34 trang 2 lượt tải

NEU - Bài giảng Kinh tế vĩ mô mới nhất

Môn: Kinh tế đầu tư 246 tài liệu

Trường: Trường Đại học Kinh Tế Quốc Dân 8.6 K tài liệu

Tác giả:

Đặng Thị Thanh Hải

18 giờ trước

Tải xuống Báo cáo

Danh sách Quiz

TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI

KHOA TÀI CHÍNH NGÂN HÀNG

----------------

ĐỀ TÀI THẢO LUẬN

HỌC PHẦN: KINH TẾ VĨ MÔ 1

Đề tài:

SỬ DỤNG MÔ HÌNH IS – LM PHÂN TÍCH TÁC ĐỘNG CỦA CHÍNH SÁCH TÀI

KHÓA CỦA VIỆT NAM TRONG GIAI ĐOẠN 2017 – 2019 VÀ GIAI ĐOẠN 2020 –

2022

Nhóm: 5

Lớp học phần: 2328MAEC0111

Người hướng dẫn: G.V Nguyễn Thị Quỳnh Hương

Hà Nội, tháng 3 năm 2023

MỤC LỤC

LỜI MỞ ĐẦU

PHẦN NỘI DUNG

CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ THUYẾT…………………………………………………..

I. ĐƯỜNG IS……………………………………………………………………… …

1. Khái niệm………………………………………………………………………

2. Cách xây dựng đường IS ……………………………………………………..

3. Phương trình đường IS ……………………………………………………..

4. Độ dốc đường IS……………………………………………………………….

5. Sự dịch chuyển và trượt dọc của đường IS…………………………………..

II. ĐƯỜNG LM……………………………………………………………………....

1. Khái niệm ……………………………………………………………………..

2. Cách xây dựng đường LM……………………………………………………

3. Phương trình đường LM……………………………………………………..

4. Độ dốc đường LM……………………………………………………………..

5. Sự dịch chuyển và trượt dọc của đường LM………………………………...

III. SỰ CÂN BẰNG ĐỒNG THỜI CỦA THỊ TRƯỜNG HÀNG HÓA VÀ THỊ

TRƯỜNG TIỀN TỆ ………………………………………………………………………

IV. CHÍNH SÁCH TÀI KHÓA, TIỀN TỆ VÀ SỰ PHỐI HỢP CỦA HAI

CHÍNH SÁCH NÀY ………………………………………………………………………

1. Sự tác động của chính sách tiền tệ …………………………………………..

2. Sự tác động của chính sách tài khóa ………………………………………..

3. Sự tác động đồng thời của chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ …….

CHƯƠNG II: CƠ SỞ THỰC TIỄN ………………………………………………….

I. GIAI ĐOẠN 2017-2020………………………………………………………

II. GIAI ĐOẠN 2020-2022………………………………………………………

KẾT LUẬN ………………………………………………………………………………..

TÀI LIỆU THAM KHẢO ………………………………………………………………...

BIÊN BẢN THẢO LUẬN ………………………………………………………………...

LỜI MỞ ĐẦU

Mô hình IS-LM, còn được biết đến với tên gọi khác là mô hình Hicks-Hansen,

được nhà kinh tế học R. Hicks (1904-1989) và nhà kinh tế học của Hoa Kỳ Alvin Hansen

(1887-1975) đưa ra và phát triển. Mô hình IS-LM được sử dụng để mô tả sự tác động qua

lại giữa lãi suất và sản lượng trong nền kinh tế. Mô hình này có hai đường: đường 1S mô

tả sự cân bằng của thị trường hàng hóa (tức thị trường sản phẩm); đường LM mô tả sự cân

bằng của thị trường tiền tệ. Kết hợp 1S và LM ta có sự cân bằng chung của hai loại thị

trường. Trong chương trình môn học Kinh tế vĩ mô, thì lý thuyết về mô hình IS - LM

chiếm vị trí quan trọng, có thể nói học kinh tế vĩ mô là phải hiểu rõ chính xác mô hình

này. Trong quản lí kinh tế, để điều tiết nên kinh tế thì chính phủ sử dụng công cụ để quản

lí, ổn định nền kinh tế; trong những công cụ đó thì chính sách tài khóa là một trong những

những công cụ quan trong nhất, được sử dụng nhiều nhất, và cơ chế tác động của chính

sách tài khóa được thể hiện rất rõ qua mô hình IS-LM. Vì vậy, để hiểu rõ hơn về mô hình

IS-LM và việc sử dụng các chính sách tài khóa để quản lí nền kinh tế và đặc biệt là nền

kinh tế nước nhà, chúng ta cùng đi tìm hiểu đề tài “Sử dụng mô hình IS – LM phân tích

tác động của chính sách tài khóa của Việt Nam trong giai đoạn 2017 – 2019 và giai đoạn

2020 – 2022.”

PHẦN NỘI DUNG

CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ THUYẾT

I. ĐƯỜNG IS

1. Khái niệm

Đường IS là đường biểu diễn tập hợp tất cả những điểm cân bằng của thị

trường hàng hoá ứng với từng mức lãi suất.

Mục đích xây dựng đường IS là nhằm mô tả sự tác động của lãi suất đối với

sản lượng cân bằng. Nó cho biết sản lượng cân bằng sẽ thay đổi như thế nào khi lãi

suất thay đổi.

