổng thể: . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7
CÂU 7: Phân tích mục tiêu: Hiệu quả phân bổ: . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7
CÂU 8: Phân tích mục tiêu: Hiệu quả hoạt động: . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8
CÂU 9: Các chức năng, nhiệm vụ của các cơ quan trong quản lý TCC ở Việt Nam: . . . . . . . . . . 9
CHƯƠNG 2: QUẢN LÝ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10
CÂU 1: Khái niêm Ngân sách Nhà nước và phân loại NSNN ở Việt Nam?. . . . . . . . . . . . . . . . . . 10
CÂU 2: Phân tích các nguyên tắc quản lý NSNN? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10
CÂU 3: Khái niệm và nguyên tắc phân cấp quản lý NSNN? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14
CÂU 4: Khái niệm, yêu cầu phân cấp chi NSNN? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 15
CÂU 5: Khái niệm, yêu cầu phân cấp thu NSNN: . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 16
CÂU 6: Phân cấp vay nợ cho chính quyền địa phương: . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 17
Câu 7: Kế hoạch Tài chính – Ngân sách 3 năm: . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 18
Câu 8: Quy trình quản lý NSNN? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 18
CHƯƠNG 3: TỔ CHỨC CÂN ĐỐI NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 19
CÂU 1: Khái niệm cân đối NSNN? Cơ cấu thu, chi NSNN? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 19
CÂU 2: Bội chi NSNN là gì? Cách tính?. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 20
CÂU 3: Các nguyên nhân gây bội chi NSNN? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 21
CÂU 4: Nguồn bù đắp bội chi NSNN? Ưu, nhược điểm? Bù đắp bội chi từ các nguồn? . . . . . . . 22
CÂU 5: Vay nợ để bù đắp bội chi thì có bao gồm số vay để trả nợ gốc không? . . . . . . . . . . . . . . 23
CÂU 6: Thặng dư ngân sách là gì? Sử dụng ntn? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 23
CÂU 7: Giải pháp để tổ chức cân đối NSNN ở Việt Nam? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 24
CHƯƠNG 5: ĐÁNH GIÁ QLTCC . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 25
CÂU 1: Phân biệt Theo dõi và Đánh giá QLTCC? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 25
CÂU 2: Khái niệm về chỉ số đánh giá? Thế nào là chỉ số đánh giá tốt? Cho ví dụ? . . . . . . . . . . . 25
CÂU 3: So sánh chỉ số và chỉ tiêu? Chỉ số và mục tiêu? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 . . . 26
CÂU 4: Ưu, nhược điểm của các phương pháp thu thập thông tin? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 26
CÂU 5: Đánh giá quản lý chi tiêu công theo kết quả (Khung logic kết quả phát triển)? . . . . . . . 27
CÁC CÂU HỎI MỞ RỘNG . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 29
CÂU 1: Trong khung logic, cái nào có ý nghĩa quyết định chi phối cả khung? . . . . . . . . . . . . . . 29
CÂU 2: Phân tích mối liên hệ giữa các mục tiêu quản lý tài chính công ( kỷ luật tài khóa, hiệu quả
phân bổ, Hiệu quả hoạt động) với tứ trụ quản lý nhà nước tốt ( trách nhiệm giải trình, minh bạch,
tiên liệu, sự tham gia) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 29
CÂU 3: Đối với mục tiêu dự toán tổng thể, khâu lập dự toán, nhiệm vụ của Bộ Tài Chính là gì để
đảm bảo mục tiêu tài khóa tổng thể? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 30
Câu 4: Trong khâu lập dự toán, Bộ kế hoạch đtư có nhiệm vụ chính nào? . . . . . . . . . . . . . . . . . . 30
Câu 5: Cơ quan TC phải lm gì để thúc đẩy đơn vị sử dụng ngân sách bảo đảm hiệu quả hoạt
động? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 31
Câu 6: Sự tham gia trong QLTCC của người dân trong vc thực hiện mtiêu hiệu quả hđ? . . . . . 31
Câu 7: Giải thích vì sao VN phải chuyển dần từ quản lý NSNN theo đầu vào sang quản lý NS theo
đầu ra và kết quả? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 31
Câu 8: QH qđịnh NSNN là qđịnh cả NSĐP đúng hay sai? (Tính lồng ghép trong hệ thống LNSNN)
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 32
Câu 9: Phân biệt bổ sung cân đối và bổ sung có mục tiêu? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 32
Câu 10: Vai trò của thảo luận dự toán? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 32
Câu 11: Tại sao phê chuẩn quyết toán lại cần dựa vào báo cáo kiểm toán? . . . . . . . . . . . . . . . . . 33
Câu 12: Tại sao lập kế hoạch TC NSNN 3 năm góp phần đảm bảo cân đối NSNN? . . . . . . . . . . 33
Câu 13: Sơ đồ nào phản ánh đúng hơn bản chất của phương thức quản lí chi tiêu công theo kết
quả ?vì sao? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 34
Câu 14: Việc để lại các khoản phí cho đvi sự nghiệp công lập có vi phạm NT 1 tài liệu NS duy
nhất k? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 34
Câu 15: Vay nợ của CP có để lại gánh nặng thuế cho thế hệ sau hay ko? Vì sao? . . . . . . . . . . . . 35
CÂU 16: Tác dụng kế hoạch tài chính ngân sách 3 năm trong thực hiện mục tiêu QLTCC? . . . 35
CÂU 17: Tại sao cấp trên phải bổ sung NS cho cấp dưới? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 35
CÂU 18: Vì sao phải phân định nguồn thu nhiệm vụ chi cụ thể cho NS mỗi cấp chính quyền.
Nguyên tắc này được quy định trong Luật NSNN 2015 như thế nào? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 35
CÂU 19: Điều hoà NS và bổ sung NS ở VN? . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 36
PHẦN 2: BÀI TẬP . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 37
CÔNG THỨC VÀ CHÚ Ý KHI LÀM BÀI TẬP . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 37
Bài tập . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 39 2 3
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ TCC VÀ QLTCC
Khu vực công bao gồm khu vực Chính phủ chung và các đối tượng do chính phủ kiểm soát,
thường là các doanh nghiệp công mà hoạt động chủ yếu của nó là tham gia các hoạt động
thương mại, theo quy luật cung, cầu của thị trường.
- Chính phủ chung của một quốc gia theo GFS bao gồm các cơ quan công quyền và các đơn vị
trực thuộc đó là những tổ chức được thiết lập qua quá trình chính trị để thực hiện quyền lập
pháp, tư pháp và hành pháp trong 2 vùng lãnh thổ. Mục tiêu: đem lại lợi ích cho toàn xã hội.
- Mục tiêu của DN công là lợi nhuận
CÂU 1: Các bộ phận của Khu vực Chính phủ chung? Đặc điểm của các tổ chức của khu vực này? - Khái niệm:
+ Chính phủ chung của 1 quốc gia bao gồm các cơ quan công quyền và các đơn vị trực thuộc,
thực hiện quyền lập pháp, tư pháp và hành pháp trong 1 vùng lãnh thổ
+ Khu vực Chính phủ chung thường bao gồm: chính quyền trung ương, chính quyền bang (nếu
có) và các chính quyền địa phương
- Đặc điểm của các tổ chức thuộc Chính phủ chung:
+ Về chức năng kinh tế: Cung cấp hàng hóa, dịch vụ công, không theo đuổi mục đích lợi nhuận.
Nguồn thu chính là từ các khoản đóng góp bắt buộc như thuế, các khoản bảo hiểm xã hội, ngoài
ra còn có các nguồn tài trợ và thu nhập từ các hoạt động khác
+ Được định hướng và kiểm soát bởi cơ quan quyền lực Nhà nước: Các chức vụ quan trọng được
Nhà nước bổ nhiệm, chỉ định theo các quy chế, nhiệm vụ hoạt động, kế hoạch do Nhà nước quy
định. Nhà nước cấp toàn bộ hoặc 1 phần lớn ngân sách hoạt động
+ Chủ thể chịu trách nhiệm pháp lý: Nhà nước chịu trách nhiệm pháp lý cuối cùng đối với tài sản
và nợ phải trả của các tổ chức này
CÂU 2: Các quan niệm về TCC? TCC có thể được hiểu theo góc độ nào?
