Nhà Văn Là Người Cho Máu - Tài liệu tổng hợp

Nhà văn là người cho máu ( Nữ văn sĩ Pháp Elsa Trisolet) hủ
nghĩa nhân đạo (Tiếng Anh: humanism), còn gọi là chủ nghĩa nhân văn,
là toàn bộ những tư tưởng quan điểm, tình cảm quý trọng các giá trị của con
người như trí tuệ, tình cảm, phẩm giá, sức mạnh, vẻ đẹp. Chủ nghĩa nhân
đạo không phải là một khái niệm đạo đức đơn thuần , mà còn bao hàm cả
cách nhìn nhận, đánh giá con người về nhiều mặt (vị trí, vai trò, khả năng,
bản chất…) trong các quan hệ với tự nhiên, xã hội và đồng loại.
Thế giới sáng tạo ra trong văn học và bằng văn học nghệ thuật từ xưa
đến nay là một thế giới mà trong đó con người luôn đấu tranh chống lại mọi
thế lực thù địch luôn xuất hiện dưới mọi hình thức, để khẳng định chính
mình, khẳng định quyền năng và sức mạnh của mình, đồng thời thể hiện
khát vọng làm người mãnh liệt và cao đẹp của mình. Lòng yêu thương, ưu
ái đối với con người và thân phận của nó từ trước đến nay vẫn là sự quan
tâm hàng đầu của các nhà văn, nhà nghệ sĩ trong cảm hứng sáng tạo của nghệ thuật. 1.
vừa phải có tâm huyết, phải khám phá những bí ẩn trong tâm
hồn con người… Tâm và tài của nhà văn phải hướng về cuộc
đời này. “Nhà văn là người cho máu” (Enxa Triôlê), nhà văn
phải lấy máu nóng của mình tiếp cho máu nóng cuộc đời tiếp
tục dào dạt chảy. Nhà văn phải cống hiến tài năng của mình
để vun đắp cho “cây đời mãi mãi xanh tươi”.Nữ vă
BIỂU HIỆN CỦA CHỦ NGHĨA NHÂN ĐẠO
1.THÔNG CẢM, THƯƠNG XÓT CHO SỐ PHẬN ĐAU KHỔ CỦA CON NGƯỜI
2. TRÂN TRỌNG, TÔN VINH VẺ ĐẸP CỦA CON NGƯỜI
3. TỐ CÁO, PHÊ PHÁN CÁC THẾ LỰC CHÀ ĐẠP LÊN CON NGƯỜ
4. THẤU HIỂU, NÂNG NIU ƯỚC MƠ CỦA CON NGƯỜI
a.Tố cáo tội ác của các thế lực chà đạp lên quyền sống của con người
–Truyện Kiều của Nguyễn Du đã tố cáo thế lực phong kiến chà đạp
lên nhân phẩm của Thúy Kiều , bán con người thành thứ hàng hóa
để trao đổi , mua bán (dẫn chứng-phân tích ).
b.Ngợi ca những phẩm chất tốt đẹp của con người :
Qua những tác phẩm của mình , nhà văn đã hết lòng ngợi ca vẻ đẹp
tâm hồn của con người thông qua các nhân vật trong tác phẩm :
-Thúy Kiều không chỉ là cô gái tài sắc vẹn toàn mà còn có những
đức tính tốt đẹp như hiếu thảo , trọng tình , chung thủy v.v (dẫn chứng-phân tích ) d.C
ác tác giả miêu tả , thể hiện những điều trên bằng một thái
độ cảm thông , bằng tình cảm yêu thương , xót xa , bênh vực
guyễn Du như hòa vào nỗi đau của Thúy Kiều :
-Chẳng vò mà rối , chẳng dần mà đau
-Đã cho lấy chữ hồng nhan … -Đau đớn thay ….
Phơi bày , tố cáo tội ác tàn bạo của bọn thống trị , nói lên nỗi khổ, đòi
quyền sống cho những người lao động , những con người yếu đuối
…cái nhìn của các nhà văn rõ ràng không phải là cái nhìn thương hại
, mỗi câu văn của họ viết ra không phải để bố thí tình thương cho
những kiếp người bất hạnh . Ta đọc được trong đó niềm cảm thông ,
yêu thương , xót xa đến tê tái cõi lòng của mỗi trái tim nghệ sĩ . Nếu
không thấu hiểu , không đồng cảm sâu xa thì không bao giờ họ sáng
tạo được những tác phẩm chân thực như thế . ánh giá
-T.Sêkhôp hoàn toàn có lí khi đề cao phẩm chất nhân đạo của nhà văn . -Lí do :
+Tác phẩm văn học chân chính phải hàm chứa tinh thần nhân văn
sâu sắc , chứa đựng niềm vui , nỗi khổ của con người .