2. Cách xây dựng đường IS

Muốn xây dựng đường IS ta bắt đầu từ sự thay đổi của lãi suất. Trên hình

1.1, ở mức lãi suất i0, tổng cầu là đường AD0, sản lượng cân bằng tại Y0, thị

trường hàng hoá cân bằng tại điểm E0. Ở đồ thị trục tung là lãi suất, trục hoành là

sản lượng (thu nhập) ta có tổ hợp A (Y0, i0).

Khi lãi suất giảm từ i0 tới i1 tổng cầu sẽ được mở rộng làm đường tổng cầu

AD0 dịch chuyển tới AD1, xác định mức sản lượng cân bằng mới E1. Khi đó điểm

cân bằng mới của thị trường hàng hoá là điểm E1. Ở đồ thị phía bên dưới, ứng với

mức lãi suất i1 thì mức sản lượng cân bằng là Y1, xác định tổ hợp B (Y1, i1).

Ta nối hai điểm A và B ở đồ thị phía bên dưới, đây chính là đường IS. Khi

lãi suất từ i0 giảm xuống tới i1 thì mức sản lượng cân bằng Y sẽ di chuyển từ điểm

A tới điểm B trên đường IS. Mức sản lượng cân bằng sẽ từ Y0 dịch chuyển tới Y1.

3. Phương trình đường IS.

Đường IS được hình thành từ sự thay đổi điểm cân bằng sản lượng dưới tác

động của lãi suất. Mà tác động của lãi suất làm thay đổi sản lượng cân bằng là do

sự thay đổi của đầu tư.

Do đó, chỉ cần giải phương trình cân bằng sản lượng (Y = AD) trong điều

kiện đầu tư là một hàm theo lãi suất thì ta có được phương trình đường IS: Y= f (i)

hoặc i= f (Y)

Phương trình: i=

b . m' '

Trong đó

A: tổng các yếu tố tự định;

b = d+l

d: hệ số phản ánh sự nhạy cảm của đầu tư với lãi suất;

l: hệ số phản ánh sự nhạy cảm của xuất khẩu với lãi suất;

m’’: số nhân trong nền kinh tế mở.

4. Độ dốc của đường IS

Đường IS thường dốc xuống về bền phải, thể hiện mối quan hệ nghịch biến

giữa lãi suất và sản lượng cân bằng; nghĩa là khi lãi suất giảm xuống, để cho thị

trường hàng hóa tiếp tục cân bằng thì sản lượng phải tăng lên và ngược lại.

Độ dốc đường IS phụ thuộc vào số nhân tổng cầu (k) và chủ yếu vào độ

nhạy cảm của cầu đầu tư theo lãi suất (Irm)

Khi đầu tư hoàn toàn không phụ thuộc vào lãi suất (Irm= 0): cho dù r thay

đổi thế nào thì đầu tư cũng không đổi, tổng cầu không đổi nên sản lượng cân bằng

cũng không đổi, đường IS sẽ thẳng đứng và có dạng Y = k.Ao

Nếu đầu tư ít nhạy cảm với lãi suất (Irm nhỏ): Khi r thay đổi nhiều, nhưng

đầu tư thay đổi một lượng nhỏ, AD thay đổi ít do đó Y thay đổi ít, đường IS rất

dốc. Nếu đầu tư rất nhạy cảm với lãi suất (Irm lớn): một sự thay đổi nhỏ trong lãi

suất làm I thay đổi một lượng lớn, AD và Y thay đổi nhiều, đường IS lài. Nếu đầu

tư hoàn toàn nhạy cảm với lãi suất thì đường IS sẽ nằm ngang.

5. Sự dịch chuyển và trượt dọc của đường IS.

Sự trượt dọc theo đường IS cho ta thấy sự thay đổi của sản lượng cân bằng

chỉ do sự biến động riêng của lãi suất làm dịch chuyển đường tổng cầu. Ở mức lãi

suất nhất định, các nhân tố khác ngoài lãi suất có biến động và làm dịch chuyển

đường tổng cầu cũng sẽ làm dịch chuyển đường IS. Nguyên tắc của sự dịch chuyển

này là: Nếu các nhân tố đó làm tăng tổng cầu thì đường IS dịch chuyển sang phải;

ngược lại, nếu làm giảm tổng cầu thì đường IS sẽ dịch chuyển sang trái. Lượng

dịch chuyển sang phải hay sang trái bằng với lượng thay đổi của sản lượng cân

bằng.

II. ĐƯỜNG LM

1. Khái niệm

Đường LM là đường biểu diễn tập hợp những điểm cân bằng của thị trường

tiền tệ ứng với từng mức thu nhập. Mục đích xây dựng đường LM nhằm mô tả sự

tác động của sản lượng đối với lãi suất cân bằng. Nó cho biết lãi suất cân bằng sẽ

thay đổi như thế nào khi sản lượng thay đổi, trong điều kiện cố định các yếu tố

khác.