- Từ góc nhìn của Kinh tế học:
+ TCC được xem là một nhánh của Kinh tế học (Kinh tế học công cộng)
+ Nghiên cứu: sự can thiệp của Nhà nước nhằm khắc phục các thất bại thị trường qua công cụ
thu, chi (sử dụng ntn? tác động của thu, chi đến nền kinh tế ntn?)
- Từ góc nhìn thể chế:
+Theo nghĩa rộng: TCC được hiểu là tài chính của khu vực công gắn với những hoạt động
thu, chi của Chính phủ chung và doanh nghiệp công nhằm thực hiện các chức năng của Nhà
nước trong từng thời kỳ
+ Theo nghĩa hẹp: TCC được hiểu là tài chính của Chính phủ chung, chỉ gắn với hoạt động
thu, chi của Chính phủ chung
=> Khái niệm TCC: là những hoạt động thu, chi gắn với các quỹ tiền tệ của các cấp chính quyền
nhằm thực hiện các chức năng kinh tế - xã hội của Nhà nước 4
CÂU 3: Các cách phân loại TCC ở Việt Nam? 1)
K/n: TCC là những hoạt động thu, chi gắn với các quỹ tiền tệ của các cấp chính quyền
nhằm thực hiện các chức năng kinh tế - xã hội của Nhà nước
- Có 3 cách phân loại TCC:
+ Phân loại theo tổ chức hệ thống chính quyền
+ Phân loại theo mục đích tổ chức quỹ
+ Phân loại theo chủ thể quản lý trực tiếp 2) Phân tích:
a) Tổ chức hệ thống chính quyền:
- Tài chính của Chính phủ chung bao gồm tài chính của cấp chính quyền Trung ương và tài
chính của cấp chính quyền địa phương
- Chính quyền địa phương đc tổ chức ở các đơn vị hành chính phù hợp với đặc điểm nông thôn,
đô thị, hải đảo, đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt
- Tương ứng với mỗi cấp chính quyền địa phương là 1 cấp tài chính công mà cốt lõi của nó là
Ngân sách Nhà nước, cụ thể:
+ TCC cấp tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương (TCC cấp tỉnh)
+ TCC cấp huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh (TCC cấp huyện
+ TCC cấp xã, phường, thị trấn (TCC cấp xã)
+ TCC đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt
b) Mục đích tổ chức quỹ:
- NSNN là toàn bộ các khoản thu, chi của Nhà nước được dự toán và thực hiện trong một khoảng
thời gian nhất định do cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định để bảo đảm thực hiện các
chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước. Ngân sách nhà nước bao gồm: Ngân sách trung ương và ngân sách địa phương
- Các quỹ ngoài NSNN: Theo Luật NSNN 2015: Quỹ ngoài ngân sách là quỹ do cơ quan có thẩm
quyền quyết định thành lập, hoạt động độc lập với NSNN, nguồn thu, nhiệm vụ chi của quỹ để
thực hiện các nhiệm vụ theo quy định của PL.
Vd; Quỹ BHXH, Quỹ Bảo hiểm thất nghiệp, Quỹ bảo trì đường bộ,…
c) Chủ thể trực tiếp quản lý:
- Tài chính của các cấp chính quyền:
+ TCC cấp Trung ương: Chính phủ, Quốc hội, Tòa án,..
+ TCC cấp tỉnh: Ủy ban nhân dân, Hội đồng nhân dân cấp tỉnh,...
- Tài chính của các đơn vị dự toán:
+ Đơn vị dự toán ngân sách là các cơ quan, tổ chức, đơn vị đc cấp có thẩm quyền giao dự toán ngân sách
+ Đơn vị dự toán ngân sách gồm: các cơ quan nhà nước, đơn vị vũ trang nhân dân, đơn vị sự
nghiệp công lập, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội,..
+ Đơn vị dự toán ngân sách có 4 cấp:
* Đơn vị dự toán cấp I là đơn vị dự toán ngân sách đc Thủ tướng Chính phủ hoặc Ủy ban nhân
dân giao dự toán ngân sách
* Trong 1 cấp ngân sách, tùy thuộc vào thẩm quyền phân bổ, giao dự toán ngân sách cho đơn vị
cấp dưới trực thuộc; chịu trách nhiệm trước Nhà nước về việc tổ chức, thực hiện công tác kế 5
hoạch và quyết toán ngân sách của đơn vị mk, công tác kế toán và quyết định ngân sách của các
đơn vị dự toán cấp dưới mà có thể có các đơn vị dự toán trung gian với tên gọi dự toán cấp II,
cấp III trc khi ngân sách đc phân bổ đến đơn vị sử dụng ngân sách (cấp IV)
Ví dụ: Cấp 1: Bộ Tài chính, Bộ nông nghiệp và phát triển
nông thôn Cấp 2: Tổng cục thuế, Tổng cục lâm nghiệp
Cấp 3: Cục thuế, Cục kiểm lâm
Cấp 4: Chi cục thuế, Chi cục kiểm lâm
CÂU 4: Trình bày phân loại TCC theo tổ chức chính quyền hệ thống Việt Nam?
- Ở Việt Nam, tài chính của Chính phủ chung bao gồm tài chính của cấp chính quyền Trung
ương và tài chính của cấp chính quyền địa phương
- Chính quyền địa phương đc tổ chức ở các đơn vị hành chính phù hợp với đặc điểm nông thôn,
đô thị, hải đảo, đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt
- Tương ứng với mỗi cấp chính quyền địa phương là 1 cấp tài chính công mà cốt lõi của nó là
Ngân sách Nhà nước, cụ thể:
+ TCC cấp tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương (TCC cấp tỉnh)
+ TCC cấp huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh (TCC cấp huyện)
+ TCC cấp xã, phường, thị trấn (TCC cấp xã)
+ TCC đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt
- Tài chính của các cấp chính quyền:
+ TCC cấp Trung ương: Chính phủ, Quốc hội, Tòa án,..
+ TCC cấp tỉnh: Ủy ban nhân dân, Hội đồng nhân dân cấp tỉnh,...
- Gắn liền với các cấp chính quyền này là các cơ quan nhà nước như các Bộ, các Sở…; Đảng
Cộng sản Việt Nam; các tổ chức chính trị - xã hội, như Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Công đoàn,
Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh,..; các tổ chức chính trị - xã hội - nghề nghiệp, như Liên
hiệp các hội khoa học, kĩ thuật Việt Nam, Hội nhà báo Việt Nam...;các hội nghề nghiệp, hiệp hội
kinh tế được ngân sách nhà nước hỗ trợ theo nhiệm vụ Nhà nước giao; các đơn vị sự nghiệp công
lập và các tổ chức, cá nhân khác có liên quan đến ngân sách nhà nước. Ngoài ra còn có các quỹ
tài chính nhà nước ngoài ngân sách nhà nước.
CÂU 5: Đơn vị dự toán ngân sách là gì ? Có bao nhiêu cấp?
- Khái niệm Dự toán ngân sách nhà nước: là kế hoạch thu, chi ngân sách Nhà nước theo các
chu kỳ xác định trong 1 năm, được các quan Nhà nước có thẩm quyền quyết định và là căn cứ
để thực hiện thu, chi ngân sách
- Khái niệm Đơn vị dự toán ngân sách: là các cơ quan, tổ chức, đơn vị lập được cấp có thẩm
quyền giao dự toán ngân sách
+ Đơn vị dự toán ngân sách bao gồm: các cơ quan nhà nước, đơn vị vũ trang nhân dân, đơn vị
sự nghiệp công lập, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội,..