+Một trong những chức năng quan trọng của văn học là giáo dục , là
cứu vớt con người . Do đó , phải xuất phát từ tình cảm chân thực .
+Mỗi văn bản văn học bắt đầu bằng sự rung động cực điểm của tâm
hồn người nghệ sĩ .Phải sẵn mang trong lòng mối thương cảm sâu
sắc với cuộc đời , người nghệ sĩ mới có thể cầm bút và bắt đầu quá trình sáng tạo .
+Về phía người tiếp nhận : cũng luôn mong đợi những trang viết
chứa đựng lòng yêu thương chân thành . Kết luận
Với những sáng tác trên và còn nhiều sáng tác nữa (chưa được bàn
đến ở đây) người đọc có thể cảm nhận được tấm lòng yêu thương
con người của các nhà văn . Điều đó đã góp phần khẳng đinh ý kiến
của T.Sêkhôp hoàn toàn đúng đắn .
Giá trị nhân đạo qua tác phẩm Chuyện người con gái Nam Xương và
đoạn trích Kiều ở lầu Ngưng Bích (7,0 điểm)
- Tấm lòng yêu thương, đồng cảm, xót xa cho những số phận người phụ nữ
tài sắc mà bất hạnh, gặp nhiều bi kịch trong cuộc đời: số phận của Kiểu bị
ném vào nhà chứa, rồi giam lỏng trong lầu Ngưng Bích với nỗi cô đơn, buồn
tủi, thương thân, xót phận; là tình cảnh oan khiên nghiệt ngã của Vũ Nương,
đến mức nàng phải dùng cái chết để chứng tỏ tấm lòng trong trắng, tiết hạnh
của mình. (2, 5 điểm)
- Qua bi kịch thân phận của Kiều và Vũ Nương, cả hai nhà văn gián tiếp lên
án, tố cáo xã hội phong kiến bất công, tàn bạo đã tước đi quyền sống, chà
đạp lên con người. Đó là chiến tranh phi nghĩa, là chế độ nam quyền
(Chuyện người con gái Nam Xương), là bọn quan lại tham lam, là lũ buôn
thịt bán người dồn đẩy con người vào cảnh ngộ đau thương(Truyện
Kiều). (1,0 điểm)
- Khẳng định, ngợi ca vẻ đẹp, phẩm chất cao quý của người phụ nữ, dù cuộc
đời của họ bất hạnh, khổ đau, oan trái, truân chuyên. Đó là lòng chung thủy,
sự hiếu hạnh, giàu tình yêu thương, luôn sống vì người khác, nghĩ cho người khác của Kiều và Vũ Nương. (2,5 điểm)
- Trân trọng, đề cao những khát vọng nhân văn của người phụ nữ: khát vọng
về tình yêu, hạnh phúc, về một mái ấm gia đình bình dị, sum vầy. Nhân: con người Văn: văn vẻ
Do vậy Nhân văn có thể hiểu là những giá trị đẹp đẽ của con người. Một tác
phẩm có Tính nhân văn là tác phẩm văn học thể hiện con người với những
nét đẹp của nó, đặc biệt là những giá trị tinh thần như trí tuệ, tâm hồn, tình
cảm, phẩm cách, hướng đến sự khẳng định và đề cao vẻ đẹp của con người.