2. Cách xây dựng đường LM

Muốn xây dựng đường LM ta bắt đầu từ sự thay đổi của sản lượng (thu

nhập). Giả định rằng mức cung tiền cố định ở mức M0, với mức thu nhập ở Y0,

đường cầu tiền là đường LP0, và thị trường tiền tệ cân bằng tại điểm E0. Tại đồ thị

trục tung là lãi suất, trục hoành là sản lượng, có tổ hợp A (Y0, i0) là tổ hợp biểu thị

mức lãi suất cân bằng (i0) ứng với mức thu nhập (Y0)

Khi thu nhập tăng từ Y0 tới Y1 thì đường cầu tiền sẽ dịch chuyển từ LP0 tới

LP1. Thị trường tiền tệ cân bằng tại điểm E1, mức lãi suất cân bằng là i1. Ứng với

mức thu nhập là Y1 thì thị trường tiền tệ cân tằng tại mức lãi suất i1. Ở đồ thị lãi

suất và thu nhập sẽ xác lập điểm B (Y1, i1). Nối hai điểm A và B, ta được đường

LM.

3. Phương trình đường LM

Đường LM được hình thành từ sự thay đổi điểm cân bằng lãi suất dưới tác

động của sản lượng. Mà tác động của sản lượng làm thay đổi lãi suất cân bằng là

do sự thay đổi cầu về tiền. Do đó, chỉ cần giải phương trình cân bằng của thị

trường tiền tệ (PMS = LP) trong điều kiện cầu về tiền là một hàm theo lãi suất và

sản lượng ta sẽ được phương trình đường LM: i= f (Y) hoặc Y= f (i)

Phương trình: I =

−MS

P. h

Trong đó:

là lượng cung tiền thực tế

k là hệ số phản ánh sự nhạy cảm của cầu tiền với thu nhập

h là hệ số phản ánh sự nhạy cảm của cầu tiền với lãi suất

4. Độ dốc của đường LM

Độ dốc:

Đường LM dốc lên, thể hiện: khi sản lượng cao hơn sẽ đòi hỏi lượng tiền

cao hơn. Do đó, ứng với một lượng cung tiền không đổi, để giảm bớt cầu tiền lãi

suất cân bằng trên thị trường tiền tệ sẽ tăng lên.

Độ dốc của đường LM phụ thuộc độ nhạy cảm của cầu tiền đối với sự thay

đổi của sản lượng. Nếu sản lượng thay đổi làm cho cầu tiền thay đổi nhiều thì

đường LM sẽ rất dốc, còn nếu sản lượng thay đổi làm cho cầu tiền thay đổi ít thì

đường LM sẽ thoai thoải.

5. Sự dịch chuyển và trượt dọc của đường LM

Đường LM được hình thành từ sự thay đổi của sản lượng trong điều kiện

các yếu tố khác không đổi. Do đó, tác động của sản lượng làm thay đổi lãi suất cân

bằng được thể hiện bằng sự trượt dọc theo đường LM. Còn tác động của các yếu tố

khác với sản lượng làm thay đổi lãi suất cân bằng thì đường LM sẽ dịch chuyển.

Đường LM có thể dịch chuyển do sự thay đổi của cầu tiền (mà không phải

do sản lượng gây ra); cũng có thể do thay đổi lượng cung tiền. Nguyên tắc dịch

chuyển của đường LM khi lượng cung tiền thay đổi là: lượng cung tiền tăng thì

đường LM dịch chuyển xuống dưới; lượng cung tiền giảm thì đường LM dịch

chuyển lên trên.

III. SỰ CÂN BẰNG ĐỒNG THỜI CỦA THỊ TRƯỜNG HÀNG HÓA VÀ TIỀN

TỆ

Đường IS phản ánh các trạng thái cân bằng của thị trường hàng hoá với các

tổ hợp khác nhau giữa lãi suất và thu nhập.

Đường LM phản ánh trạng thái cân bằng của thị trường tiền tệ với các tổ

hợp khác nhau giữa lãi suất và thu nhập.

Như vậy, sự cân bằng đồng thời giữa thị trường hàng hoá và thị trường tiền

tệ chỉ xảy ra khi nền kinh tế vừa nằm trên đường IS vừa nằm trên đường LM, tức

là phải nằm ở giao điểm của hai đường. Trên đồ thị ở hình bên, điểm E0 (Y0, i0)

chính là điểm cân bằng chung của cả hai thị trường.

Về mặt đại số, muốn xác định điểm E0 này, ta giải hệ phương trình IS-LM.

Nghiệm của hệ phương trình này chính là điểm E0 cần tìm.

IV. CHÍNH SÁCH TÀI KHÓA, TIỀN TỆ VÀ SỰ PHỐI HỢP 2 CHÍNH SÁCH

NÀY

Chính sách tiền tệ là một chính sách điều tiết kinh tế vĩ mô cực kì quan

trọng của nhà nước trong nền kinh tế thị trường vì nó có ảnh hưởng lớn đến các

biến số vĩ mô như: công ăn việc làm, tốc độ tăng trưởng, lạm phát… Để đạt được

các mục tiêu của chính sách tiền tệ thì việc sử dụng các công cụ của nó có vai trò

cơ bản, quyết định.Chính sách tài khóa trong kinh tế học vĩ mô là chính sách thông

qua chế độ thuế và đầu tư công cộng để tác động tới nền kinh tế.Chính sách tài

khóa cùng với chính sách tiền tệ là các chính sách kinh tế vĩ mô quan trọng, nhằm

ổn định và phát triển kinh tế.