+ Đơn vị dự toán ngân sách có 4 cấp:
* Đơn vị dự toán cấp I là đơn vị dự toán ngân sách đc Thủ tướng Chính phủ hoặc Ủy ban nhân
dân giao dự toán ngân sách
* Trong 1 cấp ngân sách, tùy thuộc vào thẩm quyền phân bổ, giao dự toán ngân sách cho đơn vị 6
cấp dưới trực thuộc; chịu trách nhiệm trước Nhà nước về việc tổ chức, thực hiện công tác kế
hoạch và quyết toán ngân sách của đơn vị mk, công tác kế toán và quyết định ngân sách của các
đơn vị dự toán cấp dưới mà có thể có các đơn vị dự toán trung gian với tên gọi dự toán cấp II,
cấp III trc khi ngân sách đc phân bổ đến đơn vị sử dụng ngân sách (cấp IV)
Ví dụ: Cấp 1: Bộ Tài chính, Bộ nông nghiệp và phát triển
nông thôn Cấp 2: Tổng cục thuế, Tổng cục lâm nghiệp
Cấp 3: Cục thuế, Cục kiểm lâm
Cấp 4: Chi cục thuế, Chi cục kiểm lâm
Quản lý TCC có 3 mục tiêu: Kỷ luật tài khóa tổng thể, Hiệu quả phân bổ và Hiệu quả hoạt động
Kỷ luật tài khóa tổng thể: giới hạn ngân sách, trần ngân sách,...
Hiệu quả phân bổ: thứ tự ưu tiên phân bổ ngân sách
Hiệu quả hoạt động: chất lượng, số lượng dịch vụ cung cấp
CÂU 6: Phân tích mục tiêu: Kỷ luật tài khóa tổng thể:
- Khái niệm Quản lí TCC: là quá trình tổ chức công thuộc các cấp chính quyền xây dựng kế
hoạch, tổ chức, chỉ đạo, theo dõi và đánh giá việc thực hiện kế hoạch thu, chi, vay nợ nhằm thực
hiện các chính sách TCC 1 cách hiệu quả trong từng thời kỳ
- Mục tiêu: Kỷ luật tài khóa tổng thể:
+ Là gì? được hiểu là giới hạn ngân sách được duy trì bền vững trong trung hạn
+ Vì sao? đảm bảo thu chi, không làm mất ổn định kinh tế vĩ mô + Yêu cầu:
* Lập kế hoạch thu, chi ngân sách cần xem xét đến ổn định kinh tế vĩ mô theo chu kỳ kinh tế
* Bảo đảm dự báo thu, chi đáng tin cậy: giới hạn tổng thu, tổng chi, bội chi, nợ công, tổng chi
đầu tư, tổng chi thường xuyên (thường so sánh với GDP) cho kế hoạch tài chính trung hạn, hàng năm
+ Thiết lập mức trần chi tiêu cho các bộ ngành, địa phương có tính hiện thực trong kế hoạch tài
chính - ngân sách trung hạn, chi tiêu mới phải chỉ rõ nguồn bảo đảm
+ Đảm bảo tính toàn diện và tính minh bạch của thu, chi ngân sách + Ví dụ:
* Điều 9 luật NSNN 2015 quy định về nguyên tắc phân cấp quản lý nguồn thu, nhiệm vụ chi
và quan hệ giữa các cấp ngân sách.
* Điều 17 luật NSNN 2015 nêu rõ về kế hoạch tài chính 5 năm
* Ngoài ra tham khảo 1 số điều như điều 7,8,41,42,43 LNSNN2015
CÂU 7: Phân tích mục tiêu: Hiệu quả phân bổ:
- Khái niệm Quản lí TCC: là quá trình tổ chức công thuộc các cấp chính quyền xây dựng kế
hoạch, tổ chức, chỉ đạo, theo dõi và đánh giá việc thực hiện kế hoạch thu, chi, vay nợ nhằm thực
hiện các chính sách TCC 1 cách hiệu quả trong từng thời kỳ
- Mục tiêu: Hiệu quả phân bổ: + Là gì?
* Thu ngân sách: bảo đảm chia sẻ “gánh nặng” thuế, giảm thiểu những tác động tỉêu cực gây
“mất trắng” của thuế. 7
* Chi ngân sách: phù hợp với các ưu tiên trong chiến lược quốc gia, khuyến khích tái phân bổ các
nguồn lực tài chính từ các chương trình ít ưu tiên sang những chương trình ưu tiên cao hơn trong
giới hạn trần ngân sách
+ Vì sao? Giới hạn nguồn lực nên cần ưu tiên cho các mục tiêu chiến lược và giảm mất trắng + Yêu cầu:
* Xác định các mục tiêu chiến lược của quốc gia
* Xác định nguyên tắc và tiêu chí phân bổ ngân sách gắn với mục tiêu chiến lược
* Trao quyền cho các Bộ chịu trách nhiệm quản lý ngành trong việc quyết định phân bổ ngân
sách cụ thể cho các dự án, chương trình thuộc thẩm quyền quản lý
* Theo dõi đánh giá kết quả thực hiện các mục tiêu chiến lược
* Giảm thiểu các tác động “bóp méo” của thuế bằng cách: mở rộng cơ sở đánh thuế và bảo đảm
tính trung lập của hệ thống thuế
* Đảm bảo tính toàn diện và tính minh bạch của thuế
+ Ví dụ: Khoản 5 Điều 8 Luật NSNN 2015 nêu: “Bảo đảm ưu tiên bố trí ngân sách để thực hiện
các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước trong từng thời kỳ về phát triển kinh tế; xóa đói,
giảm nghèo; chính sách dân tộc; thực hiện mục tiêu bình đẳng giới; phát triển nông nghiệp, nông
thôn, giáo dục, đào tạo, y tế, khoa học và công nghệ và những chính sách quan trọng khác.”
Ngoài ra còn tham khảo thêm các điều 42,43 LNSNN 2015
CÂU 8: Phân tích mục tiêu: Hiệu quả hoạt động:
- Khái niệm Quản lí TCC: là quá trình tổ chức công thuộc các cấp chính quyền xây dựng kế
hoạch, tổ chức, chỉ đạo, theo dõi và đánh giá việc thực hiện kế hoạch thu, chi, vay nợ nhằm thực
hiện các chính sách TCC 1 cách hiệu quả trong từng thời kỳ
- Mục tiêu: Hiệu quả hoạt động:
+ Là gì? Hiệu quả hoạt động xem xét hiệu quả mối quan hệ giữa đầu vào và kết quả thực hiện
nhiệm vụ ở các cấp độ: đầu ra, kết quả
+ Vì sao? Tăng cường trách nhiệm giải trình về kết quả sử dụng ngân sách + Yêu cầu:
* Thiết lập các mục tiêu về đầu ra, kết quả thực hiện nhiệm vụ trong dự thảo ngân sách
* Giao ngân sách gắn với các chỉ tiêu về kết quả thực hiện nhiệm vụ
* Trao quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm cho thủ tướng đơn vị sử dụng ngân sách trong giới hạn ngân sách
* Theo dõi, đánh giá đầu ra, kết quả phát triển và đáng giá chi tiêu công
+ Ví dụ: Khoản 7 Điều 32 luật NSNN 2015 quy định: “Thủ trưởng các đơn vị dự toán ngân sách
thực hiện đúng nhiệm vụ, quyền hạn được giao trong lĩnh vực tài chính - ngân sách và chịu trách
nhiệm về những sai phạm thuộc phạm vi quản lý theo quy định của pháp luật.”
Ngoài ra còn có thể tham khảo điều 34,54,61,65 LNSNN 2015 8
CÂU 9: Các chức năng, nhiệm vụ của các cơ quan trong quản lý TCC ở Việt Nam:
- Khái niệm Quản lí TCC: là quá trình tổ chức công thuộc các cấp chính quyền xây dựng kế
hoạch, tổ chức, chỉ đạo, theo dõi và đánh giá việc thực hiện kế hoạch thu, chi, vay nợ nhằm thực
hiện các chính sách TCC 1 cách hiệu quả trong từng thời kỳ
* Cơ quan tài chính và cơ quan kế hoạch và đầu tư:
Ở trung ương từ góc độ hành chính công, Bộ Tài chính và Bộ Kế hoạch và Đầu tư là 2 cơ quan
của Chính phủ có chức năng quản lý nhà nước về tài chính nói chung và TCC nói riêng.
- Cơ quan Tài chính bao gồm Bộ tài chính, Sở Tài chính các tỉnh, thành phố trực thuộc trung
ương, phòng Tài chính - Kế hoạch,…
- Cơ quan Kế hoạch và Đầu tư bao gồm Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Sở Kế hoạch và Đầu tư,
phòng Tài chính - Kế hoạch,…
- Chức năng: về lĩnh vực TCC của 2 cơ quan này là:
+ Tham mưu chính sách như: chính sách thuế, chính sách chi ngân sách, chính sách vay nợ.