Có không biết bao nhiêu những định nghĩa đẹp đẽ, những lời có cánh luận
bàn về văn chương từ trước đến nay. Văn hào M.Gorki người Nga nói "Văn
học là nhân học", Nữ văn sĩ Pháp Elsa Trisolet định nghĩa "nhà văn là người
cho máu". Diệp Tiếp nước Trung Hoa nói "Thơ là tiếng lòng" …
Còn các bậc tiền bối trong ngôi đền Văn Chương nước Việt chúng ta cũng
đã có không biết bao nhiêu câu nói nổi tiếng về văn chương và các giá trị
nhân văn. Nguyễn Văn Siêu (hay Thần Siêu) viết "Văn chương có loại đáng
thờ và không đáng thờ. Loại không đáng thờ là loại chỉ chuyên chú ở văn
chương. Loại đáng thờ là loại chuyên chú ở con người"
Nam Cao viết "Một tác phẩm thật giá trị phải vượt lên trên tất cả các bờ cõi
và giới hạn, phải là một tác phẩm chung cho tất cả loài người. Nó chứa đựng
một cái gì lớn lao, mạnh mẽ, vừa đau đớn lại vừa phấn khởi, nó ca tụng lòng
thương, tình bác ái, sự công bằng… Nó làm cho người gần người hơn"
n sĩ Ph "Nhà văn phải là người đi tìm hạt ngọc ẩn giấu bên trong tâm hồn
con người…Nhà văn tồn tại ở trên đời trước hết để làm công việc giống như
kẻ nâng giấc cho những người cùng đường, tuyệt lộ, bị cái ác hoặc số phận
đen đủi dồn đến chân tường, bênh vực cho những con người không còn được ai bênh vực".áp Elsa
Trisolet thì diễn tả tình yêu ấy bằng hình ảnh thật cụ thể: “Nhà văn là người
cho máu”. Đó là một tình yêu bao gồm cả sự hi sinh to lớn. Tác phẩm chân
chính đúng là sản phẩm của trí tuệ, trái tim, mồ hôi và cả nước mắt nữa của
người nghệ sĩ, là kết quả của quá trình nếm trải, nung nấu, cảm xúc dào dạt -
cái mà người ta gọi là cảm hứng trong sáng tạo nghệ thuật. Không ai làm thơ
làm văn trong trạng thái khô cằn, chai sạn xúc cảm. Cảm hứng ấy có thể bắt
đầu từ niềm vui sướng, tự hào hay tin tưởng, phấn khởi, nhưng với nghệ sĩ
chân chính thì chẳng bao giờ có niềm vui hời hợt, giản đơn. Bởi vì cuộc
sống con người, trong tính hiện thực của nó, niềm vui luôn luôn đi đôi với
nỗi buồn, ánh sáng luôn tồn tại bên cạnh bóng tối, cái xấu luôn luôn xen lẫn
bên cạnh cái tốt, hạnh phúc thường đi liền với khổ đau, bất hạnh Và những
khổ đau của con người xưa nay vốn là nỗi nhức nhối, bức xúc nhất thôi thúc
người nghệ sĩ cầm bút.
Người nghệ sĩ chân chính rất giàu tình yêu thương đối với cuộc
đời. Họ luôn day dứt, trăn trở trước cuộc sống và con người.
(họ là “người cho máu”, là “nhà nhân đạo từ trong cốt tuỷ”…) (0,5 điểm)
Vì họ hiểu rõ khả năng, sức mạnh to lớn của văn chương. Họ
đã dùng văn chương như một công cụ đắc lực để thực hiện lí
tưởng nghệ thuật của mình! Tác phẩm của họ dù viết theo đề tài
nào cũng vẫn để bày tỏ “lòng thương và tình bác ái, để người
gần người hơn”. (0,5 điểm)
+ Họ thực hiện chức năng giáo dục (truyền bá tình yêu thương con
người) bằng cách nào? (1,5 điểm)
– Ca ngợi, khẳng định những cái tốt đẹp của cuộc sống (những yêu
thương, nhân ái, vị tha).
– Cảm thương, bênh vực những kiếp người đau khổ, bất hạnh.
– Đồng tình với những khát vọng chính đáng của con người.
-Lên án, tố cáo những cái xấu, cái ác…để bảo vệ con người khỏi
những áp bức, bất công! Khái quát :
– Văn học trung đại Việt nam từ cuối thế kỷ XIII- đầu thế kỷ XIX phát
triển trong một giai đoạn lịch sử có nhiều biến cố “kinh thiên động
địa” và những phen “thay đổi sơn hà”. Những biến cố xã hội đó đã có
ảnh hưởng không nhỏ đến đời sống của nhân dân, và vấn đề con
người trở thành mối quan tâm hàng đầu của các tác gia văn học.(0,5 điểm)
Giới thiệu ngắn về tác giả, tác phẩm.
Nguyễn Du là một nhà thơ lớn của dân tộc, danh nhân văn hóa thế
giới. “Truyện Kiều” của ông là đỉnh cao chói lọi và là niềm tự hào của dân tộc Việt Nam.