1. Sự tác động của chính sách tài khóa:

Để tăng sản lượng Y, chính phủ có thể sử dụng chính sách tài chính mở

rộng (tăng chi tiêu chính phủ hoặc giảm thuế). Trong ngắn hạn, chi tiêu chính phủ

tăng làm tăng chi tiêu hàng hóa trong nước (đường IS dịch chuyển sang phải trong

khi đường LM đứng yên), dẫn đến đồng nội tệ lên giá so với ngoại tệ (do nhu cầu

về đồng nội tệ lớn). Đồng nội tệ lên giá làm giảm xuất khẩu và tăng nhập khẩu.

Trong dài hạn, sự gia tăng của tỷ giá hối đoái làm giảm xuất khẩu ròng, là nguyên

nhân làm mất ảnh hưởng của sự mở rộng tổng cầu trong nước về hàng hóa và dịch

vụ. Điều này làm triệt tiêu ảnh hưởng mở rộng ban đầu của chính sách tài chính và

đưa lãi suất trong nước về mức lãi suất thế giới. Do vậy: trong ngắn hạn, dưới chế

độ tỷ giá hối đoái thả nổi và vốn chu chuyển hoàn hảo thì chính sách tài chính hoàn

toàn không có hiệu lực trong việc điều tiết tổng cầu của nền kinh tế. Để giảm sản

lượng Y, chính phủ sẽ sử dụng chính sách tài khóa thắt chặt (giảm chi tiêu, tăng

thuế).

2. Sự tác động của chính sách tiền tệ

Khi chính phủ sử dụng chính sách tiền tệ lỏng bằng việc tăng cung tiền sẽ

tạo áp lực làm tăng tỷ giá hối đoái, đường LM dịch chuyển sang phải. Để giữ cho

tỷ giá hối đoái cố định thì cung tiền phải giảm dẫn đến đường LM dịch chuyển

sang trái về vị trí ban đầu. Do vậy, trong ngắn hạn, với tỷ giá hối đoái cố định thì

chính sách tiền tệ không có hiệu quả.

3. Sự tác động đồng thời của chính sách tài khóa và tiền tệ

Chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ mở rộng: làm cho cả đường IS và

LM đều dịch phải. Khi sử dụng chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ có cùng

mức độ làm cho đường IS và LM dịch chuyển sang phải một đoạn như nhau làm

cho lãi suất cân bằng không đổi, sản lượng cân bằng tăng.

Khi chính sách tài khóa lấn át chính sách tiền tệ thì đường IS dịch sang

phải nhiều hơn đường LM làm cho lãi suất cân bằng và sản lượng cân bằng

đồng thời tăng

Khi chính sách tiền tệ lấn át chính sách tài thì đường LM dịch sang phải

nhiều hơn đường IS làm cho lãi suất cân bằng giảm, sản lượng cân bằng tăng.

Chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ thắt chặt: Làm cho cả đường

IS và LM đều dịch trái

Khi sử dụng chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ có cùng mức độ làm

cho đường IS và LM dịch chuyển sang trái một đoạn như nhau làm cho lãi suất

cân bằng không đổi, sản lượng cân bằng giảm

Khi chính sách tài khóa lấn át chính sách tiền tệ thì đường IS dịch sang trái

nhiều hơn đường LM làm cho lãi suất cân bằng và sản lượng cân bằng đồng thời

giảm.

Khi chính sách tiền tệ lấn át chính sách tài thì đường LM dịch sang trái

nhiều hơn đường IS làm cho lãi suất cân bằng tăng, sản lượng cân bằng giảm.

Chính sách tài khóa thắt chặt, chính sách tiền tệ mở rộng

Khi sử dụng chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ có cùng mức độ làm

cho đường IS dịch trái và LM dịch phải một đoạn như nhau làm cho lãi suất cân

bằng giảm, sản lượng cân bằng không đổi.

Khi chính sách tài khóa lấn át chính sách tiền tệ thì đường IS dịch sang trái

nhiều hơn đường LM dịch phải một đoạn làm cho lãi suất cân bằng và sản lượng

cân bằng đồng thời giảm.

Khi chính sách tiền tệ lấn át chính sách tài thì đường LM dịch sang phải

nhiều hơn đường IS dịch trái một đoạn làm cho lãi suất cân bằng giảm, sản

lượng cân bằng tăng

Chính sách tài khóa mở rộng, chính sách tiền tệ thắt chặt

Khi sử dụng chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ có cùng mức độ

làm cho đường IS dịch phải và đường LM dịch trái một đoạn như nhau làm cho

lãi suất cân bằng tăng, sản lượng cân bằng không đổi.

Khi chính sách tài khóa lấn át chính sách tiền tệ thì đường IS dịch phải

nhiều hơn đường LM dịch trái một đoạn làm cho lãi suất cân bằng và sản

lượng cân bằng đồng thời tăng.

Khi chính sách tiền tệ lấn át chính sách tài thì đường LM dịch sang trái

nhiều hơn đường IS dịch phải một đoạn làm cho lãi suất cân bằng tăng, sản lượng

cân bằng giảm.