+ Thực hiện chính sách, như quản lý thu thuế, quản lý ngân quỹ, quản lý nợ, mua sắm đấu thầu công. - Nhiệm vụ: + Cơ quan Tài chính:
Xây dựng: định mức phân bổ chi thường xuyên; định mức chi; chế độ về kế toán, quyết
toán, mục lục ngân sách.
Hướng dẫn lập dự toán NSNN trung hạn và NSNN hằng năm.
Tổ chức thực hiện NSNN: quản lý thu, quản lý ngân quỹ, quản lý nợ, đánh giá hiệu quả chi NSNN.
+ Cơ quan Kế hoạch và Đầu tư
Xây dựng: định mức phân bổ vốn đầu tư phát triển.
Hướng dẫn lập dự toán Đầu tư công trung hạn và hằng năm.
Thanh tra, kiểm tra, giám sát về đấu thầu. Quản lý ODA.
* Cơ quan quản lý thuế: gồm 2 cơ quan:
- Cơ quan Thuế bao gồm Tổng cục Thuế, Cục Thuế và Chi cục Thuế.
- Cơ quan Hải quan bao gồm Tổng cục Hải quan, Cục Hải quan và Chi cục Hải quan.
- Chức năng: Tổng cục thuế là cơ quan trực thuộc Bộ Tài chính, thực hiện chức năng tham
mưu, giúp Bộ trưởng Bộ Tài chính quản lý nhà nước về các khoản thu nội địa trong phạm vi cả
nước, bao gồm: thuế, phí, lệ thí và các khoản thu khác của NSNN và tổ chức quản lí thuế.
- Nhiệm vụ: cơ quan Hải quan có nhiệm vụ tổ chức thực hiện pháp luật về thuế và các khoản
thu khác đối với hàng hóa xuất, nhập khẩu.
* Cơ quan quản lý ngân quỹ: có cơ quan Kho bạc Nhà nước.
- Kho bạc Nhà nước gồm KBNN trung ương, KBNN cấp tỉnh và KBNN cấp huyện.
- Chức năng: KBNN là cơ quan trực thuộc Bộ Tài chính, thực hiện chức năng tham mưu, giúp
Bộ trưởng Bộ Tài chính quản lý nhà nước về quỹ tài chính công; quản lý ngân quỹ.
- Nhiệm vụ: tổ chức thực hiện việc thu nộp vào quỹ NSNN; kiểm soát, thanh toán, chi trả các
khoản chi của NSNN; thực hiện kế toán NSNN; huy động vốn cho NSNN qua việc phát hành trái phiếu Chính phủ 9
CHƯƠNG 2: QUẢN LÝ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC
CÂU 1: Khái niêm Ngân sách Nhà nước và phân loại NSNN ở Việt Nam? 1)
Khái niệm NSNN: NSNN là toàn bộ các khoản thu, chi của nhà nước được dự toán và
thực hiện trong 1 khoảng thời gian nhất định do cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định để
đảm bảo thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của nhà nước. NSNN bao gồm: NSTW và NSĐP
- NSNN đc nhìn nhận theo nhiều góc độ:
+ Theo góc độ kinh tế, NSNN là một công cụ thực hiện chính sách kinh tế của quốc gia, được sử
dụng để đạt các mục tiêu: kỷ luật tài khóa, phân bổ nguồn lực theo thứ tự ưu tiên, sử dụng nguồn lực hiệu quả
+ Theo góc độ chính trị: NSNN đc quyết định bởi cơ quan quyền lực Nhà nước để đảm bảo các
đại biểu của người dân đc giám sát, phê duyệt các quyết định về thu, chi ngân sách
+ Theo góc độ pháp luật: NSNN là 1 văn bản pháp luật được phê duyệt bởi Quốc hội, giới hạn các
quyền mà cơ quan hành pháp được phép thực hiện
+ Theo góc độ quản lý: NSNN là bản kế hoạch để quản lý và tổ chức điều hành ngân sách
2) Phân loại NSNN:
- Phân loại theo chức năng của Chính phủ (COFOG)
- Phân loại theo nội dung kinh tế (GFS)
- Phân loại theo đối tượng (hạng mục chi tiêu)
- Phân loại theo tổ chức hành chính
- Hệ thống mục lục ngân sách
CÂU 2: Phân tích các nguyên tắc quản lý NSNN? 1)
Khái niệm NSNN: NSNN là toàn bộ các khoản thu, chi của nhà nước được dự toán và
thực hiện trong 1 khoảng thời gian nhất định do cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định để
đảm bảo thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của nhà nước
2) Các nguyên tắc quản lý NSNN:
2.1) Nguyên tắc 1 tài liệu ngân sách duy nhất:
Tất cả các khoản thu, chi của Nhà nước đều phải được phản ánh đầy đủ, rõ ràng trong cùng một thời
gian và trong cùng một văn bản tổng hợp được cơ quan lập pháp quyết định. - Yêu cầu:
+ Ngân sách nhà nước phải tổng hợp được toàn bộ các hoạt động thu và chi của Nhà nước
+ Các khoản thu, chi phải được tập hợp trong một dự toán ngân sách duy nhất trình cơ quan lập pháp xem xét
+ Không cho phép sự tồn tại của nhiều tài liệu ngân sách và các khoản thu hoặc chi của Nhà nước
được thực hiện ngoài ngân sách - Lý do:
+ Đảm đảm quyền của cơ quan lập pháp trong quyết định ngân sách một cách toàn diện, phân bổ
nguồn lực một cách công bằng, hiệu quả
+ Cho biết một cách rõ ràng tình trạng cân bằng hay thâm hụt ngân sách, tính toán một cách
chính xác mức thâm hụt ngân sách để để có biện pháp xử lý phù hợp 10 - Liên hệ:
+ Toàn bộ các khoản thu, chi ngân sách phải được dự toán, tổng hợp đầy đủ vào ngân sách nhà nước
+ Quy định rõ những tài liệu, nội dung thuyết minh về dự toán thu, chi ngân sách nhà nước mà
Chính phủ phải trình Quốc hội
+ Quy định lịch biểu ngân sách - Ví dụ:
+ Khoản 2 Điều 8 Luật NSNN 2015 quy định: “Toàn bộ các khoản thu, chi ngân sách phải
được dự toán, tổng hợp đầy đủ vào ngân sách nhà nước.”
+ Điều 5 Luật NSNN 2015 đã quy định rõ các khoản thu, chi nằm trong pvi NSNN (ngoài ra
có thể tham khảo thêm Điều 47 LNSNN ) 2.2)
Nguyên tắc ngân sách tổng thể:
-Tất cả các khoản thu đc tập hợp vào 1 quỹ duy nhất để tài trợ chung cho các khoản chi - Yêu cầu:
+ Tất cả các khoản thu và các khoản chi phải đc ghi vào ngân sách 1 cách riêng biệt, theo số tiền
gốc đầy đủ của nó, ko đc bù trừ giữa thu và chi
+ Ko phân bổ riêng 1 khoản thu để trang trải cho 1 khoản chi nhất định - Lý do:
+ Quyết định tính hiệu quả khi phê chuẩn ngân sách, quyết định phân bổ ngân sách
+ Đảm bảo một khoản chi không phụ thuộc vào một nguồn thu cụ thể.
+ Tránh lãng phí trong quản lý ngân sách. - Liên hệ:
Các khoản thu từ thuế, phí, lệ phí và các khoản thu khác theo quy định của pháp luật phải được
tổng hợp đầy đủ vào cân đối ngân sách nhà nước, theo nguyên tắc không gắn với nhiệm vụ chi cụ
thể. Trường hợp ngoại lệ, có khoản thu cần gắn với nhiệm vụ chi cụ thể theo quy định của pháp
luật thì đc bố trí tương ứng từ các khoản thu này trong dự toán chi ngân sách để thực hiện
- Ví dụ: Khoản 1 Điều 7 Luật NSNN 2015 đã quy định: “ Các khoản thu từ thuế, phí, lệ phí và
các khoản thu khác theo quy định của pháp luật được tổng hợp đầy đủ vào cân đối ngân sách nhà
nước, theo nguyên tắc không gắn với nhiệm vụ chi cụ thể. Trường hợp có khoản thu cần gắn với
nhiệm vụ chi cụ thể theo quy định của pháp luật thì được bố trí tương ứng từ các khoản thu này
trong dự toán chi ngân sách để thực hiện. Việc ban hành chính sách thu ngân sách phải bảo đảm
nguyên tắc cân đối ngân sách trong trung hạn, dài hạn và thực hiện các cam kết về hội nhập quốc tế.”