Dù đã sống hơn 200 trăm năm, nhưng tác phẩm vẫn luôn mới mẻ
trong lòng người đọc bởi tính nhân loại phổ quát. Đọc “Truyện Kiều”
Ta thấy cái tâm thể hiện rất rõ trên từng nét bút của tác giả – Một
tình yêu thương con người vô tận theo cách của Nguyễn Du.(0,5 điểm)
Vai trò , thiên chức của người cầm bút.
+Tư tưởng nhân đạo là nội dung quan trọng, chủ đạo “Truyên Kiều”
nói riêng và trong nhiều tác phẩm Văn học trung đại Việt Nam nói chung.
Tác phẩm nghệ thuật chân chính là sự giãi bày những tình cảm,
những khát vọng sâu xa của nhà văn trước cuộc đời, trước những
vấn đề có ý nghĩa thân thiết đối với con người. Dù văn học viết về
những sự cố lớn lao: bão táp cách mạng, chiến tranh, hay chỉ diễn tả
một tiếng chuông chùa, một bờ tre, ruộng lúa… bao giờ ta cũng tìm
thấy hình bóng, tâm sự của con người gửi gắm ở bên trong.
Với tư cách là cụ thể của hoàn cảnh, là động lực của sự phát triển xã
hội, là nguồn gốc của mọi sáng kiến, phát minh. Con người với tất cả
niềm vui, nỗi buồn, tâm tư khát vọng, thành đạt hay khổ đau luôn
luôn là đối tượng trung tâm của văn học, là mối quan tâm hàng đầu
của nghệ sĩ chân chính. Tình yêu thương đối với con người là nguồn
động lực căn bản nhất thúc đẩy ngòi bút của mọi nhà văn chân chính.
Nhà văn Nga Tolstoi đã từng viết: “Một tác phẩm nghệ thuật là
kết quả của tình yêu”. Còn Goethe thì nói: “Những điều đầu tiên
mà thiên nhiên cần là tình yêu nồng nàn đối với cuộc sống”. Nữ
văn sĩ Pháp Elsa Trisolet thì diễn tả tình yêu ấy bằng hình ảnh
thật cụ thể: “Nhà văn là người cho máu”. Đó là một tình yêu bao
gồm cả sự hi sinh to lớn. Tác phẩm chân chính đúng là sản
phẩm của trí tuệ, trái tim, mồ hôi và cả nước mắt nữa của người
nghệ sĩ, là kết quả của quá trình nếm trải, nung nấu, cảm xúc
dào dạt – cái mà người ta gọi là cảm hứng trong sáng tạo nghệ thuật.
Không ai làm thơ làm văn trong trạng thái khô cằn, chai sạn xúc cảm.
Cảm hứng ấy có thể bắt đầu từ niềm vui sướng, tự hào hay tin
tưởng, phấn khởi, nhưng với nghệ sĩ chân chính thì chẳng bao giờ
có niềm vui hời hợt, giản đơn. Bởi vì cuộc sống con người, trong tính
hiện thực của nó, niềm vui luôn luôn đi đôi với nỗi buồn, ánh sáng
luôn tồn tại bên cạnh bóng tối, cái xấu luôn luôn xen lẫn bên cạnh cái
tốt, hạnh phúc thường đi liền với khổ đau, bất hạnh…Và những khổ
đau của con người xưa nay vốn là nỗi nhức nhối, bức xúc nhất thôi
thúc người nghệ sĩ cầm bút.
ruyện kiều là tiếng khóc đứt ruột. Chí Phèo là tiếng thét phẫn uất đòi quyền làm người
Ở “Lão Hạc” cũng vậy. Tác phẩm gợi lên lòng thương cảm nơi người
đọc từ cái chết thê thảm của lão vì lòng thương con và vì tình trạng
khốn quẫn của lão. Nhưng giá trị nhân đạo của tác phẩm chủ yếu lại
không chỉ nằm ở đấy. Tác phẩm gợi lên những tình cảm vị tha, cao
thượng đầy tự trọng của một lão già nông dân chất phác, hiền lành:
biết đâu lão tự tử còn vì lòng tự trọng bị tổn thương, bị lương tâm
cắn rứt vì nỡ lừa dối một con chó!
Phát hiện ở chỗ sâu xa nhất những nét đẹp lương tri con người, tác
phẩm đóng vai trò tích cực trong việc làm cho con người trở nên tốt đẹp, nhân ái hơn.