CHƯƠNG II: CƠ SỞ THỰC TIỄN

Trong giai đoạn 2017-2022, Việt Nam đã áp dụng các chính sách tài khóa

và tiền tệ nhằm hỗ trợ nền kinh tế. Trong đó, chính sách tài khóa bao gồm tăng chi

ngân sách và giảm thuế để kích thích tăng trưởng kinh tế, trong khi chính sách tiền

tệ bao gồm cắt giảm lãi suất để hỗ trợ cho hoạt động sản xuất và kinh doanh của

các doanh nghiệp.

I. GIAI ĐOẠN 2017 - 2020

 Những thành tựu nổi bật của kinh tế xã hội việt nam trong giai đoạn 2017-

2019

 Tăng trưởng kinh tế: GDP Việt Nam trong giai đoạn này tăng trung bình

6,8%/năm, đạt mức cao nhất trong 10 năm qua.

 Xuất khẩu: Tổng giá trị xuất khẩu của Việt Nam đạt 245 tỷ USD trong năm

2019, tăng 8,1% so với năm trước.

 Đầu tư nước ngoài: Việt Nam thu hút được 35,5 tỷ USD vốn FDI, tăng 7,2% so

với năm trước.

 Tăng trưởng doanh nghiệp: Năm 2019, có hơn 138.000 doanh nghiệp được

thành lập mới, tăng 5,2% so với năm trước đó.

 Cải cách hành chính: Chính phủ đã triển khai nhiều cải cách hành chính, giảm

thủ tục hành chính, nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.

 Phát triển khu công nghiệp: Việt Nam đang xây dựng nhiều khu công nghiệp

mới để thu hút đầu tư, đóng góp vào sự phát triển kinh tế của đất nước.

 Phát triển du lịch: Ngành du lịch Việt Nam đang phát triển mạnh, thu hút nhiều

du khách trong và ngoài nước, đóng góp vào ngân sách quốc gia.

 Điều chỉnh chính sách thuế: Chính phủ đã điều chỉnh chính sách thuế, giảm

thuế đối với nhiều ngành nghề, tạo điều kiện cho doanh nghiệp phát triển.

Tổng thể, trong giai đoạn 2017-2019, Việt Nam đã đạt được nhiều thành tựu

quan trọng, đóng góp vào sự phát triển kinh tế xã hội của đất nước.

 Những hạn chế kinh tế xã hội việt nam trong giai đoạn 2017-2019

 Nền kinh tế vẫn chịu ảnh hưởng của sự bất ổn trong khu vực và thế giới, đặc

biệt là cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung.

 Chất lượng tài sản quốc gia và công tác kiểm soát, quản lý tài sản vẫn còn

nhiều vấn đề phức tạp và khó khăn.

 Thị trường lao động đang có sự chuyển đổi từ lao động nông thôn sang lao

động thành thị, tuy nhiên tình trạng thất nghiệp vẫn còn cao, đặc biệt là tại

các đô thị lớn.

 Hệ thống giáo dục, đào tạo vẫn còn nhiều hạn chế, đặc biệt là ở các trường

đại học chưa đáp ứng được nhu cầu của thị trường lao động.

 Trong lĩnh vực công nghệ, Việt Nam vẫn còn đang ở mức độ phụ thuộc cao

vào các đối tác nước ngoài.

 Tình trạng ô nhiễm môi trường vẫn đang diễn biến phức tạp, đặc biệt là ở các

đô thị lớn.

 Năng suất lao động và hiệu quả sản xuất vẫn chưa cao, đặc biệt là trong các

ngành kinh tế truyền thống.

 Tình trạng tham nhũng và biến chất trong cán bộ, đặc biệt là trong các cơ

quan nhà nước và doanh nghiệp nhà nước, vẫn còn phức tạp.

 Chính sách, pháp luật vẫn còn nhiều hạn chế, chưa đáp ứng được nhu cầu của

thị trường kinh tế và xã hội.

 Phân bổ nguồn lực chưa đạt được tính công bằng và hiệu quả, gây ra nhiều

vấn đề về phát triển kinh tế và xã hội.

 Các tác động của chính sách tài khóa của Việt Nam trong giai đoạn 2017 –

2019

a. Giai đoạn 2017-2018

2017 là năm đầu tiên triển khai nhiều nghị quyết của Trung ương (như Nghị

quyết 05-NQ/TW, Nghị quyết 07-NQ/TW…) và các quy định pháp luật tài

chính ngân sách mới (như Luật Ngân sách nhà nước (NSNN) 2015, Luật Phí

và lệ phí 2015…), cùng với việc triển khai thực hiện các kế hoạch 5 năm giai

đoạn 2016 - 2020 như: Kế hoạch cơ cấu lại nền kinh tế, Kế hoạch tài chính 5

năm quốc gia, Kế hoạch đầu tư công trung hạn… với trọng tâm là nâng cao

chất lượng tăng trưởng, năng suất lao động và sức cạnh tranh của nền kinh tế,

thực hiện cơ cấu lại NSNN, quản lý nợ công để đảm bảo bền vững nền tài

chính quốc gia.