2.3) Nguyên tắc niên độ của ngân sách:
- Dự toán ngân sách được cơ quan có thẩm quyền quyết định chỉ có hiệu lực trong thời hạn một năm - Yêu cầu:
+ Trong quyết định ngân sách, các khoản thu, chi ngân sách nhà nước phải được quyết định cho từng năm
+ Trong chấp hành và quyết toán ngân sách, Chính phủ phải sử dụng trong năm những khoản kinh phí đã được cấp - Lý do:
+ Thời hạn niên độ theo năm cho phép hoạt động kiểm tra của cơ quan lập pháp đối với việc thực
hiện ngân sách đạt hiệu quả. 11
+ Để đảm bảo cân đối trong chấp hành ngân sách của niên độ tiếp theo khi phải xem xét lại các
mức độ thu, chi theo niên độ Liên hệ:
+ Năm ngân sách của Việt Nam được quy định bắt đầu từ ngày 1 tháng 1 và kết thúc vào ngày
31 tháng 12 năm dương lịch.
+ Dự toán NSNN được quyết định theo năm;
+ Thu, chi thuộc dự toán của ngân sách năm nào phải được thực hiện và quyết toán vào niên
độ của ngân sách năm đó.
- Ví dụ: Điều 14 Luật NSNN 2015 quy định: “Năm ngân sách bắt đầu từ ngày 01 tháng 01 và
kết thúc vào ngày 31 tháng 12 năm dương lịch”
Ngoài ra còn tham khảo điều 64 LNSNN 2015 về xử lý thu, chi NSNN cuối năm
2.4) Nguyên tắc chuyên dùng của NSNN:
- Các khoản chi phải được phân bổ và sử dụng cho đối tượng và mục đích nhất định đã được
cơ quan có thẩm quyền quyết định. - Yêu cầu:
+ Việc phân bổ ngân sách phải được chi tiết theo các đối tượng và mục đích cụ thể;
+ Các khoản chi chỉ có thể được cam kết và chuẩn chi theo đúng đối tượng và mục đích đã được
ghi trong dự toán ngân sách được phê duyệt - Lý do:
+ Bảo đảm thực thi quyền giám sát sử dụng ngân sách của các cơ quan dân cử
+ Đảm bảo tính chuyên dùng và sự cân đối của tài chính - Liên hệ:
+ Phân bổ NSNN phải tuân thủ dự toán đã được Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp quyết
định; phải chi tiết theo từng lĩnh vực, nhiệm vụ chi; đúng mục đích và đúng đối tượng,
+ Các khoản chi ngân sách chỉ được thực hiện khi có dự toán được cấp có thẩm quyền giao,
phải bảo đảm đúng chế độ, tiêu chuẩn, định mức chi do cơ quan nhà nước có thẩm quyền quy định.
- Ví dụ: Điều 50 LNSNN 2015 quy định về: Yêu cầu và thời hạn về phân bổ và giao dự toán ngân sách nhà nước
Ngoài ra còn tham khảo các điều 18,49 LNSNN 2015
2.5) Nguyên tắc cân đối NSNN:
- Trên góc độ pháp lý, NSNN được quyết định bởi cơ quan lập pháp phải có sự cân
bằng. Trên góc độ kinh tế, các cam kết chi ngân sách phải được cân đối bằng các khoản thu và
các nguồn tài chính khác như các khoản vay - Yêu cầu: + Cân bằng về thu, chi
+ Đảm bảo sự hài hoà, hợp lý trong cơ cấu thu, chi giữa các khoản thu, chi; các lĩnh vực, các
ngành; các cấp chính quyền, giữa các thế hệ - Liên hệ:
+ Tổng số thu từ thuế, phí, lệ phí phải lớn hơn tổng số chi thường xuyên và góp phần tích lũy
ngày càng cao để chi đầu tư phát triển;
+ Trường hợp còn bội chi thì số bội chi phải nhỏ hơn số chi đầu tư phát triển, tiến tới cân bằng thu, chi ngân sách. 12
+ Vay bù đắp bội chi NSNN chỉ được sử dụng cho đầu tư phát triển, không sử dụng cho chi thường xuyên.
- Ví dụ: Khoản 3 Điều 7 LNSNN 2015 quy định: “Vay bù đắp bội chi ngân sách nhà nước
chỉ được sử dụng cho đầu tư phát triển, không sử dụng cho chi thường xuyên.”
2.6) Nguyên tắc hiệu năng:
- Quản lý NSNN gắn với tính kinh tế, hiệu quả và hiệu lực của các khoản chi tiêu. - Yêu cầu:
+ Các cơ quan hành pháp phải trình bày các thông tin về kết quả đã thực hiện và kết quả dự kiến
về sử dụng ngân sách trong dự thảo ngân sách cho cơ quan lập pháp
+ Kết quả dự kiến và kết quả thực hiện phải được đánh giá, đo lường và báo cáo trước công
chúng trên ba khía cạnh: tính kinh tế, hiệu quả và hiệu lực của các khoản chi tiêu.
+ Phân bổ ngân sách phải gắn với kết quả thực hiện nhiệm vụ - Lý do:
- Khu vực công nguồn lực ít hơn nhưng người dân đòi hỏi Chính phủ phải làm được nhiều
việc hơn và phải báo cáo kết quả đã đạt được trước công chúng - Liên hệ:
+ Quy định thực hiện quản lý ngân sách theo kết quả thực hiện nhiệm vụ
+ Báo cáo quyết toán ngân sách phải kèm theo thuyết minh đánh giá kết quả, hiệu quả chi ngân
sách gắn với kết quả thực hiện nhiệm vụ của đơn vị, địa phương, lĩnh vực, chương trình, mục tiêu được giao phụ trách.
- Ví dụ: Khoản 7 điều 65 LNSNN 2015 quy định: “Báo cáo quyết toán của các quỹ tài chính
nhà nước ngoài ngân sách phải kèm theo thuyết minh đánh giá kết quả, hiệu quả thực hiện nhiệm vụ của quỹ.”
Ngoài ra còn tham khảo điều 25,61 LNSNN 2015
2.7) Nguyên tắc minh bạch về ngân sách:
- Cung cấp thông tin về ngân sách một cách rõ ràng, toàn diện, đáng tin cậy, dễ hiểu và kịp thời - Yêu cầu:
+ Xác định rõ vai trò và trách nhiệm
+ Minh bạch, công khai về số liệu NSNN
+ Công khai qui trình quản lý NSNN
+ Công khai kết quả thực hiện các chương trình, dự án, hoạt động của Nhà nước - Liên hệ:
Điều 15. Công khai ngân sách nhà nước tại Luật NSNN năm 2015 - Ví dụ:
Trong khoản 1 điều 15 LNSNN 2015 đã chỉ rõ: “Nội dung công khai bao gồm: số liệu và báo cáo
thuyết minh dự toán ngân sách nhà nước trình Quốc hội, Hội đồng nhân dân, dự toán đã được cấp
có thẩm quyền quyết định, tình hình thực hiện ngân sách nhà nước và quyết toán ngân sách nhà
nước; kết quả thực hiện các kiến nghị của Kiểm toán nhà nước; trừ số liệu chi tiết, báo cáo thuyết
minh thuộc lĩnh vực quốc phòng, an ninh, dự trữ quốc gia” 13
CÂU 3: Khái niệm và nguyên tắc phân cấp quản lý NSNN?