Đó là chưa kể đến những câu văn chan chứa một lòng vị tha độ
lượng, một thái độ làm hòa với người khác và với chính mình, những
tình cảm nhân văn, nhân đạo là bài học về cách sống, cách xử thế,
cách nhìn nhận và đánh giá con người làm cho lòng ta trở nên thanh
thản hơn, cao thượng hơn. “Chao ôi! Đối với những người ở quanh
ta, nếu ta không cố tâm mà hiểu họ thì ta chỉ thấy họ gàn dở, ngu
ngốc, bần tiện, xấu xa, bỉ ổi… toàn là những cớ để cho ta tàn nhẫn,
không bao giờ ta thấy họ là những người đáng thương, không bao
giờ ta thương… “Vợ tôi không ác, nhưng thị khổ quá rồi. Một người
đau chân, có lúc nào quên được cái chân đau của mình để nghĩ đến
một cái gì khác hơn. Khi người ta khổ quá thì người ta chẳng còn
nghĩ đến ai được nữa. Cái bản tính tốt của người ta bị nỗi lo lắng
buồn đau ích kỷ che lấp mất. Tôi biết vậy nên tôi chỉ buồn chứ không nỡ giận”.
Giải thích nhận định:
+ Nhà văn, hiểu theo nghĩa rộng, bao gồm cả nhà thơ, rộng hơn
nữa là người nghệ sỹ nói chung.
+ Nhà văn chân chính: những người mang lý tưởng tiến bộ của
thời đại, đại diện cho lương tri của loài người, sẵn sàng đấu
tranh chống lại cái xấu, cái ác để bảo vệ công lí, lẽ phải, giàu
tình yêu thương nhân ái, sẵn sàng xả thân cho cuộc đời và cho nghệ thuật.
+ Sứ mệnh cao cả của nhà văn là khám phá cái đẹp của cuộc sống
và chuyển tải đến người đọc thông qua tác phẩm văn học. Con
người với tất cả niềm vui hạnh phúc, khát khao và nỗi buồn đau luôn
trở thành nguồn cảm hứng dồi dào của văn học và là mối quan tâm hàng đầu của nhà văn.
+Nhà văn chân chính luôn day dứt, trăn trở trước cuộc sống và con
người. Tác phẩm của họ dù viết theo đề tài nào cũng vẫn để bày tỏ
“lòng thương và tình bác ái, để người gần người hơn”.
+Tác phẩm văn học chân chính là sản phẩm của nhà văn nhân đạo
chủ nghĩa. Qua những cảnh ngộ, nhà văn muốn người đọc cùng chia
sẻ và đồng cảm, bênh vực và ca tụng con người, ca ngợi tình người.
Những tác phẩm như thế sẽ trường tồn và độc giả yêu thích.
=> Ý kiến bàn về sứ mệnh của người nghệ sỹ, giá trị và chức năng
của văn học nghệ thuật.
a. Tác gia Nguyễn Du: Nguyễn Du được đánh giá là nhà thơ nhân
đạo vĩ đại bởi mối quan tâm sâu sắc, tình yêu thương bao la của ông đối với con người.
Đối tượng được quan tâm, thương xót:
- Trong Truyện Kiều: là người phụ nữ tài hoa bạc mệnh, cũng là
con người nói chung “Đau đớn thay phận đàn bà/ Lời rằng bạc mệnh
cũng là lời chung”.
Document Outline

• vừa phải có tâm huyết, phải khám phá những bí ẩn trong tâm hồn con người… Tâm và tài của nhà văn phải hướng về cuộc đời này. “Nhà văn là người cho máu” (Enxa Triôlê), nhà văn phải lấy máu nóng của mình tiếp cho máu nóng cuộc đời tiếp tục dào dạt chảy. Nhà văn phải cống hiến tài năng của mình để vun đắp cho “cây đời mãi mãi xanh tươi”.Nữ vă
• BIỂU HIỆN CỦA CHỦ NGHĨA NHÂN ĐẠO
  • 1.THÔNG CẢM, THƯƠNG XÓT CHO SỐ PHẬN ĐAU KHỔ CỦA CON NGƯỜI
  • 2. TRÂN TRỌNG, TÔN VINH VẺ ĐẸP CỦA CON NGƯỜI
  • 3. TỐ CÁO, PHÊ PHÁN CÁC THẾ LỰC CHÀ ĐẠP LÊN CON NGƯỜ
  • 4. THẤU HIỂU, NÂNG NIU ƯỚC MƠ CỦA CON NGƯỜI