Theo đó, ngay từ đầu năm 2017, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết 01/NQ-CP

ngày 1/1/2017 về nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu chỉ đạo điều hành thực hiện Kế

hoạch phát triển Kinh tế - xã hội (KT-XH) và dự toán NSNN; Nghị quyết

70/NQ-CP ngày 3/8/2017 những nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu đẩy nhanh tiến

độ thực hiện và giải ngân kế hoạch vốn đầu tư công; Chỉ thị 14/CT-TTg về

nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu thúc đẩy tăng trưởng ngành, lĩnh vực nhằm thực

hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế và nhiệm vụ tài chính NSNN. Theo đó, chính

sách tài khóa năm 2017 được thực hiện theo hướng thận trọng, chặt chẽ, tiếp

tục tạo môi trường kinh doanh thuận lợi cho phát triển, nâng cao năng lực cạnh

tranh quốc gia gắn với 3 đột phá chiến lược. Cụ thể:

Thu NSNN: Tập trung rà soát, hoàn thiện thể chế, chính sách nhằm sửa đổi, bổ

sung hoặc ban hành mới cho phù hợp với tình hình thực tế. Bên cạnh đó, đẩy

mạnh công tác quản lý thu trên cơ sở tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra

thuế, chống thất thu thuế, góp phần cải thiện môi trường kinh doanh nâng cao

năng suất, chất lượng, hiệu quả, sức cạnh tranh của nền kinh tế.

Chi NSNN: Thực hiện chi NSNN tiết kiệm, chặt chẽ, hiệu quả gắn với thực

hiện cơ cấu lại NSNN và quản lý nợ công an toàn, bền vững. Trong điều hành

chi NSNN, thực hiện tiết kiệm triệt để các khoản chi thường xuyên, đảm bảo

hợp lý, hiệu quả, tiết kiệm; Đẩy mạnh cải cách hành chính trong quản lý chi

NSNN, quản lý chặt chẽ và hạn chế tối đa việc ứng trước dự toán NSNN và chi

chuyển nguồn sang năm sau. Các địa phương chủ động sắp xếp điều chỉnh

nhiệm vụ chi NSNN phù hợp với khả năng thu ngân sách địa phương, nhất là

các khoản chi đầu tư phát triển gắn với tiến độ một số nguồn thu tập trung cho

đầu tư (thu tiền sử dụng đất, xổ số kiến thiết…). Tăng cường công tác kiểm

soát thanh toán vốn đối với các dự án đầu tư từ nguồn NSNN và nguồn trái

phiếu chính phủ (TPCP).

Trong cân đối NSNN và quản lý nợ công: Thực hiện kiểm soát chặt chẽ bội chi

NSNN; Tập trung quản lý nợ công chặt chẽ, chủ động, đảm bảo theo Chương

trình quản lý nợ trung hạn, kế hoạch vay, trả nợ của Chính phủ và các hạn mức

vay nợ năm 2017; Hoàn thiện hệ thống văn bản pháp lý về nợ công, về huy

động vốn trên thị trường tài chính; Đa dạng hóa các sản phẩm TPCP đối với

các kỳ hạn dài, tăng nguồn lực cho NSNN, giảm áp lực nợ ngắn hạn; Hạn chế

tối đa việc cấp bảo lãnh Chính phủ cho các khoản vay mới, không chuyển vốn

vay về cho vay lại, bảo lãnh Chính phủ thành vốn cấp phát NSNN; Thực hiện

đánh giá đầy đủ các tác động lên nợ công, nợ chính quyền địa phương và khả

năng trả nợ trong trung hạn trước khi thực hiện các khoản vay mới.

Kết quả thực hiện nhiệm vụ tài chính – ngân sách năm 2017

Thứ nhất, thu NSNN tích cực, vượt dự toán NSNN năm 2017.

Mặc dù kinh tế - xã hội những tháng đầu năm 2017 có nhiều biến động tác

động nhất định đến công tác thu NSNN, nhưng nhờ có chính sách tài khoá chủ

động nên thu NSNN đạt kết quả tích cực. Đến ngày 31/12/2017, thu cân đối

NSNN ước đạt 1.283,2 nghìn tỷ đồng, vượt 71 nghìn tỷ đồng, vượt 5,9% so dự

toán, tăng 43,7 nghìn tỷ đồng so báo cáo Quốc hội đạt mức động viên 25,6% so

GDP; trong đó, thuế, phí ước đạt 21% GDP. Thực hiện thu NSĐP đạt kết quả

tích cực so với dự toán, góp phần tạo điều kiện thuận lợi cho cân đối ngân sách

địa phương (NSĐP).

Công tác quản lý thu, chống thất thu và giảm nợ đọng thuế đã đạt hiệu quả

tương đối. Năm 2017, cơ quan thuế đã thực hiện thanh tra, kiểm tra 86,55 nghìn

doanh nghiệp, xử lý tăng thu thuế trên 16,3 nghìn tỷ đồng, thu vào NSNN gần

12 nghìn tỷ đồng; thực hiện đôn đốc, cưỡng chế thu khoảng 39,8 nghìn tỷ đồng

tiền nợ thuế năm 2016 chuyển sang. Cơ quan Hải quan đã thực hiện trên 8,2

nghìn cuộc kiểm tra sau thông quan, tăng thu cho NSNN gần 2,2 nghìn tỷ đồng;

Xử lý và thu nộp NSNN khoảng 589,7 tỷ đồng nợ thuế phát sinh từ ngày

31/12/2016 trở về trước.

Thứ hai, chi NSNN đảm bảo nguồn lực thực hiện các nhiệm vụ phát triển KT-

XH.