1) Khái niệm:
- NSNN là toàn bộ các khoản thu, chi của nhà nước được dự toán và thực hiện trong 1 khoảng
thời gian nhất định do cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định để đảm bảo thực hiện các chức
năng, nhiệm vụ của nhà nước
- Phân cấp quản lý ngân sách là việc xác định phạm vi, trách nhiệm và quyền hạn của chính
quyền các cấp, các đơn vị dự toán ngân sách trong việc quản lý NSNN phù hợp với phân cấp
quản lý kinh tế - xã hội
2) Các nguyên tắc phân cấp quản lý NSNN:
2.1) Phân định nguồn thu và nhiệm vụ chi cụ thể cho ngân sách mỗi cấp chính quyền: - Vì sao:
+ Phân giao nhiệm vụ cung cấp các hàng hóa công cộng cho từng cấp chính quyền, đồng
thời đảm bảo nguồn lực tài chính để thực hiện các nhiệm vụ chi được phân cấp
+ Đảm bảo tính minh bạch và trách nhiệm giải trình. - Yêu cầu:
+ Quy định cụ thể các nguồn thu mỗi địa phương, mỗi cấp ngân sách đc hưởng
+ Hạn chế việc phải cấp bổ sung ngân sách từ cấp trên cho ngân sách cấp dưới
- Biểu hiện:
+ Quy định cụ thể nguồn thu và nhiệm vụ chi cho ngân sách trung ương và ngân sách địa phương.
+ Nhiệm vụ chi thuộc ngân sách cấp nào do ngân sách cấp đó bảo đảm, cấp chính quyền nào
ban hành các chính sách, chế độ mới làm tăng chi ngân sách phải có giải pháp bảo đảm nguồn tài chính phù hợp
+ Các cơ quan quản lý nhà nước uỷ quyền nhiệm vụ chi phải chịu trách nhiệm đảm bảo nguồn
lực tài chính cho các nhiệm vụ chi đó thông qua phân bổ và giao dự toán cho cơ quan nhận ủy quyền
2.2) Đảm bảo vai trò chủ đạo của ngân sách trung ương và tính chủ động của ngân sách địa phương:
- Vai trò chủ đạo của ngân sách trung ương xuất phát từ chức năng, nhiệm vụ chính trị, kinh tế,
xã hội của nhà nước trung ương đã đc quy định trong hiến pháp - Biểu hiện:
+ Nguồn thu chiếm tỷ trọng lớn thuộc NSTƯ để thực hiện nhiệm vụ chi trọng yếu
+ NSTƯ là trung tâm điều hoà trong hệ thống NSNN
+ NSĐP được phân cấp nguồn thu bảo đảm chủ động thực hiện những nhiệm vụ được phân cấp. 2.3)
Phân cấp quản lý NSNN phải phù hợp với phân cấp quản lý kinh tế - xã hội và trình
độ quản lý của chính quyền nhà nước các cấp:
- Là việc quy định chức trách, nhiệm vụ, quyền hạn quản lý của các cấp hành chính trong bộ máy
Nhà nước từ Trung ương đến địa phương trong các lĩnh vực kinh tế - xã hội
- Tác động đến phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi trong phân cấp quản lý ngân sách
- Biểu hiện:
+ Phân cấp chi NSNN cho mỗi cấp chính quyền gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế xã hội của chính quyền đó.
+ Phân cấp thu NSNN đảm bảo đủ thực hiện nhiệm vụ chi về phát triển kinh tế xã hội.
+ Phân cấp NSNN phù hợp với năng lực quản lý, phát triển nguồn thu và thực hiện nhiệm vụ chi 1 N 4 S NN
CÂU 4: Khái niệm, yêu cầu phân cấp chi NSNN? 1)
Khái niệm: Phân cấp chi NSNN là phân chia trách nhiệm chi và thẩm quyền quyết
định về chi NSNN giữa các cấp chính quyền. 2) Nội dung:
+ Phân cấp nhiệm vụ chi NSNN
+ Phân cấp thẩm quyền quyết định về chi NSNN: qđ định mức phân bổ NS, qđ chế độ chi NS 3) Yêu cầu:
+ Xây dựng phù hợp với trách nhiệm cung cấp hàng hóa dịch vụ công của chính quyền địa phương + Rõ ràng và minh bạch
+ Đảm bảo hiệu quả, công bằng, trách nhiệm giải trình và hiệu lực quản lý hành chính 4) Phân tích:
- Phân cấp nhiệm vụ chi NSNN:
+ Nhiệm vụ chi của các cấp ngân sách bao gồm: * Chi thường xuyên
* Chi đầu tư phát triển
* Chi trả lãi tiền vay (đối với ngân sách trung ương và ngân sách cấp tỉnh)
* Chi bổ sung quỹ dự trữ tài chính (đối với ngân sách trung ương và ngân sách cấp tỉnh)
* Chi bổ sung cho ngân sách cấp dưới (đối với ngân sách cấp trên)
* Chi dự trữ quốc gia (đối với ngân sách trung ương) * Chi viện trợ
+ Phân cấp nhiệm vụ chi của các cấp ngân sách theo từng lĩnh vực kinh tế - xã hội:
* NSTW đảm nhận những nhiệm vụ chi lớn, quan trọng có tác động trực tiếp đến việc điều chỉnh
vĩ mô của nhà nước, đảm bảo an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội
* NSĐP đảm nhận các nhiệm vụ chi liên quan đến phạm vi địa phương
Vdu: NSTW đảm nhận chi đầu tư ptr, đảm nhận chi dự trữ QG, chi viện trợ,…
NSĐP đảm nhận chi trả nợ lãi các khoản do chính quyền ĐP vay, chi bổ sung quỹ dự trữ tài chính ĐP,…
- Phân cấp thẩm quyền quyết định về định mức phân bổ NSNN:
+ Ủy ban Thường vụ Quốc hôi quyết định định mức phân bổ vốn đối với chi đầu tư phát triển
và định mức phân bổ dự toán chi thường xuyên NSNN
+ Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quyết định định mức phân bổ ngân sách địa phương
+ Một số địa phương đặc biệt như vùng núi, hải đảo thì Hội đồng nhân dân cấp tỉnh có thể ban
hành 1 số định mức đặc thù
+ Ưu điểm: dễ sử dụng
+ Nhược điểm: chỉ xây dựng được cho 1 giai đoạn từ 5-10 năm ( không tính được sự thay đổi của
các yếu tố kinh tế xã hội )
Vdu: Trong quyết định 46/2016 của Thủ tướng CP, Điều 7 mục 2 đã quy định rõ địn mức phân
bổ chi cho sự nghiệp giáo dục.Theo dsố trong độ tuổi đến trg từ 1 đến 18 tuổi thì Với vùng đô thị, định mức pbo là
2.148.100 đồng/ng dân/năm. Vùng đồng bằng là 2.527.200 đồng/ng dân/năm. Vùng miền núi,
đồng bào dân tộc ở đồng bằng, vùng sâu là 3.538.100 đồng/ng dân/năm. Vùng cao, hải đảo là
5.054.400 đồng/ng dân/năm. 15
- Nội dung phân cấp thẩm quyền quyết định về chế độ chi NSNN:
+ Định mức phân bổ cho phép quản lý tổng số tiền mỗi cấp, mỗi cơ quan, đơn vị được nhận. Để
quản lý chặt chẽ hơn, người ta còn đặt ra các hạn mức chi tiêu cho từng công việc, từng đối tượng
cụ thể => Các hạn mức chi tiêu đó được gọi là chế độ chi.
+ Chính phủ quyết định:
* Chế độ chi ngân sách quan trọng, phạm vi ảnh hưởng rộng,
* Chế độ, tiêu chuẩn, định mức chi tiêu thực hiện thống nhất trong
cả nước Vdu: Chế độ tiền lương, trợ cấp xã hội,…
+ HĐND cấp tỉnh quyết định:
* Quyết định cụ thể đối với một số chế độ, tiêu chuẩn, định mức chi ngân sách theo quy định khung của Chính phủ.
* Chế độ chi ngân sách đối với một số nhiệm vụ chi có tính chất đặc thù phù hợp với khả năng
cân đối của NSĐP, NSTW không hỗ trợ.
Vdu: Chế độ chi tiêu đón tiếp khách, đại biểu; công tác phí, hội nghị,…
CÂU 5: Khái niệm, yêu cầu phân cấp thu NSNN: 1)
Khái niệm: Phân cấp thu NSNN là việc phân chia nguồn thu và thẩm quyền quyết định
về thu giữa các cấp chính quyền để thực hiện các nhiệm vụ chi 2) Nội dung: - Phân cấp nguồn thu
- Phân cấp thẩm quyền quyết định về thu NSNN 3)
Yêu cầu: Việc phân cấp nguồn thu này cần phải đảm bảo một số nguyên tắc về hiệu
quả kinh tế và hiệu quả quản lý 4) Phân tích:
- Phân cấp nguồn thu:
+ Ngân sách trung ương hưởng 100% là các khoản thu quan trọng gắn trực tiếp với chức năng
quản lý kinh tế - xã hội của chính quyền trung ương.
Ví dụ: Thuế XK,NK, Thuế GTGT thu từ hàng hóa NK,..
+ Các khoản thu ngân sách địa phương hưởng 100% là các khoản thu gắn trực tiếp với chức
năng quản lý kinh tế - xã hội của chính quyền địa phương và mang tính ổn định
Ví dụ: Thuế môn bài, Thuế sdung đất NN,…
+ Các khoản thu phân chia giữa các cấp ngân sách và tỷ lệ phần trăm mỗi cấp ngân sách
được hưởng: Bao gồm các khoản thu phân chia giữa ngân sách trung ương và ngân sách địa
phương; và các khoản thu phân chia giữa ngân sách các cấp địa phương
Ví dụ: Thuế thu nhập công nghiệp, Thuế tiêu dùng, Vùng sâu vùng xa có thể đc hưởng 100%
trong khi HN chỉ đc 20%,...
- Phân cấp thẩm quyền qđ về thu NSNN:
+ Quốc hội:
* Quyết định các khoản thu thuế, phí và lệ phí.
* Quyết định phân cấp nguồn thu giữa ngân sách trung ương và ngân sách địa phương.
* Quyết định tỷ lệ phân chia các khoản thu giữa ngân sách trung ương và ngân sách địa phương.
+ HĐND cấp tỉnh: 16
* Mức thu cụ thể đối với một số loại phí, lệ phí nằm trong danh mục đã được Quốc hội ban hành
* Phân cấp nguồn thu và tỷ lệ phần trăm phân chia các khoản thu giữa NS các cấp tỉnh, huyện, xã
CÂU 6: Phân cấp vay nợ cho chính quyền địa phương:
1) Khái niệm:
- Phân cấp thẩm quyền vay nợ cho chính quyền địa phương được coi là 1 cấu phần không thể
thiếu của hệ thống phân cấp nhằm giải quyết những thiếu hụt về nguồn lực tài chính của địa phương
- Phân cấp vay nợ cho chính quyền địa phương, bao gồm phân cấp cho chính quyền địa phương
quyền quyết định vay nợ, thiết lập khuôn khổ giới hạn nợ và kiểm soát quyết định cho vay, các
phương thức vay được phép sử dụng 2) Phân tích:
- Phân cấp thẩm quyền quyết định vay nợ:
+ Ngân sách địa phương được cân đối dựa trên nguyên tắc tổng số chi không vượt quá tổng số thu.
+ Chính quyền cấp tỉnh được quyết định vay vốn để đáp ứng nhu cầu đầu tư các dự án thuộc kế
hoạch đầu tư công trung hạn.
+ Chính quyền cấp huyện và cấp xã không được phép vay ( vì chưa có năng lực qly, nguồn thu
và nhiệm vụ chi để trả nợ hầu như ko có)
- Thiết lập khuôn khổ giới hạn nợ:
+ Các khoản vay chỉ được phép sử dụng để đầu tư vào các dự án thuộc kế hoạch đầu tư công
trung hạn đã được HĐND cấp tỉnh quyết định.
+ Chính quyền cấp tỉnh không được trực tiếp vay nước ngoài mà chỉ được vay lại từ nguồn vốn
vay nước ngoài của Chính phủ.
+ Mức dư nợ từ nguồn vốn vay không vượt quá mức quy định so với số thu ngân sách địa
phương được hưởng theo phân cấp.
- Phương thức huy động vốn vay:
+ UBND cấp tỉnh phát hành trái phiếu chính quyền địa phương
+ Vay từ các nguồn tài chính hợp pháp khác.
(*) Phân cấp vay nợ ở Việt Nam: là việc phân chia trách nhiệm, nghĩa vụ giữa các cấp chính
quyền trong việc quyết định vay, mức vay, kèm theo trách nhiệm là các quyền hạn cũng được
phân chia giữa các cấp chính quyền.
- Quy định về vay nợ ở Việt Nam gồm:
+ Phân chia thẩm quyền quyết định vay nợ + Giới hạn vay nợ
+ Vay về chỉ dùng cho đầu tư các dự án có trong kế hoạch đầu tư công trung hạn
- Về thẩm quyền quyết định vay nợ:
+ Trung ương được vay từ nguồn vay trong nước và ngoài nước
+ Tỉnh được vay trong nước hoặc vay từ Trung ương
+ Huyện và xã không được vay - Giới hạn vay nợ:
+ Trung ương là trần nợ công do QH quy định, hiện tại là 60% so với GDP
+ Ở địa phương thì được chia thành nhiều mức 17
~ Hà Nội, TP HCM được vay tối đa 60% thu ngân sách theo phân cấp Ví dụ: Thành phố Hà Nội có số liệu như sau:
Thu NSĐP đc hưởng theo phân cấp:
500 tỷ Chi thường xuyên NSĐP: 400 tỷ
=> Mức dư nợ vay tối đa: 60% x 500 = 300 tỷ
~ Địa phương khác có thu theo ngân sách lớn hơn chi thường xuyên thì được vay tối đa 30%
thu ngân sách theo phân cấp
Ví dụ: Tỉnh A có số liệu như sau:
Thu NSĐP đc hưởng theo phân cấp:
500 tỷ Chi thường xuyên NSĐP: 400 tỷ
=> Mức dư nợ vay tối đa: 30% x 500 = 150 tỷ
~ Địa phương có thu theo phân cấp nhỏ hơn hoặc bằng chi theo thường xuyên thì được vay
tối đa 20% thu ngân sách theo phân cấp
Ví dụ: Tỉnh B có số liệu như sau:
Thu NSĐP đc hưởng theo phân cấp:
500 tỷ Chi thường xuyên NSĐP: 600 tỷ
=> Mức dư nợ vay tối đa: 20% x 500 = 100 tỷ
Lưu ý: Thu theo phân cấp = Những khoản được hưởng 100% + Các khoản phân chia
Câu 7: Kế hoạch Tài chính – Ngân sách 3 năm:
- Còn gọi là khuôn khổ chi tiêu trung hạn là 1 trong những căn cứ quan trọng để xâ y
dựng dự toán Ngân sách nhà nước hàng năm 20
- Khái niệm: Là kế hoạch tài chính – ngân sách nhà nước được lập hằng năm cho thời
gian 3 năm trên cơ sở kế hoạch tài chính 5 năm, được lập kể từ năm dự toán Ngân sách
và 2 năm tiếp theo, theo phương pháp cuốn chiếu. Kế hoạch này được lập cùng thời điểm
lập dự toán Ngân sách nhà nước hàng năm nhằm định hướng cho công tác lập dự toán
Ngân sách nhà nước hằng năm ; định hướng thứ tự ưu tiên phân bổ nguồn lực cho từng
lĩnh vực và từng nhiệm vụ, hoạt động, chế độ chính sách cho từng lĩnh vực trong trung hạn
- Thay vì xem xét các khoản thu, chi theo năm ( như dự toán ) thì kế hoạch Tài chính –
Ngân sách 3 năm xem xét các nguồn lực và các công việc muốn làm trong 1 khoảng thời gian dài hơn
( còn ở phần câu hỏi mở rộng)
Câu 8: Quy trình quản lý NSNN?
* Khái niệm: Quy trình quản lý NSNN là toàn bộ hoạt động: Chuẩn bị và quyết định ngân sách;
chấp hành; kiểm toán và quyết toán NSNN.
1- Chuẩn bị và quyết định dự toán NSNN hàng năm * Khái niệm:
- Chuẩn bị dự toán là việc dự báo, tính toán các nguồn thu NSNN và các khoản chi cho mọi
hoạt động, chương trình của bộ máy nhà nước trên phạm vi toàn lãnh thổ từ trung ương đến địa phương. 18
- Quyết định dự toán là việc xem xét, phê chuẩn bản dự toán đã được chuẩn bị bởi cơ quan hành pháp. * Căn cứ:
- Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội.