Các bộ, ngành và địa phương đã nghiêm túc chấp hành chỉ đạo của Chính phủ,

Thủ tướng Chính phủ và hướng dẫn của Bộ Tài chính, chi trong phạm vi dự

toán được giao, đúng chế độ, tiêu chuẩn, định mức chi; rà soát, sắp xếp, tiết

kiệm chi thường xuyên; mua sắm tài sản theo đúng chế độ quy định; đảm bảo

nguồn kinh phí thực hiện điều chỉnh tiền lương, các chính sách an sinh xã hội,

chi đầu tư phát triển...

Trong điều kiện cân đối ngân sách trung ương còn khó khăn, Bộ Tài chính đã

tham mưu Chính phủ xử lý, điều hành ngân sách chủ động, tích cực đảm bảo

những nhiệm vụ quan trọng, cấp bách như: Kinh phí thực hiện các nhiệm vụ

chính trị, tổ chức thành công Hội nghị APEC 2017, thực hiện điều chỉnh lương

hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội và trợ cấp ưu đãi người có công tăng bằng mức

lương cơ sở từ ngày 01/7/2017 và hỗ trợ tiền lương tăng thêm cho các địa

phương ngân sách khó khăn không cân đối được nguồn theo quy định.

Bên cạnh đó, đã chi hỗ trợ trên 4,2 nghìn tỷ đồng từ dự phòng ngân sách trung

ương để khắc phục hậu quả bão, mưa lũ, khôi phục sản xuất sau thiên tai; xuất

cấp trên 127,3 nghìn tấn gạo dự trữ quốc gia để cứu đói, cứu trợ cho nhân dân,

hỗ trợ học sinh vùng khó khăn; chi trả kịp thời kinh phí bồi thường thiệt hại do

sự cố về môi trường biển từ nguồn đền bù của Formosa.

Tính đến 31/12/2017, các nhiệm vụ chi thường xuyên đã cơ bản thực hiện xong

theo dự toán, đáp ứng kịp thời, đầy đủ nhiệm vụ chuyên môn của cơ quan, đơn

vị sử dụng ngân sách.

Thứ ba, huy động vốn và cân đối ngân sách được đảm bảo.

Với những kết quả tích cực trong thu NSNN của các địa phương và thực hiện

chính sách chi tiết kiệm, bội chi NSNN năm 2017 trong phạm vi dự toán Quốc

hội quyết định, ước khoảng 174,3 nghìn tỷ đồng, bằng 3,48% GDP thực hiện.

Đây là một tín hiệu tích cực trong thực hiện nhiệm vụ tài chính - NSNN với

chính sách tài khóa thắt chặt, đảm bảo nguồn lực thực hiện nhiệm vụ phát triển

KT-XH.

Hoạt động huy động vốn TPCP từ thị trường có những chuyển biến tích cực,

danh mục TPCP được cải thiện về kỳ hạn và lãi suất, giảm áp lực nợ trong ngắn

hạn, giảm rủi ro thanh khoản. Năm 2017, Kho bạc Nhà nước đã thực hiện huy

động qua Sở Giao dịch chứng khoán Hà Nội được 159,9 nghìn tỷ đồng, trong

đó 100% trái phiếu huy động có kỳ hạn 5 năm trở lên; kỳ hạn vay bình quân là

13,52 năm, cao hơn mức 8,71 năm năm 2016, lãi suất vay bình quân năm là

6,07%/năm, thấp hơn mức 6,49%/năm của năm 2016, giảm chi phí vay cho

NSNN. Bên cạnh đó, công tác phát hành TPCP cho Bảo hiểm Xã hội Việt Nam

đạt 63 nghìn tỷ đồng với kỳ hạn 10 năm, lãi suất 5,82%/năm.

b. Giai đoạn 2018-2019

Năm 2018, kinh tế toàn cầu tiếp tục đối mặt với nhiều rủi ro, bất ổn do chủ

nghĩa bảo hộ mậu dịch gia tăng, căng thẳng trong quan hệ thương mại giữa

một số nền kinh tế lớn diễn ra mạnh mẽ. Triển khai các Nghị quyết Trung

ương và Quốc hội, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 01/NQ-CP ngày

01/01/2018 về những nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu chỉ đạọ, điều hành thực

hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội (KT-XH) và dự toán ngân sách nhà

nước (NSNN) năm 2018. Theo đó, ngay từ đầu năm 2018, chính sách tài

khóa được triển khai theo hướng chặt chẽ, tiết kiệm, đảm bảo nguồn lực cho

việc thực hiện các nhiệm vụ phát triển KT-XH.

- Thực hiện các mục tiêu tại Nghị quyết số 01/NQ-CP, chính sách thu NSNN

tiếp tục được rà soát và hoàn thiện cùng với việc đẩy mạnh cải cách thủ tục

hành chính (TTHC) thuế, hải quan, nhằm cải thiện môi trường kinh doanh,

tạo điều kiện cho phát triển doanh nghiệp (DN), nâng cao năng suất, chất

lượng, hiệu quả của nền kinh tế, đồng thời, vừa đảm bảo thực hiện đồng bộ

các mục tiêu, nhiệm vụ thu NSNN đề ra, vừa đảm bảo thực hiện tốt các cam

kết quốc tế về thuế. 2018 cũng là năm bắt đầu thực hiện các quy định mới về

thu tiền sử dụng đất, thu tiền thuê đất, thuê mặt nước (Nghị định số

123/2017/NĐ-CP sửa đổi Nghị định về thu tiền sử dụng đất, thu tiền thuê đất,

thuê mặt nước do Chính phủ ban hành ngày 14/11/2017); thực hiện lộ trình

giảm thuế suất thuế nhập khẩu ô tô nguyên chiếc từ các nước trong khu vực

Đông Nam Á xuống mức 0% theo Hiệp định Thương mại hàng hóa ASEAN.

Ngoài ra, nhằm góp phần phát triển ngành công nghiệp ô tô, Chính phủ đã bổ

sung quy định về thuế nhập khẩu ưu đãi 0% đối với linh kiện ô tô nhập khẩu

theo Chương trình ưu đãi thuế.

Cùng với việc hoàn thiện chính sách thu NSNN, công tác cải cách TTHC

cũng được chú trọng, nhằm tạo môi trường đầu tư, kinh doanh thông thường

nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia theo tinh thần Nghị quyết số 19/NQ-

CP và Nghị quyết số 35/NQ-CP, theo đó, Bộ Tài chính ban hành Thông tư số

05/2018/TT-BTC hướng dẫn thí điểm về khai, nộp lệ phí trước bạ điện tử với

ôtô, xe máy và trao đổi dữ liệu điện tử thu nộp lệ phí trước bạ với ôtô, xe

máy…

- Chính sách chi NSNN tiết kiệm, chặt chẽ, hiệu quả. Cụ thể, không ban hành

chính sách mới làm tăng chi NSNN khi chưa có nguồn đảm bảo; thực hiện cắt

giảm tối đa, công khai các khoản chi hội nghị, hội thảo, khánh tiết, công tác

khảo sát nước ngoài… đảm bảo ổn định kinh tế vĩ mô, ứng phó biến đổi khí

hậu và đảm bảo an sinh xã hội.

- Tăng cường cân đối NSNN và quản lý nợ công: Kiểm soát chặt chẽ bội chi

NSNN, bội chi ngân sách địa phương được chú trọng. Công tác quản lý nợ

công được triển khai theo đúng quy định tại Luật Quản lý nợ công và các quy

định về quản lý nợ chính quyền địa phương, nợ nước ngoài quốc gia để đảm

bảo nợ trong mức giới hạn an toàn, giảm thiểu phát sinh nghĩa vụ nợ và nợ rủi

ro cao, thất thoát, lãng phí.

Trên cơ sở triển khai thực hiện tích cực, hiệu quả chính sách tài khóa, năm

2018, Việt Nam đã đạt được những kết quả quan trọng như sau:

- Ngay từ đầu năm 2018, Bộ Tài chính đã chủ động xây dựng trình Thủ tướng

Chính phủ phương án điều hành NSNN năm 2018 theo các kịch bản tăng

trưởng kinh tế nhằm đảm bảo cân đối ngân sách các cấp, giữ bội chi và tổng

mức vay của NSNN trong phạm vi Quốc hội cho phŠp trong mọi tình huống.

Bộ Tài chính đã trình Thủ tướng Chính phủ ban hành Chỉ thị số 31/CT-TTg

ngày 08/11/2018 về việc chấn chỉnh, tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong việc

chấp hành pháp luật NSNN đưa việc chấp hành kỷ luật, kỷ cương tài chính -

NSNN thực sự đi vào cuộc sống.

- Trong tổ chức thực hiện thu NSNN, ngay từ đầu năm Bộ Tài chính đã tập

trung chỉ đạo triển khai tốt các luật thuế và nhiệm vụ thu NSNN năm 2018;

chủ động phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành và chính quyền địa phương

làm tốt công tác quản lý thu, chú trọng khai thác nguồn thu, mở rộng cơ sở

thuế (cả đối tượng và địa bàn); đẩy mạnh chống thất thu, buôn lậu, gian lận

thương mại; quyết liệt xử lý nợ thuế; tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra

thuế... Đồng thời, chú trọng cải cách hành chính, tạo thuận lợi, giảm thời

gian, chi phí cho người nộp thuế.

Cùng với kinh tế tăng trưởng cao hơn kế hoạch, kết hợp với các giải pháp đã

thực hiện, đến hết 31/12/2018, thu cân đối NSNN ước đạt 1.422,7 nghìn tỷ

đồng, vượt 103,5 nghìn tỷ đồng (+7,8%) so dự toán (trong đó, thu ngân sách

trung ương vượt 4,3%, thu ngân sách địa phương vượt 12,5% so dự toán),

tăng 64,3 nghìn tỷ đồng so báo cáo Quốc hội, tỷ lệ động viên đạt 25,7%GDP,

Bấm Tải xuống để xem toàn bộ.

NEU - Bài giảng Kinh tế vĩ mô mới nhất

Tài liệu liên quan:

NEU - Bài giảng Kinh tế vĩ mô mới nhất

bài giảng ethylic alcohol KHTN 9

TÀI LIỆU LÝ THUYẾT MÔN KINH TẾ PHÁT TRIỂN

Biểu hiện Toàn cầu hóa trong Kinh tế - Câu 1 Tìm hiểu