- Khuôn khổ tài chính, khuôn khổ chi tiêu trung hạn.
- Các văn bản quy phạm pháp luật về NSNN và hướng dẫn xây dựng dự toán NSNN hàng năm
của cấp có thẩm quyền.
- Tình hình thực hiện ngân sách các năm trước. * Quy trình:
- Các phương pháp lập dự toán NSNN:
+ Phân bổ từ trên xuống
+ Lập và tổng hợp từ dưới lên
+ Kết hợp phân bổ từ trên xuống và lập, tổng hợp từ dưới lên.
- Trình tự các bước lập dự toán NSNN: + Xây dựng dự toán NSNN
Bước 1: Hướng dẫn và thông báo các mức trần NSNN.
Bước 2: Dự thảo, tổng hợp và thảo luận dự toán NSNN + Quyết định NSNN:
.) Trước ngày 15 tháng 11: Quốc hội thảo luận, quyết định dự toán NSNN, phương
án phân bổ ngân sách trung ương năm kế hoạch.
.) Trước ngày 10 tháng 12: Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quyết định dự toán ngân sách địa
phương, phân bổ ngân sách cấp tỉnh. Hội đồng nhân dân cấp dưới quyết định dự toán ngân sách,
phân bổ ngân sách của cấp mình chậm nhất là 10 ngày kể từ ngày Hội đồng nhân dân cấp trên
trực tiếp quyết định dự toán và phân bổ ngân sách.
2- Tổ chức chấp hành NSNN (giáo trình – 108)
3- Kiểm toán và quyết toán NSNN (giáo trình – 124)
Mục đích: Xem xét tính đúng đắn, hợp lý của việc chi đó (Tính tuân thủ).
Xem xét quá trình đó đem lại hiệu quả tốt không (Tính hiệu quả).
 Đưa ra quyết định trong tương lai để thay đổi.
CHƯƠNG 3: TỔ CHỨC CÂN ĐỐI NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC
CÂU 1: Khái niệm cân đối NSNN? Cơ cấu thu, chi NSNN? 1)
Kn: Cân đối NSNN đề cập đến sự cân bằng giữa thu và chi NSNN, trong đó bao gồm
mqh cân bằng giữa tổng thu và tổng chi NSNN, và sự hài hoà giữa cơ cấu các khoản thu, chi
NSNN nhằm thực hiện các mục tiêu QLTCC trong từng thời kỳ 2)
Yêu cầu: Tổ chức cân đối NSNN được thực hiện không chỉ ở khâu chuẩn bị và quyết
định NSNN, mà còn phải được thực hiện trong khâu chấp hành, khâu kiểm toán và đánh giá NSNN
3) Mục đích:
+ Đảm bảo tài chính cho Nhà nước thực hiện được tốt nhất chức năng, nhiệm vụ của mình,
+ Giúp cho các nhà quản lý vĩ mô nắm được tổng quát về tình hình tài chính đất nước thông qua việc 19
phân tích cơ cấu thu, chi NSNN; thẩm tra, đánh giá sự phù hợp với chiến lược và kế hoạch phát triển kinh tế xã hội.
- Cân đối NSNN luôn ở trong trạng thái vận động, không ngừng phát sinh mâu thuẫn giữa thu
và chi, cũng như giữa các bộ phận cấu thành NSNN; các khoản thu, chi chịu nhiều tác động từ
nhiều yếu tố chính trị, kinh tế, xã hội, v.v… khiến cho NSNN có thể rơi vào trạng thái cân đối hoặc mất cân đối.
- Ví dụ: Trích Điều 7 LNSNN 2015: Nguyên tắc cân đối NSNN
Khoản 2. Ngân sách nhà nước được cân đối theo nguyên tắc tổng số thu từ thuế, phí, lệ phí phải
lớn hơn tổng số chi thường xuyên và góp phần tích lũy ngày càng cao để chi đầu tư phát triển;
trường hợp còn bội chi thì số bội chi phải nhỏ hơn số chi đầu tư phát triển, tiến tới cân bằng thu,
chi ngân sách; trường hợp đặc biệt Chính phủ trình Quốc hội xem xét, quyết định. Trường hợp bội
thu ngân sách thì được sử dụng để trả nợ gốc và lãi các khoản vay của ngân sách nhà nước.
4) Cơ cấu thu, chi NSNN:
- Cơ cấu thu NSNN:
+ Bảo đảm nguồn thu từ các hoạt động sản xuất - kinh doanh và tiêu dùng trong nước là nền tảng.
+ Bảo đảm được sự cân bằng về cơ cấu giữa thuế tiêu dùng, thuế thu nhập và thuế tài sản.
+ Hạn chế sự phụ thuộc vào các khoản thu chịu nhiều tác động của các yếu tố ngoại sinh.
+ Hạn chế sử dụng những khoản thu không thường xuyên trong việc đáp ứng các nhu cầu chi thường xuyên.
- Cơ cấu chi NSNN:
+ Cơ cấu chi đầu tư và chi thường xuyên hợp lý đảm bảo sự cân bằng giữa tích luỹ và tiêu dùng
+ Cơ cấu chi NSNN theo lĩnh vực phù hợp với các ưu tiên chiến lược của quốc gia.
- So sánh giữa tổng thu NSNN và tổng chi NSNN, ta có 3 trạng thái sau:
+ Cân bằng NSNN khi tổng thu NSNN bằng với tổng chi NSNN
+ Thặng dư hay bội thu NSNN khi tổng thu NSNN lớn hơn tổng chi NSNN
+ Bội chi hay thâm hụt NSNN khi tổng thu NSNN nhỏ hơn tổng chi NSNN
Vdu: Trong báo cáo dự toán NS năm 2020, QH đã phê duyệt dự toán chi đtư ptr là 470,6 nghìn
tỷ đồng; dự toán chi thg xuyên là 1.056,48 nghìn tỷ đồng
CÂU 2: Bội chi NSNN là gì? Cách tính? 1)
Kn: Bội chi NSNN trong một năm là số chênh lệch giữa tổng chi NSNN lớn hơn tổng thu NSNN của năm đó.
- Bội chi NSNN = Tổng chi NSNN - Tổng thu NSNN
- Kết quả của công thức tính bội chi NSNN ở trên phụ thuộc vào cơ cấu thu, chi NSNN đưa vào
tính bội chi NSNN; phụ thuộc vào phạm vi tính bội chi NSNN.
- Bội chi ngân sách của các cấp chính quyền đều được xác định bằng cách tính chênh lệch giữa chi NSNN và thu NSNN
2) Cách tính bội chi NSNN:
- Theo Luật NSNN năm 2015: Bội chi NSNN bao gồm bội chi NSTƯ và bội chi NSĐP cấp tỉnh.
+ Bội chi NSTƯ được xác định bằng chênh lệch lớn hơn giữa tổng chi NSTƯ không bao gồm chi
trả nợ gốc và tổng thu NSTƯ.
+ Bội chi NSĐP cấp tỉnh là tổng hợp bội chi ngân sách cấp tỉnh của từng địa phương, được xác 20

Lý Thuyết Quản Lý Tài Chính Công - TCC và NSNN | Quản lý tài chính công | Trường Đại Học Lâm Nghiệp

Tài liệu liên quan:

Quy định lập kế hoạch tài chính 5 năm | Quản lý tài chính công | Trường Đại Học Lâm Nghiệp

Luật Ngân sách Nhà nước 2015 – Những Quy định Cơ bản và Chi tiết | Quản lý tài chính công | Trường Đại Học Lâm Nghiệp

Phân Cấp Quản Lý Thu Ngân Sách Nhà Nước: Chi Tiết và Ý Nghĩa | Quản lý tài chính công | Trường Đại Học Lâm Nghiệp

Quản Lý Vốn Doanh Nghiệp: Tầm Quan Trọng và Phương Pháp Hiệu Quả | Quản lý tài chính công | Trường Đại Học Lâm Nghiệp

Quy định Quản lý Tài khoản Kho Bạc Nhà Nước | Quản lý tài chính công | Trường Đại Học Lâm Nghiệp